တၢ်အဲၣ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ် ဒ်ယွၤဝဲအဲၣ်အသိး

တၢ်ကိၢ်ခါဒီတကတီၢ်ညါန့ၣ် ဖိသၣ်လၢ ပဟံၣ်လီၢ်ခံတဖၣ် လိာ်ကွဲထိၣ်ဟူးဝးအသးလၢအစုာ်ဘျးလီၤစဲၤသး (swing) အလိၤ, လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်အါနၣ်ရံၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. စုာ်အိၣ်ဘျးလီၤစဲၤလၢအဝဲသ့ၣ် ဒိးလိာ်ကွဲဝဲန့ၣ် အကလုၢ်သီၣ်ဝံသဲကလၤအၢအၢသီသီန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဖဲမုၢ်နံၤတနီၤနီၤန့ၣ် ဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒိးလိာ်ကွဲစုာ်န့ၣ် အကတၢၢ်တအိၣ်ဝဲဒၣ်နီတဘျီလၢၤဘၣ်. စုာ်အကလုၢ် သီၣ်ဝံသဲကလၤန့ၣ် တမၤတံာ်တာ်ဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်ကအုကစွါအပူၤန့ၣ် ယတဲဘၣ် ယဝၤသးဘိလၢ ဘၣ်မနုၤအဃိ, အဝဲသ့ၣ်အမိၢ်အပၢ်တဖၣ် တတ့ၢ်နုာ်ဝဲဒၣ်သိလၢ စုာ်ပူၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် ယဃ့ထုကဖၣ်ယဲ, ဒီးယထံၣ်လၢ တၢ်ဆီတလဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲလၢ ယသးကံၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ယထံၣ်ဘၣ်ယဲလၢ ဖိသၣ်တဖၣ် အတၢ်နံၤတၢ်အ့, ဒီးအတၢ်သူၣ်ခုသးခုတဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဟဲထီၣ် ခီဖျိလၢတၢ်နာ်န့ၢ် ဟံၣ်ဖိဃီဖိအကရၢၢ်ဖိအံၤ, ဒီးမိၢ်ပၢ်လၢ အအိၣ်ဘူးဒီးအဝဲသ့ၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.

ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး စံးကတိၤဝဲ ဖိသၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်နာ်န့ၢ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး ကဆိၣ်ဂ့ၤ ဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ၦၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် ဟဲစိာ်ဝဲဒၣ် အဖိတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် အသးဘၣ်တံာ်တာ်, ဒီးဒူပှၤလၢအဟဲစိာ် ဖိသၣ်တဖၣ်, ဒီးတြီဝဲဒၣ် မိၢ်ပၢ်သ့ၣ်တဖၣ် (မၢ် ၁ဝ:၁၃) န့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ခရံာ်…

အိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤလၢ ကစၢ်ယွၤ

မ့ၢ်လၢဂီၤခီအကတီၢ်အဃိ, ဒ်သိးကဃုထၢဝဲ ထါတၢ်သးဝံၣ်လၢ ဘၣ်အသးအဒိၣ်ကတၢၢ် “ယသးယဲဧၢ, အိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤ” (My Soul Is Anchored) အဂီၢ်, ယဝၤန့ၣ် အိးထီၣ်ဝဲ အကွဲၤဒီနၢ်န့ၣ်လီၤ. ထါသးဝံၣ်အဖျၢၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်မုၢ်လၢ် လၢကစၢ်ယွၤ, ဖဲတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်အိၣ်ထီၣ်လၢသးသမူအကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒဲ(န) (Dan) လူၤပိာ်သးဝံၣ်ထွဲလံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်တဖၣ်လၢ အဟ့ၣ်ပလီၢ် လပီဖးဒိၣ်တဖၣ် ဟဲထီၣ်ရုၢ်ရုၢ်, ဒီးဒိတီၢ်ကၢၢ်ပၤနံၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်သးဝံၣ် ပာ်ဖျါဝဲဒၣ် မ့ၢ်လၢကစၢ်ယွၤ ဟံးဃာ်ဂၢၢ်ကျၢၤပှၤအဃိ, ပတဟူးတဝးဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်သးဝံၣ်အဖျၢၣ်တဖၣ် ပာ်ဖျါကဘီအနီၣ်သက့ၤ အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအလၢအပှဲၤန့ၣ်လီၤ.ခီဖျိလၢတၢ်ပာ်လီၤ နီၣ်သက့ၤလၢ ပီၣ်လဲၣ်အထံယိာ်ပူၤန့ၣ်ဒီး, “နီၣ်သက့ၤအစုတဖၣ်”မၤဂၢၢ်မၤကျၢၤကဘီ, ဒ်သိးကဘီတလီၤထွံပိာ်ထွဲထံအကျိၤ, (မ့) ခီဖျိလၢကလံၤအူဆူၣ်အဃိ, ‌ကဘီန့ၣ် အသုတဟူးတဝးဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤခရံာ်ဖိ အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အဂီၢ်, နီၣ်သက့ၤန့ၣ် ကဲထီၣ် တၢ်ပနီၣ်က့ၢ်ဂီၤလီၤဆီ, လၢအဆဲး ကပီၤဖျါထီၣ် ပတၢ်မုၢ်လၢ်လၢကစၢ်ခရံာ်, လၢပသးသမူတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်တဖၣ်အပူၤဒၣ်လဲာ်, ကစၢ်လၢပဟံးဃာ်ဂၢၢ်ကျၢၤအီၤတဂၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်ပှၤကွဲးလံာ်ဧ့ၤဘြံၤ ပာ်ဖျါဝဲအသိး, “ပအိၣ်ဒီးတၢ်မုၢ်လၢ်အံၤ, ဒ်သးအနီၣ်သက့ၤအသိး, လၢအစဲဘူးဃာ်, ဒီးအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤ” (ဧ့ၤ…

ဒ်သိးကဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်, ဃ့ဘါထုကဖၣ်တၢ်

ဒ်သိးကကွၢ်ထွဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုအဂီၢ်, လဲ(န) ဝ့ၣ် ခၠါ(န) (Lan Wai Chan) အိၣ်ဟးထီၣ်ဝဲလၢ အထံကီၢ် စ့ကဖီ, ဒီးဘၣ်လဲၤအိၣ်ဆိးဝဲလၢ ကီၢ်ယပၣ်န့ၣ်ဒီး, အသးဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိ ကအိၣ်ဝဲဒၣ် ခံဆံဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤယပၣ်ဖိ လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ပှၤခရံာ်ဖိန့ၣ် လၢထံကီၢ်အပှၤကညီနီၢ်ဂံၢ် မျးကယၤတၢဧိၤ, ဒီးတၢ်ဘါသရိာ်အါဖျၢၣ်န့ၣ် အိၣ်လီၤဟိအသးအဃိ, ပှၤသ့ၣ်ညါထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤလၢ “မံးရှၢၣ်နရံၣ် အတၢ်သွၣ်ခိၣ်” န့ၣ်လီၤ. လဲ(န) အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ “ဒ်အဘၣ်ဟံးထီၣ်မူဒါလၢ ကဘီလၢ အကလီၤဘျၢတဘ့ၣ်အလိၤအသိး” န့ၣ်လီၤ. အဝဲကိးပသူထီၣ်ဆူယွၤအအိၣ်, ဒီးအသးကလၢၢ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်စံးဆၢလၢ “ဟ့ၣ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ.

“လၢတၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်” တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ (မ့) တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတဖၣ်အလီၢ်န့ၣ်, ဝ့ၣ် ခၠါ(န) မၢအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်, လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် အတၢ်လိၣ်အဂီၢ်, ဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီးတံၤသကိးသ့ၣ်တဖၣ် လၢတသ့ၣ်ညါ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ကယီကယီဖိန့ၣ် အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိအနီၢ်ဂံၢ်အါထီၣ်ခံစးန့ၣ်လီၤ.

အဝဲသ့ၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်တီတီလိၤလိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အဒိအတဲာ်တမံၤလၢအမူ, ဒ် လံာ်စီဆှံ…

တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ အကတီၢ်ဖိတဖၣ်

ပှၤတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် ဟီၣ်ခိၣ်မဲာ်သၣ်က့ၢ်ဂီၤ စဲၣ်နီၤ ပံယဲး အူဒီး (Piet Oudolf) ပာ်ဖျါဝဲလၢ “ဖီသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ဃံတၢ်လၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢဖီထီၣ်ဖးထီၣ်မး” ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ဂိၢ်ခါ တၢ်ခုၣ်အနးကတၢၢ်အကတီၢ်ဒၣ်လဲာ်, ပှၤဒးခၠ (Dutch) ဖိလၢအကွၢ် တၤသၣ်လီၢ်တဂၤ တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်က့ၢ်ဂီၤဒိ  လၢအဒိးန့ၢ်တၢ်လၤကပီၤတဖၣ်န့ၣ် ဖျါဃံဖျါလၤထုးန့ၢ်သူၣ်န့ၢ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. အူဒီး စံးဝဲလၢ “တၢ်လၢနတဆိကမိၣ်တဖၣ် အပူၤန့ၣ် တၢ်ဃံတၢ်လၤအိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတနီၤန့ၣ် တတူၢ်လိာ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်. ဖဲ နစံးကတိၤပာ်ဖျါထီၣ် ယအဲၣ်တၢ်အမုၢ်ဖိလၢ အသံ, အတဒိၣ်ထီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်လၢပှၤကညီတဖၣ်တအဲၣ်ဒိးဝဲဒၣ် တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိလၢအသံတဖၣ်အဃိ, ကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီ” န့ၣ်လီၤ.

အူဒီး ပာ်လုၢ်ပာ်ပှ့ၤဝဲ သ့ၣ်မုၢ်ဝၣ်ဘိတဖၣ် အတၢ်မူလဲၤတရံးအသးအံၤ ဒ်သိးလိာ်အသးဒီးသူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်ဘျၢမိၢ်ပှၢ်, လၢအမ့ၢ် ပသံလၢတၢ်ဒဲးဘးအပူၤဒၣ်လဲာ်, ကစၢ်ယွၤ အဲၣ်ပှၤအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤတၢ်မၢဖိစီၤပီလူး ပာ်ဖျါဆှဲထီၣ်ဝဲလၢ, “ဖဲအမုၢ် အလါဘၣ်ဒီး ဖဲပဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်, ခရံာ်ဒိးသံအသးလၢ ပှၤတယူးတယီၣ်ဘၣ်ယွၤတဖၣ်အဂီၢ်” (ရိမ့ၤ ၅:၆), အတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ မ့ၢ် “နသ့ၣ်ညါနဲဧါ.”…

ဂံၢ်လၢအယိာ်တဖၣ်

ဒီကလး(စ)ခဲး(ထ), (Douglas Kent) န့ၣ် ဒ်အမ့ၢ် ပှၤကူၣ်သ့စဲၣ်နီၤလၢ တၢ်တ့ဟီၣ်ခိၣ်က့ၢ်ဂီၤ အတၢ်ဃံတၢ်လၤတဂၤအသိး, ဖဲ ၂၀၂၅ နံၣ်န့ၣ် သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤတၢ်နးနးကျံးကျံးဝံၤ, ဟးလူၤကွၢ်ဝဲဒၣ် မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အလီၢ်အကျဲ လၢဝ့ၢ် လီး(စ) အ့ကၠၢၣ်လံး (Los Angeles) အခိၣ်အဃၢတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, မ့ၣ်အူအီၣ်အဃိ, သိလ့ၣ်တဖၣ် လၢအပှံၢ်လီၤ, ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤတဖၣ် အကပိာ်အကပၤန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်မူဒံးဝဲ, အိၣ်ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ် လၢတၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ထီအထူၣ်တဖၣ် အါတက့ၢ်န့ၣ် အထူၣ်အဒ့တဖၣ် အိၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤဝဲဒၣ်ဂ့ၤမး, ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ်, ဒီးသၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်.

တၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်တၢ်ဟဲစူၤခံနံၣ် ပိာ်ထွဲထီၣ်အသးဝံၤ, သ့ၣ်အဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် စဲၤလီၤအသးယိာ်ယိာ်, ဒ်သိးကဆူးန့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်ဒီးထံဧိၤနိဧိၤ, ဒီးဆှၢထီၣ်ဝဲဒၣ်ဆူ အဒ့ဒီးအလၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်န့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ် တူၢ်ခီၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ ခဲး(ထ) စံးဝဲဒၣ်, “ယထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ နမ့ၢ်စဲၤလီၤနဂံၢ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်ဒီး, နကအိၣ်မူတ့ၢ်နဲ” န့ၣ်လီၤ.

ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် လၢသးသမူအတၢ်မၤကွၢ်အကတီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ကမၤအသးဒ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ပနီၢ်သးအဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်စဲၤလီၤအီၤ
ယိာ်ယိာ်လၢ ကစၢ်ခရံာ်,…

ပှၤဒီတဒၢတၢ်ဖိလၢ အဂ့ၤတဂၤ

ပလံၤခွါဖိ, ဒီးအတံၤသကိးပှၤဃိးတီၤဖိတဖုန့ၣ် လိၣ်ကွဲဟ့ၣ်လီၤအသးအဂ့ၤကတၢၢ်, လၢတၢ်လိၣ်ကွဲ ဖျၢၣ်သွ့ အပျီပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤအသူၣ်ဆူသးဆူၣ်လၢကဂုာ်လိာ်ကွဲ မၤန့ၢ်မၤနၢၤတၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲအဝဲသ့ၣ်သွီနုာ်လီၤ ဖျၢၣ်သွ့ ဝံၤဝဲတဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ် တၢ်လိၣ်ကွဲဖျၢၣ်သွ့ အပှၤနဲၣ်တၢ်န့ၣ် မၢအဝဲသ့ၣ် ဂုၤက့ၤအသးဆူတၢ်လီၢ်ခံ, ဒ်သိးကလိၣ်ကွဲ ဒီတဒၢက့ၤတၢ်အဂီၢ်, တၢ်လိၣ်ကွဲကျိၤကျဲလၢ အဝဲသ့ၣ်တအဲၣ်ဒိးလိၣ်ကွဲဝဲဒၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလိၣ်ကွဲတၢ်ဖိ ကိးဂၤဒဲးန့ၣ် အဲၣ်ဒိးသွီနုာ်လီၤ ကိဘၣ်ဆၣ်, ဖျါလၢတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢးလိၣ်ကွဲ တြီဆၢဒီတဒၢတၢ်အဂီၢ်န့ၣ် ပှၤအသးတဆူၣ် နီတဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤနဲၣ်တၢ်သိၣ်လိနဲၣ်လိ အဝဲသ့ၣ်လၢ တၢ်လိၣ်ကွဲဖျၢၣ်သွ့အကတီၢ်, တၢ်အကါဒိၣ်တမံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ကွၢ်ထံတယာ်ဆိ ပှၤအဂၤတဖု အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်တြီဆၢဂုာ်ဟံးန့ၢ်ဖျၢၣ်သွ့, ဖဲလၢပှၤလိၣ်ကွဲတၢ်အဂၤတဖု ကွံာ်စိာ်ခီ (မ့) တၢ်ကွံာ်သွီနုာ်လီၤ ဖျၢၣ်သွ့အကတီၢ်န့ၣ် ကကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢ ပှၤလိၣ်ကွဲတၢ်အဂၤတဖုအဂီၢ်, ဒီးကမၤစၢၤ အပှၤလိၣ်ကွဲတၢ်ဖိတဖၣ် ကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဒီဒၣ်အကျဲကူၣ်နၢၤတမံၤ, လၢတၢ်ကွၢ်ထံတယာ်ဆိ ပဒုၣ်ဒါ အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢကမၤစၢၤ ပနီၢ်သးအတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒီးပဒုၣ်ပဒါန့ၣ် ကမ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်. ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အဂီၢ်, စီၤပ့းတရူး အလံာ်ပရၢ ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ပှၤလၢ, “ပဒူၣ်ပဒါ…

တဂၤဒီးတဂၤ တၢ်မၤသကိးတၢ်တပူၤဃီ

လ့လယၢၣ် ခိလိၣ် (Lillian Colon) တဂၤ, ဘၣ်တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်အီၤလၢ ဖိၣ်ဃဲကၠိတဖျၢၣ်, ဒီးဒ်သိးကနုာ်လီၤဘၣ်ဝဲဆူ ပှၤဂဲၤကလံၣ်တဖု, လၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တဖုအဂီၢ်, မၤနၢၤဝဲဒၣ် ပှၤဂဲၤကလံၣ်တၢ်ဖိအဂၤ လွံၢ်ကယၤန့ၣ်လီၤ.အဝဲဂဲၤကလံၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးတၢ်ဂဲၤကလံၣ်တၢ်တဖုအံၤ, လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဂဲၤဒိမၤလိတၢ်လၢအဃံး, တၢ်သ့ဂဲၤကလံၣ်လၢ အဘၣ်လိာ်ဖိးဒ့, ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်, တုၤအသးအနံၣ်အလါ လွံၢ်ဆံဘျဲၣ်တစုန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, အသးပှၢ်တ့ၢ်လံ နွံဆံ နံၣ်ဒၣ်လဲာ်, သိၣ်လိနဲၣ်လိ ပှၤမၤလိတၢ်ဖိတဖၣ်, တၢ်လၢအမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂဲၤကလံၣ် အကျိၤကျဲအဒိၣ်အထီကတၢၢ်မံၤ, လၢအမ့ၢ် "တၢ်ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်" န့ၣ်လီၤ. အဝဲပာ်ဖျါဝဲဒၣ်“လၢပျဲၢ်စီၢ်ခိၣ်လိၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, လၢတၢ်ချၢမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပတၢ်အိၣ်မူတဖၣ် ဘံပကံးဘၣ်ထွဲလိာ်အသး,ဒီးပဝဲတဂၤဒီးတဂၤ ပမ့ၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲလိာ်သး, ဒီးကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်လိာ်သးန့ၣ်ဒီး,ပတၢ်ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်တဖၣ် ကလဲၤထီၣ်လဲၤထီဝဲဒၣ်” န့ၣ်လီၤ.

တၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢအံၤ အကါဒိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးလိာ်သးဒီးကစၢ်ခရံာ်န့ၣ် ဒုးနဲၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်စံးထီၣ်ပတြၢၤယွၤ အတၢ်ပညိၣ်အမ့ၢ်အတီ, တၢ်မၤလၤကပီၤ ကစၢ်ယွၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်သိၣ်လိနဲၣ်လိပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်တဖၣ် လၢ ဝ့ၢ် ရိမ့ၤအပူၤ, ပှၤယူဒၤဖိမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိမ့ၢ်ဂ့ၤ,ဒ်သိးကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိးအဂီၢ်, စီၤပီလူး ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ“ဒီးတၢ်ဝံသးစူၤ, ဒီးတၢ်မၤမုာ်အကစၢ်…

တၢ်ဂဲၤထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤအစိအကမီၤ

လၢ လိၣ်ရဲၤတၤ (Loretta) အဂီၢ်, တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤ ကျိၣ်စ့ဒီလၣ်တကယၤန့ၣ် တၢ်လၢာ်အါဒိၣ်န့ၢ်ဒံး ညီနုာ်အဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဘၣ်အဖိခွါလၢ “ဘၣ်ဆၣ်, ယွၤကကတဲာ်ကတီၤန့ၢ်ပှၤတၢ်” န့ၣ်လီၤ. ဖဲမုၢ်တနံၤအံၤ တသီဃီန့ၣ်, ဒိးန့ၢ်ဝဲ လံာ်တၢ်ကစီၣ်, လၢအပုၢ်ဒ့ခွါအသဒါအအိၣ်, ဒီးစံးဝဲဒၣ်, “လိၣ်ရဲၤတၤဧၢ, မ့ၢ်လၢနဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါယၤ ထီဘိအဃိ, ယအဲၣ်ဒိးစံးဘျုးနၤန့ၣ်လီၤ. လၢနလီလံာ်ပရၢအပူၤန့ၣ် ယဆှၢလီၤန့ၢ်နၤ တၢ်တမံၤ” န့ၣ်လီၤ. ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအကတီၢ်, လၢအလံာ်ပရၢအပူၤန့ၣ် ထံၣ်ဝဲဒၣ် စ့ဒီလၣ် တကယၤ, တၢ်ဟ့ၣ်လံာ်က့ဖိတဘ့ၣ်လၢ အပုၢ်ဒ့ခွါ ဆှၢလီၤန့ၢ်အီၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်လီၤလး တမံၤဧါ. ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, လၢပှၤတနီၤအဂီၢ်, တမ့ၢ်တၢ်လီၤလးဘၣ်. မ့မ့ၢ်လၢ လိၣ်ရဲၤတၤ အဂီၢ်န့ၣ်ဒီး, “တၢ်ဘၣ်ဆၢၣ်ဘၣ်တီၤ”န့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲ ဒ်တၢ်လီၤလိၢ်လီၤလးန့ၣ်လီၤ. ထီဘိန့ၣ်
မုၢ်လၢ်ဝဲဒၣ် ကစၢ်ယွၤ, လၢအမူဝဲတဂၤ ကကတဲာ်ကတီၤန့ၢ်တၢ်လၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

လိၣ်ရဲၤတၤ အတၢ်ထံၣ်န့ၣ် ဆဲးကပီၤဖျါထီၣ် တၢ်မၤလိတမံၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤဝံၤအလီၢ်ခံ, ပှၤပိာ်မုၣ် သၢဂၤ ဟံးန့ၢ်တၢ်နၢမူ,…

လဲၤဆူညါလၢတၢ်နာ်

ဒ်သိးကကဲထီၣ် ပီၣ်ရီ လၢကီၢ်စဲၣ် ခဲလဖိနံယၤ (California) အဂီၢ်, မဲး(စ)စံၣ် ဖဲလၣ် (Maxcy Filer) တဂၤ, ကဘၣ်နုာ်လီၤဒိးစဲး, ဒီးဖျိထီၣ် ကီၢ်စဲၣ်ပဒိၣ် အတၢ်ဒိးစဲးအကီအခဲ ၃ သီန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, တုၤလၢအဖျိထီၣ်ဝဲတစုန့ၣ် အဝဲနုာ်လီၤစံးဆၢတၢ်ဒိးစဲးန့ၣ် တမ့ၢ်ထဲတဘျီ, ခံဘျီဧိၤဘၣ်. အဝဲဘၣ်နုာ်လီၤတၢ်ဒိးစဲး ၄၈ ဘျီန့ၣ်လီၤ. အတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ကမၤစၢၤပှၤလၢ အတဒိးန့ၢ်ခွဲးယာ်တဖၣ်, ပှၤအိၣ်ဆိးလၢဝ့ၢ် ကိၣ်(ပ)တၣ် (Compton), လၢအအဲၣ်ဘၣ်ဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကျဲးစၢးနုာ်လီၤတၢ်ဒိးစဲး အခီၣ်ထံးကတၢၢ်တဘျီ, ဒီးလၢခံအကတၢၢ်တဘျီအဘၢၣ်စၢၤ, ၂၅ နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်နီၢ်ဒီမိၤဝၤခံဂၤ လုၢ်ဒိၣ်ထီၣ် အဖိနွံဂၤ, ဒီးအဖိတဖၣ်ခဲလၢာ်မၤလိဖျိထီၣ် ခီလ့ၣ်ကၠိန့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ်, ကဘၣ်မၤဝဲတၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤအကတီၢ်, စံၣ်ညီၣ်ကွီၢ်န့ၣ် စံးဝဲဒၣ်, "လၢမဲး(စ)စံၣ် ဖဲလၣ်အဂီၢ်, ယအဲၣ်ဒိး စံးကတိၤပာ်ဖျါထီၣ်ယဲ တၢ်ကတိၤသၢထံၣ်, လၢအမ့ၢ် တၢ်ပာ်လီၤသးစွံကတုၤ, တၢ်ပာ်လီၤသးစွံကတုၤ, တၢ်ပာ်လီၤသးစွံကတုၤ" န့ၣ်လီၤ.

မဲး(စ)စံၣ် ဖဲလၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ်…

ဂံၢ်ဘါ အိၣ်ဟဲခီဖျိလၢ တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ

ဖဲ ကၠဲး(စ) တဂၤ စးထီၣ်နၢ်ဟူဝဲ ဖိသၣ်အတၢ်တဲပူ “ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိဒီးစီးကပ့ၤအဂ့ၢ်” အဆိကတၢၢ်န့ၣ်ဒီး, အသးပှၢ်တ့ၢ်လံန့ၣ်လီၤ. တၢ်တဲပူဖိအံၤ, ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်မၤလိလၢတၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါ ခီဖျိတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠဲး(စ) နၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်တကီၢ်ခါန့ၣ်လီၤ. ပူတယုၢ်အံၤ စံးဘၣ်ပှၤလၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိတဂၤလၢ စီးကပ့ၤအဒၢတဖျၢၣ်, ဒီးတၢ်တဲဆိပာ်အီၤလၢ အသုတအိးထီၣ်တၢ်အဒၢန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲအထံၣ်ဘၣ် တၢ်အဒၢဖိ ဝံာ်ပကံးဟူးဝးဝဲဒၣ်လၢအစုပူၤန့ၣ်ဒီး, ပၢၤအသးတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အဃိ, ဒ်သိးစီးကပ့ၤဖိ ကထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ဝဲအဂီၢ်, ဟံးန့ၢ်ထးရံး, ဒီးတံာ်တဲာ်တၢ်အဒၢန့ၣ်လီၤ.

စီးကပ့ၤဖိန့ၣ် ပူၤဖျဲးထီၣ်ဝဲလၢ တၢ်အဒၢဘၣ်ဆၣ်, ယူၤထီၣ်ဝဲဒၣ်လဲာ်တန့ၢ်ဘၣ်အဃိ, လီၤတဲာ်ဝဲဆူ ဟီၣ်ခိၣ်လိၤ, ဒီးသံဝဲဒၣ်တကီၢ်ခါန့ၣ်လီၤ. ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိန့ၣ် ဟီၣ်ကိးပသူထီၣ်, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “တၢ်ကဲထီၣ်အသးဒ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိ ကၠဲး(စ) အတၢ်လဲၤ ခီဖျိဖးယံာ်ဖးထီအပူၤန့ၣ်, နၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်လၢ, “ဒ်သိး စီးကပ့ၤဖိ ကဒိၣ်ထီၣ် လၢဂံၢ်လၢဘါ, ဒီးယူၤဝဲကန့ၢ်အဂီၢ်, အလီၢ်အိၣ်ဝဲလၢ စီးကပ့ၤဖိ ကဘၣ်စူးကါဝဲ အညၣ်ထူၣ်ဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်လၢဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိန့ၣ် တြီဃာ်ဝဲအဃိ” န့ၣ်လီၤ.
ဖိသၣ်အဂီၢ်တၢ်မၤလိအံၤ, ကမ့ၢ်တၢ်တဲမုာ်နၢ်တယုၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်ဘၣ်ဆၣ်,…