ယွၤလၢ အတဆီတလဲနီတဘျီ

တၢ်ဂီၤဖိလၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါတဘ့ၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ခီၣ်ဖံဘူး (boot) အခီၣ်ယီၢ်လီၢ်ဖိတခါလၢ အမ့ၢ် ၦၤဒိးမူပျီကဟၣ် ဘး(စ)အၣ်ဒရ့(Buzz Aldrin)အခီၣ်လီၢ်ဖိ, လၢလါဖျၢၣ်အလိၤ ဖဲ ၁၉၆၉ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤသ့စဲအ့ၣ်ဖိတဖၣ် စံးဝဲလၢ ခီၣ်ယီၢ်လီၢ်အံၤ တုၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤဒၣ်လဲာ်တဟးဂီၤ, တဆီတလဲအသးလၢ အါနံၣ်အါလါအပူၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢလါအဖျၢၣ်လိၤန့ၣ် တၢ်လၢအကအီၣ်လ့ၤကွံာ်တၢ်အဂီၢ်, ကလံၤတအိၣ်, ထံတအိၣ်အဃိ, ကယဲၢ်တၢ်မၤအသးလၢ လါဖျၢၣ်လိၤန့ၣ် တၢ်တဟးဂီၤ, အိၣ်တ့ၢ်ဝဲ ဒ်အလီၢ် အလီၢ်ဒၣ်ဝဲ န့ၣ်လီၤ.

ပမ့ၢ်ဆိကမိၣ်က့ၤ ကစၢ်ယွၤအိၣ်ဒီးပှၤထီဘိ, တၢ်ဆီတလဲတအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ် တၢ်ကမၢကမၣ်အါန့ၢ်ဒိၣ်န့ၢ်တၢ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယၤကိာ် ၁:၁၇ အပူၤ စီၤယၤကိာ်ကွဲးဝဲ “ကယဲၢ်တၢ်ဟ့ၣ်အဂ့ၤအဝါဒီး ကယဲၢ်တၢ်ဟ့ၣ်အလၢအပှဲၤတမံၤလၢ်လၢ်န့ၣ် ဟဲလီၤလၢ တၢ်ကပီၤအပၢ် လၢထးန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကဒံကဒါမ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်ဃၣ်က့ၤ အကဒုမ့ၢ်ဂ့ၤ, တအိၣ်ဘၣ်ဒီးအီၤဘၣ်”န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၂ အပူၤ ပှၤတၢ်မၢဖိကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ပနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ အတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢးဂဲၤလိာ်တၢ်အဂီၢ် “တုၤသုလီၤလၢ တၢ်လ့ပစီအကလုာ်ကလုာ်အပူၤ ဒီးပာ်အီၤလၢ တၢ်သူၣ်ခုသးခုခဲလၢာ်တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်, မ့ၢ်လၢပဘၣ်တၢ်အဲၣ်ပှၤ,…

အဲၣ်ၦၤလၢနဃၢၤ

တၢ်လိာ်ကွဲဖိအံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢ အမၤသးခု ပှၤသးစၢ်တဖၣ် ဒီးမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်လၢ ပမၤလိန့ၢ်တၢ် ဘၣ်ထွဲဒီး ပကဆီတလဲပှၤလၢပခိၣ်ပဃၢၤအလီၢ်န့ၣ် ပကဃုမၤလိအဲၣ်ပှၤလၢ အအိၣ်ဒီးပှၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လိာ်ကွဲဖိမ့ၢ်ဝဲ ပှၤအါဂၤဆ့ၣ်နီၤကဝီၤဝဲလၢ ခးဆ့ၣ်နီၤတဖၣ် ဒီးပှၤတဂၤန့ၣ် ဘၣ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်လၢတၢ်အကဝီၤအခၢၣ်သးန့ၣ်လီၤ. ၦၤလၢအဆၢထၢၣ်တဂၤန့ၣ် ဘၣ်သံကွၢ်ၦၤဆ့ၣ်နီၤတဂၤလၢ, “နအဲၣ်ၦၤလၢနဃၢၤဧါ”န့ၣ်လီၤ. ၦၤဆ့ၣ်နီၤတဂၤန့ၣ် ကဘၣ်စံးဆၢဒၣ်ထဲခံထံၣ် “မ့ၢ် ယအဲၣ် မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ယတအဲၣ်” ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲကဘၣ်ဆၢတဲာ် မ့ၢ်ကအဲၣ်ဒိး ဆီတလဲ ၦၤလၢအဆ့ၣ်နီၤကပၤဒီး ၦၤအဂၤတဂၤဂၤဧါန့ၣ်လီၤ.

လၢပတၢ်အိၣ်မူနီၢ်နီၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီး ပဆၢမုၢ်လၢ်ဒီးဃုထၢ ပှၤလၢပခိၣ်ပဃၢၤ လၢတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လီၤဆီဒၣ်တၢ် ဖဲပအိၣ်ဒီးၦၤမၤသကိးတၢ်လၢ ပတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးတဂ့ၤ မ့တမ့ၢ် ၦၤအိၣ်ဆိးလၢပဟံၣ်အဃၢၤတဂၤ, လၢအအဲၣ်ကူးတပံၢ်လၢ တဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. တမံၤဂ့ၤတမံၤဂ့ၤန့ၣ် ပကဘၣ်မၤလိအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဒီး ပှၤလၢပခိၣ်ပဃၢၤ ပှၤလၢ ပရ့လိာ်ပသးတမုာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် နုာ်လီၤအိၣ်ဆိးလၢ ကီၢ်တၢ်စံးပာ်အပူၤအဆၢကတီၢ် ဒ်အမ့ၢ် ပှၤဂီၢ်မုၢ်လၢ အဘၣ်ထွဲဒီးယွၤအဃိ ကစၢ်ယွၤ ဟ့ၣ်လီၤ တၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢ အကါဒိၣ်တဖၣ် လၢအကဘၣ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဝဲ ဒ်လဲၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၃ မိၤ…

ပတၢ်ပူၤဖျဲးအလီၢ်

လၢအမဲရကၤကလံၤစိး ကီၢ်မိၢ်ပှၢ်န့ၣ် တၢ်လီၢ်အိၣ်ဝဲတတီၤ ဒီးလၢသီန့ၣ် ပနၢ်တဖၣ်(buffalo) ဟးဝ့ၤဝီၤ အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အခီၣ်ထံးန့ၣ် ပှၤအ့ဒယၢၣ်ဖိတဖၣ် လၢအအိၣ်ဆိးဖဲ ဟီၣ်ကဝီၤ တၢ်ပၢၤခိၣ်တဖၣ် (Plains Indians) လူၤဖီၣ်တၢ်ဘိနၢၤ (ပနၢ်မံၤ)လၢ ဟီၣ်ကဝီၤအံၤ တုၤလၢ ပှၤသုးလီၢ်သုးကျဲတဖၣ် ဃုာ်ဒီး အဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် ဟဲနုာ်လီၤ အိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤ ဒ်သိးကသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်ခံဘျီတဘျီအကတီၢ် တၢ်လီၢ်အံၤ ဘၣ်တၢ်သူအီၤလၢ တၢ်ထုးထီၣ် ဂာ်အကံၢ်အစီ, ဖဲပလဲကဘီသန့(Pearl Harbor) ဘၣ်တၢ်မၤဟးဝီၤဝံၤန့ၣ်လီၤ. လၢခံတၢ်လီၢ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အီၤ ဒ်အမ့ၢ် တၢ်ဒုးတၢ်ယၤ သုးအစုကဝဲၤ တဘၣ်အိၣ်အလီၢ်ကဝီၤ လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယာ်ခူၣ်အကတီၢ် (cold war) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဖဲပှၤထံၣ်န့ၢ်ဘၣ် လံာ်ကြီကြၣ်ဝါခိၣ်, ဝါမဲာ်တဖၣ် အိၣ်ကဒုဝဲဒၣ်ဖဲန့ၣ်အဃိ, တယံာ်ဘၣ်န့ၣ် ထံကီၢ်ပဒိၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်“ကစၢၢ်ရီးကံၣ်စုကဝဲၤတၢး ထံကီၢ် ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအမံၤတဖၣ် အိၣ်ကဒုလီၢ်”(Rocky Mountain Arsenal National Wildlife Refuge), ဒီးတၢ်လီၢ်အလဲၢ်,…

ဘၣ်ထွဲစဲဘူးဒီး ဂံၢ်သဟီၣ်အဂံၢ်ခီၣ်ထံး

ယသ့ၣ်ညါလၢ ပဟံၣ်ပူၤအံၤ လီအဂံၢ်တအိၣ် လၢကလံၤမုၢ်ဖးဆူၣ် အူတၢ်ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဖဲယနုာ်လီၤဆူဒၢးပူၤန့ၣ် လၢတၢ်ညီနုၢ်အပူၤ ယအိးထီၣ်ဘၣ် မ့ၣ်အူလီၤ. မ့ၢ်ဝဲလီၤ. လီမ့ၣ်အူ တဟဲကပီၤထီၣ်ဘၣ်. ယအိၣ်ဒံးဒၣ်လၢ တၢ်ခံးသူအပူၤလီၤ.

ဖဲယသ့ၣ်ညါဒၣ်ကယၢာ်လၢ တၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီး ဂံၢ်သဟီၣ်ခီၣ်ထံးန့ၣ်ဟးဂီၤဘၣ်ဆၣ် တၢ်လဲၤခီဖျိလၢ တၢ်မုၢ်လၢ်ဒိးန့ၢ်တၢ်ကပီၤအံၤ- မၤသ့ၣ်နီၣ်ယၤ ဖျိဖျိဖျါဖျါလၢ နီၢ်သးအတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီတခါလီၤ. ပမုၢ်လၢ်ဒိးန့ၢ် တၢ်စိကမီၤ ဂံၢ်သဟီၣ် ကဒဲးကဒဲး ဖဲပတသန့ၤသးလၢသးစီဆှံကစၢ်အခါလီၤ.

ဖဲလံာ် ၁ သ့းစၤလနံအပူၤ စီၤပီလူးကွဲး ဘၣ်ဃး ကစၢ်ယွၤ မၤအိၣ်ထီၣ်ကျိၤကျဲလၢ တၢ်သးခုကစီၣ်ကဟဲ “အိၣ်ထဲတၢ်ကတိၤလၢသုဂီၢ်တမ့ၢ်ဘၣ်. မ့ၢ်အအိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီး တၢ်စိတၢ်ကမီၤ, ဒီးသးစီဆှံ, ဒီးတၢ်နာ်အလၢအၦဲၤလၢအအါ”လီၤ (၁:၅). ဒီးဖဲပတူၢ်လိာ် ယွၤအတၢ်ပျၢ်ပတၢ်ကမၣ်န့ၣ် ၦၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီး ပအိၣ်ဒီး သးစီဆှံကစၢ်အစိကမီၤတကီၢ်ခါ လၢပတၢ်အိၣ်မူပူၤလီၤ. တၢ်စိကမီၤအံၤန့ၣ် သူၣ်ထီၣ်န့ၢ်ၦၤ တၢ်အဲၣ်, တၢ်သူၣ်ခုသးခု, တၢ်ဃူတၢ်ဖိးဒီး တၢ်ဝံသးစူၤ (ကလၤ ၅:၂၂-၂၃), ဒီးမၤဆူၣ်ထီၣ်ၦၤလၢ တၢ်ဟ့ၣ်တဖၣ်လၢ ပကမၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အတၢ်မၤ, ပၣ်ဃုာ်ဒီး…

တၢ်စံးကတိၤတဖၣ်လၢ တၢ်ဟးဖးလိာ်သးအကတီၢ်

ကၠီ(န) အဲ(မ) ပါက့ၣ် (John M. Perkins)န့ၣ် ဖဲကဘၣ်သံဝဲဘူးထီၣ်လံ အဆၢကတီၢ် အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ကတိၤလီၤ တၢ်လၢခံကတၢၢ်ဆူ ပှၤလၢကပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပါက့ၣ်န့ၣ် ပှၤသ့ၣ်ညါအီၤလၢ အတၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ တၢ်မၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးက့ၤ ကလုၢ်ဒူၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ထီဒါလိာ်သးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲ “တၢ်ပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤ သးန့ၣ် မ့ၢ်ကျိၤကျဲ ထဲတမံၤဧိၤ လၢတၢ်ကက့ၤကဒါက့ၤ ဆူယွၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. သုမ့ၢ်တပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤ သုသးဘၣ်ဒီး သုကတိၤဃီၤဆူ တၢ်ဟးဂုာ်ဟးဂီၤန့ၣ်လီၤ.”

အတၢ်ကတိၤတဖၣ်အံၤ ဒုးနဲၣ်ဖျါက့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးဒီး ပှၤအါဂၤအတၢ်ကတိၤတဖၣ်လၢလံာ်စီဆှံအပူၤန့ၣ်လီၤ. လူၤကၣ် ၁၃:၃ အပူၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ်စံးဝဲ “သုမ့ၢ်တပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤ သုသးဘၣ်ဒီး သုဝဲ ဒ်န့ၣ်အသိးကတုၤလၢ တၢ်ဟးဂီၤခဲလၢာ်လီၤ”န့ၣ်လီၤ. လံာ်မၤတၢ် ၃:၁၉ အပူၤ စ့ၢ်ကီး တၢ်မၢဖိစီၤပ့းတရူး စံးဝဲ “ဒ်သိး သုတၢ်ဒဲးဘးကဘၣ် တၢ်တြူာ်ကွံာ်...အဂီၢ် သ့ၣ်နီၣ်ပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤသုသး ဒီးဃၣ်လိၤက့ၤ သုသးတက့ၢ်”န့ၣ်လီၤ.

လံာ်စီဆှံအပူၤ ပဖးဘၣ် ပှၤစံးကတိၤဆိပာ်တ့ၢ်လံလၢ အအဲၣ်ဒိးအပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် ဃၣ်ကဒါက့ၤ အတၢ်အိၣ်မူဆူ ကစၢ်ယွၤန့ၣ်…

တၢ်သးခုကစီၣ်လၢ တၢ်လီၢ်လၢ ပှၤတဆိကမိၣ်အလီၢ်တဖၣ်

အပူၤကွံာ်, တၢ်တယံၢ်ဒံးဘၣ်အဆၢကတီၢ်, ယလဲၤတုၤဆူ တၢ်လီၢ်တတီၤ, တၢ်လီၢ်အံၤ ယထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဂီၤမူပူၤ ဒီးကွဲၤထံၣ်ဟူပူၤန့ၣ် အဘျီလၢ ယဂံၢ်ထီၣ်ဒွးထီၣ် တန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဟီလံဝူး (Hollywood) အိၣ်လၢကီၢ်အမဲရကၤ, ကဲၣ်လဖိနယၤ ကီၢ်စဲၣ်(California)န့ၣ်လီၤ. လၢလီးအဲကၠလံး (Los Angeles)ကစၢၢ်အဒ့ကပၤ အိၣ်ဒီး ဟီလံဝူး(Hollywood)လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်ဖးဒိၣ်အဝါတဖၣ် ဖျါကဟူကညီၣ်န့ၣ် ယထံၣ်စိဘၣ်လၢ သမှံၤဟံၣ်အတြၢၤ လၢယဟဲအိၣ်ဆိးတၢ်န့ၣ်လီၤ.

လၢခံန့ၣ် ယပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ တၢ်အစ့ၣ်တကပၤတၢ်ဖီလာ်န့ၣ် အိၣ်ဒီး ထူၣ်စုညါဖျိဖျိဖျါဖျါန့ၣ်လီၤ. ထူၣ်စုညါအံၤ လၢတၢ်ဂီၤမူပူၤ ယတထံၣ်ဘၣ်နီတဘျီဘၣ်. ဖဲယအိၣ်ဟးထီၣ်လၢသမှံၤဟံၣ်ဒၢးအဆၢကတီၢ်, ကၠိဖိတနီၤလၢ လီၢ်ကဝီၤ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်န့ၣ် စံးကတိၤဟ့ၣ်နီၤလီၤယၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တဘျီဘျီ ပကဆိကမိၣ် ဟီလံဝူး မ့ၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအခိၣ်သ့ၣ်, ဘၣ်ထွဲဒၣ်ထဲ ဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢ အထီဒါလိာ်သးဒီး ကစၢ်ယွၤအဘီအမုၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ် မၤတၢ်လၢ တၢ်လီၢ်ဖဲအံၤဒီး ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အိၣ်ဆိးဝဲဖဲ တၢ်လီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ် ထုးန့ၢ်ယသးလၢ တၢ်ကမၢကမၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

ဖဲပှၤဖၤရံၤရှဲတဖၣ် ထံၣ်ဘၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဘျီလၢ်လၢ်ထီဘိ ကဲထီၣ်တၢ်ကမၢကမၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.…

ဖဲနသးတူၢ်ဘၣ် ဒ်နအိၣ်ဘၣ်ထဲတဂၤဧိၤအခါ

ဖဲ ဟါ ၇:၀၀ နၣ်ရံၣ် ကတီၢ် ဟဝံၣ်လယါ(Hui-Liang) အီၣ်မ့ၤဒီးညၣ်အဖျၢၣ်ဖိလၢ အိၣ်ဘျဲၣ်တဖၣ် အဖၣ်ကပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢဒၢးဘးခီစ့ၢ်ကီး ခၠဝၣ် (chua) အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် အီၣ်သကိးဟါတၢ်အီၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် အတၢ်နံၤအသီၣ်ဒီးအတၢ်ကတိၤအသီၣ်တဖၣ် ဖျိကွံာ် ဟဝံၣ်လယါ(Hui-Liang)အဒၢး လၢအဘှ့ၣ်အဘှီၣ်ဝဲ, စးထီၣ်လၢအမါသံ ဒီးဘၣ်အိၣ်ထဲတဂၤဧိၤအံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲမၤလိဝဲ ဒ်သိး ကသ့တူၢ်န့ၢ်တၢ်အိၣ်ထဲတဂၤဧိၤအံၤ, ဒီးလၢနံၣ်အံၤအပူၤ အဝဲအတၢ်တူၢ်ဘၣ်အံၤ ကဲထီၣ်တၢ်ဆါမၤသးဒ်ဒီဘၣ်ဆဲးအီၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဒီး တနၤအံၤ လၢတၢ်အီၣ်အလီၢ်ထံၣ်ဘၣ် လီခီတဖျၢၣ် ဒီးနီၣ်က့တံာ်တၢ်အီၣ်ခံဘိအံၤ ဘၣ်ဆဲးအီၤ ယိာ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.

နၤအဝဲန့ၣ် ဟဝံၣ်လယါ(Hui-Liang) တချုးမံဒံးဘၣ်န့ၣ် ဖးဝဲဒၣ် လံာ်ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၂၃ လၢအဘၣ်အသးအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢအဂီၢ် တၢ်လၢ အဟ့ၣ် ဟဝံၣ်လယါ(Hui-Liang)သးအတၢ်ဂၢၢ်တၢ်ကျၢၤန့ၣ် မ့ၢ်ကစၢ်ယွၤအတၢ်ကွၢ်, သိတဖၣ်အတၢ်အိၣ်မူတုၤလၢ တၢ်ဆံးကိာ်ဖိတမံၤစုာ်စုာ် အိၣ်ဒီး တၢ်အဲၣ်တၢ်သးအိၣ်ဒီး ကစၢ်ယွၤလၢ အတမၤဟးဂီၤ အတၢ်အၢၣ်လီၤတဂၤ အတၢ်အိၣ်ဒီးအီၤ ဒိၣ်န့ၢ်ဒံး ပှၤကွၢ်သိလၢ အအဲၣ်ကဟုကယာ်အသိနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ (:၂-၅).

ဖဲတၢ်လီၢ်အံၤ ထဲပသ့ၣ်ညါလၢ…

တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မ့ၣ်အူကဖးလၢ ဒုၣ်ဒါတဖၣ်အခိၣ်အဖီခိၣ်

ဒဲ(န)(Dan)န့ၣ် ဘၣ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်ဝဲ ပှၤပၢၤဃိာ်ဖိတဂၤ အတၢ်ဒိအီၤတီၢ်အီၤ ကိးမုၢ်နံၤဒဲးန့ၣ်လီၤ. ဒဲ(န) အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးသဆၣ်ထီၣ်အီၤ ဒ်သိး ကအဲၣ်ပှၤလၢအဒိတီၢ်အီၤတဂၤအဃိ, ဘၣ်ဖဲမုၢ်တဂီၤ တချုးလၢ တၢ်ဒိတီၢ်အီၤ စးထီၣ်ဒ်ဘၣ်န့ၣ် ဒဲ(န) န့ၣ်စံးဘၣ်ပှၤလၢ အကဒိတီၢ်အီၤလၢ “သရၣ်ဧၢ, နမ့မ့ၢ် ပှၤလၢကထံၣ်လိာ်ဘၣ်သးကိးမုၢ်နံၤ လၢယသးသမူဒီတစိၤ လၢအိၣ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်န့ၣ်ဒီး ပကကဲထီၣ် ဒီတံၤဒီသကိးဧၣ်”န့ၣ်လီၤ. ပှၤပၢၤဃိာ်တဂၤအံၤ စံးဆၢအီၤ “တန့ၢ်ဘၣ်, ယကကဲထီၣ် တံၤသကိးလ့တက့ၢ်န့ၣ် တသ့ဘၣ်”န့ၣ်လီၤ. ဒဲ(န)န့ၣ် စံးဘၣ်အီၤသပှၢ်ပှၢ် ဒီးယုၢ်ဃီၤလီၤအစု လၢတၢ်ဟံးစုကွၢ်မဲာ် လၢတၢ်ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤပၢၤဃိာ်တဂၤအံၤ ဆိကမိၣ်ထီၣ် တၢ်တစိၤဖိဒီး ဟံးစုကွၢ်မဲာ်ဝဲဒီး တပျဲဝဲ ဒဲ(န) အစုလၢဟံးဃာ်ဖီၣ်ဃးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အမဲာ်ထံယွၤလီၤဒီး စံးဝဲ “ဒဲ(န)ဧၢ, ယမံၤန့ၣ် ရိၣ်စီး(Rosoc)လီၤ. ယအဲၣ်ဒိးကဲထီၣ် တံၤသကိးဒီးနၤလီၤ” . စးထီၣ်ဖဲန့ၣ် အဝဲတဒိတီၢ်ဝဲ ဒဲ(န)လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ယွၤကလုၢ်ကထါ စံးဘၣ်ပှၤလၢ ကတိၤ ၂၅:၂၁-၂၂ အပူၤ “နဒုၣ်နဒါန့ၣ် တၢ်မ့ၢ်သၣ်ဝံၤအသးဒီး…

ကျိၣ်စ့လၢ ဘၣ်တၢ်မၤန့ၢ်အီၤညီ

ဖဲလၢ နံၣ် ၁၇၀၀ တဖၣ် ဘူးထီၣ်ကလၢၢ် အဆၢကတီၢ်, ပှၤသးစၢ်တဂၤ ဃုထံၣ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်လီၤဆၢၣ် တၢ်လီၢ်တတီၤ ဖဲနိၣ်ဘၣ် စကိၣ်ၡၣ် အိးခ် အကီး (Nova Scotia’s Oak Island) န့ၣ်လီၤ. ဆိကမိၣ်တယာ်ဝဲလၢ ပီၣ်လဲၣ်တမျာ်တဖၣ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ကမ့ၢ် ကဘီခိၣ် ခ့းဒ်(Captain Kidd) အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ခူၣ်လီၤဘျၢလီၤတ့ၢ်ဝဲ တၢ်ထူးတၢ်တီၢ်ဖဲန့ၣ်အဃိဒီး ပှၤသးစၢ်ဒီး အတံၤသကိးတနီၤ စးထီၣ်ခူၣ် လူၤကွၢ်ဃု တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်တဖၣ် ဖဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် တဃုထံၣ်န့ၢ်ဘၣ် တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်နီတမံၤဘၣ် ဒီးတၢ်စံးကတိၤပာ်ဖျါ ဟူထီၣ်သါလီၤ တၢ်တမံၤအံၤလၢ အတမ့ၢ်တတီအံၤ မၤလၢၢ်ကွံာ် တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢ ပှၤကွၢ်ဃုတၢ်တဖၣ် အတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ်လီၤ. နံၣ်လၢအကယၤတဖၣ်အပူၤ ပှၤအဂုၤအဂၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီး သူဝဲ တၢ်ဆၢကတီၢ်ဒီး တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ အါအါဂီၢ်ဂီၢ် ဒီးခူၣ်လူၤကွၢ်ဃု တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်တဖၣ် ဖဲတၢ်လီၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢကတီၢ်ခဲအံၤ တၢ်ပူၤအယိာ်အိၣ်ဝဲ အါန့ၢ်ဒံးခီၣ်ယီၢ် တကယၤ (မံးထၢၣ်သၢဆံ)န့ၣ်လီၤ.

တၢ်သးစဲဘူး…

တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသး

အိၣ်ဘှံးနံၤဂီၢ်တၢ်ဘါဝံၤဒီး, ဝ့ၢ်မီးစကိၣ်(Moscow)တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢ အတူၢ်လိာ်ယၤန့ၣ် ပကဟံးန့ၢ်သကိး မုၢ်ထူၣ်တၢ်အီၣ်အဂီၢ် လဲၤကိးယၤဆူ တၢ်အီၣ်ကျး လၢ ခရ့ၣ်မလ့ၣ် (Kremlin) တိာ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်အချၢန့ၣ်လီၤ. ပလဲၤတုၤန့ၣ်ဒီး ပပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ နီၢ်ဒီမိၤဝၤ ဒိးတ့ဒိးဖျီအသးဝံၤသီသီဖိတဖၣ် လၢတၢ်ဖျီအကူအသိးန့ၣ် လဲၤဝဲဆူ တၢ်သွၣ်ခိၣ်လၢ ပှၤပာ်လီၤပှၤသုးဖိတဖၣ် လၢပှၤတသ့ၣ်ညါတဖၣ် ဖဲလၢ ခရ့ၣ်မလ့ၣ် တိာ်အဒူၣ်အချၢန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် ကဒိးန့ၢ်ဝဲ တၢ်တ့တၢ်ဖျီ မုၢ်နံၤသးဖှံ ဒ်သိးအံၤအဂီၢ်န့ၣ် ပှၤဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤသးသမူတဖၣ်အဂီၢ် တၢ်မၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဖိအံၤစ့ၢ်ကီး ပှၤဒိးတ့ဒိးဖျီအသးတဖၣ် ထၢနုာ်ဃုာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးတဖၣ်အံၤ ဖျါသညူးသပှၢ် ဖဲနီၢ်ဒီမိၤဝၤတဖၣ် ဒိတၢ်ဂီၤလၢ တၢ်သ့ၣ်နီၣ်လၢၢ်ထူၣ် ကပၤတချုးလၢ အပာ်လီၤ တၢ်ဖျီအဖီတဖၣ် လၢလၢၢ်ထူၣ်အခီၣ်ထံးန့ၣ်လီၤ.

ပဝဲကိးဂၤအလီၢ်အိၣ်လၢ ပကဘၣ်စံးဘျုးပှၤလၢ ဟ့ၣ်လီၤအသးသမူတဖၣ် ဒ်သိးပကဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်အိၣ်မူအလၢအပှဲၤ လၢတုၤထီၣ်, ထီၣ်ဘးအပတီၢ်တပတီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးတဖၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ်ခဲလၢာ် ဘၣ်ဆၣ် တမ့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးလၢအကါဒိၣ်ကတၢၢ်ဘၣ်. ပမ့ၢ်ထံၣ်ဘၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးဟ့ၣ်လီၤအသးလၢ သ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူၣ်စုညါလိၤန့ၣ်ဒီး လၢတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤကစၢ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအလိၤ ပတၢ်အိၣ်မူတဖၣ် ပဒ့ၣ်ကမၣ် အိၣ်ဝဲထဲလဲၣ်ထဲလဲၣ်န့ၣ်…