တပူၤဃီလၢတၢ်အံၤအပူၤ

ခဲလံၣ်(Kelly)ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ် ဒီးခိၣ်နူၥ်ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါ(brain cancer) ဖဲ ခိၣ်ဘံး-၁၉တၢ်ဆါ(COVID-19) မၤဘၣ်ဒိ တၢ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအသးဒီးအပသိၣ် အိၣ်ဒီးထံ ဒီးအဝဲဘၣ်ထီၣ်ကဒီးတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအဟံၣ်ဖိဃီဖိလဲၤကွၢ်အီၤတသ့ မ့ၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ကၥ်အဆၢကတီၢ်(pandemic)အဃိလီၤ. အဝဲအဝၤသးဘိလၢအမ့ၢ် ဒ့ဘ့း(Dave) ဆၢတဲၥ်လၢ ကမၤတၢ်တမံၤမံၤလီၤ.

ဒ့ဘ့း ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်ၦၤလၢအအဲၣ်ဘၣ် အဝဲသ့ၣ်တပူၤဃီ ဒီးဃ့ကညး အဝဲသ့ၣ်လၢ တၢ်ကမၤတၢ်ပနီၣ်ဖးဒိၣ် ဃုၥ်ဒီးတၢ်ကစီၣ်တဖၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် သိးထီၣ် တၢ်ကးဘၢ နါဒ့(mask), ဒီးဖဲအံၤ ၦၤအဂၤ ၂၀ ဆၢထၢၣ်လၢ တၢ်ဆါဟံၣ်အချၢ, လၢအစုဖီၣ်ဃး တၢ်ပနီၣ်တၢ်ကွဲးတဖၣ်လၢ အမ့ၢ် “မိၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်”, ပအဲၣ်ဘၣ်ကွံဘၣ်နၤ, “ပအိၣ်ဒီးနၤ”န့ၣ်လီၤ. ဃုၥ်ဒီးတၢ်မၤစၢၤလၢ ၦၤကွၢ်ၦၤဆါသရၣ်မုၣ်တဂၤ, ခဲလံၣ် ဘၣ်တၢ်ဆှၢအီၤဆူ တၢ်သူၣ်ထီၣ် လွံၢ်ကထၢအပဲတြီဖိကပၤ လၢကကွၢ်လီၤတၢ်အဂီၢ်လီၤ. အဝဲအဝၤတဲဖျါထီၣ်တၢ်ဆူ ကမျၢၢ်အမံၣ်ဒယၢၣ်လၢ “တၢ်လၢပထံၣ်စိအီၤသ့မ့ၢ် မဲၥ်သၣ်လၢအဘၣ်တၢ်ကးဘၢဒီး စုဖိလၢအဝံၢ်ဝၢ်အသး, ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ကးဘၢ နါဒ့လၢ အဃံလၤတခါ ဒီးစုဖိလၢအလီၤအဲၣ် အဝံၢ်ဝၢ်အသးတမံၤန့ၣ်လီၤ”.

လၢအတၢ်အိၣ်မူလၢခံကတၢၢ်, ၦၤတၢ်မၢဖိစီၤပီလူးအသးတူၢ်ဘၣ်ဝဲ…

ဒုးကဲထီၣ်အီၤလၢ နတၢ်တက့ၢ်, တံၤသကိးဧၢ

ဖဲ ၂၀၀၂ နံၣ်, လါယူၤ ၁၁ သီန့ၣ်, တၢ်သးဝံၣ်ပြၢ အမဲရကၤအၣ်ဒီ(လ) (American Idol)စးထီၣ် အဆိကတၢၢ် တဘျီန့ၣ်လီၤ. ကိးနွံဒဲးန့ၣ်, ၦၤပြၢတၢ်ဖိလၢ အၦဲၤဒီးတၢ်မုၢ်လၢ်ဖးဒိၣ်တဖၣ် သးဝံၣ် တၢ်သးဝံၣ်လၢ ၦၤအါဂၤဘၣ်အသးတဖၣ်, လၢအဝဲသ့ၣ်အကျဲတကလုၥ်ဒၣ်ဝဲ, ဒီးၦၤကမျၢၢ်လၢ အကွၢ်ကီတၢ်တဖၣ် ဟ့ၣ်တၢ်ဖးလၢ မတၤမတၤကဘၣ်ထီၣ်ဆူ တၢ်ပြၢ လၢခံတပတီၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

ဒ်တၢ်ဒုးနဲၣ်အၦၤစံၣ်ညီၣ်ကွီၢ်တဖၣ်အကျါတဂၤအသိး ရဲဒံၣ်ကၠဲးကစၢၣ် (Randy Jackson) ဟ့ၣ်ဆၢက့ၤ အတၢ်ထံၣ် လီၤလီၤဆီဆီလၢ အတၢ်ကတိၤထိးသး (remark) ဒ်အံၤ “နဒုးကဲထီၣ်တၢ်သးဝံၣ်အံၤလၢ နတၢ်ဒၣ်နဲလံ, တံၤသကိးဧၢ”. အဝဲပတြၢၤဝဲဒ်အံၤ ဖဲၦၤသးဝံၣ် တၢ်တဂၤ ဟံးန့ၢ်တၢ်သးဝံၣ် ညီနုၢ်တယုၢ်, မၤလိန့ၢ်အီၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲး ခဲလၢၥ်ခဲဆ့, ဒီး ဒုးနဲၣ်က့ၤအီၤလၢကျိၤကျဲအသီ ဒီးကဲထီၣ်အနီၢ်ကစၢ် အတၢ်ဒၣ်ဝဲအခါန့ၣ်လီၤ. “တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အတၢ်ဒၣ်ဝဲ” စံးတၢ်န့ၣ်မ့ၢ် “တၢ်ပၢအီၤလၢလၢၦဲၤၦဲၤ ဒီးသ့သ့ဘၣ်ဘၣ်, ဒီးဟ့ၣ်ထီၣ်ဆူ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢလၢ ပျဲၢ်စီၤခိၣ်အလိၤန့ၣ်လီၤ

စီၤပီလူးစ့ၢ်ကီး ကွဲမုၥ်ၦၤလၢ ပကမၤဒ်သိးအံၤလၢ…

မုၢ်အတၢ်ကပီၤတၢ်ကလိၥ်ပူၤဖိတဖၣ်

တၢ်ကိၢ်အကတီၢ် မုၢ်နံၤလၢအလၢၤတနံၤန့ၣ် ယလံၤမုၣ်ဖိ မီၣ်လံၣ်အသးအိၣ် (၄) နံၣ် ဒီးယၤ ပလိၥ်ကွဲဖျၢၣ်သလၢၣ် ဒီးပအိၣ်ဘှံးတစိၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ. ဖဲပဆ့ၣ်နီၤအိၣ်လၢ ဟံၣ်မဲၥ်ညါပဲတြီအခိၣ်ဒီအလီၢ်, ဃုၥ်ဒီး ထံအီလီခီဆှံတဖၣ်အခါ, မီၣ်လံၣ် ကွၢ်ဃီၤဆူ ကရၢၢ်ပူၤဒီးစံးဝဲ “ကွၢ် မုၢ်အတၢ်ကပီၤ အတၢ်ကလိၥ်ပူၤတဖၣ်တဘီ” မုၢ်အတၢ်ကပီၤန့ၣ် ဟဲနုၥ်ဖျိလီၤ သ့ၣ်လၣ်တီၣ်တဖၣ်အကျါ ဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ကပီၤအကံၣ်ဒိလၢ တၢ်အကဒုခံးတဖၣ်အကျါန့ၣ်လီၤ.

မုၢ်အတၢ်ကပီၤ အတၢ်ကလိၥ်ပူၤဖိတဖၣ်. တၢ်အံၤတမ့ၢ်ဘၣ် တၢ်ဂီၤဃံလၤ တဘ့ၣ်လၢ တၢ်ကထံၣ်န့ၢ် တၢ်မုၢ်လၢ်လၢ မုၢ်နံၤမုၢ်သီလၢ အခံးသူတဖၣ်အပူၤအဂီၢ်ဘၣ်ဧါ. လၢတၢ်တၤအကတီၢ်တဖၣ်အပူၤ, ဖဲတၢ်ကစီၣ်အမုၥ် အိၣ်စှၤမးအခါ, လၢတၢ်ကွၢ်ထဲ တၢ်အကဒုတဖၣ်အလိၤ အလီၢ်န့ၣ်, ပကွၢ်စူၣ်တၢ်လၢ တၢ်ကပီၤအလိၤ သ့ဝဲဒၣ်လီၤ.

‘တၢ်ကပီၤ’န့ၣ် အိၣ်ဒီးအမံၤ, မ့ၢ်ဝဲယ့ၣ်ၡူးန့ၣ်လီၤ. လံၥ်မးသဲ ဟံးန့ၢ် ဝံယရှါယၤအတၢ်ကတိၤဒီး တဲဖျါထီၣ်တၢ်ကပီၤလၢ အဟဲနုၥ်လီၤဆူ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢ ဖဲကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး ဟဲတုၤအခါ န့ၣ်လီၤ. “ၦၤဂီၢ်မုၢ်လၢ အဆ့ၣ်နီၤလၢတၢ်ခံးကျါန့ၣ် ထံၣ်လံတၢ်ကပီၤဖးဒိၣ်လံ, ဒီးၦၤဆ့ၣ်နီၤလၢ တၢ်သံအကီၢ်ဒီးအကဒုပူၤတဖၣ်န့ၣ်,…

ယွၤအတၢ်ဂ့ၤလူၤပိၥ်ပခံ

တၢ်မၤအဆိကတၢၢ်လၢ ယမၤ ဖဲယထီၣ် တီၤထီကၠိအနံၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဖဲပိၥ်မုၣ်အကူအသိးအကျးန့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ် ပိၥ်မုၣ်လၢ အပၢၤကျးအတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတဂၤန့ၣ် ကူကၤဃၥ် ဒ်ၦၤပှ့ၤတၢ်တဂၤအသိး ဒီးလူၤပိၥ်ၦၤပိၥ်မုၣ်တဖၣ် လၢအဝဲဆိကမိၣ်လၢဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ကဟုၣ်ကျးပနံၥ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤတနီၤနီၤအက့ၢ်အဂီၤန့ၣ် လီၤပလိၥ်အသးဒီး ၦၤတဖၣ်လၢကျးကစၢ်ထံၣ်ဝဲ ဒ်အလီၤသးဒ့ဒီန့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်ၦၤအဂၤလၢ အတလီၤဘၣ်ယိၣ်တဖၣ်န့ၣ် တဘၣ်တၢ်လူၤပိၥ်ကွၢ်ဟုၣ်အီၤဘၣ်. ယနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ယဲ ယဘၣ်တၢ်ထံၣ်ယၤ ဒ်ၦၤတလီၤနၥ်တဂၤအသိး လၢကျးတဖၣ်အပူၤ ဒီးတၢ်လူၤပိၥ်ယခံန့ၣ်လီၤ. ယသ့ၣ်ညါနီၣ် အကျဲကူၣ်တရံးဒံးအဖၢ, ဒီးမ့ၢ်တၢ်လဲၤခီဖျိတခါ လၢအလီၤသးစဲန့ၣ်လီၤ.

လၢအလီၤဆီလိၥ်သးဖးဒိၣ်အပူၤ, စီၤဒၤဝံး စံးဝဲလၢအဘၣ်တၢ်လူၤပိၥ်အခံ လၢယွၤအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ လၢအမ့ၢ် ယွၤအတၢ်ဂ့ၤဒီးတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟ့ၣ်ခံ မံၤအံၤ ထီဘိအိၣ်ဘူးလိၥ်အသး, ဒီးလူၤပိၥ်အဝဲဒၣ်အခံ, တမ့ၢ်လၢတၢ်သးဒ့ဒီအပူၤဘၣ်. မ့မ့ၢ်လၢတၢ်အဲၣ်နီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ၦၤစိၥ်တၢ်သးခုကစီၣ်သရၣ် ခၠါ(လ)စပၢကၠၢၣ်(Charles Spurgeon) စံးဝဲအသိး “မူခိၣ်ကလူး တဃံၥ်လၢ အကဟုကယၥ်တၢ်” န့ၣ် လူၤပိၥ် ၦၤစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤ တၢ်ဖိတဖၣ်အခံ လၢမုၢ်နံၤမုၢ်သီလၢအခံးဒီးအကပီၤ ခံမံၤလၢၥ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. “ တၢ်ဂိၢ်တၢ်ခုၣ်အကတီၢ်အမုၢ်နံၤတဖၣ်လၢ အအုးသကျုၥ်ဒီး တၢ်ကိၢ်အကတီၢ်အမုၢ်နံၤတဖၣ် လၢအကပီၤ ခံမံၤလၢၥ်အပူၤ,…

ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်သးဝံၣ်တၢ်အခါ

ကွဲၤထံၣ်ဟူအတၢ်ဘိးဘၣ်ဟူသါ တၢ်သးဝံၣ်အဖုၣ်မုၥ်ဆၢ တယုၢ် ဖဲ ၁၉၇၀ အနံၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်သးဘၣ်ဆဲးလၢ ၦၤအစိၤတစိၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်သးဝံၣ်တၢ်နီၢ်နီၢ် (the Real thing)အံၤ ဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤ ဒ် ကိၣ်ကၣ် ကိၣ်လၣ် (Coca Cola)အတၢ်ဘိးဘၣ်ဟူသါခဲၣ်ဖ့(Campaign) အက့ၢ်အဂီၤတမံၤအသိးလီၤ. လၢခံတဆီဘၣ်တဆီ, ၦၤဘြံးတံၣ်ဖိ(British)တဖုအမံၤလၢ ၦၤဃုထံၣ်တၢ်အသီ (The New Seekers) တဖၣ် သးဝံၣ်အီၤ ဒ်တၢ်သးဝံၣ်အထီလၢၦဲၤ တယုၢ်, ဒီးကဲထီၣ်နီၣ်ဂံၢ်တၢလၢတၢ်သံကျံ အမံၤအသၣ်စရီလၢ တၢ်ထုးထီၣ်အီၤ ကိးနွံဒဲး လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်သးဝံၣ်ဖုၣ်လၢ အခီၣ်ထံးကတၢၢ်တယုၢ်လၢ ကွဲၤထံၣ်ဟူအပူၤလၢ အဘၣ်တၢ်သးဝံၣ်အီၤလၢ ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖု ဖဲကစၢၢ်တဖျၢၣ်အဒီခိၣ်လၢ ဝ့ၢ်ရိမ့ၤအချၢန့ၢ် ၦၤအါဂၤ တမ့ၢ်ကသးပ့ၤနီၣ်အီၤဘၣ်. မ့ၢ်တၢ်သးဝံၣ်လီၤဆီ, အိၣ်ဒီး တၢ်ဆိကမိၣ်ထံၣ်မှံ ကနဲဒီးတၤသၣ်အမုၢ်တဖၣ်, ဒီးဒုးဆၢန့ၢ်ၦၤ တၢ်တမံၤဃီဒီး ၦၤကွဲးတၢ်သးဝံၣ်တဂၤ အတၢ်ဆၢသိၣ်လိဟီၣ်ခိၣ်အံၤ ဒ်သိး ကသးဝံၣ်တၢ်လၢ တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ ဒီးတၢ်အိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးလိၥ်သးအပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၢဖိစီၤယိၤဟၣ် ပၥ်ဖျါထီၣ် တၢ်မံမီၢ်အလၢၦဲၤ…

နီၣ်ဝံာ်ခံ

လၢအလံၥ်ပတီၢ်ထီတဘ့ၣ် “ၦၤကညီအတၢ်အိၣ်အသး” (The Human Condition) အပူၤ, သီးမၢးခ့တ့ (Thomas Keating)တဲန့ၢ်ပူလၢ တၢ်ကြၢးသ့ၣ်နီၣ်တယုၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. သရၣ်တဂၤ အဟံၣ်နီၣ်ဝံာ်ခံလီၤမၢ်န့ၢ်အီၤအဃိ, တီၤလီၤဃုဝဲလၢ တပံၢ်အကျါန့ၣ်လီၤ. ဖဲအပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်ထံၣ်အဃုတၢ်ဒီး, အဝဲသ့ၣ်ဃုဃုၥ်ဒီးအီၤ, ဘၣ်ဆၣ် တထံၣ်က့ၤဘၣ်. လၢခံကတၢၢ်န့ၣ်, အပျဲၢ်လၢ အတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တၢ် ဂ့ၤန့ၢ်ၦၤဂၤအကျါတဂၤသံကွၢ်အီၤ “သရၣ်ဧၢ, မ့ၢ်နဆိကမိၣ် နနီၣ်ဝံာ်ခံ ဟါမၢ်ဖဲလဲၣ်တတီၤသ့ၣ်သ့ၣ်လဲၣ်”. အသရၣ်စံးဆၢဝဲ “လီၤမၢ်လၢ ဟံၣ်ပူၤလီၤသၢၣ်” အပျဲၢ်တဖၣ် ကမၢကမၣ်ဒီးစံး “မ့မ့ၢ်ဒ်န့ၣ်ဒီး, ဘၣ်မနုၤအဃိ ပဘၣ်ဃုဖဲတၢ်ချၢအံၤန့ၣ်လဲၣ်”. သရၣ်စံးဆၢဝဲ “ဖျါတြၢၢ်ကလၥ်တမ့ၢ်ဘၣ်ဧါ. ဖဲအံၤန့ၣ် တၢ်ကပီၤအိၣ်အါဝဲ အဃိလီၤ”.

အကတၢၢ် ခ့းတ့ စံးဝဲ ပလီၤမၢ်တ့ၢ် ပနီၣ်ဝံၥ်ခံလၢ, “တၢ်အိၣ်ဘူးအိၣ်တံၢ်ဒီးယွၤ, တၢ်ကလၢၢ်ဘၣ် ယွၤအတၢ်အိၣ်ဒီးၦၤ လၢတၢ်အဲၣ်အပူၤ” န့ၣ်လံ. “ပမ့ၢ်တသ့ၣ်ညါ တၢ်အံၤန့ၣ်, တၢ်တကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ် တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤနီတမံၤဘၣ်. ပမ့ၢ်အိၣ်ဒီး တၢ်အံၤန့ၣ်, တၢ်ခဲလၢၥ် ဃၣ်ဃၣ် ကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဝဲလီၤ”

လၢသးသမူ အတၢ်မုၥ်ဒီးအတၢ်ဖှီၣ်အပူၤဒၣ်လဲၥ်,…

တၤသၣ်အလီၢ်အယွၤ

လၢအပူၤကွံၥ်တဘျုးနံၣ်အခါ, ကၠိနံၣ် မ့းခၠဲ(လ)( Joni Mitchell) ကွဲးတၢ်သးဝံၣ်တယုၢ်, အခိၣ်တီမ့ၢ်ဝဲ “Woodstock” (ကီၢ်အမဲရကၤတၢ်သံကျံအမူးတမူး), ဒီးလၢအပူၤ အဝဲထံၣ် ၦၤကူၦၤကညီတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဆဲထုဃၥ်အီၤလၢ တၢ်လိၥ်တၢ်အပှ့ၤဒီး မုၣ်ကီၤလံၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသဆၣ်ထီၣ် ၦၤဒိကနၣ်တၢ်ဖိတဖၣ်အခံလၢ အကဃုတၢ်အိၣ်မူလၢ လၢအမုၥ်ခုၣ်န့ၢ်အန့ၣ်ဒီးသးဝံၣ်ဝဲ တၢ်က့ၤက့ၤဆူ “တၤသၣ်အလီၢ်” အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့းခၠဲ(လ) ကတိၤန့ၢ်တၢ်လၢ ၦၤတစိၤလၢ အဆၢန့ၢ်ဘၣ် တၢ်တိၥ်ဒီး တၢ်အခီပညီအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

မ့းခၠဲ(လ) အ“တၤသၣ်အလီၢ်”လၢအထါအပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ဧ့ၤဒ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဧ့ၤဒ့ၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မုၢ်တၢ်ပၢၤအလီၢ်, ပၤရၤဒံစူးလၢ ယွၤတ့လီၤဝဲလၢပဂီၢ် လၢထံး လၢသီန့ၣ်လီၤ. လၢတၤသၣ်အလီၢ်အံၤအပူၤ, စီၤအၤဒၣ်ဒီးနီၢ်အံၣ်အု ထံၣ်လိၥ်သကိးသး ဒီးယွၤ ဒ်အညီနုၢ်အသိး, တုၤလီၤလၢ မုၢ်တနံၤဖဲအဝဲသ့ၣ် မၤတၢ်အၢၣ်လီၤဒီးမုၣ်ကီၤလံၢ် တစုန့ၣ်လီၤ (ကွၢ်ဖဲ ၁ မိၤ ၃:၆-၇). မုၢ်နံၤအဝဲန့ၣ် မ့ၢ်မုၢ်နံၤအလီၤဆီလီၤ. “ဒီးနၢ်ဟူ ကစၢ်ယွၤအမဲၥ်, လၢသ့ၣ်ကျါလၢ တၤသၣ်အလီၢ် အသးကံၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ” (:၈).

ဖဲယွၤသံကွၢ် အဝဲသ့ၣ်…

လဲၤတၢ်ဖှံဖှံ

ၦၤတဂၤအမံၤလၢ ကၠ့(မ)(James)န့ၣ် လဲၤတၢ်လဲၤအဒူဒီး အလီၤသူၣ်ပိၢ်သးဝးတခါ, အယံၤအိၣ်ဝဲ ၁၂၅၀ မံးလၥ် ဒီးလဲၤလီၤကီၢ်အမဲရကၤ အမုၢ်နုၥ်ပီၣ်လဲၣ်နံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲ ဒိးထီၣ်လ့ၣ်ယီၢ်ခီၣ်ဖိလၢ ဝ့ၢ်စံၣ်ယ့ၤတဲ(လ)( Seattle), ကီၢ်စဲၣ် ဝၣ်ၡံတဲၣ်(Washington) ဆူဝ့ၢ်စဲၣ်ဒံယၢၣ်ကိၣ်(San Diego), ကီၢ်စဲၣ် ခဲလံၣ်ဖိနံယၤ(California)န့ၣ်လီၤ. ယတံၤသကိးတဂၤ ထံၣ်လိၥ်သးဒီး ၦၤဒိးလ့ၣ်ယီၢ်ခီၣ်ဖိ လၢ အသူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤတဂၤအံၤ ဖဲ ဘ့းစၣ်လ့ဖးထီ(cliffs of Big Sur)အကပၤ, စီၤစုၤအမံးလၥ် ၉၃၀ ဒီးတၢ်လီၢ်လၢ အစးထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ တယံာ်ဒံးဘၣ်အခါ, ၦၤတဂၤဟုၣ်န့ၢ် ကၠ့(မ)အတၢ်ဆီလီၤဒဲပိးလီတဖၣ်လီၤ. ယတံၤသကိး ဟ့ၣ်အီၤ အယၢ်လုး ဒီးအီၤကံလၢၤ, ဘၣ်ဆၣ် ကၠ့(မ)တတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်. အဝဲစံးဝဲဒၣ်လၢ မ့ၢ်လၢ အဝဲလဲၤလီၤ ဆူ ကလံၤထံးတခီ ဖဲမူခိၣ်ဒၢလၢၤထီၣ်ဝဲအဃိ, အဝဲကဘၣ်စးထီၣ်မၤစှၤလီၤ တၢ်ပိးလီ ကဘၣ်မၤဖှံလီၤ တၢ်အဃၢလၢ အဝဲစိၥ်ဃၥ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.

ကၠ့(မ) အတၢ်နၢ်ပၢၢ်ထံအံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢအဆးန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ဆဲးကပီၤကဒါက့ၤ ၦၤကွဲးလံၥ်ဧ့ၤဘြံၤအတၢ်ကတိၤန့ၣ်လီၤ.…

ယွၤသ့ၣ်ညါဝဲ

နီၢ်ဒီမါဝၤခံဂၤလၢအဆၢထၢၣ်ကွၢ်ကီ တၢ်ဆိကမိၣ်မှံခဲၣ်ဂီၤ (abstract painting) ဖးဒိၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ် ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးဝဲ ကသံၣ်ခဲၣ်ထးဝါဒၢ အိးထီၣ်သးတဖၣ်ဒီး နီၣ်တြူၥ်တဖၣ် လၢတၢ်ဂီၤအခီၣ်ထံးန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ဆိကမိၣ်ဝဲလၢ “တၢ်တ့အီၤ တဝံၤဒံးဘၣ်”ဒီး မတၤဂ့ၤမတၤဂ့ၤနုၥ်လီၤတ့သ့ဝဲအဃိ, အဝဲသ့ၣ်တြူၢ်လီၤ တၢ်အလွဲၢ်တခါလၢတၢ်ဂီၤအလိၤဒီး ဟးထီၣ်ဝဲလီၤ. နီၢ်နီၢ်တခီ, ၦၤလၢအတ့တၢ်ဂီၤအံၤ ပၥ်တ့ၢ်တၢ်တ့ခဲၣ်အပိး အလီတဖၣ်ဖဲန့ၣ် ဒ်တၢ်ဒုးနဲၣ်ဃၥ်တၢ်ဂီၤလၢ အတ့ဝံၤဃၥ်တခါအံၤ အက့ၢ်အဂီၤတမံၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒွဲလၤဒုးနဲၣ်ဒၢးကွၢ်ထံက့ၤ ကွဲၤထံၣ်ဟူလၢအဒိဃၥ် တၢ်မၤအသးအံၤဝံၤ, ပၥ်ဝဲဒ်အမ့ၢ်တၢ်နၢ်ပၢၢ်ကမၣ်, အဃိဒီး တလိၥ်ဘၢလိၥ်ကွီၢ် တၢ်လၢၤဘၣ်.

ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်လၢ အအိၣ်လၢ ယၢ်ဒ့ၣ်ကျိအမုၢ်ထီၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီး ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်နၢ်ပၢၢ်ကမၣ်တမံၤ ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဘှီထီၣ်တၢ်လုၢ်လီၢ်ဖးဒိၣ်တခါ လၢထံကျိနံၤအခါန့ၣ်လီၤ. ၦၤအဒူၣ်လၢ မုၢ်နုၥ်တကပၤတဖၣ် ထံၣ်ဝဲတၢ်မၤအံၤ ဒ်တၢ်ပူထီၣ် ယွၤဘၣ်အသးန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ် ဒဲစီဆှံလီၤ (ယိၤၡူ ၂၂:၁၆).

တၢ်ဖ့ၣ်ဆၢတဖၣ် အိၣ်ထီၣ်ဝဲ, တုၤၦၤမုၢ်ထီၣ်အဒူၣ်တဖၣ် ဘၣ်တဲနၢ်ပၢၢ်ဝဲ လၢတၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်မၤဝဲန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ် တၢ်လုၢ်လီၢ်ဒိနီၢ်နီၢ်တခါလီၤ. အဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးဝဲလၢ ၦၤတစိၤလၢအဟဲလၢခံတဖၣ် ကထံၣ်တၢ်အံၤဒီး သ့ၣ်ညါနီၣ်ဝဲ အတၢ်ဘၣ်ထွဲလၢသူၣ်သး ဒီးတၢ်ဟဲလီၤစၢၤဒီး ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိအဂုၤအဂၤတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ…

ဘၣ်တၢ်ကိး ဒ်သိးကဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်

ပီၣ်လဲၣ်ဖှိးထံ (sea squirt) တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဘၣ်တ့လၢအလီၤတိၢ်လီၤဆီန့ၣ်လီၤ. ပထံၣ်ဘၣ်အဝဲသ့ၣ် အိၣ်စဲဘူးဃၥ်အသးလၢလၢၢ် ဒီးချိၣ်ပီၣ်လဲၣ်အကုတဖၣ်အလိၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် ဖျါလီၤဂၥ်ဒီး ဖျးစတံးစၢ်ကဘျံးအပီၤဖိတဖၣ်(soft plastic tube waving), ဒီးအိၣ်ဝးယဲာ်ယီၤအသး ဒ်ပီၣ်လဲၣ်ထံကျိၤ လဲၤဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ. အဝဲဟံးန့ၢ်တၢ်အီၣ်ဂံၢ်ဘါလၢထံ လၢအယွၤလၢအကပိၥ်အကပၤ, ဒီးအဝဲတသုးအသးဘၣ်, မ့မ့ၢ်မူဝဲလီၤဆီဖးဒိၣ် ဒီးအသးစၢ်အကတီၢ်, တဘျီဖဲ အဟူးဂဲၤဖျဲၣ်ချ့ချ့အခါန့ၣ်လီၤ.

အတၢ်အိၣ်မူစးထီၣ် ဒ်ဘၢၣ်တဘ့ၣ်အသိး, အိၣ်ဝဲဒီး ပျိၢ်ဃံအနၢၣ်ဘိ မိၢ်ၦၢ်လၢ ပျၢၤတကလုၥ်ဒီး ခိၣ်နူၥ်လၢအမၤစၢၤအီၤ ဒ်သိးကထံၣ်န့ၢ်တၢ်အီၣ် ဒီးကဟးဆှဲး အတၢ်ဘၣ်ဒိအဂီၢ်လီၤ. ဖဲအတဒိၣ်တုၥ်ခိၣ်ၦဲၤဒံးဘၣ်အခါ, အဝဲအမုၢ်နံၤတဖၣ်လၢၥ်ဝဲလၢ တၢ်ဟးဃုထံၣ်တၢ်လၢ ပီၣ်လဲၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်တၢ်တမံၤမၤအသး ဖဲဒိၣ်တုၥ်ခိၣ်ၦဲၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲဆီလီၤအသးလၢလၢၢ်ဖီခိၣ်, ဒီးတဟးဝ့ၤဝီၤလၢၤ ဒီးတဒိၣ်ထီၣ်လၢၤဘၣ်. တၢ်ထိၣ်တရံးအသး လီၤပျံၤအပူၤ, အဝဲဂံၥ်ဘျဲးအီၣ်က့ၤအခိၣ်နူၥ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.

ပျိၢ်ဃံတအိၣ်, တၢ်ဆိကမိၣ်တအိၣ်, ထဲဝးယဲာ်ယီၤထွဲ ဒီးထံကျိၤလီၤ. အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒၣ်ဝဲ တအိၣ်လၢၤဘၣ်. တၢ်မၢဖိစီၤပီလူးဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ၦၤ ဒ်သိးပသုတမူ ဒ်ပီၣ်လဲၣ်နီၣ်ဖှိးထံအသိးတဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. လၢပဂီၢ်န့ၣ် တၢ်ဒိၣ်တုၥ်ခိၣ်ၦဲၤ မ့ၢ်တၢ်ဟံးထီၣ် ယွၤအန့ဆၢၣ်က့ၢ်ဂီၤ (၂…