တၢ်အီၣ်ဘူၣ်လၢ မူကပိၥ်လိၤ
ဖဲအပိၣ်လိၣ်-၁၁(Apollo 11) အအံကၢၤမူပျီဖျၢၣ်လါအက့(Eagle lunar module) စီၢ်လီၤလၢအလါအမဲၥ်သၣ်လီၢ် ထရၢၢ်ခွ့လထံၣ်ပီၣ်လဲၣ်(Sea of Tranquility)အလိၤ ဖဲယူၤလံ (၂၀) သီ, ၁၉၆၉ နံၣ် ဆၢကတီၢ်န့ၣ် မူပျီအၦၤလဲၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဟံးန့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ် ဒ်သိးအသးကပၢၢ်ထီၣ်က့ၤလၢ မူပျီဖျၢၣ်အတၢ်ယူၤ တချုးအယီၢ်လီၤခီၣ်ဆူ လါအမဲၥ်ဖံးခိၣ်လီၤ. ၦၤနီမူပျီကဟၣ်ယူၤ(Astronaut) ဘူး အီၣ်ဒရံၣ်(Buzz Aldrin) ဒိးန့ၢ်တၢ်ပျဲလၢ ကဟဲစိၥ်ကိၣ်ဒီးစပံးထံအဃိ အဝဲဟံးန့ၢ်တၢ်အီၣ်ဘူၣ် ကသ့ဝဲ အဂီၢ်လီၤ. ဖဲအဖးထီၣ်လံၥ်စီဆှံဝံၤ, အဝဲဟံးန့ၢ်အီၣ် တၢ်အီၣ်အဆိကတၢၢ်လၢ လါအဖီခိၣ်လီၤ. လၢခံက့ၤ အဝဲကွဲးတၢ်လၢ “ယလူလီၤစပံးထံဆူ တၢ်အီၣ်ဘူၣ်စပံးထံခွး လၢယတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဟ့ၣ်လီၤယၤလီၤ. တၢ်လီၢ်ဖဲ လါအတၢ်ထုးဃၢအိၣ်ဒၣ်ဃုပူတပူအလီၢ်, စပံးထံယွၤနုၥ်လီၤဆူ ခွးအကနူၤကယီၤကယီၤ ဒီးလၢတၢ်သညူးသၦၢ်အပူၤလီၤ”. ၦၤနီမူပျီကဟၣ်ယူၤ အီၣ်ဒရံၣ် ဟံးန့ၢ်တၢ်အီၣ်ဘူၣ် လၢမူကပိၥ်လိၤန့ၣ် အတၢ်မၤတဖၣ် ပၥ်ဖျါထီၣ် အတၢ်နၥ်လၢ ခရံၥ်အတၢ်တူၢ်သံသးလၢထူၣ်လိၤဒီး တၢ်အုၣ်ကီၤဘၣ်ဃး ကစၢ်အတၢ်ဟဲက့ၤခံဘျီတဘျီလီၤ.
ၦၤတၢ်မၢဖိစီၤပီလူး သဆၣ်ထီၣ်ပခံလၢ ပကသ့ၣ်နီၣ်ယ့ၣ်ၡူးဆ့ၣ်နီၤဒီးအပျဲၢ်တဖၣ် “လၢမုၢ်နၤ လၢတၢ်ဟ့ၣ်လီၤကွံၥ်အီၤ” ဒ်လဲၣ်(၁ကရံၣ်သူး…
တၢ်ဟ့ၣ်လီၤအးလီၤ ပတၢ်မၤဆူကစၢ်ယွၤ
တၢ်ကွဲးတခါလၢယကဘၣ်ကွဲးန့ၢ်အီၤလၢ မဲးကစံ(magazine)တခါအဂီၢ်န့ၣ် ယပလၢၢ်ဘၣ်လၢ မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ်အဃိ တသ့ဖဲအသ့ ယဂုၥ်ကျဲးစၢး မၤအဂ့ၤကတၢၢ် လၢအဲးဒံးထၢၣ်(editor) ပၥ်ပနီၣ်တၢ်အထီတဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ယတၢ်ကွဲး ဒ်သိးကထီၣ်ဘးအတီၤအပတီၢ်လၢအဂီၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်ဝံတၢ်ယိးလၢယဂီၢ်အဃိ ယကွဲးကဒါက့ၤ ယတၢ်ထံၣ်ဒီး ယတၢ်ဆိကမိၣ်တဖၣ် တဘျီဝံၤတဘျီန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ယတၢ်ကီတၢ်ခဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်. မ့ၢ်ယတၢ်ကွဲးအခိၣ်တီကဲထီၣ် တၢ်တၤတၢ်အဃိန့ၣ်ဧါ. မ့တမ့ၢ် ဘၣ်ဒီးယနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ယဘၣ်ယိာ်တၢ်ဧါ. အဲးဒံးထၢၣ်အံၤတူၢ်လိၥ်ယၤဘၣ်ဆၣ် တူၢ်လိၥ်ယတၢ်ထံၣ်ယတၢ်ကွဲးတသ့အဃိဧါ.
လၢပတၢ်ဖံးတၢ်မၤအတၢ်ဘၣ်ယိာ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ် တၢ်စံးဆၢကမ့ၢ်ဝဲ စီၤပီလူးဟ့ၣ်ၦၤ တၢ်သိၣ်လိသီလိတၢ်လၢ ပနၥ်န့ၢ်ပသန့ၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လံၥ်တၢ်ကွဲးဆူ ကလီးစဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဂီၢ်အပူၤ စီၤပီလူး စံးကတိၤဆီၣ်ထွဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် မ်အသုတမၤတၢ်လၢ ၦၤကညီကပၥ်ပနီၣ်အဂီၢ်တဂ့ၤ. မ့မ့ၢ်တခီကမၤဝဲ ဒ်အမၤတၢ်လၢကစၢ်ယွၤအဂီၢ်န့ၣ်တက့ၢ်လီၤ. စီၤပီလူးစံးဝဲ “ဒီးကယဲၢ်သုမၤတၢ်တမံၤလၢ်လၢ်, မၤလၢသူၣ်ကံၢ်သးလဲ, ဒ်လၢကစၢ်အသိး, ဒီးတမ့ၢ်ဘၣ်ဒ်လၢၦၤကညီအသိးဘၣ်တက့ၢ်. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, သုသ့ၣ်ညါလၢသုကဒိးန့ၢ်ဘၣ်လၢကစၢ်အစုပူၤ, တၢ်ဟ့ၣ်ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်န့ၢ်သါလီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, သုမၤကစၢ်ခရံၥ်အတၢ်လီၤ” (ကလီး ၃:၂၃-၂၄).
ခီဖျိ စီၤပီလူး အတၢ်ကူၣ်သ့ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးန့ၢ် ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ပကဆိကတီၢ်ပတၢ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးမၤတၢ်တဖၣ် ဒ်သိးၦၤကညီတဖၣ် အတၢ်ထံၣ်ကဂ့ၤဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.…
တၢ်ဃ့ၢ်ဟးဆှဲး တၢ်ဒဲးဘး
တနံၣ်အံၤ တၢ်ယီၤခါအဆၢကတီၢ် ယတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဆါယၤ လၢဖီလၢအစုၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ် ခံဘျီန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးအံၤ ဖဲယမၤပျီတၢ်မုၢ်တၢ်ဘိ တၦီၥ်တၦၥ်အခါန့ၣ်လီၤ. ခံဘျီလိၥ် ယထံၣ်သ့ၣ်ဘၣ်အၢအိၣ်ဒီး အလၣ် ၃ ဘ့ၣ်အံၤလၢ အကပိၥ်အကပၤန့ၣ်လီၤ. ယဆိကမိၣ်ယမ့ၢ်လဲၤဘူးဒီးအီၤ တမ့ၢ်ကမၤဘၣ်ဒိဆါလၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဘၣ် ယသ့ၣ်ညါလၢ ယကမၣ်လံန့ၣ်လီၤ. အလီၢ်အိၣ်လၢ ယကဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ယံၤယံၤ ဒီးတၢ်မုၢ်တၢ်ဘိ လၢအိၣ်ဒီးအစုၣ်အပျၢ်န့ၣ်ဒီး လဲၤတၢ်လၢကျဲအဂၤတဘိန့ၣ်လီၤ.
လၢလံၥ်စီဆှံအလီၢ်လံၤပူၤ ပကထံၣ်ဘၣ် စီၤယိၤသးအဂ့ၢ်လၢ အမ့ၢ်တၢ်ဒိတၢ်တဲၥ်လၢ ဃ့ၢ်ဟးဆှဲးတၢ်ဒဲးဘး ဒ်ဖီလၢအအိၣ်လၢတၢ်စုၣ်တၢ်ပျၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲအိၣ်ကဒုဝဲဒၣ်လၢ ၦၤအဲၤကူပတူးအပဒိၣ် စီၤပီၤတံၤဖၢ်အဟံၣ်အခါန့ၣ် စီၤပီၤတံၤဖၢ်အမါကွဲန့ၢ်အီၤ ဒ်သိးကမံဃုၥ်ဒီးစီၤယိၤသး ဘၣ်ဆၣ် စီၤယိၤသးတလဲၤမၤဘူးအသး ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးန့ၣ်လီၤ. စီၤပီၤတံၤဖၢ်အမါကူၣ်အၢကူၣ်ဟးဂီၤ စီၤယိၤသးအဃိ ဘၣ်လဲၤအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢဃိၥ်ပူၤ ဘၣ်ဆၣ်စီၤယိၤသးအိၣ်ကဆှီအိၣ်တီအိၣ်လိၤဝဲဒၣ် ဒီကတီၢ်ညါန့ၣ်ပထံၣ်ဘၣ်လီၤ. ၁ မိၤရှ့ ၃၉:၂၁ ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ “ဒီးယွၤအိၣ်ဒီးစီၤယိၤသး”န့ၣ် ပကထံၣ်ဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤ မၤစၢၤၦၤသ့ဝဲဒၣ်လၢ ပကဃ့ၢ်ဟးဆှဲးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ ဒီးတၢ်အိၣ်တၢ်မၤအသးတဖၣ်လၢ ကထုးယံၤၦၤဒီးကစၢ်ယွၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ဒဲးဘးအိၣ်ဘူးဒီးၦၤအဖၢမုၢ် ကစၢ်ယွၤ ဒုးနဲၣ်ကျဲအဂၤလၢ ပကဃ့ၢ်ဟးဆှဲးတၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူးကွဲးဖျါဝဲဒၣ်…
ပတံၤသကိးလၢ ကစၢ်ယွၤအတံၤသကိး
ၦၤခံဂၤတသ့ၣ်ညါလိၥ်အသး ဘၣ်ဆၣ် ဖဲအဆိကတၢၢ် ဘၣ်တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါလိၥ်သး အဝဲသ့ၣ်အခါ ဖျါဒ်သ့ၣ်ညါပၥ်လိၥ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်န့ၣ် တၢ်မၤအသးသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်ခံဂၤန့ၣ် သ့ၣ်ညါရ့လိၥ်ဘၣ်ဒီး တံၤသကိးအဂၤတဂၤ န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢညီနုၢ် ပသ့ၣ်နီၣ်တၢ်မၤအသး ဖဲၦၤအဲၣ်တူၢ်လိၥ်သမှံၤတဂၤ အစံးဝဲ “ယထံၣ်ဘၣ်နၤသးခုဒိၣ်မးလီၤ. ကယဲၢ်မ့ၢ်ၦၤလၢ အကဲဝဲ ဆဲၣ်(မ)(Sam) (မ့တမ့ၢ်) ဆဲၣ်မဲၣ်သၣ်(Samantha) အတံၤသကိးန့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး ယတံၤသကိးန့ၣ်လီၤ”.
ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးစ့ၢ်ကီး စံးဝဲဒ်န့ၣ်အသိးလီၤ. အဝဲထုးန့ၢ်ကမျၢၢ် ခီဖျိ ကူစါယါဘျါတၢ်အါမးလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဒုၣ်ဒါလၢ အစိၤတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်တဖၣ် ခီဖျိလၢအဝဲသ့ၣ်စူးကါ ယွၤအတၢ်လုၢ်ဟံၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အဘျုးအဖှိၣ်အဂီၢ် လၢကျဲတတီတလိၤအပူၤ ဒီးတၢ်ထံၣ်တဒ်သိးလိာ်သးအဃိန့ၣ်လီၤ. လၢအဝဲသ့ၣ်ဒီး ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်သဘံၣ်ဘူၣ်ဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်ဝဲအပူၤ အဝဲမၤအါထီၣ် တၢ်သူၣ်ဖှံသးညီ, တၢ်အလုၢ်အပှ့ၤဒီး တၢ်လီၤလးတဖၣ် ဖဲအိၣ်ဝဲအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဟ့ၣ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဆူ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် လၢတၢ်ကူစါယါဘျါက့ၤ ၦၤဆူးၦၤဆါဒီးမၢလီၤဝဲ ဒ်သိး ကစံၣ်တဲၤတဲလီၤဝဲ ယွၤအဘီအမုၢ်ဘူးထီၣ်လံန့ၣ်လီၤ. ဒီးမၤဂၢၢ်မၤကျၢၤအၢၣ်လီၤဝဲ အပျဲၢ်အဘီၣ်လၢ “ၦၤလၢအတူၢ်လိၥ်သုန့ၣ် မ့ၢ်အတူၢ်လိၥ်ယၤ, ဒီးၦၤ လၢ…
ကစၢ်ယွၤ အတၢ်လုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ
ကိးမုၢ်နွံ ဘၢးဒံၣ်(Buddy) (အိၣ်သၢနံၣ်) ဒီးအမိၢ်လဲၤဆူ တၢ်ဘါသရိၥ်ဒီး မၤစၢၤဝဲဒၣ် ၦၤစိၥ်လီၤ ပၥ်လီၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢၦၤကဖီအီၣ်လၢသိလ့ၣ် ဒီးဆူတၢ်ဘါသရိၥ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. တဘျီ ဘၢးဒံၣ် နၢ်ဟူထွဲ အမိၢ်စံးကတိၤတၢ်ဆူအဖံ ဒ်အမ့ၢ် “သိလ့ၣ် ဟဲစိၥ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအပီးအလီတခိၣ်န့ၣ် ဟးဂီၤ”ဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ် အမိၢ်စံးဝဲ သိလ့ၣ်မ့ၢ်ဟါဂီၤဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကဃုစ့ပၥ်ဖှိၣ် ဒ်သိးကပှ့ၤ သိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်အသီ တခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၢးဒံၣ် နံၤကမှံထီၣ်ဝဲ ဒီးစံး ‘ယစ့အိၣ်’န့ၣ်လီၤ. ဒီးဟးထီၣ်လၢ ဒၢးပူၤတစိၢ်ဖိ ဟဲက့ၤစိၥ်ဝဲ အစ့ပၥ်ဖှိၣ်ဒၢဖိ အိၣ်ၦဲၤဒီး စ့လီၤဖှံၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အစ့ပၥ်ဖှိၣ် ကအိၣ်ဝဲ ၃၈ ဒီလၣ်ဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၢးဒံၣ်ဖိအစ့တအိၣ်အါ ဘၣ်ဆၣ် ကစၢ်ယွၤ ပၥ်ဖှိၣ်အတၢ်ဟ့ၣ်မၤဘူၣ်လၢ ၦၤအါဂၤအတၢ်ဟ့ၣ်မၤဘူၣ်အဃိ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ပှ့ၤန့ၣ်ဘၣ်ဝဲသိလ့ၣ် အိၣ်ဃုၥ်ဒီး တၢ်မၤခုၣ်ဒၢးဒီးကဲထီၣ် တၢ်မၤစၢၤလၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကမၤစၢၤလုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ ၦၤတဝၢဖိတဖၣ်လၢခါဆူညါအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်သးအိၣ်တၢ်ဟ့ၣ်မၤဘူၣ်တၢ်တစဲးဖိဒၣ်လဲၥ် ကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤဖးဒိၣ် သ့ဝဲဒၣ်လၢကစၢ်ယွၤအစုပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၂ စီၤပၤ ၄ အပူၤ မုၣ်ကမဲလၢအိၣ်ဒီး…
တၢ်လဲၤသကိးတၢ်ဒီး ၦၤအါဂၤ
ဘ့လံၣ်(Billy)မ့ၢ် ထွံၣ်ဖိတဒုလၢအသးတီ ဒီးအဲၣ်အကစၢ်, ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ် လၢအ့ၣ်ထၣ်နဲး(internet) ဖဲ ၂၀၂၀ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. အကစၢ်ရၢးစၢၣ်(Russel) အခီၣ်ဒ့ကၢ်အဃိ ဘၣ်သုဝဲနီၣ်ထိးဘိ ဒီးဘၣ်လဲၤတၢ်က့ၤတၢ်န့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဘၣ် ထွံၣ်ဖိန့ၣ် ဖဲလဲၤတၢ်ဒီးအကစၢ်အဆၢကတီၢ် တၢ်မၤအသးဒ်အခီၣ်န့ၣ် ဆါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ရၢးစၢၣ် လဲၤဒုးနဲၣ်အထွံၣ်ဖိ ဘ့လံၣ် လၢ ကသံၣ်သရၣ်လၢအကွၢ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိ ဒီးတၢ်ဃုထံၣ်န့ၣ် တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢအလိၤ တအိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်. မ့ၢ်အိၣ်ဒၣ်ဝဲ အတၢ်ဒီးအကစၢ်န့ၣ် ဟးဝဲဃ့ၢ်ဝဲန့ၣ် တဘၣ်တၢ်နီတမံၤန့ၣ်ဘၣ်. ဖျါဝဲ ဒ်ထွံၣ်ဖိမ့ၢ်လဲၤတၢ်ဒီး အကစၢ်န့ၣ် ပၥ်မၤအသး ဒ်အခီၣ်ဆါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤ ပစံးအီၤသ့လၢပပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်တမံၤဃီ ဒ်ၦၤလၢတၢ်ဘၣ်ဒိဆါအီၤတဂၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်လဲၤသကိး, မၤသကိး, ရ့လိၥ်သကိးတၢ်ဒီးၦၤအါဂၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်သိၣ်လိသီလိတၢ်ဆူ ရိမ့ၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူးပၥ်ဖျါဝဲ တၢ်မၤလိၥ်အလီၢ်ခံ ၅ ထံၣ်လၢ တၢ်မၤလိၥ်အထံၣ်တဆံအပူၤ “အဲၣ်ၦၤလၢနဃၢၤ ဒ်နအဲၣ်လီၤနသး ဒၣ်နဲ အသိးန့ၣ်တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၈ အပူၤစ့ၢ်ကီး “သုတအိၣ်ဒီးသုကမၢ်လၢၦၤ နီတမံၤတဂ့ၤ. အိၣ်ထဲတမံၤလၢသုဘၣ်အဲၣ်လိၥ်ကွံလိၥ်သုသးတက့ၢ်” ပၥ်ဖျါဝဲလၢတၢ်လဲၤသကိးတၢ်ဒီး ၦၤအါဂၤန့ၣ်…
တၢ်အိၣ်မူတၢ်ခံးသူအကတီၢ်, တၢ်ထုကဖၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်
“ယဘၣ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤလၢတၢ်ခံးသူအကတီၢ်” လံၥ်မဲၥ်ဖျၢၣ်ဖိတဖၣ် ပၥ်ဖျါထီၣ်ပသးအကိပူၤ တၢ်သူၣ်ဟူးသးဂဲၤလၢပိၥ်မုၣ်မံၤဟူသၣ်ဖျါတဂၤလၢ ‘ကိးဘ့း-၁၉’(COVID-19)တၢ်ဆါ မၤကီမၤခဲတၢ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဒီဘၣ်လိၥ်သး လၢ တၢ်အိၣ်မူတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအသီန့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်တၤတၢ် လၢအဂီၢ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်သးတံၥ်တၥ်အပူၤ အဝဲအၢၣ်လီၤဝဲဒၣ်လၢ ဘၣ်ဂ့ၢ်လိၥ်ဝဲဒၣ်ဒီး အတၢ်ဆိကမိၣ်မၤသံလီၤအသးန့ၣ်လီၤ. ဒ်သးကတုၤထီၣ်ကွံၥ်အသးလၢ တၢ်သးလီၤဘှါအဂီၢ် အဝဲစံးကတိၤသကိး အတၢ်ဂဲၤလိၥ်ဂဲၤပျုၤအသးတဖၣ် ဒီးအသးကိးလၢ သူၣ်အိၣ်သးအိၣ်ကဟုကယၥ် တၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ.
ပဝဲကိးဂၤ ပကဘၣ်သ့သ့ၣ်ညါလီၤက့ၤပသးလၢ ပကဘၣ်လဲၤခီဖျိကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ် တၢ်ကီတၢ်ခဲ တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်လၢ အနၣ်ရံၣ်, အမုၢ်နံၤ, အဆၢကတီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢအကီခဲ, တြီၤလၥ်တဖၣ် တမ့ၢ်တၢ်တၤတၢ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ အလီၢ်အိၣ်လၢ ပကဘၣ်ဃု နီၢ်သးအတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ အဂီၢ် ၦၤဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ်စဲၣ်နီးတဖၣ် အတၢ်ကတိၤဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး လိၣ်ဘၣ်ဝဲတဘျီတခီၣ်န့ၣ်လီၤ.
စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၄၃ အပူၤ ပနၢ်ဟူဒီးပဘၣ်တၢ်သိၣ်လိနဲၣ်လိၦၤလၢ စီၤဒၤဝံး အတၢ်ထုကဖၣ် ပၥ်ဖျါထီၣ်စီၤဒၤဝံးအဂ့ၢ်အကျိၤ ဖဲအဝဲအတၢ်အိၣ်မူ အပူၤဘၣ် လဲၤခီဖျိတၢ်ကီတၢ်ခဲ တၢ်ခံးသူအဆၢကတီၢ် န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်မၤအသး လီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ် ပတသ့ၣ်ညါ ဘၣ်ဆၣ်အတၢ်ထုကဖၣ် တၢ်ဆူယွၤအအိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်အတီအလိၤ ၦဲၤဒီးတၢ်မုၢ်လၢ်န့ၣ်လီၤ.…
လဲၤတလၢကွံၥ် ထူၣ်စုညါ
ခရံၥ်နံၣ်ကယၤ ၂၀ အခၢၣ်သးကတီၢ်အခါ လၢကီၢ်အ့ဒယၣ်(India)အခၢၣ်သး တၢ်လီၢ်တတီၤန့ၣ် တၢ်သဘံၣ်ဘူၣ် ကဲထီၣ်မၤအသးလၢ ၦၤခရံၥ်ဖိတဖၣ်ဒီး ၦၤလၢအတမ့ၢ် ခရံၥ်ဖိတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ. ၦၤသးစၢ်တဂၤ ၦၤမၢအလဲၤထီၣ်ဆူ တၢ်သူၣ်ထီၣ် သၢကထြၢ ဒ်သိးကမၤဟးဂီၤမၤလီၤတဲၥ်ထူၣ်စုညါလၢ အအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်သူၣ်ထီၣ်အခိၣ်ဒုးန့ၣ်လီၤ. အဝဲမၤဟးဂီၤဝဲတန့ၢ်ဘၣ်, တကးဒံးဘၣ်န့ၣ် လီၤတဲၥ်ဝဲဒၣ်ဆူ ကျဲခိၣ်ဒီးဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံး နးနးကလဲၥ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲၦၤလဲၤစိၥ်အီၤဆူ တၢ်ဆါဟံၣ် ဒီးၦၤပၥ်အီၤလၢ ကတဲၥ်အလိၤ ဒီးအကပၤန့ၣ် ၦၤဆါတဂၤအိၣ်ဝဲလၢ အမ့ၢ်ၦၤစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးခရံၥ်န့ၣ်လီၤ.
ၦၤစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤတၢ်တဂၤန့ၣ် အုၣ်အသးဆူ ၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဂၤ ဘၣ်ဃး ဒီး ထူၣ်စုညါအတၢ်ပနီၣ်ဒီး တၢ်လၢကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးခရံၥ် အတၢ်တူၢ်သံ အသးလၢထူၣ်စုညါအလိၤ, လၢပဝဲၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိအဂီၢ်န့ၣ်ဒီး အသးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒၣ်ဒီး ကိးပသူထီၣ် “ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးခရံၥ်ဧၢ, တမ့ၢ်လၢ ယအဲၣ်ဒိးမၤဟးဂီၤထူၣ်စုညါန့ၢ်ဘၣ်. မ့ၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်မၢ ယမၤအဃိ”န့ၣ်လီၤ.
ဖဲၦၤလၢ တသ့ၣ်ညါကစၢ်ခရံၥ်တဖၣ် ဂုၥ်ကျဲးစၢးမၤဟးဂီၤ ခရံၥ်ဖိအတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအတၢ်ပနီၣ်လၢ အမ့ၢ်ထူၣ်စုညါဒၣ်လဲၥ် ပသ့ၣ်ညါလၢ အဝဲသ့ၣ်မၤဟးဂီၤ ထူၣ်စုညါ အတၢ်ကစီၣ်တန့ၣ်ဘၣ်. စီၤပီလူး စံးဝဲဒၣ်…
တၢ်ဆီတလဲ အတၢ်မၤလၢအဆူၣ်
ၦၤအၣ်ဖရံကၣ်ဖိတဖၣ်အမူး တၢ်ပနီၣ်ချံၣ်ဒီးလၢပီၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဘျးထီၣ်ဝဲလၢ ပဟံၣ်အဒူၣ် လၢမံးခၠံၣ်ကၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(Michigan) အါနံၣ်အါလါလံန့ၣ်လီၤ. ယမၤန့ၢ်အီၤ ဒ်တၢ်န့ၢ်သါလၢ ယပၢ်အအိၣ် ဒီးဒိးန့ၢ်ဝဲ ဒ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအတၢ်ဖိတၢ်လံၤ ဖဲပမၤတၢ်သးခုကစီၣ် အတၢ်မၤလၢ ကၣ်နၣ်(Ghana)န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တနံၤန့ၣ်, ယတံၤသကိး ၦၤကၣ်နၣ်ဖိတဂၤ ဟဲဟးလိၥ်ကွဲဆူ ယအိၣ်လီၤ.
ဖဲအဝဲထံၣ်ဝဲ ချံၣ်န့ၣ်ဒီး အကွၢ်တၢ်န့ၣ် ဖျါလၢတၢ်ကမၢကမၣ်အသးန့ၣ်လီၤ. အဝဲဒုးနဲၣ်ဝဲ တၢ်လၢအဘၣ်တၢ်စၢဃၥ်ချံၣ်ဒီးစံးဝဲ “တၢ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်သမူပယၢ်တၢ်တမံၤလီၤ. ယသ့ၣ်ညါလၢအစိကမီၤတအိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ယၤ ယတပၥ်အီၤလၢ ဟံၣ်ပူၤဘၣ်.” လၢတၢ်အဆိအချ့န့ၣ် ပကူးတဲၥ်ကွံၥ်ဒီး ပစူးကွံၥ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃး တၢ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ်ကစၢ်ယွၤ မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ပတအဲၣ်ဒိးပၥ်တၢ်အပီးအလီ ဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ တၢ်စူၢ်တၢ်နၥ်အဂုၤအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်.
စီၤပၤယိၤၡံယၤ ကဲစီၤပၤလၢဝ့ၢ်ယရူၤၡလ့ၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်အီၤအခါ အဝဲအတၢ်သ့ၣ်ညါ ဘၣ်ဃးဒီးကစၢ်ယွၤ အတၢ်ပညိၣ်လၢ အၦၤဂီၢ်မုၢ်အဂီၢ် အိၣ်ဒၣ် တဆံးတက့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ် ဃုထံၣ်န့ၢ်ကဒါက့ၤ လံၥ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢ အဘၣ်တၢ်တပၥ်ကနၣ်အီၤလၢ ယွၤအတၢ်လုၢ်ဟံၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ (၂ စီၤပၤ ၂၂:၈). ယိၤၡံယၤ အဲၣ်ဒိးနၢ်ဟူဒိကနၣ်…
တၢ်ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤတုၤထီၣ် ထီၣ်ဘးတၢ်လိၣ်
ကၠိအတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ ပဘၣ်ဟံးန့ၢ်အီၣ်အီဒၣ်ပတၢ်န့ၣ် ဒ်သိးတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီ အတၢ်မၤဖးဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အသိး ဘၣ်ကတဲၥ်ကတီၤ တၢ်အီၣ်တၢ်အီ အါန့ၣ်ၦၤပှ့ၤအီၣ်အီတၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ ၦၤဆိကမိၣ်တယၥ်ဒွးဆိတန့ၢ်တသ့ဝဲအဃိ တၢ်အီၣ်တၢ်အီအိၣ်လီၤတဲၥ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်စူးကွံၥ်တၢၤကွံၥ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအံၤ ကၠိဖိအါမးလၢ ကအီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤလၢအဟံၣ်အဃိ မုၢ်ယဲၢ်နံၤဟါတုၤအိၣ်ဘှံးပူၤတသီ တၢ်သၣ်ဝံၤအသးလီၤ. ကီၢ်ရ့ၣ်ကၠိတဖျၢၣ်လၢ ကီၢ် အမဲရကၤအပူၤ ဃုထံၣ်ဝဲတၢ်အစၢ ခီဖျိတၢ်မၤသကိးတၢ်ဒီး ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ကရၢကရိလၢ အတဃုမၤန့ၢ် တၢ်အဘျုးန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် ဘိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ် လၢၦၤအီၣ်တလၢၥ်န့ၣ်ဒီးဆှၢဝဲဆူဟံၣ်လၢကၠိဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်တဘျီဃီဒီး ဘှါၡဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအမ့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီ အိၣ်လီၤတဲၥ်ဒီးတၢ်သၣ်ဝံၤ ခံခါလိၥ်န့ၣ်လီၤ.
ၦၤအါဂၤတထံၣ်ဝဲ ကျိၣ်စ့ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဒ်တၢ်ကီတၢ်ခဲ ဒ်ပရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီ ၦၤအီၣ်တလၢၥ်အသိးန့ၣ်ဒီး တၢ်ဘျၢအမိၢ်ၦၢ်လၢ ပမၤအီၤဘၣ်ဃး ကၠိအတၢ်အီၣ်တၢ်အီ အလီၢ်ခံန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးလိၥ်အသးဒီး စီၤပီလူး အတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဆူကရံၣ်သူး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူး သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ ကရံၣ်သူးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်ဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဝဲ တၢ်ကီတၢ်ခဲအဃိ, စီၤပီလူးစံးကတိၤ ကရံၣ်သူးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် ကသုဝဲတၢ်လၢအအိၣ်အါ ဒီးအဝဲသ့ၣ်ဆူ ၦၤလၢအတၢ်လိၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ကကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ (၂ ကရံၣ် ၈:၁၄). အတၢ်ပညိၣ်…