ယွၤအတၢ်ကွဲမုာ် လၢပှၤခဲလၢာ်အဂီၢ်

ဖဲယတံၤသကိးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်တဂၤ ဒိးတ့ဒိးဖျီအသးအကတီၢ်, တၢ်တူၢ်လိာ်မူးတၢ်အီၣ်တၢ်အီ လၢပှၤတမှံၤအဂၤ ခံကယၤအဂီၢ်, ပရဲၣ်လီၤကျဲၤလီၤ စီၢ်နီၤခိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မုၢ်လၤသးခုအပူၤန့ၣ် ပချံးတၢ်ထွါစုတဖၣ်, ရဲၣ်လီၤကျဲၤလီၤ ဒီဖိ, နီၣ်တၢၤ, နီၣ်ဆဲးတဖၣ်, မၤလိၤမၤဘျ့ စီၢ်နီၤခိၣ်ဒါတဖၣ်, ဒီးတၢ်ရဲၣ်လီၤကျဲၤလီၤဖီတဖၣ်န့ၣ် ယံာ်ဝဲဒၣ် လၢအနၣ်ရံၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပဂုာ်ကျဲးစၢးမၤအီၤခဲလၢာ်ဝံၤ, ပခိးကွၢ်လၢ် ပှၤတမှံၤတဖၣ် ကဟဲတုၤ, ဒီးကအီၣ်အီသကိးတၢ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲပထံၣ်ဘၣ် လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတဖၣ် အိၣ်လီၤဟိဝဲဒၣ်အါဖျၢၣ်အဃိ, ပသူၣ်ဟးဂီၤသးဟးဂီၤဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.

ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အီၣ်သကိးအီသကိးတၢ်ဒီးပှၤဖၤရံၤရှဲဖိတဖၣ်အကတီၢ်န့ၣ် နီၤဟ့ၣ်ခီဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ဒ်သိးအံၤတယုၢ် (လူၤ ၁၄:၁၅-၂၀) န့ၣ်လီၤ. ပှၤအိၣ်ဝဲဒၣ်တဂၤ, လၢတၢ်အဲၣ်တၢ်သးအိၣ်အပူၤန့ၣ် ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် တၢ်အီၣ်အမူးဖးဒိၣ် လၢပှၤအါဂၤအဂီၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤဟဲတုၤဒၣ် စှၤဂၤဖိ, ဒီးပှၤအါဂၤန့ၣ် ဟ့ၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ကတိၤပူၤဖျဲးအသး လၢအတလီၤနာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် ဂ့ၢ်လိာ်ဝဲအဃိ, မူးကစၢ်န့ၣ် အသးဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒိၣ်မး, ဒီးကွဲမုာ်ဝဲဒၣ် "ပှၤအဖှီၣ်အယာ်, ဒီးပှၤအဂီၤဟးဂီၤ, ဒီးပှၤအခီၣ်ဟးဂီၤ, ဒီးပှၤအမဲာ်ဘျီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်" (:၂၁), လၢပှၤတတူၢ်လိာ်,…

ကစၢ်ယွၤ ဒုးတၢ်လၢနဂီၢ်

ကၠ့(မ) ဘရဲးဒီး (Jim Braddock) န့ၣ် မ့ၢ် ပှၤလုၢ်အီၣ်အသးသမူလၢ တၢ်ထိလိာ်ကွဲ တမဲးစု (boxer) တဂၤ, ဒီးအတၢ်ထိလိာ်ကွဲတၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢအကကဲထီၣ်ပှၤထူးပှၤတီၤအဂီၢ်, ဒီးလၢတၢ်မံၤဟူသၣ်ဖျါအဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်, ကပာ်ဝဲဒၣ် တၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်လၢအစီၢ်နီၤခိၣ်, ဒ်သိးအဟံၣ်ဖိဃီဖိ ကအီၣ်အီဘၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂီၤမူ "စ့(န)ဒရဲလၤ ပိာ်ခွါ" (Cinderella Man) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ အတၢ်မၤန့ၢ်က့ၤ တၢ်မၤနၢၤအဂ့ၢ်, ဒ်တၢ်တဲမုာ်နၢ်အသိး, တၢ်လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ် အဝဲမၤန့ၢ်မၤနၢၤဝဲ ပှၤထိတၢ်ဖိစဲၣ်နီၤအခိၣ်ဖး လၢအတယၢၢ်ဃၢကတၢၢ် (heavyweight champion) န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီးတၢ်ဖှီၣ်တၢ်ယာ်အနးကတၢၢ်, ဖဲ ၁၉၃၀, ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အတၢ်ဂ့ၢ်ကီဖးဒိၣ် (Great Depression) အကတီၢ်န့ၣ် ဒ်သိးကမၤလၢပှဲၤဝဲ အဖိသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်လိၣ်တဖၣ် အဂီၢ်န့ၣ် ကၠ့(မ) ဘၣ်ဆါလီၤကွံာ်ဝဲ အတၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်, အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့, ဒီး အသူးသ့ၣ်အလၤကပီၤတဖၣ် တဘျီဘၣ်တဘျီန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကအံးထွဲကွၢ်ထွဲဝဲ အဒူၣ်ဖိထၢဖိတဖၣ် ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဂီၢ်, ပှၤလိာ်ကွဲထိသတြီၤတၢ်ဒီးအီၤတဖၣ်န့ၣ် မၤပျံၤမၤဖုးအီၤတန့ၢ်ဘၣ်. အဝဲထိလိာ်ကွဲပြၢတၢ်…

ကစၢ်ယွၤ အစုအတၢ်မၤ

ထီထီထ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဖိဃၢ်အဆံးတကလုာ် လၢအယူၤသ့, ဒီးတူၢ်တၢ်ခီၣ်တၢ်န့ၢ်ဝဲလီၤလီၤဆီဆီန့ၣ်လီၤ. ကဟၣ်လဲၤတၢ်လၢ ကလံၤကျါအကျိၤကျဲတဖၣ် ကဂ့ၤထီၣ်အဂီၢ်, ပှၤဘၣ်ဃုမၤလိ ထီထီထ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ဟူးဂဲၤယူၤဝဲဒၣ်လၢကလံၤကျါန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ပှၤစဲအ့ၣ်ဖိတဖၣ် ဃုထံၣ်န့ၢ်ဝဲလၢ တစဲးကီာ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် ထီထီထ့ၣ်တဘ့ၣ် မၤဟူးဝးအဒံးတဖၣ် အဘျီ သၢဆံ, ဒီးဖဲအဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်လီၤတဲာ်ဆူလာ်န့ၣ်ဒီး, အဝဲသ့ၣ်ထိၣ်လိၤက့ၤအနီၢ်ကစၢ်လၢ ၀. ၂ စဲးကီာ်အတီၢ်ပူၤသ့ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ကဆၢတဲာ်တၢ်တမံၤမံၤ အခိၣ်အခံအဂီၢ်, ဒီးဒ်သိးကမၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးက့ၤ တၢ်အဆံးအစှၤတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် အမဲာ်ချံတဖၣ်န့ၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ် က့ၢ်ဂီၤ ခံကယၤ လၢတစဲးကီာ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ယွၤ အတၢ်သ့တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်, ဒီးအတၢ်ကူၣ်သ့န့ၣ် ပကထံၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢ ကယဲၢ်အတၢ်ဘၣ်တ့ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢလံာ်ယိၤဘးအပူၤန့ၣ် စီၤယိၤဘး ဘၣ်ဂဲၤလိာ်ဃုသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် အတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အဂ့ၢ်ဒီးကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါ, ဒီးအတၢ်တီတၢ်လိၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ စံးဆၢ စီၤယိၤဘး, ခီဖျိလၢအတၢ်သံကွၢ်, “တၢ်မၤလိာ်တဖၣ်လၢမူခိၣ် တိၢ်န့ၢ်ဝဲန့ၣ် နသ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီးဧါ. အဝဲသ့ၣ်ပၢတၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢအံၤ နပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤသ့စ့ၢ်ကီးဧါ” (၃၈:၃၃) န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ ပာ်ဖျါထီၣ် စးထီၣ်လၢထိၣ်ဒီးမဲာ်တဲးလဲးတဖၣ် တုၤဒၣ်လဲာ်, ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအဒိၣ်အသွါ…

အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤသးလၢကဟ့ၣ်တၢ်ညီ

ဖဲတၢ်သ့ၣ်နီၣ် ယတံဒိၣ်တၢ်ဘါအကတီၢ်န့ၣ် လၢတၢ်မၤလၤကပီၤအီၤဒီးအမါသးဘိအတၢ်အဲၣ် တူၢ်တံၤတူၢ်တမှံၤ လၢအိၣ်မူမၤထွဲတ့ၢ်ဝဲဒၣ် အါနံၣ်အါလါအဂီၢ်, ပှၤကတဲာ်ကတီၤ တၢ်အီၣ်တၢ်အီ လၢအမ့ၢ်, ကျီၢ်ညၣ်ကၣ်, ဘုခ့, ဒီးသဘ့ချံတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်နံၤဒိၣ်ကိးဂီၤဒဲး, တချုးအဝဲသ့ၣ်လဲၤဆူတၢ်ဘါယွၤသရိာ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ပၢနုာ်တၢ်ညၣ်ကၣ်ဖးဒိၣ်တလိၣ်, ဒီးတၢ်ဒိးတၢ်လၣ်တဖၣ် လၢသပၢၤဖီမံတၢ်ကယီကယီအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဘါမ့ၢ်ဝံၤဒီး, အဝဲသ့ၣ် လူၤဃုပှၤတဂၤဂၤ, ဒ်သိးကကွဲမုာ်ဝဲလၢ မုၢ်ထူၣ်တၢ်အီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီဘျီ, ကွဲမုာ်ဝဲ တံၤသကိးဂ့ၤတဂၤ, ဒီးဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ် ပှၤစီစၣ်တဂၤဂၤန့ၣ်လီၤ. မတၤဂ့ၤမတၤဂ့ၤ, အဝဲသ့ၣ်မၤလီၤတံၢ်ဝဲလၢ တၢ်အီၣ်တၢ်အီကအိၣ်လၢလၢပှဲၤပှဲၤလၢဟံၣ်, ဒီးမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအကတီၢ်တဖၣ်န့ၣ် ပာ်လီၤဆီဝဲဒၣ်လၢ တၢ်တူၢ်တံၤတူၢ်တမှံၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

လုၢ်လၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်မၤဝဲလၢ မုၢ်နံၤဒိၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ပညိၣ်လၢ ကအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤသး, လၢတၢ်ဟ့ၣ်ညီတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လုၢ်လၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ် ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လူၤပိာ်ထွဲမၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိ စီၤမိၤရှ့န့ၣ်, ယွၤမၤလိာ်အဝဲသ့ၣ်လၢ ကပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ် အတၢ်အီၣ်တနီၤလၢ “ပှၤဖှီၣ်ဖီယာ်ဖိ, ဒီးပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိအဂီၢ်” (၃ မိၤ ၁၉:၁၀) န့ၣ်လီၤ. ဖဲကူးဘုအကတီၢ်န့ၣ်, အဝဲသ့ၣ်တဘၣ်ကူးတၢ်လၢအစံာ်အသနၢၣ်တုၤအလၢာ်ဘၣ်. တဘၣ်ထၢထီၣ်တၢ်လီၤတဲာ် လၢအကူးတၢ်အပူၤဘၣ်. ဒီးတဘၣ်ထၢဖှိၣ်စပံးသၣ်ခဲလၢာ်လၢအစပံးအလီၢ်ပူၤဘၣ် (:၉-၁၀) န့ၣ်လီၤ.…

တၢ်ဃ့ထုကဖၣ် လၢတၢ်သးတီအပူၤ

ယဖံဖးဒိၣ် ခလါရၣ် (Clara) သံလဲၤပူၤကွံာ်ဟီၣ်ခိၣ်ဝံၤ, အတၢ်ထုကဖၣ်စရီ, အထီအိၣ်ဝဲတဆံ ခီၣ်ယီၢ်အပူၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးပှၤအမံၤအသၣ်တဖၣ်လၢ အဃ့ထုကဖၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်ထီဘိန့ၣ်, မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်လၢ ဒူၣ်ဖိထၢဖိအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ထုကဖၣ်စရီအပူၤန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒီးဟံၣ်ဖိဃီဖိအမံၤအသၣ်တဖၣ်, အတံၤသကိးတဖၣ်, ပှၤဂုၤပှၤဂၤလၢ အတံၤသကိးတဖၣ် ဃ့ထုကဖၣ်န့ၢ်တၢ်လၢအဂီၢ်,ဃုာ်ဒီး,ပှၤစိာ်တၢ်သးခုကစီၣ်လၢ အမံၤဟူသၣ်ဖျါတဖၣ်, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်, ဒီးကစၢ်ယွၤအခ့အပှၤတဖၣ် လၢအဝဲဃ့ထုကဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ဒူၣ် ဃီထၢအသီတဖၣ်, ဒီးတၢ်ထုကဖၣ် သကွံၢ်ကညးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ကွဲးလီၤအီၤလၢ လံာ်ကဘျံးအကပၤ တၢ်လီၤဟိန့ၣ်လီၤ. ဖဲယထံၣ်ဘၣ် တၢ်ကွဲးတ့ၢ်နုာ် ယမိၢ် အမံၤ, ဒ်အမ့ၢ်ဖိသၣ်ဆံးတဂၤအကတီၢ်, လၢစရီအပူၤန့ၣ်ဒီး, ယသူၣ်ပိၢ်သးဝးယဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢသီတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ် “လၢတၢ်မုၢ်လၢ် အပူၤန့ၣ် သးခုတက့ၢ်. လၢတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အပူၤန့ၣ် ဝံသးစူၤတက့ၢ်. လၢတၢ်ထုကဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် မၤသပှၢ်ပှၢ်တက့ၢ်” (ရိမ့ၤ ၁၂:၁၂) န့ၣ်လီၤ. အလံာ်ပရၢအပူၤန့ၣ် ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဒ်သိးကပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ လၢတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤအပူၤ, “သးဟ့တၢ်အၢတက့ၢ်, အိၣ်စဲဘူးဒီးတၢ်ဂ့ၤတက့ၢ်” (:၉),…

ကူးဖှိၣ်က့ၤ ယွၤအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ

အဲၣ်လဲၣ်(န) (Alan) မ့ၢ် ပှၤယဲၢ်စိၤတစိၤ လၢအသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ် တၤသူတၤသၣ်အမုၢ်တဖၣ်, ဒီးပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤဒူၣ်ဖိထၢဖိ အသလ့ၤသၣ်, ဘီနီၢ်ဆၢသၣ်, ဒီးဖီသၣ်အတၤသၣ်လီၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢနံၣ်တဖၣ်အါနံၣ်အါလါအပူၤ, တသ့ဖဲအသ့န့ၣ် အပှၤဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် ဂုာ်ကျဲးစၢးသူၣ်ဝဲဒၣ် တၤသၣ်အမုၢ်တဖၣ်လၢ ကဟ့ၣ်ထီၣ် တၤသၣ်အအါကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. ခါဆူညါအဂီၢ်, အဝဲသ့ၣ်သူၣ်လီၤဝဲ သ့ၣ်ပျိာ်ဖိတဖၣ်, ဒီးဒ်သိးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် အသုတနုာ်လီၤအီၣ်, မၤဟးဂီၤတၢ်အဂီၢ်, ဒူၣ်ဝဲကရၢၢ်, ဒီးဖဲမူခိၣ်ဖီတဖၣ် ဟဲလီၤ, ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ် မ့ၢ်အိၣ်လၢ တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ဒီး, ဘျုးလီၤစ့လၢ ကဟၣ်ဝံၢ်ကသုၣ်တဖၣ်, ဒ်သိးကမၤလၢၤကလံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်မၤဝဲအဂ့ၤကတၢၢ်ဒၣ်လဲာ်,ကထၢဖှိၣ်န့ၢ်က့ၤ တၤသူတၤသၣ်အဂ့ၤကတၢၢ်အဂီၢ်န့ၣ် တလီၤတံၢ်နီတဘျီဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်ဒ်အမ့ၢ် မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤ, တၢ်စိာ်ခီဖီကမူၣ်တဖၣ်, ဒီးတၢ်ဆူးတၢ်ဆါတဖၣ်န့ၣ် တအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပၢၤအဖီလာ်အဃိန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်ဆၣ်, ကယဲၢ်န့ဆၢၣ် အတၢ်အိၣ်အသးခဲလၢာ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲလၢ ယွၤအတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အဖီလာ်န့ၣ်လီၤ. လၢပတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်. ကစၢ်ယွၤ သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ် ပလိၣ်ဘၣ်နီၢ်ခိ အတၢ်လုၢ်အီၣ်လုၢ်အီလၢအဂ့ၤဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးပကကွၢ်ထီၣ်ဆူ တၢ်လီၢ်အထီ, အဂ့ၤကတၢၢ်, လၢအမ့ၢ်အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲအဂီၢ်န့ၣ် ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါပှၤန့ၣ်လီၤ. လံာ် ၃ မိၤရှ့ အပူၤန့ၣ်…

တၢ်အိၣ်မူတဖၣ်လၢ အလုၢ်ထီၣ် ကစၢ်ယွၤ

လၢထးဘ့ၣ်ဘၣ်အလိၤန့ၣ် တၢ်မၤလၤကပီၤ အံၣ်ကၠ့နယၢၣ် စဲ(မ)ယဲၣ် ခရံးစတိၣ်ဖၢၣ် လဲၣ်ခၢးစထၢၣ် (Samuel Christopher Lancaster), လၢအတ့ကျဲမုၢ်ဒိၣ် ဖဲ ၁၉၁၅ နံၣ်အဂီၢ်, တၢ်ကွဲးစိးပျၤဝဲ လံာ်ဖျၢၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်, “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့ အဃံအလၤအပူၤန့ၣ် ယဒိးန့ၢ်ခွဲးယာ်လၢ ယကဘၣ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အဃိ, ယစံးဘျုးကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါတဖၣ်” န့ၣ်လီၤ. ထးဘ့ၣ်ဘၣ်အံၤ အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဝဲလၢ တၢ်ကွၢ်ထံၣ်စိန့ၢ် န့ဆၢၣ်အဃံအလၤအလီၢ်အကျဲ, ဖဲကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်လၢအတ့ဘှီဝဲတတီၤန့ၣ်လီၤ. ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤ ကဆှၢဝဲဒၣ် ပှၤနီၣ်သိလ့ၣ်တဖၣ်ဆူ ကိၣ်လဲဘံၣ်ယၤ ထံကျိ အတြီၤအံၣ် အကစၢၢ်ကဆူးအကျါ သ့ၣ်ပှၢ်တဖၣ်, ထံလီၤဆူ တဖၣ်, ဒီးလၢၢ်လ့ကဘျၣ်ဖးထီတဖၣ် လၢအလီၤကမၢကမၣ်အိၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ.

န့ဆၢၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးလၢ ပဒိးန့ၢ်တဖၣ်အလိၤ, တၢ်ပာ်သးကဖၢလၢ, ဒီးပတၢ်မၤန့ၢ် မၤနၢၤတၢ်တဖၣ် (မ့) ပစူးကါတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ, လၢတၢ်စံးထီၣ်ပတြၢၤ, မၤလၤကပီၤက့ၤ ပသးန့ၣ် ကမ့ၢ်တၢ်လ့ပစီလၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကဘၣ်မၤအသးဒ်သိးအံၤအလီၢ်န့ၣ်, လၢကစၢ်ယွၤ အစုတၢ်ဘၣ်တ့အဂ့ၤကတၢၢ်တဖၣ်အကျါ ပမ့ၢ်ထံၣ်ဆိကမိၣ် ဒ်အမ့ၢ် “က့ၢ်ဂီၤ” လၢအလီၢ်အလၤဖုၣ်အသိးန့ၣ်ဒီး, တၢ်ကမၤအသးဒ်လဲၣ်.…

ပှၤလၢယွၤအဲၣ်ဘၣ်အီၤလီၤထူလီၤယိာ်

ကိးဆၢကိးကတီၢ်ဒဲး, တၢ်ကွဲးတ့ၢ်ဝဲ တၢ်အဲၣ်အလံာ်ပရၢလၢ ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်သူၣ်ဟူးသးဂဲၤ, ဒီးတၢ်ကနၢ်ပၢၢ်အီၤကီခဲဝဲဒၣ်တဖၣ်အကျါ, တဘ့ၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ကွဲးတ့ၢ်အီၤလၢ ပှၤကွဲးတၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢ လူဘ့း ဘဲ(န) ဘံၣ်ထိဘ့(န) (Ludwig Van Beethoven), ဒီးဘၣ်တၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ်က့ၤအီၤ ဖဲအသံဝံၤအလီၢ်ခံ, ၁၈၂၇ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. လံာ်ပရၢန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ကွဲးအီၤချ့ချ့လၢစု, အိၣ်ပှဲၤဝဲဒီးလံာ်ကျိၤတဖၣ် လၢအပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အဲၣ်အဒိၣ်အယိာ်, အလီၤသူၣ်ပိၢ်သးဝး, “ယတၢ်အဲၣ်အထူအယိာ်,... မ့မ့ၢ်လၢနၤန့ၣ် ယတၢ်အိၣ်မူလၢထီၣ်ပှဲၤထီၣ် သ့ထဲဒၣ်, မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး, ယအိၣ်မူတသ့ဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢ အလီၤသးအုးန့ၣ်, လံာ်ပရၢအံၤ ဖျါလၢတၢ်တဆှၢလီၤအီၤနီတဘျီဘၣ်အဃိ, အဝဲအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်လီၤဝဲဒၣ် မတၤတဂၤလဲၣ်န့ၣ် ပှၤတသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤဖးလံာ်ဖိတဖၣ်လၢ အသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ် ဘံၣ်ထိဘ့(န) အတၢ်သးဆၢမိၣ်န့ၢ်တၢ်အဲၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်လုၢ်ပာ်ပှ့ၤဝဲ လံာ်ပရၢတဘ့ၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ပလူၤကွၢ်ဃုတၢ်အဲၣ်, ဒီးတၢ်လၢကမၤလၢပှဲၤ ပသးဆၢမိၣ်န့ၢ်တဖၣ် လၢပှၤကညီတဖၣ်, တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်, ဒီးတၢ်လဲၤခီဖျိသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ, လၢအတမၤမံသူၣ်မံသးပှၤ လၢလၢပှဲၤပှဲၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, လၢပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ်ခဲလၢာ်အဂီၢ်, ကစၢ်ယွၤအတၢ်အဲၣ်, အၢၣ်လီၤအီလီၤတ့ၢ်ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢအပှၤဂီၢ်မုၢ်န့ၣ် ဒိၣ်န့ၢ်ယိာ်န့ၢ်ဒံး တၢ်အဲၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤလၢ အဟါမၢ်ကွံာ်သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.…

တၢ်သးကညီၤဒီးပတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်

ဖဲအိၣ်ဘှံးနံၤ တၢ်မၤလိအကတီၢ်န့ၣ်, ဖိသၣ်ဆံး သၢနံၣ်ဖိ ဖံထၢၣ် (Peter) အဂီၢ်, ယဝံသးစူၤတၢ်န့ၣ် ဆံးလီၤစှၤလီၤဝဲဒၣ်လံန့ၣ်လီၤ. အနီၢ်ကစၢ် တၢ်သးခုတအိၣ်, တၢ်သူၣ်တအိၣ်သးတအိၣ် ပှၤဖိသၣ်အဂုၤအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်. ဒီးဖဲပဟ့ၣ်အီၤ တၢ်ဂီၤတၢ်လိာ်ကွဲဖိလၢ အသးကွံကတၢၢ်တဖၣ်ဒၣ်လဲာ်, တသးမံဝဲဒၣ်လ့ၤတက့ၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယတၢ်သးကညီၤလၢအဂီၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်သးအ့န့န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ် မၤကိၤအခိၣ်, ဒီးမၤကီမၤခဲတၢ် ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ဒီး, တၢ်ဂ့ၢ်ကီတအိၣ်ဘၣ်. ယကဆှၢက့ၤအီၤဆူ အမိၢ်အပၢ်အအိၣ်, ဒီးကလဲၤပူၤကွံာ်ဝဲဒၣ် တၢ်လၢအမုာ်လၤသးခုဝဲခဲလၢာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ယတၢ်သးကညီၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်အလိၤန့ၣ် ယဃုထံၣ်န့ၢ်ဘၣ်ယဲ တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤဂၤ မ့ၢ်တကနၣ်ဃုာ် ယတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်, (မ့) မ့ၢ်တတူၢ်လိာ် ယတၢ်မၤစၢၤဘၣ်န့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် တကြၢးဝဲဒၣ်ဒီးယတၢ်သူၣ်အိၣ်သးအိၣ်တဖၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. တၢ်အဂ့ၤတမံၤလၢပဂီၢ်န့ၣ်, ကစၢ်ယွၤ တမၤဝဲဒၣ်ပှၤလၢ ကျိၤကျဲဒ်သိးအံၤအပူၤဘၣ်. ဖဲကစၢ်ယွၤ မၢလီၤ ဝံယိၤနါလၢ အကဘၣ်လဲၤ, ဒီးစံၣ်တဲၤတဲလီၤ ဝ့ၢ် နံၤနဝ့ အကတီၢ် (ယိၤနါ ၁:၂), ဝံယိၤနါ မၤကိၤအခိၣ်, ဒီးတစူၢ်ဒိကနၣ်ယွၤအကလုၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ် ယွၤအတၢ်သးကညီၤဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.…

ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, တၢ်ဟ့ၣ်အဂ့ၤအဒိၣ်ကတၢၢ်

“မ့ၢ်ပဟဲစိာ် တၢ်သးဝံၣ်မုာ်န့ၢ်ဒံး ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အတၢ်သးဝံၣ်လၢ ပကသးဝံၣ် ပမူခိၣ်စီၤပၤ အတၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်အဂီၢ် ကသ့ဝဲဒ်လဲၣ်.” “What Sweeter Music” လံာ်ကျိၤဖိအံၤ လၢနံၣ်ကယၤတဆံနွံ အထါတယုၢ်, ဘၣ်တၢ်ကွဲးအီၤလၢ ရီဘၢး ဟါရ့း(ခ) (Robert Herrick), ဒီးဘၣ်တၢ်ထံၣ်ဆိကမိၣ်မှံက့ၤအီၤလၢ ခ့ခါ ပှၤကွဲး ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်တၢ်သးဝံၣ် ကၠီ(န) ရၢးထၢၣ် (John Rutter), ဒီးကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတယုၢ်လၢ ပှၤအဲၣ်သးဝံၣ်အီၤ ဖဲခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ဒ့ကပုာ်လုးဖိအံၤ ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်ဟဲ, တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢအယံာ်, ဒီးအခုၣ်အံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဆီတလဲအီၤ လၢတၢ်ကိၢ်ထီၣ်သီအကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသးဝံၣ်တၢ်တဖၣ် ဟဲစိာ်န့ၢ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ခီဖျိလၢခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အတၢ်သးဝံၣ်, ဒီးပှၤဒိကနၣ်တၢ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ကွဲမုာ်အဝဲသ့ၣ် ဒ်သိးကဟဲစိာ် အသူၣ်အသးန့ၣ်လီၤ.

ရၢးထၢၣ် သုးကျဲၤကွဲးဝဲ တၢ်သးဝံၣ်အံၤ ဒီးမၤဘၣ်ဘျီဘၣ်ဒါက့ၤဝဲဒီးခရံာ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အတၢ်ဖးခီဆၢလံာ်စီဆှံဘၣ်ထွဲဒီး ပှၤမၢ်ကူးတဖၣ် ဟဲစိာ်ဝဲ ထူ, လီၢ်ဘၣ်, ဒီးမူရၣ်ဆူ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ် ဖိသၣ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ်, ပှၤမၢ်ကူးသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ဟဲဝဲဒၣ်…