ယွၤကျၢၢ်ဘၢ ပတၢ်ဒဲးဘး

ဖဲ ၁၉၅၀ အနံၣ်တဖၣ်အကတီၢ်, မိၢ်လၢဘၣ်ဆၢထၢၣ်အကစၢ်ဒၣ်ဝဲတဂၤ, လၢတၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲ လုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ အပှၤဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂီၢ်, ဃုထၢတၢ်ဒိလံာ်ဒိလဲၢ် အတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ. ထဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီတမံၤ, လၢအတမ့ၢ် ပှၤဒိလံာ်လဲၢ်သ့ဂ့ၤဂ့ၤတဂၤဘၣ်, ဒီးဒိကမၣ်လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်တဖၣ် တၢ်တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဃုကျဲတဖၣ် ဒ်သိးကကျၢၢ်ဘၢ တၢ်လၢအဒိကမၣ်လံာ်အဖျၢၣ်တဖၣ်, ဒီးတဆီဘၣ်တဆီ ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်တမံၤလၢ ပှၤသ့ၣ်ညါအီၤ ဒ်အမ့ၢ် လ့းကွ့း ပ့ၤပၤ (Liquid Paper), တၢ်အထံအနိ လၢတၢ်ဘှီက့ၤတၢ်, ဒီးဘၣ်တၢ်စူးကါအီၤလၢ ကမၤဘၢလံာ်မဲာ်ဖျၢၣ် အကမၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တုၤမ့ၢ်ကသံၣ်ထံဃ့ထီထီၣ်န့ၣ်ဒီး, တၢ်ဒိဘၣ်က့ၤလံာ်လၢအဖီခိၣ်သ့ဝဲ, ဒီးကဖျါဒ်တၢ်အကမၣ် တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်ဘှါဆှဲပတၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဟ့ၣ်ပှၤကျဲ လၢအိၣ်ဒီးအစိကမီၤအါန့ၢ်အန့ၣ် လၢပှၤထိၣ်ဒွးအီၤတသ့, ဒီးလၢအကါဒိၣ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. ကျဲအံၤ တမ့ၢ်တၢ်ကျၢၢ်ဘၢတၢ်ဒဲးဘးဘၣ်, မ့ၢ်မးလၢ တၢ်ပျၢ်ကွံာ်တၢ်ဒဲးဘးလၢာ်လၢာ်ဆ့ဆ့န့ၣ်လီၤ. တၢ်အဒိအဂ့ၤတထံၣ်လၢအဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ဖျါလၢ ယိၤဟၣ် ၈:၃-၄ အစးထီၣ်တတီၤ, ဖဲလၢပိာ်မုၣ်တဂၤဘၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၣ်အီၤ လၢအအဲၣ်ဘၢတၢ်အဖၢမုၢ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ထွဲလၢပှၤပိာ်မုၣ်အံၤ, ဒီးအတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် တၢ်သိၣ်တၢ်သီအသရၣ်တဖၣ် အဲၣ်ဒိးလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ကမၤတၢ်တမံၤမံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်သိၣ်တၢ်သီ စံးဝဲလၢ…

တၢ်ခးလီၤက့ၤပျၢ်ဆူ ပခီၣ်လၣ်

ဖဲ ၂၀၂၁ နံၣ်န့ၣ်, ပှၤအ့ၣ်ကၠ့နယၢၢ်ဖိတဂၤ အသးဆူၣ်လၢကခးပျၢ်ယံၤန့ၢ်ပှၤဂၤ, ဒီးတိာ်ပာ်ဝဲလၢ အကခးယံၤန့ၢ် ၂,၀၂၈ ခီၣ်ယီၢ် လၢစံၣ်စိၤနုာ်တၢ်ကွဲးနီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအိၣ်မံလီၤလၢအချၢ ဖဲတၢ်လီၢ်အပၢၤ ပျီဖးလဲၣ်တတီၤ (Salf Flat), ဆဲထီၣ်ချံၣ်အပျံၤလၢ ချံၣ်ခးလၢပှၤအခီၣ် (feet bow) လၢအနီၢ်ကစၢ် တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ်, ဒီးအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤ အသးလၢ အကခးထီၣ်ပျၢ်, မုၢ်လၢ်ဝဲလၢ ပျၢ်ကလဲၤတုၤယံၤန့ၢ် တမံးလာ် (၅,၂၈၀ ခီၣ်ယီၢ်), ဒ်သိးကကဲထီၣ် တၢ်ကွဲးနီၣ်အသီန့ၣ်လီၤ. ပျၢ်တဘိအံၤ လဲၤတၢ်အယံၤ တအိၣ်တမံးလာ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်ပျၢ်တဘိအံၤ, လဲၤတုၤတၢ်စှၤန့ၢ်ဒံး တခီၣ်ယီၢ်, ဒီးလဲၤဘၣ်ဒိအခီၣ်လၣ်, ဒီးဒုးကဲထီၣ် တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တဘျီဘျီ ပတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤ ဆၢဒိးန့ၢ်တၢ် ဆှၢကမၣ်ပှၤအဃိ, တၢ်မၤအသးဒ်ပခးဘၣ် က့ၤပခီၣ်လၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. တၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤဆၢဒိးန့ၢ်တၢ်အဂ့ၤ အခီပညီမ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်, စီၤယၤကိာ်ဒီး စီၤယိၤဟၣ် သ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်ဆၣ် တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးကမၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မၢ် ၁၀:၃၇ အပူၤ အဝဲသ့ၣ်ဃ့ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, “ဟ့ၣ်ပှၤလၢ ပကဆ့ၣ်နီၤလၢ နစုထွဲတဂၤ,…

တီဝဲဘၣ်ဆၣ် တဘၣ်တၢ်သးပ့ၤနီၣ်ဘၣ်

ၡီ(န) (Sean) ဘၣ်ဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ အတၢ်သ့ၣ်ညါဟံၣ်ဖိဃီဖိအခီပညီ မ့ၢ်တၢ်အဆံးအစှၤ လၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အမိၢ်သံတ့ၢ်လံ, ဒီးအပၢ်န့ၣ် တအိၣ်လၢဟံၣ်ကဲာ်ဆိးဘၣ်. အါစုအါဘျီ အသးပူၤ တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်ဝဲ ဒ်ပှၤလၢအတံၤသကိးတအိၣ်, ဒီးဘၣ်တၢ်စူးကွံာ်ညိကွံာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, နီၢ်ဒီမါဝၤခံဂၤ အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢအဟံၣ်အဃၢၤန့ၣ် မၤစၢၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်က့ၤကိး ၡီ(န) ဆူ အဝဲသ့ၣ်အဟံၣ်, ဒီးဒုးကဲထီၣ် အဝဲသ့ၣ်အဖိတဖၣ်လၢ ၡီ(န) “အဝဲၢ်ခွါ” ဒီး “အဝဲၢ်မုၢ်,” ဒ်အမ့ၢ်တၢ်မၤဂၢၢ်မၤကျၢၤ ၡီ(န)လၢ အဘၣ်တၢ်အဲၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်လဲၤကိး အီၤဆူ တၢ်ဘါယွၤသရိာ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ ၡီ(န) မ့ၢ် ပှၤသးစၢ်လၢ အနာ်န့ၢ်လီၤအသးတဂၤ, ဒီးကဲထီၣ်သးစၢ်ခိၣ်နၢ်တဂၤ ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုအံၤန့ၣ်လီၤ.

နီၢ်ဒီမိၤဝၤခံဂၤအံၤ မ့ၢ်ပှၤအကါဒိၣ်တဖၣ် လၢအနဲၣ်ဆှၢလိၤက့ၤ သးစၢ်တဂၤအတၢ်အိၣ်မူ ဘၣ်ဆၣ်, ၡီ(န) အဂီၢ် အဝဲသ့ၣ်မၤတၢ်န့ၣ် လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤ ပှၤအါဂၤတသ့ၣ်ညါထွဲဝဲဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ် ယွၤသ့ၣ်ညါဝဲဒီး, ခီဖျိအဝဲသ့ၣ် အိၣ်တီအိၣ်လိၤဒီး အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အဃိ, ယနာ်လၢ မုၢ်တနံၤ ကဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤအဝဲသ့ၣ်, ဒ်ပှၤတဖၣ်လၢ…

ဆ့ကၤထီဖါဂီၤ တၢ်တိာ်ကျဲ

ကိၤလၤဝါ ပှၤစုသ့ဖိ ခၢးစတံၣ် မခလီး (Kirstie Macleod) ဆိကမိၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် ဆ့ကၤထီဖါဂီၤ တၢ်တိာ်ကျဲၤတၢ်မၤအံၤ, ဒီးကဲထီၣ် ဒွဲလၤကူၣ်သ့တမံၤလၢ တၢ်ဒုးနဲၣ်ဃာ်အီၤလၢ တၢ်ပာ်ကွၢ်ကီလီၢ်, လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် အတၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်အလီၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတဆံသၢနံၣ်အတီၢ်ပူၤ သတိၢ်အလွဲၢ်ဂီၤပှၢ်(burgundy silk) အက့အခီ ဃိးဆံလွံၢ်ခီန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဆှၢဆူဟီၣ်ခိၣ်ချၢထံကီၢ်တဖၣ် ဒ်သိးကဘၣ် တၢ်ဆးကံၣ်ဆးဝ့ၤလၢတၢ်ကံးညၣ်အလိၤ, လၢပိာ်မုၣ်အါန့ၢ်အဂၤသၢကယၤ ဃုာ်ဒီးပိာ်ခွါစှၤဂၤန့ၣ်လီၤ. သတိၢ်တၢ်ကံးညၣ်အဘ့ၣ်ဖိတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဆးဖှိၣ်က့ၤအီၤဆူ ဆ့ကၤဖးထီ , ဒီးတဲဖျါပှၤဆးတၢ်ဖိတဂၤစုာ်စုာ် လၢအပာ်ဃုာ်မၤသကိးတၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤမၤသကိးတၢ်တဖၣ်အကျါ, ပှၤအါဒံအါဂၤမ့ၢ်ဝဲ ပှၤလၢအကါတဒိၣ်ဘၣ်တဖၣ် ဒီးပှၤဖှီၣ်ပှၤယာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်ဆ့ကၤထီဖါဂီၤအံၤအသိးန့ၣ်, ၂ မိၤ ၂၈:၃ ပာ်ဖျါဝဲ စီၤအၤဟရိၣ် ဒီးအစၢၤအသွဲၣ်တဖၣ် အတၢ်ကူတၢ်သိးန့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤအီၤလၢ “ပှၤလၢအသးဆး” တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤအတၢ်နဲၣ်လီၤ ဘၣ်ဃးဒီး ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ်အဂီၢ် တၢ်ကူတၢ်သိးန့ၣ် ပာ်ဃုာ်ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး လၢအပာ်ဖျါ ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၁၂ စံးဘၣ်ပှၤ ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိအဒူၣ်တဖၣ်အမံၤန့ၣ် ကဘၣ်တၢ်စိးပျၤလၢ တၢ်မျၢ်မဟူယၤတဖၣ်အလိၤ,…

တၢ်သံကွၢ်အိၣ်တမံၤမံၤဧါ

အဲ(န) (Ann) ထံၣ်လိာ်သးဒီး ကသံၣ်သရၣ်ကွဲးကါကိာ်ပူၤတဂၤ လၢတၢ်ကတဲာ်ကတီၤဆိသးအဂီၢ် န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ညါတ့ၢ် ကသံၣ်ကရၣ်အံၤအါနံၣ်လံန့ၣ်လီၤ. သရၣ်သံကွၢ်အီၤ “တၢ်သံကွၢ်အိၣ် တမံၤမံၤဧါ”. အဝဲစံးဆၢဝဲ, “မ့ၢ်. လၢအပူၤကွံာ်မုၢ်နံၤဒိၣ်န့ၣ်, သရၣ်လဲၤဘါယွၤဒံးဧါ.” တၢ်သံကွၢ်အံၤ အဲ(န) တပညိၣ်ဝဲလၢကစံၣ်ညီၣ်တဲာ်အီၤအဂီၢ်ဘၣ်, မ့ၢ်ဒၣ် တၢ်စးထီၣ်တၢ်ကတိၤဖိလၢ, ကစံးကတိၤ လိာ်သးတၢ်ဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

ကသံၣ်သရၣ် ကွဲးကါတၢ်တဂၤအံၤ အတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ်, အတၢ်လဲၤခီဖျိ, ဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်န့ၣ်ဆံးဝဲစှၤဝဲဒီး တက့ၤကဒါက့ၤဝဲစ့ၢ်ကီးဘၣ်. ခီဖျိ အဲ(န) အတၢ်သံကွၢ်အီၤဒီး အတၢ်စံးကတိၤလိာ်သးတဖၣ်အဃိ, အဝဲကွၢ်ထံဆိကမိၣ်က့ၤဝဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဒီးခရံာ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် လၢအတၢ်အိၣ်မူအသနၢၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢခံန့ၣ်ဒီး, အဲ(န) ဟ့ၣ်အီၤလံာ်စီဆှံတဘ့ၣ်, ဒီးအလိၤန့ၣ် အိၣ်ဒီး ကသံၣ်သရၣ်အမံၤစဲကျံးဃာ်အသးန့ၣ်ဒီး, အဝဲတူၢ်လိာ်ဝဲဒၣ် လၢမဲာ်ထံမဲာ်နိအပူၤန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တဘျီဘျီ, ဖဲလၢပဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤ ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်န့ၣ်, ပပျံၤလၢ ပကကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်ဒီး, ပှၤစံးဆၢမၤဆၢတၢ် လၢတၢ်သးဒိၣ်သးထီၣ်အပူၤ မ့တမ့ၢ် ပတအဲၣ်ဒိးဖျါလၢ ပမၤဆူၣ်ပှၤဂၤန့ၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ် ဒ်သိးပကအုၣ်ပသးလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကျိၤကျဲလၢကထုးန့ၢ်ပှၤသး…

ဒ်ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအသိး

ဖဲ ၂၀၁၄ နံၣ်န့ၣ်, ပှၤမၤလိတၢ်သးသမူ မူပီညါတဖၣ် ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲ ပီၣ်လဲၣ်ကသ့ၣ်ဆံး (pygmy seahorse) အလွဲၢ်ဘီဂီၤ အမိၢ်အဖါတစူၣ် လၢကီၢ်ဖံးလံးပံ(န) (Philippines)န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် စိာ်ပီၣ်လဲၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အံၤ, ဃုာ်ဒီး အအိၣ်ဆိးတၢ်အလီၢ် ပီၣ်လဲၣ်လၢၢ်ဖီဘီဂီၤတကရူၢ်, (လၢအလီၤဂာ်ဒီး နီၣ်ဝံၢ်(coral sea fan)) ဆူ ကဲၤလဖိနယၢၤ စဲအ့ၣ်ပတီၢ်ထီဖၠၣ်စိမိၤ (California Academy of Sciences) ဖဲဝ့ၢ်စဲၣ်ဖရၣ်စ့းစကိၣ် (San Francisco) န့ၣ်လီၤ. ပှၤစဲအ့ၣ်ဖိတဖၣ် အဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါဝဲ ပီၣ်လဲၣ်ကသ့ၣ်ဆံးဖိတဖၣ် အတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤ မ့ၢ်သန့ၤထီၣ်အသးလၢ တၢ်သ့ဃါဃုာ်ဒီး န့ဆၢၣ်ခိၣ်ဃၢာ်အလိၤဧါန့ၣ်လီၤ. အဃိ ဖဲပီၣ်လဲၣ်ကသ့ၣ်ဆံး ဘီဂီၤဖိတဖၣ် ဖးထီၣ်အကတီၢ်, ပှၤစဲအ့ၣ်ဖိတဖၣ် လဲၤပာ်လီၤဝဲ လၢၢ်ဖိဂီၤလုး ပီၣ်လဲၣ်လၢၢ်ဖီအလွဲၢ်ဂီၤလုး ဆူထံဒၢဖးဒိၣ်အပူၤလီၤ. အမိၢ်အပၢ်အလွဲၢ် မ့ၢ်အဘီဂီၤဘၣ်ဆၣ်, ဖိဆံးဖိတဖၣ် လဲလိာ်အဝဲသ့ၣ်အလွဲၢ် ဒ်သိးကလီၤဂာ်လိာ်သးဒီး လၢၢ်ဖီဂီၤလုးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပီၣ်လဲၣ်ကသ့ၣ်ဆံးတဖၣ် မ့ၢ်လၢအအိၣ်ဒီး အန့ဆၢၣ်လၢ တၢ်မၤဟးဂီၤအီၤသ့ ညီညီအဃိ,…

ဝံတဖၣ်အတၢ်ကစီၣ်

၁၉ဝ၆ နံၣ် World Series ဖျၢၣ်ဒိတၢ်လိာ်ကွဲ တချုးစးထီၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ၦၤကွဲးတၢ်လိာ်ကွဲအဂ့ၢ် ဟယူး ဖိၤလၤတၣ် (Hugh Fullerton) ပာ်ဖျါဆိအတၢ်ထံၣ်လၢအၦဲၤဒီး တၢ်ကူၣ်သ့န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲ Chicago Cubs, တၢ်လိာ်ကွဲဖျၢၣ်ဒိတဖု, ပှၤမုၢ်လၢ်လၢအကမၤနၢၤတၢ်န့ၣ်, ကမၤနၢၤဝဲဒၣ်ထဲ တၢ်လိာ်ကွဲ ခံဘျီတဘျီ, ဒီးတၢ်ပြၢတၢဒီးသၢန့ၣ် တမၤနၢၤတၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်ပြၢလွံၢ်ဘျီတဘျီန့ၣ် ခီဖျိလၢတၢ်စူၤအဃိ ပှၤတလိာ်ကွဲဘၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်အစံးဝဲအသိး, ဘၣ်ဝဲဒၣ်ခဲလၢာ် န့ၣ်လီၤ. လၢခံ, ဖဲ ၁၉၁၉ နံၣ်န့ၣ် အဝဲအတၢ်သ့ပဲာ်ထံနီၤဖးတၢ်န့ၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်, လၢ World Series တၢ်လိာ်ကွဲပြၢအပူၤ ၦၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိတနီၤ တူၢ်ရှူအသးန့ၣ်လီၤ. ဖိၤလၤတၣ် ဆိကမိၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်ဒိးန့ၢ် ကျိၣ်စ့လၢ ၦၤတၤကျိၣ်တၤစ့တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဘၣ် တၢ်နံၤဘၣ်ဖၣ်လဲအီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်တဘျီအံၤစ့ၢ်ကီး, အဝဲတယာ်ဆိတၢ်န့ၣ် ဘၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖိၤလၤတၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်ဝံဘၣ်, မ့ၢ်ဒၣ်ၦၤကူၣ်သ့တဂၤလၢ အဃုသ့ၣ်ညါမၤလိ တၢ်အုၣ်သးန့ၣ်လီၤ. ဝံယံးရမံယၤမ့ၢ် ဝံအမ့ၢ်အတီ လၢအတၢ်စံးကတိၤဆိတၢ်တဖၣ် လၢထီၣ်ၦဲၤထီၣ်ဝဲထီဘိန့ၣ်လီၤ. ယံး…

ပျဲအလဲၤ

တၢ်ဆါလံာ်လဲၢ်အကျးကစၢ်လၢ ကံး(သ) (Keith) မၤတၢ်အလီၢ်န့ၣ် လဲၤဟးကသုၣ်ကသီဆူတၢ်လီၢ်အယံၤ အိၣ်ဒံးဒၣ်ထဲခံသီဘၣ်ဆၣ် က့း(သ) ဒ်အမ့ၢ်ကျးကစၢ်အစုတီၤတဂၤအံၤ အသးဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်လဲၤတရံးသးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဆၣ်, က့း(သ)န့ၣ် ဘၣ်ယိၣ်ဝဲလၢ တၢ်ပၢဆှၢသုးကျဲၤလံာ်လဲၢ်အကျးအတၢ်မၤန့ၣ် တမ့ၢ်မၤဝဲကန့ၢ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်အဃိ, အဝဲဃ့ၢ်ဝ့ၤဝီၤဒီး သုးကျဲၤမၤတၢ်, လၢအကြၢးမၤတဖၣ်ခဲလၢာ်လီၤ.

လၢခံကတၢၢ်န့ၣ် အတၢ်မၤကစၢ်ကတိၤတၢ်ဒီးအီၤလၢ ကလံၤဒၢ ဒီးစံး “ဆိကတီၢ်ကွံာ်” “တၢ်လၢနကဘၣ်မၤတဖၣ်န့ၣ် မၤထွဲတၢ်နဲၣ်ကျဲတဖၣ်လၢလီလံာ်ပရၢအပူၤ, လၢယကွဲးဆှၢန့ၢ်နၤ တနံၤဘၣ်တနံၤန့ၣ်တက့ၢ်. က့း(သ)ဧၢႇ ဘၣ်ယိၣ်တၢ်တဂ့ၤ. ပှၤလၢအကဘၣ်ဟံးန့ၢ်မူဒါန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ယၤလီၤ. တမ့ၢ်နၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ.

ဖဲတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ဒီး ထံကီၢ်အဂၤတဖၣ်အဆၢကတီၢ်, ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ဒိးန့ၢ်တၢ်ကတိၤဒ်သိးအံၤလၢကစၢ်ယွၤအအိၣ် - စံး ၄၆:၁ဝ ပာ်ဖျါဝဲ “အိၣ်ဃိကလာ်” န့ၣ်လီၤ. အခီပညီန့ၣ် “ဆိကတီၢ်သုတၢ်ဂဲၤပျုၢ်ဂဲၤဆှး” ယွၤအဲၣ်ဒိးစံးဝဲ “ပိာ်ထွဲမၤထွဲ ဒ်သိးယစံးဘၣ်သု. ယကဒုးတၢ်လၢသုဂီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤတစံးဘၣ် ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိလၢ ကဘၣ်မ့ၢ်ၦၤတတြီဆၢတၢ်, မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ကဘၣ်သးမံသးမုာ်လၢ အတၢ်ဒၣ်ဝဲဘၣ်. မ့မ့ၢ်ကဘၣ်အိၣ်ဃိကလာ် လၢတၢ်သးဆူၣ်သးဂဲၤအပူၤ - ကဘၣ်ဒိကနၣ်ကစၢ်ယွၤ လၢတၢ်သးတီအပူၤ,…

တၢ်တူၢ်လိာ်မုာ် ၦၤတခီဘီမုၢ်ဖိ

ယူၣ်ကရ့ (Ukrainian) ပိာ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ် လၢအကထိတဖၣ်အကထိ, ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, ဒီးဟဲတုၤဝဲဆူ ဝ့ၢ်ဘၢ်လ့ၣ် (Berlin) အလ့ၣ်မ့ၣ်အူသန့န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ထံၣ်န့ၢ်တၢ်လီၤကမၢကမၣ် တမံၤ - ၦၤကၠၢမနံၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒူၣ်ထၢတဖၣ်ဖီၣ်ဃာ်, နီၢ်ကစၢ်မၤတၢ်ပနီၣ် တၢ်ဟ့ၣ်လီၢ်အိၣ်ကဒုလၢ အဝဲသ့ၣ်အဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ပနီၣ်တခါပာ်ဖျါဃာ် “တူၢ်လိာ်ၦၤခံဂၤသ့”လီၤ. မ့မ့ၢ်အဂၤတထံၣ်န့ၣ် တၢ်ကွဲးအသး “ဒၢးဖးဒိၣ်ဒိးန့ၢ်သ့” န့ၣ်လီၤ. ဖဲအထံၣ်ဘၣ်တၢ်သံကွၢ်လၢ ဘၣ်မနုၤအဃိ အဝဲသ့ၣ် သးအိၣ်ဟ့ၣ်တၢ်တူၢ်တံၤတူၢ်တမှံၤဒ်သိးန့ၣ်လဲၣ်ဒီး, ပိာ်မုၣ်တဂၤစံးဆၢဝဲ ဖဲအမိၢ်ဘၣ်ဟးထီၣ်ဃ့ၢ် ပူၤဖျဲးအသးလၢ နၣ်စံၢ်(Nazis)အဆၢကတီၢ်, အမိၢ်န့ၣ်လိၣ်ဘၣ် တၢ်အိၣ်ကဒုအလီၢ်အဃိ, အဝဲ သးအိၣ်မၤစၢၤၦၤဂၤ ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ.

လံာ် ၅ မိၤရှ့အပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယွၤမၢၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ကအံးထွဲကွၢ်ထွဲၦၤလၢ အအိၣ်ယံၤဒီး အဟံၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်. ၅မိၤ ၁ဝး၁၈ ပာ်ဖျါဝဲ ယွၤမ့ၢ်တၢ်ဒီသဒၢလၢ ဖိၣ်ဃဲတဖၣ်, မုၣ်ကမဲတဖၣ်, ဒီးၦၤတခီဘီမုၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၁၉ အပူၤ စံးဘၣ်ပှၤလၢ “အဂ့ၢ်ဒ်အံၤႇ သုမ့ၢ်တ့ၢ်ၦၤတခီဘီမုၢ်ဖိ လၢကီၢ်အဲၤကူပတူးအပူၤလီၤ” အဃိ, ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်…

အိၣ်ဘှီၣ်ကလာ်

လၢထံကမါဒၢးဖးဒိၣ်လီၤဆီအပူၤ ယနီၢ်ကစၢ်န့ၣ် ထီၣ်ဖီလၢထံဖီခိၣ်မုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ်, ဒီးဒၢးန့ၣ် ခံးလီၤဝဲႇ ဒီးတၢ်ဒ့လၢအသီၣ်ကပုာ်လုးဖိန့ၣ် အကလုၢ်ဘှ့ၣ်ထီၣ်ဝဲလီၤ. ယဖးဘၣ်လၢ ထံကမါဒၢး ဖးဒိၣ်လီၤဆီတဖၣ်အံၤ မၤစၢၤဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ပသးအတၢ်ဝံဃၢ ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ် ဘၣ်ဘီတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤန့ၣ် ယတကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ် နီတဘျီ ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လီၤဂာ်ဒ် ဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တဖၣ်အိၣ်ကတီၢ်, ဒီးယနၢ်ဟူဘၣ်က့ၤ ယတၢ်ဆိကမိၣ်အယိာ်ကတၢၢ်တဖၣ် ဖျိဖျိဖျါဖျါန့ၣ်လီၤ. ယလဲၤခီဖျိဘၣ်ဒ် တၢ်က့ၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စး, ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဂံၢ်ဘါသီ, ဒီးဒုးသ့ၣ်နီၣ်က့ၤယၤလၢ တၢ်လၢတၢ်အိၣ်ဘှီၣ်ကလာ်န့ၣ် အိၣ်ဒီးအစိကမီၤန့ၣ်လီၤ.

ဒ်သိးပကဘှါဆှဲ ပတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်လၢတနံၤဘၣ်တနံၤအဂီၢ်န့ၣ်, ကစၢ်ယွၤမၤသီထီၣ်က့ၤ ပဂံၢ်ဘါ, ဒီးဟ့ၣ်ပှၤတၢ်ကူၣ်သ့လၢပလိၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်အဃိ, ပအိၣ်ဘှံးမုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ်, ဒီးပအိၣ် ဘှီၣ်ကလာ်လၢယွၤအမဲာ်ညါသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. စံး ၃၇:၇ စံးဝဲလၢ ဖဲပအိၣ်ဘှီၣ်ကလာ်, မၤဘှ့ၣ် မၤဘှီၣ်တၢ်အသီၣ်, ဒီးလၢပတၢ်အိၣ်မူအပူၤ ပမ့ၢ်မၤပျီကွံာ် တၢ်လၢအမၤဒံဝ့ၤဒံဝီၤပသးတဖၣ်န့ၣ်ဒီး ကစၢ်ယွၤကဒုးဆူၣ်ထီၣ်က့ၤပဂံၢ်ပဘါ ဒ်သိးပနၢ်ဟူဘၣ် ယွၤအကလုၢ်ကပုာ်လုး, ဖျိဖျိဖျါဖျါ ကသ့ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤမုာ်မၤဂၢၢ်သးအတၢ်သ့ၣ်ညါဒၢးလီၤဆီဒ်သိးအံၤတဖၣ် မ့ၢ်တၢ်အိၣ်ဘှ့ၣ်အိၣ်ဘှီၣ်အလီၢ် အက့ၢ်အဂီၤတမံၤဘၣ်ဆၣ် ဒ်သိးပကရ့ဒီးအီၤအဂီၢ် ကစၢ်ယွၤဟ့ၣ်ၦၤ ကျိၤကျဲကဆှီဒီဖိတဘိ…