ပှၤအိၣ်ဒီးအစိကမီၤ ဒီးပှၤဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်တဖၣ်

လၢကီၢ်အမဲရကၤ, ကီၢ်စဲၣ်အဲၣ်အိၣ်ဝၣ်(Iowa) အဖၠၣ်စိမိၤန့ၣ်, တၢ်မၤအသးတမံၤလၢ ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဝး အလုၢ်အလၢ် သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. စတဲး ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဖိသၣ်တၢ်ဆါဟံၣ် (Stead Family Children Hospital)န့ၣ် အိၣ်သဃၢၤလိာ်သးဒီး ကီၢ်စဲၣ် အဲၣ်အိၣ်ဝၣ် ခ့န့း အမဲရကၤ ဖျၢၣ်ထူပျီန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆါဟံၣ်အဖီခိၣ်ကတၢၢ် တကထြၢန့ၣ် ပှၤဒူၣ်အီၤလၢ မဲာ်ထံကလၤ အပှဲၤအဃိ ပှၤကွၢ်လီၤတၢ်ဆူ တၢ်လိာ်ကွဲပျီပူၤ န့ၢ်ဝဲဂ့ၤဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤလိာ်ကွဲတၢ်အဆၢကတီၢ် ပှၤဖိသၣ်လၢ အဆူးဆါတဖၣ် ဃုာ်ဒီးဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် မၤပှဲၤတၢ် တၢ်လီၢ်အံၤ ဒ်သိးကကွၢ်ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤလိာ်ကွဲ အခီၣ်ထံးတပတီၢ်ဝံၤန့ၣ် ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိတဖၣ်, အပှၤနဲၣ်တၢ်တဖၣ်ဒီး ကမျၢၢ်လၢ အဟဲကွၢ် တၢ်လိာ်ကွဲလၢ အကထိတဖၣ် ကွၢ်ထီၣ် ဖိသၣ်လၢအဆူးဆါတဖၣ်ဒီး ဝံၣ်ဝၢ်အစုဒီး ဆၢဂ့ၤဆၢဝါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အကတီၢ်ဖိအံၤ မ့ၢ်အကတီၢ်ဖိလၢ ဖိသၣ်တဖၣ် အမဲာ်ချံကပီၤထီၣ်လၢ တၢ်သူၣ်ခုသးခုအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပထံၣ်ဘၣ် ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိတဖၣ်, ကမျၢၢ်လၢ ဟဲကွၢ်တၢ်တဖၣ်, ပှၤခိးကွၢ်တၢ်လၢ ကွဲၤထံၣ်ဟူတဖၣ် ပာ်ဖျါ…

ဖိသၣ်အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်

ပဖံသးပှၢ်လၢ အလုၢ်ဖိကွၢ်ထွဲဒိၣ်ထီၣ်ပှၤန့ၣ် ကလံၤဘၣ်အီၤ ခဲအံၤခဲအံၤအဃိ ဘၣ်မံလီၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ဆါဟံၣ်ဒီး အခိၣ်နုာ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ထဲလဲၣ်န့ၣ် ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ် တသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိး တၢ်ကဃုသ့ၣ်ညါ အဖံအခိၣ်နုာ် တၢ်အိၣ်အသးအဂီၢ် ပှၤကဘၣ်ခိးကွၢ် ဆူညါတစဲး တုၤအတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဂ့ၤထီၣ်န့ၣ်လီၤ. အဖံကတိၤတၢ်စှၤထံၣ် ဒီးပနၢ်ပၢၢ်အီၤသ့ဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ. ဖံသးပှၢ်တဂၤအံၤ အသးအိၣ် ၈၆ နံၣ်ဒီး ကွၢ်ထွဲ ယဖိမုၢ်ဖိတုၤ ၁၂ နံၣ်တဂၤအံၤန့ၣ် ထံၣ်ယၤဒီးသံကွၢ်ယၤ "က့ၤလၤ အိၣ်မုာ်ကစီဒီဧါ"န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤ အဆိကတၢၢ်လၢအစံးဘၣ်ယၤန့ၣ် မ့ၢ်အသံကွၢ် ယဖိမုၣ်ဖိလၢ အအဲၣ်ဒိၣ်ကတၢၢ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ အဲၣ်ဖိသၣ်တဖၣ်ဒီး အပျဲၢ်တဖၣ်တြီဖိသၣ် ဘၣ်ဆၣ် ဟ့ၣ်ဆိဖိသၣ်တဖၣ် တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်န့ၣ်လီၤ. မိၢ်ပၢ်တနီၤ ဟဲစိာ်အဖိတဖၣ်ဆူ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. လူၤ ၁၈:၁၅ ပာ်ဖျါဝဲ "ပှၤဟဲစိာ်ဖိဒံဖိသၣ်စ့ၢ်ကီး ဆူအအိၣ်, ဒ်သိးအကထိးဘၣ်အီၤလီၤ". ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဆိၣ်ဂ့ၤဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပှၤခဲလၢာ်အသးတခုဝဲဒၣ်ဘၣ်. အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် ဒူဝဲမိၢ်ပၢ်တဖၣ်လၢ အသုတဟဲမၤတံာ်တာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်…

လဲၤတၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤအကျဲဧိၤကပူၤဧိၤ

လၢအပူၤကွံာ်တဘျုးနံၣ်န့ၣ်, ဖဲကီၢ်စပ့ၣ်မုၢ်နုာ်ကလံၤစိးလီၢ်ကဝီၤအပူၤ, လ့ၣ်မ့ၣ်အူတခိၣ် လၢအတီၣ်ဆှၢအဂၤ (၂၁၈) ဂၤန့ၣ် အကျဲတလံာ် ဒီးပှၤသံ ၇၉ ဂၤဒီး ပှၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ၆၆ ဂၤ န့ၣ်, ပှၤဘၣ်ဆှၢဆူတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်မၤအသးသတူၢ်ကလာ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤလၢအနီၣ်လ့ၣ်မ့ၣ်အူတဂၤ စံးကတိၤပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤတသ့ဝဲဘၣ်ဆၣ်, ဘံၢ်ဒံၢ်အိၣ် တၢ်မၤနီၣ်တဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂီၢ်မူလၢအဘၣ်တၢ်ဟံးန့ၢ် မၤနီၣ်တဖၣ် ပာ်ဖျါဝဲ တချုးလဲၤတုၤ ကျဲက့ၣ် လၢ တၢ်ဘၣ်ယိာ်အအိၣ်အလီၢ်န့ၣ် လ့ၣ်မ့ၣ်အူအတၢ်လဲၤ ချ့ကဲာ်ဆိးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ပာ်ပနီၣ် လ့ၣ်မ့ၣ်အူတၢ်လဲၤအချ့န့ၣ် မ့ၢ်လၢ တၢ်ကဒီသဒၢ ပှၤအသးမူလၢ အဒိးလ့ၣ်မ့ၣ်အူတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်စပ့ၣ် လ့ၣ်မ့ၣ်အူခီပနံၣ်အပူၤ ပှၤနီၣ် လ့ၣ်မ့ၣ်အူ အတၢ်လဲၤခီဖျိ အနံၣ် ၃၀ တဂၤအံၤ မ့ၢ်လၢတနၣ်ဃုာ် တၢ်ပာ်ပနီၣ် လ့ၣ်မ့ၣ်အူ အတၢ်လဲၤတၢ်ချ့အဃိဒီး ပှၤအါဂၤအသးသမူလီၤမၢ်ကွံာ်ဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လံာ် ၅ မိၤရှ့ ၅ အပူၤ, စီၤမိၤရှ့ ပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤ တၢ်အၢၣ်လီၤအီၤလီၤအခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိလၢယွၤမၤဝဲဒၣ်လၢ အပှၤဂီၢ်မုၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ…

ပှၤအိၣ်မၤတၢ်လၢ တၢ်ဖီလာ်အကတီၢ်တဖၣ်

ယတံၤသကိးတဂၤ မၤတၢ်လၢ တၢ်ဆါဟံၣ်ကဘီအၤဖရံကၤမၢစံၣ် (Africa Mercy) အလိၤဒီး ကဘီအံၤ ကူစါယါဘျါကလီန့ၢ် ထံကီၢ်လၢ အဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဒံးအဖၢမုၢ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်ကွၢ်ပှၤဆါလၢအကယၤတဖၣ် ကိးမုၢ်ဒဲးန့ၣ်လီၤ. မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ပှၤဆါတဖၣ် တမ့ၢ်လၢကဘၣ် တၢ်ကူစါယါဘျါအသးန့ၣ်လီၤ.

တဘျီဘၣ်တဘျီ ပှၤဒိကွဲၤထံၣ်ဟူတဖၣ် လဲၤထီၣ်ဆူကဘီအဖီခိၣ်န့ၣ်ဒီး, ဒိန့ၣ် ကသံၣ်သရၣ်/သရၣ်မုၣ်တဖၣ် ကူစါမၤဘျါက့ၤပှၤဆါလၢ ထးခိၣ်တဲၤဖးဒီး ဒီးခီၣ်လၣ်အက့ၢ်အဂီၤဟးဂီၤတဖၣ်အဂီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်လဲၤလီၤဆူ ကဘီအဖီလာ်တကထၢ ဒီးသံကွၢ်သံဒိးဝဲဘၣ်ဆၣ် တၢ်မၤလၢ မ့း(ခ) (Mick) မၤဝဲန့ၣ် ညီနုၢ် လၢ ပှၤတပာ်သူၣ်ပာ်သးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

မ့း(ခ) မ့ၢ်ဝဲပှၤအ့ၣ်ကၠ့နံယၢၣ်တဂၤဒီး ဖဲလၢပှၤဟ့ၣ်အီၤမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ် ကဘၣ်မၤကဆှီ တၢ်အ့ၣ်တၢ်ဆံၣ်အလီၢ်အဃိ ကဲထီၣ် တၢ်ကမၢကမၣ်လၢ အဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တနံၤဘၣ်တနံၤ တၢ်ကတဲာ်ကတီၤရဲၣ်လီၤ မၤကဆှီ တၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီ အိၣ်ဃုာ်ဒီး တၢ်အစုၣ်အပျၢ်တဖၣ်လၢ လံထၢၣ် (liter) လွံၢ်ကလးဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤဖးဒိၣ်ဒီး မ့ၢ်တၢ်လၢ အကါဒိၣ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. မ့း(ခ) အတၢ်ကွၢ်ထွဲ ထံပီၤဘိဒီးစဲးထုးထီၣ်ထံတဖၣ် မ့ၢ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်ဒီး,…

ဝံသးစူၤ အိၣ်ဘှ့ၣ်အိၣ်ဘှီၣ်တက့ၢ်

ဝ့ၢ်ကရံဘဲး (Green Bank) မ့ၢ်ဝ့ၢ်ဖိအဆံးဖိတဖျၢၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကီၢ်စဲၣ်ဘၤကၠံနံယၤမုၢ်နုာ် (West Virginia) အဲဖၢၣ်လါခၠၢၣ် (Appalachian) ကစၢၢ်ကလိလၢ လၢၢ်လ့ အထီၣ်ကူလီၤဆၢၣ်အါ အလီၢ်တတီၤန့ၣ်လီၤ. ဝ့ၢ်ဖိအံၤ လီၤဂာ်ဒီး ဝ့ၢ်ဆံးတဘျုးဝ့ၢ်လၢ လီၢ်ကဝီၤဖဲန့ၣ်, ဘၣ်ဆၣ် တၢ်လီၤဆီမိၢ်ပှၢ် အိၣ်ဝဲတမံၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤအိၣ်ဆိးတၢ် ဟံၣ်ဒူၣ်ဃီထၢ (၁၄၂) ဒူၣ်န့ၣ် သူဝဲ အ့ထၢၣ်နဲးတန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်မ့ၢ်လၢ ကရံဘဲး တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်ထံ မူပျီ,မုၢ်,လါဒီးဆၣ်တဖၣ်အတၢ်သူၣ်ထီၣ်’(Green Bank Observatory) မဲာ်ကလၤကွၢ်မူဒီပျီန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ထိၣ်လိၤဃာ်ဆူ မူကပိာ်တဘိယူာ်ဃီ လၢအကမၤတၢ်ထီဘိအဂီၢ်န့ၣ်အဃိ ဝဲၤဖဲၣ် (Wi-Fi) မ့တမ့ၢ် လီတဲစိအပျိာ်ထူၣ် လၢအအိၣ်ဘူးတဖၣ် အသူတမၤတံာ်တာ်တၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ အမဲရကၤကလံၤစိးတခီန့ၣ် ကရံဘဲး ကဲထီၣ်တၢ်လီၢ် အဘှ့ၣ်ဘှီၣ်ကတၢၢ်အကျါတလီၢ် ဘၣ်ဃးဒီး စဲအ့ၣ်စဲးဖီကဟၣ် တကပၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဘှ့ၣ်တၢ်ဘှီၣ်န့ၣ် ဘၣ်တဘျီဘျီ မ့ၢ်ခိၣ်ဃၢၤတၢ်အိၣ်အသးအဂ့ၤကတၢၢ် လၢပကလဲၤတၢ်ဆူညါအဂီၢ်, လီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢ ပရ့လိာ်သးဒီး ကစၢ်ယွၤန့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ…

တၢ်လိာ်ကွဲလၢ အယံာ်

ထံကီၢ်လၢ ဒ့ဘ့း (David) အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံး ဘၣ်တၢ်မၤအၢမၤနးဒီး တၢ်ထူစံၣ်ထူပှဲၤ အဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်မၤသံအီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအီၣ်မၤအီတၢ် အကျိၤအကျဲၤတဖၣ်လီၤမၣ်ကွံာ် ဒီး ဒ့ဘ့း အပှၤဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်လီၤပြံလီၤပြါဆူ ထံကီၢ်အဂုၢ်အဂၤန့ၣ်လီၤ. ဒ့ဘ့း အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢ ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤ ၉ နံၣ်ဒီး ဘၣ်အိၣ်ယံၤဝဲဒီး အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ အိၣ်ဒီးအီၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်ဆၣ် ဖဲဘၣ်အိၣ်လီၤဖးအဆၢကတီၢ်, ဟံၣ်ဖိဃီဖိခံဂၤ သံဝဲဒၣ်အဃိ တၢ်မၤအသးလၢအဂီၢ် ဒ်အတၢ်မုၢ်လၢ်တအိၣ်လၢာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢပျၢၤပှၤအိၣ်တကလုာ် လၢအဘၣ်တၢ်ဆီၣ်တံၢ်ဆီၣ်သနံးနးနးကလဲာ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၢ်အဃိ ယွၤဃုထၢ စီၤမိၤရှ့ ဒ်သိးအကနဲၢ်ဆှၢ ပှၤတကလုာ်လၢအမ့ၢ် ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ဒီးကဟးထီၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ ကီၢ်အဲၤကူပတူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယွၤမၢအီၤတၢ်န့ၣ် စီၤမိၤရှ့အၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်ဝဲလၢ တၢ်သးတဆူၣ်အပူၤဘၣ်ဆၣ် ဖဲအလဲၤဆူ ဖၤရိၤအအိၣ်န့ၣ်, ၂ မိၤ ၅:၆-၉ ပာ်ဖျါဝဲ ကီၢ်အဲၤကူပတူးအပှၤပၢတၢ်တဂၤအံၤ မၤဆူၣ်ထီၣ်ကိၢ်ထီၣ် အတၢ်ဆီၣ်တံၢ်ဆီၣ်သနံးတၢ်န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၂ အပူၤ ဖၤရိၤစံးဝဲလၢ “ယတသ့ၣ်ညါဘၣ်ယွၤဘၣ်, ဒီးယတပျၢ်စ့ၢ်ကီး…

လိၣ်အါထီၣ် တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်

တၢ်ဘါသရိာ်ပူၤ ပကယၢကယဲတၢ်လၢမူးလီၤဆီအဂီၢ်အဆၢကတီၢ်, မူဒါခိၣ်ပိာ်မုၣ်ဟဲကဒူးကဒ့ၣ်ယၤလၢ ယတၢ်လဲၤခီဖျိစှၤအဃိန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲဟးထီၣ်ဝံၤန့ၣ် ပိာ်မုၣ်အဂၤတဂၤ ဟဲဃီၤဆူယအိၣ်ဒီးစံးဘၣ်ယၤ “ဘၣ်ဃးဒီးအတၢ်ကတိၤန့ၣ် တဘၣ်ပာ်လၢနသးပူၤတဂ့ၤ. ပကိးအီၤလၢ အံ. ကၠံၣ်. အၣ်. (E.G.R-Extra Grace Required) ပှၤလၢအလိၣ်အါထီၣ် တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်တဂၤ” န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ကတိၤတထံၣ်အံၤအဃိ ယနံၤဘၣ်ယသးန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဘၣ်န့ၣ် ဖဲတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်မ့ၢ်အိၣ်ဒီးပှၤတဂၤလၢ်လၢ်န့ၣ် ယစးထီၣ်သူ တၢ်ကတိၤအံၤလၢ ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အလိၤန့ၣ်လီၤ. နံၣ်တဖၣ်လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤအလီၢ်ခံ, သရိာ်တဖျၢၣ်အံၤအပူၤ ယဆ့ၣ်နီၤကနၣ် တၢ်ဖးဖျါထီၣ် ပိာ်မုၣ်အံၤလၢအလိၣ်အါထီၣ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်တဂၤ အသးသမူအဂ့ၢ်အကျိၤ, ဖဲလၢတၢ်ဘါဆိးသီအတၢ်သံ အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ် စံးကတိၤဟ့ၣ်နီၤလီၤဝဲ, လၢတၢ်လီၢ်ခံ ဒီးလၢပှၤအါဂၤတသ့ၣ်ညါတၢ်အပူၤ ပိာ်မုၣ်တဂၤအံၤ မၤတ့ၢ်တၢ်လၢကစၢ်ယွၤအဂီၢ်ဒ်လဲၣ် ဒီးသးအိၣ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤညီတၢ်ဆူ ပှၤဂုၤပှၤဂၤအအိၣ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံာ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢယစံၣ်ညီၣ်ဒီးစံးကတိၤအၢသီအီၤဒီးပှၤဂုၤပှၤဂၤတဖၣ်, ယကိးဘၣ်အဝဲသ့ၣ်လၢ “ပှၤလၢအလိၣ်အါထီၣ်ဘၣ်ယွၤအတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်”အဃိ ယထုကဖၣ် ဃ့ကညးကစၢ်ယွၤလၢ ကပျၢ်ယတၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နီၢ်တခီ ယနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ယဲ ယလိၣ်အါထီၣ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်ဘျူးတၢ်ဖှိၣ် ဒ်ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ် တဂၤလၢ်လၢ်အသိးန့ၣ်လီၤ.

အ့ဖ့းစူး ၂:၃ အပူၤ ပှၤတၢ်မၢဖိစီၤပီလူး…

ပှၤအိၣ်သယူၢ်အိၣ်လီၤဖးဒီး ပှၤတဝၢအတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်

ဖဲလါယူၤ, ၁၉၆၅ နံၣ်န့ၣ်, ပှၤတိၣ်ကၢ် (Tongan) သးစၢ်လိၣ်ဘိ ၆ ဂၤ ဒိးထီၣ်ချံ ဒီးအိၣ်ဟးထီၣ်လၢ ကီးလၢ အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဆိးတၢ်အလီၢ် ဒ်သိးအကဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်လဲၤခီဖျိအသီ လၢ အလီၤသူၣ်ဟူးသးဂဲၤတၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်အခီၣ်ထံးတနၤန့ၣ် ကလံၤမုၢ်မၤကၢ်ကွံာ် အချံယၢ်ထူၣ်ဒီး သန့ၤလၣ် လၢအကၢၤတၢ်အဃိ တချုးတုၤဆူ ကီး အါတၢ် (island of ‘Ata) လၢပှၤတအိၣ်နီတဂၤဘၣ်န့ၣ်, အဝဲသ့ၣ် အချံလီၤထွံ အါနံၤအါသီ လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီး ထံတအိၣ် နိတအိၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ. တချုးလၢ ပှၤဃုထံၣ်န့ၣ်ဘၣ် ပှၤသးစၢ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် ဘၣ်အိၣ်ဖဲကီးအံၤ ၁၅ လါန့ၣ်လီၤ.

ဖဲပိာ်ခွါဖိတဖၣ် အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢ ကီးအါတၢ်အဆၢကတီၢ် ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ် ကအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဝဲအဂီၢ် ဘၣ်မၤသကိးတၢ် ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးအကျီးဖိတခါ မၤလီၤကအိဝဲ အသ့ၣ်ဖးဒိၣ်တထူၣ် ဒ်သိးကပာ်ဖှိၣ်ဃာ် မူခိၣ်ထံအဂီၢ်, ဒီးတၢ်မၤနီၢ်ခိတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအဂီၢ်ဒၣ်လဲာ် တ့ထီၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဖိတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤပိာ်ခွါဖိတဂၤ လီၤတဲာ်လၢ လ့ဖးထီဒီး…

တၢ်သးအုးကိးမံၤ

နံၣ်ကယၤ ၁၉ အပှၤကွဲးထါ အဲမလံၣ်ဒ့းကစၢၣ် (Emily Dickinson) ကွဲးဝဲ “တၢ်သးအုး ကိးမံၤ ယထံၣ်/ ယထိၣ်တဲာ်ဒီး ဃုကွၢ်ထံ/ မ့ၢ်ဃၢ ဒ်ယတၢ်ဝံဧါ/ မ့တမ့ၢ် ဖှံညီဝဲဧါ”. ထါတယုၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢ အပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤ ပှၤကညီတဖၣ် ဝံစိာ်အတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အသးသမူဒီစိၤ ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်တလီၤတံၢ်လီၤဆဲးကဲာ်ဆိးအပူၤ, ဒ့းကစၢၣ် မၤကတၢၢ်ဝဲအထါလၢ တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤအသး ထဲတမံၤဧိၤ, လၢအမ့ၢ် “တၢ်ဆဲးဖျိးအတၢ်မၤမုာ်” လၢအထံၣ်န့ၢ်ဝဲ လၢကရၤနံအဒီခိၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ် အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ အပူၤလီၢ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ပှၤအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤကစၢ်အပူၤလီၢ်, ဒီးတၢ်ဒုးဆိကမိၣ်အီၤလၢ ပှၤတနီၤအတၢ်သးအုးတဖၣ်န့ၣ် လီၤဂာ်ဒီးအတၢ်သးအုးန့ၣ်လီၤ.

လံာ်တၢ်လီၣ်ဖျါ ပာ်ဖျါထီၣ် ပှၤအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤကစၢ် ဒ် “သိဖိ, ဒ်အဘၣ် တၢ်မၤသံအီၤအသိး” န့ၣ်လီၤ (၅:၆, ကွၢ်အဆၢဖိ ၁၂). အတၢ်ပူၤလီၢ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်ထံၣ်အီၤ သ့ဒံးဝဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲဒိးတူၢ် တၢ်ပူၤလီၢ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိ တၢ်ဟံးထီၣ်အပှၤဂီၢ်မုၢ်အတၢ်ဒဲးဘးဒီး အတၢ်သးအုးလၢအလိၤ (၁…

တၢ်မုၢ်လၢ်လၢ တၢ်သးအုးအပူၤ

လူဝံး(စ) ဖိ(Louise)မ့ၢ် ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ်တဂၤလၢ အပ့ၢ်ဆှါ, လိာ်ကွဲဆူၣ်အဃိ ကယဲၢ် ပှၤလၢအထံၣ်လိာ်သးဒီးအီၤ တဂၤလၢ်လၢ်အဂီၢ် ဟဲစိာ်န့ၢ်ဝဲ တၢ်နံၤကမှံန့ၣ်လီၤ. ဖဲအသးအိၣ်ယဲၢ်နံၣ်န့ၣ် ဒိးန့ၢ်ဝဲတၢ်ဆါလၢအတညီနုာ်မၤအသးတမံၤအဃိ အသးသမူလီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲဒၣ်ဒီး ကဲထီၣ်တၢ်လီၤသးအုးလၢ ပှၤအါဂၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်သတူၢ်ကလာ်အပူၤ အတၢ်လဲၤပူၤကွံာ် ဟီၣ်ခိၣ်အံၤ ကဲထီၣ် တၢ်ဖုးသံပျီၢ်သံလၢ အမိၢ်အပၢ်ခံဂၤလၢအမ့ၢ် ဒ့ဒ့ (Day Day)ဒီး ဖံထၢၣ်(Peter) ဃုာ်ဒီးပဝဲလၢအမၤသကိးတၢ်ဒီး အဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပသူၣ်အုးသးအုးဃုာ်ဒီး အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤ အပူၤဒၣ်လဲာ် ဒ့ဒ့ဒီးဖံထၢၣ် ဃုထံၣ်န့ၢ်ဂံၢ်ဘါလၢ ကလဲၤတၢ်ဆူညါအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယသံကွၢ်ဒ့ဒ့လၢ တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤန့ၣ် မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ် လဲၤခီဖျိဝဲ ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ဒီး အဝဲစံးဆၢလၢ "အဝဲသ့ၣ် ဟံးန့ၢ်တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါ ခီဖျိဆိကမိၣ်ပညိၣ်ဒၣ်ထဲလၢ လူဝံး(စ)ဖိ ကအိၣ်တၢ်အလီၢ်, လၢအမ့ၢ်ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်အဲၣ်အစုပူၤ"န့ၣ်လီၤ. ဒ့ဒ့စံးဝဲဒၣ် "ပဖိမုၣ်ဖိတဂၤအံၤ အဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဝဲဒီး လဲၤတုၤဆူ တၢ်မူအထူအယိာ်အဃိ ပသးခုလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢယွၤအဘျုးအဖှိၣ်ဒီးအဂံၢ်အဘါအဃိ ပလဲၤခီဖျိန့ၢ်ဘၣ် ပတၢ်သူၣ်အုးသးအုးဒီး တၢ်မၤလၢကစၢ်ယွၤနာ်လီၤန့ၢ်ပှၤတဖၣ် ပကမၤဒံးဆူညါ"န့ၣ်လီၤ.

ဒ့ဒ့ဃုထံၣ်န့ၣ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤအီၤ ခီဖျိလၢ…