ခရံာ်အိၣ်ဖျၢၣ်အတၢ်ဂ့ၢ်ကီ
ဒ့ဘ့း(David) ဒီး အဲန်ကၠံၢ်(Angie) ကလၢၢ်ဘၣ်ယွၤအတၢ်ကိးလၢ ကလဲၤဆူထံဂၤကီၢ်ဂၤႇ ဒီးတၢ်သးခုကစီၣ် အတၢ်မၤတဖၣ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီန့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်မၤဂၢၢ်မၤကျၢၤ အဝဲသ့ၣ်ကလၢၢ်ဘၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်လဲၤတၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် လၢတၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲအံၤန့ၣ် တၢ်လၢအတဂ့ၤအိၣ်ဝဲတမံၤန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤႇ ဒ့ဘ့းအမိၢ်သးပှၢ်ပၢ်သးၦၢ်တဖၣ် ကဘၣ်မၤ ခရံာ်အိၣ်ဖျၢၣ် ထဲဒၣ်အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်သိးမိၢ်ပၢ်တဖၣ် အတၢ်အိၣ်သယုၢ်သညိလၢ ခရံာ်အိၣ်ဖျၢၣ် အဆၢကတီၢ် ကဆံးလီၤစှၤလီၤအဂီၢ် ဒ့ဘ့း ဒီး အဲန်ကၠံၢ် ဂုာ်ကျဲးစၢးမၤ, ခီဖျိဆှၢလီၤဆိဝဲ ခရံၥ်အိၣ်ဖျဲၣ်တၢ်ဟ့ၣ်, တၢ်ဆၢဂ့ၤတဖၣ် ဒီးဖဲခရံၥ်အိၣ်ဖျဲၣ်အမုၢ်နံၤဂီၤဂီၤန့ၣ်, ကတိၤတၢ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်လၢလီတဲစိန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်တၢ်လၢ မိၢ်ပၢ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ့ဘ့း မၤန့ၢ်အဘူးအလဲန့ၣ် အိၣ်ဒၣ်ထဲ ကက့ၤဟးဆူဟံၣ် ပူၤဘျီပူၤဘျီအဂီၢ်အဃိဒီး, အဝဲသ့ၣ်မၤတၢ်အဂၤမနုၤကသ့ဒံးလဲၣ်. ဒ့ဘ့း လိၣ်ဘၣ်တၢ်ကူၣ်သ့လီၤ.
ကတိၤဒိအဆၢဒိၣ် ၃ မ့ၢ်တၢ်မၤလိဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ်တၢ်ကူၣ်သ့ႇ ဒုးနဲၣ်ၦၤလၢ ပကဒိးန့ၢ်တၢ်ကူၣ်သ့အဂီၢ် အဆၢဖိ ၅-၆ ပာ်ဖျါဝဲ ခီဖျိတၢ်ဟ့ၣ်လီၤပတၢ်အိၣ်သးမၤသးတဖၣ်ဆူ ကစၢ်ယွၤအအိၣ်, ဒီးအဆၢဖိ ၃-၄ ဒီး ၇-၁၂ ပၥ်ဖျါထီၣ် တၢ်ကူၣ်သ့အလုၢ်အၦ့ၤတဖၣ်ဒ်အမ့ၢ်…
ပှၤတဝၢလၢ ခရံာ်အပူၤ
ကီၢ်ဘဟါမၢး(စ) ကလံၤထံး (southern Bahamas) တကပၤန့ၣ် ကီးဖိတဖျၢၣ်, ပှၤကိးအီၤလၢ ရဲးကဲး ကီး (Ragged Island) န့ၣ်လီၤ. နံၣ်ကယၤတဆံခွံအပူၤ, ပှၤထုးထီၣ် အံသၣ် ဖဲကီးအံၤ ဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤဆံးလီၤစှၤလီၤအဃိ, ပှၤအါဂၤ သုးအိၣ်ဆိးက့ၤဆူ ကီးလၢအခိၣ် အဃၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၂၀၁၆ နံၣ်န့ၣ်, ပှၤစှၤန့ၢ်အဂၤ ဃိးဆံ အိၣ်ဆိးဖဲကီးအံၤဒီး, တၢ်ဘူၣ် တၢ်ဘါ ကရူၢ်လီၤဆီ အိၣ်ဝဲသၢဖုဘၣ်ဆၣ် ကိးနွံဒဲးပှၤခဲလၢာ် ပာ်ဖှိၣ်လိာ်သးဖဲ တၢ်လီၢ်တတီၤ လၢတၢ်ဘူၣ်ထူဘါယွၤဒီး တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်သးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤအိၣ်ဆိးတၢ်ဖိတဖၣ် စှၤဒိၣ်မး အဃိ, တၢ်အိၣ်မူသကိး ဒ်ပှၤတဝၢအသိးန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ်လီၤဆီလၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
လၢသီတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီး ပှၤတဝၢအတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လိၣ်တမံၤ လၢအကါဒိၣ်မး, ဒီးဆၢဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အသူၣ်ပိၢ်သးဝး လၢတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အသီ လၢအထံၣ်န့ၢ်ဝဲ ခီဖျိလၢကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်သံဒီး အတၢ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ်သ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီးလၢ ကစၢ်န့ၣ်တအိၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်အသိးအကျါ လၢနီၢ်ခိ နီၢ်ကစၢ်လၢၤဘၣ်အဃိ အဝဲသ့ၣ်သ့ၣ်ညါလၢ အလိၣ်ဘၣ်လိာ်သးတဂၤဒီးတဂၤန့ၣ်လီၤ.…
ဒ်သိးသိးလၢ ယွၤအမဲာ်ညါ
ဖဲပလဲၤဟးကသုၣ်ကသီတၢ်အဆၢကတီၢ်, ယမါသးဘိဒီးယၤ ပလဲၤဟးဒိးလ့ၣ်ယီၢ်ခီၣ် လၢဂီၤသီသီအကတီၢ်န့ၣ် မုာ်ဒိၣ်မးလၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပလဲၤတၢ်ကျဲတဘိန့ၣ် အိၣ်ဒီးဟံၣ်တဖၣ် အလုၢ်အပှ့ၤအိၣ် လၢဒီလၣ်အကကွဲၢ်တဖၣ်အကကွဲၢ်န့ၣ်လီၤ. ပထံၣ်ပှၤအိၣ်အကလုာ်အကလုာ်- ပှၤအိၣ်ဆိးဖဲန့ၣ်တဖၣ် လၢအဟးယူၤအထွံၣ်တဖၣ်, ပှၤဒိးလ့ၣ်ယီၢ်ခီၣ် ဒ်ပဝဲအသိးတဖၣ်, ဒီးတနီၤမ့ၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိအါဒံအါဂၤ လၢအသူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ် ဟံၣ်အသီတဖၣ် မ့ၢ်ဂ့ၤ ပှၤလၢအအံးထွဲ ကွၢ်ထွဲ ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ကဝီၤအက့ၢ်အဂီၤလၢ အဘၣ်တၢ်ပၢၤဃာ်အီၤဂ့ၤဂ့ၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢပသိး ပကျါန့ၣ်တၢ်လီၤတိၢ်လီၤဆီလိာ်သးနီၢ်နီၢ် တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်. ပှၤကဲဒိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ပှၤဖှီၣ်ဖိယာ်ဖိမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤထူးပှၤတီၤမ့ၢ်ဂ့ၤ ပှၤမၤတၢ်ဖိမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤလၢပှၤသ့ၣ်ညါအီၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤတသ့ၣ်ညါမ့ၢ်ဂ့ၤ, ဖဲမုၢ်ဂီၤ အကတီၢ်အံၤန့ၣ် ကယဲၢ်ပှၤအိၣ်လၢကျဲတဘိအံၤအလိၤတဖၣ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤဃီန့ၣ်လီၤ. ကတိၤဒိ ၂၂:၂ ခ့ခါ အပူၤပာ်ဖျါဝဲ “ပှၤထူးပှၤတီၤ, ဒီးပှၤဖှီၣ်ပှၤယာ်ဖိ အိၣ်ဒီး တၢ်အံၤတမံၤဃီန့ၣ်လီၤ. ယွၤတ့ လီၤအဝဲသ့ၣ် ခံဖုလိာ်လီၤ” န့ၣ်လီၤ. တၢ်တဒ်သိးလိာ်သးတဖၣ် မ့ၢ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ၁မိၤ ၁:၂၇ စံးဘၣ်ပှၤလၢ ပဝဲခဲလၢာ်န့ၣ် ပဘၣ်တၢ်တ့လီၤပှၤလၢကစၢ်ယွၤအက့ၢ်အဂီၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်, အမ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးသိး လၢယွၤအမဲာ်ညါစံးတၢ်န့ၣ် အခီပညီအိၣ်ဝဲအါမးန့ၣ်လီၤ. ပတၢ်အိၣ်အသးဘၣ်ဃးဒီး မုၢ်ကျိၤဝဲကွာ်,…
တၢ်ဆၢန့ၢ်ဘၣ် သးလၢအဒံဝ့ၤဒံဝီၤ
ယသးလၢာ်ဘၣ်လၢ တၢ်ဂီၤတဖၣ်, တၢ်ထံၣ်ဆိကမိၣ်တဖၣ်, ဒီးတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါတၢ်ကစီၣ်တဖၣ် ဟဲနုာ်လီၤတလီၢ်လီၢ်ဆူ ယလီတဲစိ အမဲာ်ဘ့ၣ်ဆံးအပူၤအဃိ, ယပာ်လီၤ ယလီတဲစိန့ၣ်လီၤ. တယံၢ်ဘၣ်, ယထၢထီၣ်ယလီတဲစိ ဒီးအိးထီၣ်ကွၢ်ကဒီးအီၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်အဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်.
နံးကိလး ကါး (Nicholas Carr) အလံာ်, ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤလၢ ၂၀၂၃ နံၣ်, “တၢ်ဖျါလၢခိတဖၣ်” (The Shallows) အပူၤ, ပာ်ဖျါဝဲ အ့ထၢၣ်နဲး (Internet) တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် ပတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သး လၢတၢ်ဘှ့ၣ်တၢ်ဘှီၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖျါလၢ အ့ထၢၣ်နဲး မၤဟးဂီၤကွံာ် ယတၢ်သးစၢၢ်ဆၢ, ဒီးယသးအတၢ်ကွၢ်ထံဆိကမိၣ်တဖၣ် တဆီဘၣ်တဆီန့ၣ်လီၤ. ယမ့ၢ်ဘျးစဲဃာ်ဒီး အ့ထၢၣ်နဲး မ့ၢ်ဂ့ၤ, တဘျးစဲဃာ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ခဲအံၤယသးဆၢမုၢ်လၢ်ဝဲလၢ ကတူၢ်လိာ် တၢ်ကစီၣ် လၢအ့ထၢၣ်နဲးရၤလီၤဝဲ ခီဖျိလၢ တၢ်ကမှံဒံဖိ လၢအဟူးဂဲၤသုးအသးချ့သဒံးတဖၣ် န့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံာ်န့ၣ်, ယမ့ၢ်ပှၤယူၤဆှိခိၣ်လီၤတၢ်လၢ တၢ်ကတိၤပီၣ်လဲၣ်အပူၤတဂၤန့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ် ခဲအံၤန့ၣ်ဒီး ယသုးယသးချ့သဒံးလၢ တၢ်မဲာ်ဖံးခိၣ် ဒ်ပှၤဒိးစဲးချံချ့ (Jet Ski) တဂၤအသိးန့ၣ်လီၤ.…
တၢ်မၤနၢၤကွံာ် တၢ်မၤကွၢ်တဖၣ်
အဲ(န) (Anne) ဒိၣ်ထီၣ်လၢ တၢ်ဖှီၣ်တၢ်ယာ် ဒီးတၢ်သးဘၣ်ဒိအပူၤန့ၣ်လီၤ. အဒီပုၢ်ဝဲၢ် ခံဂၤသံပူၤကွံာ် ဖဲလၢ ဖိသၣ်အီနုၢ်ထံ အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအသးအိၣ်ယဲၢ်နံၣ်အကတီၢ်, မဲာ်ချံတၢ်ဆါအဃိ, ဒီးမဲာ်ချံ အတၢ်ထံၣ်ယုာ်ကွံာ်ဝဲ ဒီးဖးလံာ်ကွဲးလံာ်တန့ၢ်လၢၤဘၣ်. ဖဲအသးအိၣ်ဃိးနံၣ်န့ၣ်, ပသိၣ်တၢ်ဆါအဃိ အမိၢ်သံသဒၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဘၣ်န့ၣ်, အပၢ်လၢအအၢအသီတဂၤ ပာ်တ့ၢ်အဖိသၢဂၤလၢ အမူတ့ၢ်ဒံးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖိအဆံးကတၢၢ်တဂၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဆှၢအီၤဆူ အဘူးအတံၢ်တဖၣ်အအိၣ် န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ် အဲ(န) ဒီးအပုၢ်ဒ့ခွါ ကၠ့မံၣ် (Jimmie) န့ၣ် ပှၤဆှၢအဝဲသ့ၣ်ဆူ ကၠူးဘဲၣ်ရံၣ် ဟံၣ်လၢ ပှၤဖှီၣ်ပှၤယာ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ကလီအလီၢ် (Tewksbury Almshouse), လၢအလီၢ်လံၤဟးဂီၤ, ဒီးပှၤအိၣ်ပှဲၤကတံာ်အသးတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. စှၤလါပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ်, ကၠ့မံၣ် သံဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအသးအိၣ်တဆံလွံၢ်နံၣ်န့ၣ်, အဲ(န) အတၢ်အိၣ်အသး, မၤအသးတဖၣ် ဂ့ၤထီၣ်ဝဲ, ဒီးဘၣ်တၢ်ဆှၢအီၤဆူ ကၠိလၢပှၤမဲာ်တထံၣ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဒီးဖဲန့ၣ်ဒိးန့ၢ် တၢ်ကွဲးတၢ်ကါအမဲာ်ချံ, ဒ်သိးကမၤဂ့ၤထီၣ် မဲာ်ချံအတၢ်ထံၣ်, ဒီးမၤလိန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ဖးလံာ်, ကွဲးလံာ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဘၣ်ကျဲးစၢး ဂဲၤလိာ်သပှၢ်ပှၢ်…
သန့ၤသးလၢယွၤ
ယၤဒီးယတံၤယသကိးတနီၤ ပလဲၤဟးဆူတၢ်လီၢ်လၢပှၤလိာ်ကွဲထံ (Water park) န့ၣ်ဒီး, ပကျဲးစၢးလဲၤခီဂာ် ကျိၤကျဲကီခဲ လၢအအိၣ်ထီၣ်ဖီအသးလၢထံဖီခိၣ်, ဘၣ်တၢ်မၤဃာ်အီၤဒီး ပိးလီတဖၣ်လၢပှၤဒၢနုာ်ဃာ်ကလံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်စံၣ်ပီပု, ဒီးဘိၣ်ဘျ့ဝဲအဃိ ပလဲၤတၢ် လိၤလိၤဘျၢဘျၢတန့ၢ်ဘၣ်. ဖဲလၢပလဲၤခီတၢ်လီၤဘံတဖၣ်, တၢ်ထီၣ်ထီတဖၣ်, ဒီးတိၤတဖၣ် လၢတၢ်တကျၢၤတနူၤ, ဒီးဝးယဲၤယီၤအကတီၢ်န့ၣ်, ပလီၤတဲာ်ဆူထံကျါသတူၢ်ကလာ် အဃိဒီး ပကိးပသူတပျုာ်တပျီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤတၢ်အကျိၤဝံၤတဝီန့ၣ် ယသကိးမုၣ်တဂၤ လီၤဘှံး လီၤတီၤဝဲဒိၣ်မးအဃိဒီး, သန့ၤလီၤအသး လၢ “တၢးထီတဖၣ်” အကျါတခါအလိၤ, လၢကအိၣ်ဘှံး အိၣ်သါအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါန့ၣ်, မ့ၢ်လၢယသကိးမုၣ်အတယၢၢ်အဃိ တၢးထီအံၤလီၤတကူၢ်, ဒီးအဝဲဖျိးလီၤတဲာ်ဆူထံကျါန့ၣ်လီၤ.
မ့မ့ၢ်တၢးထီခၢၣ်သနၢၢ်လၢ လံာ်စီဆှံအပူၤတဖၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်ဒ်တၢ်ထူၣ်တကျၢၤတနူၤတဖၣ် လၢတၢ်လိာ်ကွဲထံအလီၢ်အသိးန့ၣ်ဘၣ်. အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လီၢ်ခၢၣ်သနၢၢ်လၢ တၢ်ဒုးဆၢက့ၤတၢ်, တၢ်ဒီတဒၢတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. စံၣ်ညီၣ်ကွီၢ် ၅:၅၀-၅၁ ပာ်ဖျါဝဲ ဖဲလၢစီၤအဘံၤမ့လ့းဟဲဒုး အဝဲသ့ၣ် အဝ့ၢ်န့ၣ်ဒီး ပှၤတ့ဘ့းဖိတဖၣ်ဃ့ၢ်ဆူ “တၢးထီခၢၣ်သနၢၢ်တဖျၢၣ်,” ဒ်သိးကအိၣ်ခူသူၣ်အဂီၢ် န့ၣ်လီၤ. လၢလံာ်တၢ်ကတိၤဒိ ၁၈:၁၀ န့ၣ်, ပှၤကွဲးတၢ်စူးကါ တၢးထီခၢၣ်သနၢၢ်အက့ၢ်အဂီၤ ဒ်သိးကပာ်ဖျါ ကစၢ်ယွၤ,…
ကစၢ်ယွၤမ့ၢ်တၢ် အါန့ၢ်တၢ်လၢအလၢဝဲလီၢ်ဝဲ
အဲလဲၣ် (Ellen) ကျိၣ်စ့လၢကသူဝဲအဂီၢ် တအိၣ်ကဲာ်ဆိးလၢၤဘၣ်အဃိ ဖဲအဒိးန့ၢ် ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ် စ့ဟ့ၣ်ကနၢၤန့ၣ်ဒီး သးခုဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤလၢပှဲၤလံ, လၢအဂီၢ်ဘၣ်ဆၣ် ဖဲအလဲၤထၢနုာ်စ့အံၤ လၢစ့တၢးအကတီၢ်, တၢ်ကမၢကမၣ်လၢခံတမံၤ အိၣ်ကဲထီၣ်အသးလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. စ့တၢးအပှၤ တူၢ်လိာ်စ့ စံးဘၣ်အီၤလၢ စ့တၢးထၢနုာ်န့ၢ်လံ စ့လၢကဘၣ်ဟ့ၣ်ကဒါက့ၤတၢ် (mortgage payment) ဆူအစ့စ့စရီ (checking account) အပူၤ, ဒ်အမ့ၢ်ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်ကတီၢ် တၢ်ဟ့ၣ်အဂီၢ် န့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, အဲလဲၣ် ဒီး ထရ့ (Trey) ဟ့ၣ်လီးက့ၤ စရီအဂၤ လၢကဘၣ်ဟ့ၣ်တဖၣ် သ့စ့ၢ်ကီးဝဲ, ဒီးဆိၣ်ဂ့ၤပှၤတဂၤဂၤ ခီဖျိလၢခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်တၢ်ဟ့ၣ်တမံၤသ့လံန့ၣ်လီၤ.
ယွၤအိၣ်ဒီး တၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤအကျိၤအကျဲလၢ အတလၢကွံာ် တၢ်လၢပမုၢ်လၢ်ပာ်န့ၣ်လီၤ. ရူၤသး ၁:၂၀-၂၁ ပာ်ဖျါဝဲ နီၢ်နၤဧမံ ဘၣ်လဲၤခီဖျိ တၢ်အိၣ်မူလၢအနး အခၣ်, ဒီးတၢ်သူၣ်ကၢ်သးလီၤ ခီဖျိလၢ အဝၤဒီးအဖိခွါတဖၣ် သံသဒၣ်အီၤအဃိန့ၣ်လီၤ. ရူၤသး ၄:၁၀ ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်အိၣ်အသး အကီအခဲ, ဒီးလၢအဂီၢ်တၢ်မၤစၢၤအကျဲတအိၣ်လၢၤဘၣ်အံၤန့ၣ်…
ကစၢ်ယွၤတသးပ့ၤနီၣ်နၤဘၣ်
ဖဲယမ့ၢ်ဖိသၣ်တဂၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ်, ယထၢဖှိၣ်ပာ်ဖှိၣ် တၢ်ဆှၢလံာ်အတၢ်ဂီၤခိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲယ အဲ(န)ကိ (angkong) {အခီပညီ မ့ၢ် ‘ဖု’ လၢ ဖူၣ်ကံန့ အကျိာ် (Fukienese)} နၢ်ဟူ ယတၢ်သးစဲအဂ့ၢ်အံၤဒီး, စးထီၣ်ပာ်ဖှိၣ် အဝဲၤလီၢ် အလံာ်ပရၢအတၢ်ဂီၤခိၣ်တဖၣ် ကိးနံၤဒဲးန့ၣ်လီၤ. ဖဲယလဲၤအိၣ်သကိး ယဖုယဖံတဖၣ်တဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ်, ယဖုဟ့ၣ်လီၤယၤလံာ်ဒၢတဖျၢၣ် အိၣ်ပှဲၤဒီး တၢ်ဂီၤခိၣ်ဃံလၤ အကလုာ်ကလုာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီန့ၣ် အဝဲစံးဘၣ်ယၤလၢ “ယတၢ်မၤ အါထီဘိဒၣ်လဲာ်, ယတသးပ့ၤနီၣ်နၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ.
ယဖုန့ၣ် တဒုးနဲၣ် အတၢ်အဲၣ်ကဟုကယာ်တၢ်ပျီပျီဘၣ်ဆၣ် ယသးကလၢၢ်ဘၣ် အတၢ်အဲၣ် ဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိကျိၤကျဲလၢအဒိၣ်အယိာ်, ဒီးလၢတၢ်ထိၣ်ဒွးအီၤတသ့တန့ၢ်အပူၤ, ယွၤ ဒုးနဲၣ်ပာ်ဖျါအတၢ်အဲၣ်လၢပှၤအံၣ်စရ့လးဖိအဂီၢ်, ဒီးဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါဝဲလၢ ယရှါ ၄၉:၁၅ အပူၤ “ယတသးပ့ၤနီၣ်ဘၣ်နၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. တၢ်အပူၤကွံာ်န့ၣ် အပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် ဘါတၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ် ဒီးတဒိကနၣ်ယွၤအဃိ, ဘၣ်တူၢ်တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ် လၢကီၢ်ဘၤဘူၤလိၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်, အဝဲသ့ၣ် သူၣ်အုးသးအုး ဒီးစံးဝဲလၢ အဆၢဖိ ၁၄ အပူၤ “ကစၢ်န့ၣ်…
မ့ၢ်နဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တက့ၢ်
ဖဲ ကိဘ့း -၁၉ (covid-19) တၢ်ဆါသံသတြိာ်အကတီၢ်, ဒ့း (Dave) ဒီး ကါလၣ်(Carla) လူၤဃု တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘါသကိးတၢ်လၢဟံၣ်န့ၣ်, ယံာ်ဝဲတဘျုးလါန့ၣ်လီၤ. တၢ်ပိာ်ထွဲတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ အတၢ်နဲၣ်ကျဲတဖၣ်, လၢအထိၣ်ဃံး နီၢ်တဂၤဒီးတဂၤ ကထံၣ်လိာ်သးလၢကျဲအကလုာ်ကလုာ်န့ၣ်, မၤကီမၤခဲထီၣ်တၢ်အါန့ၢ်အန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ဆၢမုၢ်လၢ်ဝဲလၢ ကရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီး ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖုန့ၣ်လီၤ. ကါလၣ် ဆှၢလီၤ လီလံာ်ပရၢဆူ ယအိၣ်ဒီးစံးဝဲ “အခဲအံၤ မ့ၢ်အကတီၢ်ကီခဲလၢ ပကဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖှိၣ်အဂီၢ်လီၤ” န့ၣ်လီၤ. ယနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ယဲ တၢ်ဆၢထံၣ်လိာ်က့ၤသးဒီး ယတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢ ယသးကံၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.
ယကွဲးဆၢက့ၤအီၤလၢ, “အအံၤမ့ၢ် အကတီၢ်ကီခဲလၢ ပက‘မ့ၢ်’တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.” တၢ်ဆၢကတီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်, ပတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ကဲထီၣ်လီၢ်ခၢၣ်သး လၢအနီၤဟ့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ ခိၣ်ဃၢၤ လီၢ်ကဝီၤအပူၤ, ဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ်ယွၤလၢအီၣ်လဲ (On Line), ဒီးကိး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိကိးဂၤ ခီဖျိလၢကွဲၤဒီနၢ်ဒီး ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ, ဃ့ထုကဖၣ်န့ၢ်တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ် န့ၣ်လီၤ. ယဝၤသးဘိ ဒီးယၤ ပမၤသကိးဘါသကိးတၢ်, ဒ်သိးပကမ့ၢ် “တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်” လၢဟီၣ်ခိၣ်…
တၢ်တဘၣ်သးပာ်စၢၤ တခီတၢၤလၢထး, ဒီးယွၤအတၢ်အဲၣ်
“နတမ့ၢ်ပှၤလၢ ယကွၢ်လၢ်စိအသိးဘၣ်. ယဆိကမိၣ်လၢ ယကသးဟ့နၤလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ယတသးဟ့နၤဘၣ်.” ပှၤသးစၢ်တဂၤအံၤ အတၢ်ကတိၤတဖၣ် ဖျါဆူၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ် တၢ်နီၢ်နီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်အတၢ်ကျဲးစၢး မၤဂ့ၤတၢ်န့ၣ်လီၤ. ယလဲၤမၤလိတၢ် လၢအထံကီၢ်, ဒီးအပူၤကွံာ် နံၣ်လၢ အဆံတဖၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်, တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်လၢအထံကီၢ်, ဒီးယထံကီၢ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲကရူၢ်ဖိတၢ်စံးကတိၤလိာ်သး, လၢတၢ်မၤလိဒၢးအပူၤအကတီၢ်, ယပာ်သူၣ်ပာ်သး, ဒီးဖျါလၢ တအဲၣ်ဒိးမၤဘၣ်ထွဲလိာ်အသးန့ၣ်လီၤ. ဖဲယသံကွၢ်အီၤလၢ မ့ၢ်ယမၤကမၣ်ဘၣ်နၤလၢ ကျဲတမံၤမံၤဧၣ်န့ၣ်ဒီး. စံးဆၢဝဲ “တမ့ၢ်လ့ၤတက့ၤဘၣ်. ဖဲတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ဒီး နထံကီၢ်အဆၢကတီၢ်, ယဖုဘၣ်တၢ်မၤသံအီၤအဃိ, ယသးဟ့ နပှၤကလုာ်တဖၣ်, ဒီးနထံကီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ခဲကနံၣ်အံၤ ယထံၣ်တၢ်လၢ အဒ်သိးလိာ်သးဒီး ပှၤတဖၣ်အိၣ်အါမံၤ, အဃိဒီးကဲထီၣ် တၢ်မၢကမၣ် လၢယဂီၢ်. ဒီးလၢပကမ့ၢ် ဒီတံၤဒီသကိးအဂီၢ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီတအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.”
တၢ်တဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သး ပာ်စၢၤဆိတခီတၢၤန့ၣ် ဒ်ပှၤကညီကလုာ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အသိး အိၣ်ယံာ်တ့ၢ်မးလံန့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံာ် အနံၣ်ခံကထိ, လၢသီန့ၣ် ဖဲစီၤနၤသန့ၤလးနၢ်ဟူ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအိၣ်ဆိးလၢ နစၤရ့းန့ၣ်ဒီး, အတၢ်ထံၣ်တခီတၢၤန့ၣ် အိၣ်ဖျါထီၣ်ဝဲတြၢၢ်ကလာ်န့ၣ်လီၤ. ယိၤ ၁:၄၆…