ဂံၢ်လၢအယိာ်တဖၣ်
ဒီကလး(စ)ခဲး(ထ), (Douglas Kent) န့ၣ် ဒ်အမ့ၢ် ပှၤကူၣ်သ့စဲၣ်နီၤလၢ တၢ်တ့ဟီၣ်ခိၣ်က့ၢ်ဂီၤ အတၢ်ဃံတၢ်လၤတဂၤအသိး, ဖဲ ၂၀၂၅ နံၣ်န့ၣ် သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤတၢ်နးနးကျံးကျံးဝံၤ, ဟးလူၤကွၢ်ဝဲဒၣ် မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အလီၢ်အကျဲ လၢဝ့ၢ် လီး(စ) အ့ကၠၢၣ်လံး (Los Angeles) အခိၣ်အဃၢတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, မ့ၣ်အူအီၣ်အဃိ, သိလ့ၣ်တဖၣ် လၢအပှံၢ်လီၤ, ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤတဖၣ် အကပိာ်အကပၤန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်မူဒံးဝဲ, အိၣ်ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ် လၢတၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ထီအထူၣ်တဖၣ် အါတက့ၢ်န့ၣ် အထူၣ်အဒ့တဖၣ် အိၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤဝဲဒၣ်ဂ့ၤမး, ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ်, ဒီးသၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်.
တၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်တၢ်ဟဲစူၤခံနံၣ် ပိာ်ထွဲထီၣ်အသးဝံၤ, သ့ၣ်အဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် စဲၤလီၤအသးယိာ်ယိာ်, ဒ်သိးကဆူးန့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်ဒီးထံဧိၤနိဧိၤ, ဒီးဆှၢထီၣ်ဝဲဒၣ်ဆူ အဒ့ဒီးအလၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်န့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ် တူၢ်ခီၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ ခဲး(ထ) စံးဝဲဒၣ်, “ယထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ နမ့ၢ်စဲၤလီၤနဂံၢ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်ဒီး, နကအိၣ်မူတ့ၢ်နဲ” န့ၣ်လီၤ.
ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် လၢသးသမူအတၢ်မၤကွၢ်အကတီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ကမၤအသးဒ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ပနီၢ်သးအဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်စဲၤလီၤအီၤ
ယိာ်ယိာ်လၢ ကစၢ်ခရံာ်,…
ပှၤဒီတဒၢတၢ်ဖိလၢ အဂ့ၤတဂၤ
ပလံၤခွါဖိ, ဒီးအတံၤသကိးပှၤဃိးတီၤဖိတဖုန့ၣ် လိၣ်ကွဲဟ့ၣ်လီၤအသးအဂ့ၤကတၢၢ်, လၢတၢ်လိၣ်ကွဲ ဖျၢၣ်သွ့ အပျီပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤအသူၣ်ဆူသးဆူၣ်လၢကဂုာ်လိာ်ကွဲ မၤန့ၢ်မၤနၢၤတၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲအဝဲသ့ၣ်သွီနုာ်လီၤ ဖျၢၣ်သွ့ ဝံၤဝဲတဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ် တၢ်လိၣ်ကွဲဖျၢၣ်သွ့ အပှၤနဲၣ်တၢ်န့ၣ် မၢအဝဲသ့ၣ် ဂုၤက့ၤအသးဆူတၢ်လီၢ်ခံ, ဒ်သိးကလိၣ်ကွဲ ဒီတဒၢက့ၤတၢ်အဂီၢ်, တၢ်လိၣ်ကွဲကျိၤကျဲလၢ အဝဲသ့ၣ်တအဲၣ်ဒိးလိၣ်ကွဲဝဲဒၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလိၣ်ကွဲတၢ်ဖိ ကိးဂၤဒဲးန့ၣ် အဲၣ်ဒိးသွီနုာ်လီၤ ကိဘၣ်ဆၣ်, ဖျါလၢတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢးလိၣ်ကွဲ တြီဆၢဒီတဒၢတၢ်အဂီၢ်န့ၣ် ပှၤအသးတဆူၣ် နီတဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤနဲၣ်တၢ်သိၣ်လိနဲၣ်လိ အဝဲသ့ၣ်လၢ တၢ်လိၣ်ကွဲဖျၢၣ်သွ့အကတီၢ်, တၢ်အကါဒိၣ်တမံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ကွၢ်ထံတယာ်ဆိ ပှၤအဂၤတဖု အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်တြီဆၢဂုာ်ဟံးန့ၢ်ဖျၢၣ်သွ့, ဖဲလၢပှၤလိၣ်ကွဲတၢ်အဂၤတဖု ကွံာ်စိာ်ခီ (မ့) တၢ်ကွံာ်သွီနုာ်လီၤ ဖျၢၣ်သွ့အကတီၢ်န့ၣ် ကကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢ ပှၤလိၣ်ကွဲတၢ်အဂၤတဖုအဂီၢ်, ဒီးကမၤစၢၤ အပှၤလိၣ်ကွဲတၢ်ဖိတဖၣ် ကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဒီဒၣ်အကျဲကူၣ်နၢၤတမံၤ, လၢတၢ်ကွၢ်ထံတယာ်ဆိ ပဒုၣ်ဒါ အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢကမၤစၢၤ ပနီၢ်သးအတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒီးပဒုၣ်ပဒါန့ၣ် ကမ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်. ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အဂီၢ်, စီၤပ့းတရူး အလံာ်ပရၢ ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ပှၤလၢ, “ပဒူၣ်ပဒါ…
တဂၤဒီးတဂၤ တၢ်မၤသကိးတၢ်တပူၤဃီ
လ့လယၢၣ် ခိလိၣ် (Lillian Colon) တဂၤ, ဘၣ်တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်အီၤလၢ ဖိၣ်ဃဲကၠိတဖျၢၣ်, ဒီးဒ်သိးကနုာ်လီၤဘၣ်ဝဲဆူ ပှၤဂဲၤကလံၣ်တဖု, လၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တဖုအဂီၢ်, မၤနၢၤဝဲဒၣ် ပှၤဂဲၤကလံၣ်တၢ်ဖိအဂၤ လွံၢ်ကယၤန့ၣ်လီၤ.အဝဲဂဲၤကလံၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးတၢ်ဂဲၤကလံၣ်တၢ်တဖုအံၤ, လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဂဲၤဒိမၤလိတၢ်လၢအဃံး, တၢ်သ့ဂဲၤကလံၣ်လၢ အဘၣ်လိာ်ဖိးဒ့, ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်, တုၤအသးအနံၣ်အလါ လွံၢ်ဆံဘျဲၣ်တစုန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, အသးပှၢ်တ့ၢ်လံ နွံဆံ နံၣ်ဒၣ်လဲာ်, သိၣ်လိနဲၣ်လိ ပှၤမၤလိတၢ်ဖိတဖၣ်, တၢ်လၢအမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂဲၤကလံၣ် အကျိၤကျဲအဒိၣ်အထီကတၢၢ်မံၤ, လၢအမ့ၢ် "တၢ်ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်" န့ၣ်လီၤ. အဝဲပာ်ဖျါဝဲဒၣ်“လၢပျဲၢ်စီၢ်ခိၣ်လိၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, လၢတၢ်ချၢမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပတၢ်အိၣ်မူတဖၣ် ဘံပကံးဘၣ်ထွဲလိာ်အသး,ဒီးပဝဲတဂၤဒီးတဂၤ ပမ့ၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲလိာ်သး, ဒီးကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်လိာ်သးန့ၣ်ဒီး,ပတၢ်ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်တဖၣ် ကလဲၤထီၣ်လဲၤထီဝဲဒၣ်” န့ၣ်လီၤ.
တၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢအံၤ အကါဒိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးလိာ်သးဒီးကစၢ်ခရံာ်န့ၣ် ဒုးနဲၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်စံးထီၣ်ပတြၢၤယွၤ အတၢ်ပညိၣ်အမ့ၢ်အတီ, တၢ်မၤလၤကပီၤ ကစၢ်ယွၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်သိၣ်လိနဲၣ်လိပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်တဖၣ် လၢ ဝ့ၢ် ရိမ့ၤအပူၤ, ပှၤယူဒၤဖိမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိမ့ၢ်ဂ့ၤ,ဒ်သိးကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိးအဂီၢ်, စီၤပီလူး ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ“ဒီးတၢ်ဝံသးစူၤ, ဒီးတၢ်မၤမုာ်အကစၢ်…
တၢ်ဂဲၤထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤအစိအကမီၤ
လၢ လိၣ်ရဲၤတၤ (Loretta) အဂီၢ်, တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤ ကျိၣ်စ့ဒီလၣ်တကယၤန့ၣ် တၢ်လၢာ်အါဒိၣ်န့ၢ်ဒံး ညီနုာ်အဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဘၣ်အဖိခွါလၢ “ဘၣ်ဆၣ်, ယွၤကကတဲာ်ကတီၤန့ၢ်ပှၤတၢ်” န့ၣ်လီၤ. ဖဲမုၢ်တနံၤအံၤ တသီဃီန့ၣ်, ဒိးန့ၢ်ဝဲ လံာ်တၢ်ကစီၣ်, လၢအပုၢ်ဒ့ခွါအသဒါအအိၣ်, ဒီးစံးဝဲဒၣ်, “လိၣ်ရဲၤတၤဧၢ, မ့ၢ်လၢနဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါယၤ ထီဘိအဃိ, ယအဲၣ်ဒိးစံးဘျုးနၤန့ၣ်လီၤ. လၢနလီလံာ်ပရၢအပူၤန့ၣ် ယဆှၢလီၤန့ၢ်နၤ တၢ်တမံၤ” န့ၣ်လီၤ. ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအကတီၢ်, လၢအလံာ်ပရၢအပူၤန့ၣ် ထံၣ်ဝဲဒၣ် စ့ဒီလၣ် တကယၤ, တၢ်ဟ့ၣ်လံာ်က့ဖိတဘ့ၣ်လၢ အပုၢ်ဒ့ခွါ ဆှၢလီၤန့ၢ်အီၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်လီၤလး တမံၤဧါ. ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, လၢပှၤတနီၤအဂီၢ်, တမ့ၢ်တၢ်လီၤလးဘၣ်. မ့မ့ၢ်လၢ လိၣ်ရဲၤတၤ အဂီၢ်န့ၣ်ဒီး, “တၢ်ဘၣ်ဆၢၣ်ဘၣ်တီၤ”န့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲ ဒ်တၢ်လီၤလိၢ်လီၤလးန့ၣ်လီၤ. ထီဘိန့ၣ်
မုၢ်လၢ်ဝဲဒၣ် ကစၢ်ယွၤ, လၢအမူဝဲတဂၤ ကကတဲာ်ကတီၤန့ၢ်တၢ်လၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
လိၣ်ရဲၤတၤ အတၢ်ထံၣ်န့ၣ် ဆဲးကပီၤဖျါထီၣ် တၢ်မၤလိတမံၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤဝံၤအလီၢ်ခံ, ပှၤပိာ်မုၣ် သၢဂၤ ဟံးန့ၢ်တၢ်နၢမူ,…
လဲၤဆူညါလၢတၢ်နာ်
ဒ်သိးကကဲထီၣ် ပီၣ်ရီ လၢကီၢ်စဲၣ် ခဲလဖိနံယၤ (California) အဂီၢ်, မဲး(စ)စံၣ် ဖဲလၣ် (Maxcy Filer) တဂၤ, ကဘၣ်နုာ်လီၤဒိးစဲး, ဒီးဖျိထီၣ် ကီၢ်စဲၣ်ပဒိၣ် အတၢ်ဒိးစဲးအကီအခဲ ၃ သီန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, တုၤလၢအဖျိထီၣ်ဝဲတစုန့ၣ် အဝဲနုာ်လီၤစံးဆၢတၢ်ဒိးစဲးန့ၣ် တမ့ၢ်ထဲတဘျီ, ခံဘျီဧိၤဘၣ်. အဝဲဘၣ်နုာ်လီၤတၢ်ဒိးစဲး ၄၈ ဘျီန့ၣ်လီၤ. အတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ကမၤစၢၤပှၤလၢ အတဒိးန့ၢ်ခွဲးယာ်တဖၣ်, ပှၤအိၣ်ဆိးလၢဝ့ၢ် ကိၣ်(ပ)တၣ် (Compton), လၢအအဲၣ်ဘၣ်ဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကျဲးစၢးနုာ်လီၤတၢ်ဒိးစဲး အခီၣ်ထံးကတၢၢ်တဘျီ, ဒီးလၢခံအကတၢၢ်တဘျီအဘၢၣ်စၢၤ, ၂၅ နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်နီၢ်ဒီမိၤဝၤခံဂၤ လုၢ်ဒိၣ်ထီၣ် အဖိနွံဂၤ, ဒီးအဖိတဖၣ်ခဲလၢာ်မၤလိဖျိထီၣ် ခီလ့ၣ်ကၠိန့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ်, ကဘၣ်မၤဝဲတၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤအကတီၢ်, စံၣ်ညီၣ်ကွီၢ်န့ၣ် စံးဝဲဒၣ်, "လၢမဲး(စ)စံၣ် ဖဲလၣ်အဂီၢ်, ယအဲၣ်ဒိး စံးကတိၤပာ်ဖျါထီၣ်ယဲ တၢ်ကတိၤသၢထံၣ်, လၢအမ့ၢ် တၢ်ပာ်လီၤသးစွံကတုၤ, တၢ်ပာ်လီၤသးစွံကတုၤ, တၢ်ပာ်လီၤသးစွံကတုၤ" န့ၣ်လီၤ.
မဲး(စ)စံၣ် ဖဲလၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ်…
ဂံၢ်ဘါ အိၣ်ဟဲခီဖျိလၢ တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ
ဖဲ ကၠဲး(စ) တဂၤ စးထီၣ်နၢ်ဟူဝဲ ဖိသၣ်အတၢ်တဲပူ “ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိဒီးစီးကပ့ၤအဂ့ၢ်” အဆိကတၢၢ်န့ၣ်ဒီး, အသးပှၢ်တ့ၢ်လံန့ၣ်လီၤ. တၢ်တဲပူဖိအံၤ, ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်မၤလိလၢတၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါ ခီဖျိတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠဲး(စ) နၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်တကီၢ်ခါန့ၣ်လီၤ. ပူတယုၢ်အံၤ စံးဘၣ်ပှၤလၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိတဂၤလၢ စီးကပ့ၤအဒၢတဖျၢၣ်, ဒီးတၢ်တဲဆိပာ်အီၤလၢ အသုတအိးထီၣ်တၢ်အဒၢန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲအထံၣ်ဘၣ် တၢ်အဒၢဖိ ဝံာ်ပကံးဟူးဝးဝဲဒၣ်လၢအစုပူၤန့ၣ်ဒီး, ပၢၤအသးတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အဃိ, ဒ်သိးစီးကပ့ၤဖိ ကထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ဝဲအဂီၢ်, ဟံးန့ၢ်ထးရံး, ဒီးတံာ်တဲာ်တၢ်အဒၢန့ၣ်လီၤ.
စီးကပ့ၤဖိန့ၣ် ပူၤဖျဲးထီၣ်ဝဲလၢ တၢ်အဒၢဘၣ်ဆၣ်, ယူၤထီၣ်ဝဲဒၣ်လဲာ်တန့ၢ်ဘၣ်အဃိ, လီၤတဲာ်ဝဲဆူ ဟီၣ်ခိၣ်လိၤ, ဒီးသံဝဲဒၣ်တကီၢ်ခါန့ၣ်လီၤ. ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိန့ၣ် ဟီၣ်ကိးပသူထီၣ်, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “တၢ်ကဲထီၣ်အသးဒ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိ ကၠဲး(စ) အတၢ်လဲၤ ခီဖျိဖးယံာ်ဖးထီအပူၤန့ၣ်, နၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်လၢ, “ဒ်သိး စီးကပ့ၤဖိ ကဒိၣ်ထီၣ် လၢဂံၢ်လၢဘါ, ဒီးယူၤဝဲကန့ၢ်အဂီၢ်, အလီၢ်အိၣ်ဝဲလၢ စီးကပ့ၤဖိ ကဘၣ်စူးကါဝဲ အညၣ်ထူၣ်ဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်လၢဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိန့ၣ် တြီဃာ်ဝဲအဃိ” န့ၣ်လီၤ.
ဖိသၣ်အဂီၢ်တၢ်မၤလိအံၤ, ကမ့ၢ်တၢ်တဲမုာ်နၢ်တယုၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်ဘၣ်ဆၣ်,…
သိၣ်လိမၤယုၤ တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ
လၢကီၢ်စဲၣ် ခဲရိၣ်လဲနါ-ကလံၤစိး, ထဲပှၤဝါဖံးဖိတဖၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် ကၠိတဖျၢၣ်န့ၣ် ပှၤသူဖံးမုၣ်ဖိ ဒီရသံၣ် ခီး (Dorothy Counts) တဂၤ ဒ်သိးဒီးကထီၣ် တီၤထီကၠိအဂီၢ်, ဟဲဆဲးလီၤအမံၤအကတီၢ်, ဝူဒံၣ် ခူပၤ (Woody Cooper) အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲပှၤဂီၢ်မုၢ်လၢအမၤတၢထီၣ်တၢလီၤတၢ်တဖၣ်အကျါန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲကၠိဖိအပိာ်ခွါတနီၤန့ၣ် ကိးပသူထီဒါဝဲ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဆီၣ်သနံး ပှၤသူဖံးဖိတဖၣ်, ဒီးကွံာ်အီၤလၢတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီဒၣ်လဲာ်, ဝူဒံၣ် တသိၣ်သီတြီဆၢ အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်အိၣ်ဘှ့ၣ်အိၣ်ဘှီၣ်ဝဲတုၤဒၣ်လဲာ် ပိာ်မုၣ်တဂၤကိးပသူထီၣ်ဝဲလၢ, “ပိာ်မုၣ်ဖိသ့ၣ်ဧၢ, ထူးပှဲာ်အီၤလၢပထးခိၣ်ထံန့ၣ်တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ. လၢခံ, ဝူဒံၣ် သံကွၢ်လီၤက့ၤအသးလၢ, အစှၤကတၢၢ်န့ၣ် ဘၣ်မနုၤအဃိ နတအဲးထီၣ် နထးခိၣ်, ဒီးတဲတၢ်တမံၤမံၤလဲၣ်. အဝဲမ့ၢ် ပှၤဟဲထီၣ်ကၠိ ဒ်ကၠိဖိအဂၤတဖၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ဝူဒံၣ် အတၢ်ကမၣ်လၢ အလီၤတိၢ်, တၢ်လၢကဘၣ်မၤဝဲန့ၣ် တမၤဝဲအဃိ, နံၣ်လၢအဆံတဖၣ်အပူၤန့ၣ် မၤတံာ်တာ်အသး, လီၤဆီဒၣ်တၢ်, ဖဲအထံၣ်က့ၤ အနီၢ်ကစၢ်အဂီၤ, လၢတၢ်ကစီၣ်အတၢ်ဂီၤအပူၤလၢ မုၢ်တနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. လၢခံအကတၢၢ်, လွံၢ်ဆံခွံနံၣ် လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤ, ဒ်သိးကဃ့ကညးအီၤအဂီၢ်,…
ဖီၣ်ဟံးဃာ် ကစၢ်ယွၤ
လၢပကၠိန့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်အပတီၢ်, တၢ်ကနိလိာ်သး အတၢ်လိာ်ကွဲပြၢန့ၣ်, ဖိသၣ်အသးအနံၣ်အလါ ၈ နံၣ် ထဲသိးသိးတဖၣ် ဂဲၤပျုၢ်ကျဲးစၢးမၤနၢၤတၢ် လၢလီၢ်ဂဲၤလိနီၢ်ခိအဒါတဖၣ်အလိၤ, ဒ်သိးဒီးကမၤနၢၤဝဲ ပှၤသတြီၤထီဒါတၢ်တဂၤအဂီၢ်, စူးကါဝဲ တၢ်ဖီၣ်စှီၤဃာ် ကနိလိာ်သး လၢတၢ်ကူၣ်သ့အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကနိလိာ်သးန့ၣ် မ့ၢ်လၢပျၢၤတၢ်လိာ်ကွဲလၢ အလိၣ်ဘၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်, ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ထဲးလီၤ, တၢ်ဂုာ်ထူၣ်ဖျဲးသး, တၢ်ဆီၣ်ကျံၤတံၢ်ဃာ်တၢ်, ဒီးတၢ်ဟူးဂဲၤဃၣ်တရံးလၢ တၢ်ပလီၢ်သူၣ်ပလီၢ်သး လၢအဒုးမၤန့ၢ်အဖီးတဖၣ်, ဒ်သိးကမၤနၢၤတၢ်ပြၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ် သၢတီၤဖိ, လၢကမျၢၢ်ဘၣ်အသးတဂၤန့ၣ်, ချ့န့ၢ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤတဖၣ်, ဒီးအဝဲစူးကါ တၢ်သုးအသးချ့သဒံးတဖၣ် လၢအမၤတရံး ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤအမဲာ်, ဒီးမၤနၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
စီၤယၤကိာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကူၣ်တရံးအကျိၤအကျဲတဖၣ် ဒ်သိးကမၤန့ၢ် အဒီပုၢ်ဝဲၢ် အတဃံာ် စီၤဧ့ၤရှီၤ အတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်, ခီဖျိ “တၢ်ကနိ” ထုးထီၣ်ကွံာ် စီၤဧ့ၤရှီ လၢအတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ် လၢအပၢ်အအိၣ် ( ၁ မိၤ ၂၅:၃၃), ဒီးတၢ်အိၣ်မူအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ (၂၇:၂၇-၄၀) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဟုၣ်န့ၢ်…
တၢ်ဃုဖိသၣ်ခရံာ်ကစၢ်
ဖံထၢၣ် တၤခၠံၣ် (Peter Turchi) လၢ အသိၣ်လိတၢ်ကွဲးလံာ်န့ၣ်, မ့ၢ်ထံၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤတဘ့ၣ်န့ၣ်, အဝဲဃုတၢ်လီၤသူၣ်ဟူးသးဂဲၤအသီ လၢအပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲ, “တၢ်ဃ့ကွၢ်ဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤ တဘ့ၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်စံး “တဲန့ၢ်ယၤပူတယုၢ်တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ.” ယဖီၣ်စှီၤဃာ် အတၢ်ဆိကမိၣ်အဝဲန့ၣ်, ဒီးကတဲာ်ကတီၤတၢ်လၢ ယကသိၣ်လိ အိၣ်ဘှံးနံၤ တၢ်မၤလိ လၢခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အကတီၢ်, ဘၣ်ဃးဒီး “ပှၤမၢ်ကူးတဖၣ် အတၢ်နာ်” အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲယမၤလိနၢ်ပၢၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤတဖၣ်အခါ, ယသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ပှၤမၢ်ကူးဖိတဖၣ် လဲၤတၢ်န့ၣ် ယံၤဝဲ အမံးလာ် ၉၀၀, လၢ တၢ်ဆၢကတီၢ် နွံလါဘျဲၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ဒ်သိး ကထံၣ်န့ၢ် ဖိသၣ်ခရံာ်ကစၢ်အဂီၢ်, ဒီးလၢခံကတၢၢ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲန့ၣ် တမ့ၢ် ဖိသၣ်ဆံးဖိလၢ ကျီၢ်အီၣ်ဆၣ်အလီၢ်ပူၤဘၣ်, မ့မ့ၢ် ဖိသၣ် ဟးလိသီဖိလၢ အအိၣ်ဒီး အမိၢ်အပၢ်လၢဟံၣ်တဖျၢၣ်အပူၤတဂၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လဲၤလၢ အယံာ်ဝဲထၢဝဲ ထဲအံၤဝံၤ အလီၢ်ခံ, အဝဲသ့ၣ် မၤဝဲမနုၤလဲၣ်. အဝဲသ့ၣ် “ထိၣ်လီၤပှီၤအသး, ဒီးဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ်အီၤ”န့ၣ်လီၤ (မး…
ပှၤအိၣ်လၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်
မဲရံၣ် ခိဘၢၣ် (Marie Coble) အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ဆါဟံၣ်အလီၢ်မံခိၣ်လိၤ, ဒီးထံၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤနီၣ်သိလ့ၣ်လၢ အဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤတၢ်တဂၤ, ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ကမ့ၢ်ပှၤလၢအမၤစၢၤ, မၤပူၤဖျဲးအသးသမူတဂၤန့ၣ်ဒီး, အသးခုဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲလီၤဃံၤဝဲဒၣ်, လၢအသိလ့ၣ် နုာ်လီၤဟးထီၣ်အကျဲလိၤအကတီၢ်, အခိၣ်ဘၣ်ဒိဒီးအသွံၣ်တဖၣ်ယွၤလီၤဝဲလၢ အခိၣ်နူာ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲ ရၣ်ဟံ ခူဖၢၣ် (Raheem Cooper) ထံၣ်ဝဲဒၣ် အတၢ်အိၣ်အသးန့ၣ်ဒီး, ကိးထီၣ် ဂ့ၢ်ဂီၤအူဆူၣ်ချ့ အပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မဲရံၣ် အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် ကွဲမုာ် ရၣ်ဟံ လၢကလဲၤဟးအိၣ်သကိးအီၤအဃိ, ရၣ်ဟံ ဟဲစိာ် တၢ်အီၣ်အဆၢတဖၣ်လၢ မဲရံၣ် အီၣ်ဝဲဝံၣ်တဖၣ်, ဒ်သိးကကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢ ကအိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ထီၣ်က့ၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးအဝဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤရှၤမရံဖိ အဂ့ၤတဂၤအဂ့ၢ်, အတၢ်ကတိၤဟ့ၣ်ဒိဖိန့ၣ်ဟဲနုာ်လီၤဆူယသးပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤဟ့ၣ်ဒိဖိအံၤ မ့ၢ်ဝဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အတၢ်စံးဆၢဆူ ပှၤသ့လံာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတဂၤ အတၢ်သံကွၢ်, “ဒ်သိးပကန့ၢ်ဘၣ်သါ တၢ်မူအထူအယိာ်ဒီး, ယဘၣ်မၤမနုၤတမံၤလဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး စံးဘၣ်အီၤ, မၤနဲဒ် “လံာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအပူၤတၢ်ကွဲးအသိးန့ၣ်တက့ၢ်” (လူၤ ၁၀:၂၆), ပာ်ဃုာ်ဒီး,…