တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်န့ၣ် တကဲထီၣ်တၢ်ကလီကလီဘၣ်
ပိၢ်မုၣ်အံၤ ကွၢ်ဝဲယမဲာ်သၣ်, ဒီးစံးဘၣ်ယၤ, “နတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်န့ၣ် တဘၣ်ဒုးကဲထီၣ်အီၤ တၢ်ကလီကလီတဂ့ၤ” န့ၣ်လီၤ. ယသးအတၢ်ဆိကမိၣ် က့ၤကဒါဝဲဆူ အပူၤကွံာ်န့ၣ်, ဖဲယဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်လၢ တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ, ဘၣ်ထွဲဒီးသိလ့ၣ်နုာ်လီၤဘျၢၣ် ပိၢ်မုၣ်အံၤ အဖိခွါ, ဒီးသံလဲၤပူၤကွံာ်ဟီၣ်ခိၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ပိၢ်မုၣ်အံၤ ကတိၤတၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် ကသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ညါတ့ၢ်ဝဲ တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အံၤ ကကဲထီၣ် တၢ်မၤလၤကပီၤယွၤ, ဒီးကကဲထီၣ် တၢ်မၤစၢၤ ပှၤဂၤအဂီၢ်, ယွၤ စူးကါဝဲတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်န့ၣ်, ပိာ်မုၣ်အံၤ သ့ၣ်ညါဝဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒ်တၢ်လၢ တံၤသကိးပိာ်မုၣ်အံၤ မၤဝဲအဂ့ၤကတၢၢ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်ယဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် ခဲစဲၣ်တၢ်ဆါ နးနးကျံၤကျံၤအကတီၢ်, ဖဲယနၢ်ဟူ အတၢ်ကတိၤတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ကဲထီၣ်တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤယၤ, ဒီးတၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါလၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဒုးသ့ၣ်နီၣ်က့ၤယၤလၢ ယွၤ နၢ်ဟူ ယတၢ်ကိး ပသူထီၣ်တၢ်ဒီးယတၢ်သူၣ်အုးသးအုး, ဒီးယွၤအိၣ်ဒီးယၤ လၢယတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အပူၤ, ဒ်သိးကမၤစၢၤပှၤဂၤလၢ ကျိၤကျဲ အသီအဂီၢ်, ယွၤ ကစူးကါယတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.
စီၤမိၤရှ့ သ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ ကစၢ်ယွၤ အိၣ်ဆိးဝဲလၢအပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် အတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၂ မိၤ…
တၢ်ဟ့ၣ်လီၤဆီ လၢအမ့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ညီတၢ်
ဖဲ ၂၀၂၄ နံၣ်န့ၣ်, ပှၤမၤပနံာ်ကၤ, ဒီးကဲဒိၣ်ဝဲဒၣ် အကကွဲၢ်လၢအကထိ, ရီဘၢး ဟ့ ကၠူနယၢၣ် (Robert Hale Jr.) တဂၤ စံးကတိၤလီၤတၢ်ဆူ ဖၠၣ်စိမိၤ ဖျိကၠိဖိ အဂၤ ၁၂၀၀, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “တၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢၤ အကတီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်, သဆၣ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်လၢပလိၣ်ဘၣ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ် တၢ်ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤ, တၢ်ကဟုကယာ်, ဒီးတၢ်သးအိၣ်ဟ့ၣ်ညီတၢ်န့ၣ်လီၤ. ယၤဒီးယမါ, ပအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်နီၤလီၤသု တၢ်ဟ့ၣ်လီၤဆီ ခံမံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အခီၣ်ထံးတမံၤန့ၣ် ပတၢ်ဟ့ၣ်လီၤဆီဆူ သုဂီၢ်, ဒီးတၢ်ခံမံၤတမံၤန့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်လီၤဆီ လၢအမ့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ညီတၢ်” န့ၣ်လီၤ. စံးကတိၤဝဲဝံၤ, လၢတၢ်တဆိကမိၣ်အပူၤန့ၣ် ဖျိကၠိတဖၣ် ဒိးန့ၢ် လံာ်ဒၢခံဖျၢၣ်- လံာ်ဒၢတဖျၢၣ်စူၢ်စူၢ်အပူၤန့ၣ် စ့ အိၣ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် ယဲၢ်ကယၤန့ၣ်လီၤ. ဖျိကၠိတဂၤအဂီၢ် လံာ်ဒၢတဖျၢၣ်, ဒီးအိၣ်တ့ၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ် ပှၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တဂၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ရီဘၢး ဟ့ အကျိၣ်စ့ဒီးအစုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်အါအါန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအပျဲအီၤလၢကဟ့ၣ်ခီနီၤလီၤတၢ်ဒ်သိးအံၤ, ဒီးတမ့ၢ်မၤဝဲထဲ တၢ်တဘျီဧိၤအဂီၢ်ဘၣ်. တၢ်သးအိၣ်ဟ့ၣ်ညီတၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်ဝဲထဲဒၣ်…
တၢ်လၢအလီၤပျံၤလီၤဖုး
ထါဖိတယုၢ် စးထီၣ်ဝဲလံာ်ကျိၤလၢ “ပကအဲၣ် တၢ်သံထိးဘၣ်တၢ်တမံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုး” န့ၣ်လီၤ. လၢအပူၤကွံာ်, နံၣ်လၢ အကထိဘျဲၣ်န့ၣ် ထါဖိအံၤ ဘၣ်တၢ်ကွဲးအီၤလၢ ပှၤယူဒၤဖိ ပှၤကွဲးထါ ယူဒၤ ဟၣ်လ့ၤဝံ (Halevi), ဒီးဘၣ်တၢ်ကွဲးကျိာ်ထံအီၤ ဖဲနံၣ်ကယၤ ခံဆံ အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကွဲးထါ ပာ်ဖျါဆှဲဝဲ တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုး “တၢ်အဲၣ်ဒီးတၢ်လီၤမၢ်,” အလီၢ်ခံန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မနုၤတမံၤကအိၣ်ဝဲဒၣ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ.
၁ မိၤရှ့ အပူၤန့ၣ် တၢ်သူၣ်အုးသးအုးမၤအသး ဖဲလၢ စီၤအၤဘြၤဟၣ် လီၤမၢ် အမါ နီၣ်စၤရါ, လၢတၢ်သံအဃိန့ၣ်လီၤ. ၁ မိၤ ၂၃:၂ ပာ်ဖျါဝဲ “ဒီးစီၤအၤဘြၤဟၣ် ဟဲဝဲဒ်သိး အကဟီၣ်, ဒီးအမဲာ်ထံကလီၤလၢအဃိ” န့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံအဆၢဒိၣ်အံၤ, ပာ်ဖျါဝဲ တၢ်တဲပူ လီၤအဲၣ်လီၤကွံ, ဒီးအလီၤသးအုးတယုၢ်, ဘၣ်ဃးဒီး နီၣ်စၤရါ, လၢလံာ်စီဆှံအပူၤ, ပှၤကညီ တဖၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ တဖၣ်အကျါတဂၤအတၢ်သံန့ၣ်လီၤ. နီၣ်စၤရါ မ့ၢ် စီၤအၤဘြၤဟၣ်…
တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်လၢ အတဟးဂီၤ
ဖဲလၢ ဒၣ်အဲ ဒၣ်ကိၣ် ခ့ (Dianne Dokko Kim) ဒီးအဝၤ သ့ၣ်ညါဝဲလၢ အဖိခွါမ့ၢ် ပှၤအီၣ်တ့းစၣ် (Autism) ဖိတဂၤန့ၣ်ဒီး, ဒၣ်အဲတဂၤ ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီတၢ်, ဒီးဘၣ်ဂဲၤလိာ်ဝဲဒၣ်လၢ အဖိခွါဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်တဂၤအံၤ အသးသမူအနံၣ်အလါ ကထီန့ၢ်ဒံးအီၤသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒၣ်အဲ ကိးထီၣ်ကစၢ်ယွၤ, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “တၢ်ကကွၢ်ထွဲ ကဟုကယာ်အီၤအဂီၢ်, ယမ့ၢ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ် ယဖိခွါတဂၤကအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ မၤစၢၤအီၤ ခီဖျိလၢကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢအမ့ၢ်, မိၢ်ပၢ်အဂုၤအဂၤတဖၣ်လၢ အဘၣ်ကွၢ်ထွဲ လုၢ်ဒိၣ်ထီၣ် ဖိဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒၣ်အဲ အသးပူၤန့ၣ် တူၢ်ဘၣ် ခီၣ်ဘၣ် ဒ်အမၤကမၣ်တၢ်, အတၢ်လီၤတူၢ်လီၤကာ်, ဒီးအတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ဒ်သိး ဒၣ်အဲ ကနာ်သန့ၤအီၤအဂီၢ်, ကစၢ်ယွၤ ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤန့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ်, လၢအလံာ် “တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်လၢ အတဟးဂီၤ” (Unbroken Faith) အပူၤန့ၣ် “တၢ်မၤဂ့ၤ ထီၣ်က့ၤ နီၢ်သး” လၢပှၤဘၣ်ကွၢ်ထွဲလုၢ်ဒိၣ်ထီၣ် ဖိဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဒၣ်အဲဟ့ၣ်ထီၣ်ဝဲ…
တၢ်မၤနၢၤ, လၢတၢ်တမၤန့ၢ်တၢ်မၤနၢၤအပူၤ
ဖၠၣ်စိမိၤသရၣ်မုၣ်ဖးဒိၣ် မိၣ်နံၤကၤ ဝၢးဝၤ (Monica Wadhwa)တဂၤ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲအတၢ်ထံၣ် လၢ “နီၢ်နီၢ်န့ၣ်, တၢ်တမၤန့ၢ်တၢ်မၤနၢၤန့ၣ် အစိကမီၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး တၢ်မၤနၢၤတၢ်”န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ဃုသ့ၣ်ညါမၤကွၢ်တၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ, “ပှၤကညီတဖၣ်အတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဆူၣ် ပှဲၤဂံၢ်ပှဲၤဘါ, ဒီးတၢ်သဆၣ်ထီၣ်သးအသဟီၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်အကတီၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်မၤနၢၤတၢ်အကတီၢ်ဘၣ်.
“မ့မ့ၢ်တၢ်အကတီၢ်ဘူးထီၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကမၤနၢၤတၢ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.”ပှၤတဂၤဂၤ တမၤနၢၤတၢ်အဃိ, အတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်တကဲထီၣ် လိၣ်ထီၣ်ဘၣ်ဖုးတမံၤန့ၣ် ဟ့ၣ်သဆၣ် ထီၣ်အီၤလၢ ခါဆူညါကအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤ, ဂုာ်ကျဲးစၢၤအါထီၣ်တၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အဂၤ တကပၤန့ၣ်, တၢ်မၤနၢၤတၢ် အဘီၣ်အညီတဖၣ်, ညီနုာ်လၢအမၤဆံးလီၤစှၤလီၤ နီၢ်ခိ ဂံၢ်ဘါ, ဒီးတၢ်သးအိၣ်မၤတၢ်အသဟီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဝၢးဝၤ အတၢ်ထံၣ်တမံၤအံၤ ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ထံၣ်ဆိကမိၣ်အသီ, လၢစီၤပီလူး ဟ့ၣ်ဒိ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ လံာ်စီဆှံခံတီၤ(၁ ကရံၣ် ၉:၂၄-၂၇, ဒီး ဖံ ၃:၁၂-၁၄)အပူၤ, ထိၣ်သတြီၤဝဲ တၢ်လူၤပိာ်ခရံာ်အခံဒီးတၢ်ဃ့ၢ်သတြီၤတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟ့ၣ်ဒိခံမံၤလိာ်န့ၣ် စီၤပီလူး ပာ်ဖျါမၤလီၤတံၢ်ဝဲလၢ တၢ်လူၤပိာ်ခရံာ်အခံ, ဒီးလၢတၢ်သးခုကစီၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ဖံ ၃:၁၃ ပာ်ဖျါဝဲ လၢ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ် ကဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢၤ “ယူာ်ဃီၤအသးဆူတၢ်အိၣ်လၢအမဲာ်ညါ,” ဒီးဒ်…
ကစၢ်ယွၤလၢ အကွၢ်ဆိကမိၣ်တၢ်လၢပဂီၢ်
ယတံၤသကိး ဘ့(လ) (Bill) သံကွၢ်ယၤ “မ့ၢ်နအဲၣ်ဒိးထံၣ် ယတၢ်ပူၤလီၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဧါ.” အပူၤကွံာ်နံၣ်တဖၣ်န့ၣ် အဝဲလီၤတဲာ်လၢဃီလိၤ, ဒီးအနီၢ်ကစၢ်အဖီလာ်တကပၤန့ၣ် သံတခီပၤန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, ဖဲတၢ်ကွဲးကါအီၤအခါ, တၢ်ဖိဃၣ်နုာ်လီၤမၤဟးဂီၤတၢ် နးနးကျံၤကျံၤအဃိ, ဘၣ်ကူဆါယါဘျါအသးလၢ တၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. ပစံးကတိၤ သကိး အတၢ်ကီတၢ်ခဲအသီတမံၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ဒီး, အဝဲအိးထီၣ် အယၣ်လုး, ဒီးဒုးနဲၣ်ဝဲ အပူၤလီၢ်လၢအဘၣ်တၢ်ကွဲးကါကူဆါအီၤန့ၣ်လီၤ. ယသံကွၢ်အီၤ “နတၢ်ပူၤလီၢ်န့ၣ် ဆါဧၣ်” န့ၣ်ဒီး, စံးဆၢဝဲလၢ “ယတတူၢ်ဘၣ်တၢ်နီၤတမံၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ.'
အဝဲစံးကတိၤတၢ်ဝံၤ, ယသ့ၣ်ညါယဲဒၣ်တဘျီဃီ, ဒ်ယတံၤသကိးတဂၤအသိး ယသ့ၣ်ညါအီၤ လၢနံၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်, ခီဖျိလၢ အတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိ, ဟူးဂဲၤဝဲ တန့ၢ်, အတၢ်ဆါတဆါစ့ၢ်ကီး တကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢၤဘၣ်န့ၣ် ယတသ့ၣ်ညါပာ်သူၣ် ပာ်သးဝဲဒၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိ, ယကဘၣ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် အါထီၣ် တၢ်လၢအတူၣ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်ဝဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်လၢယတသူၣ်ကညီၤ သးကညီၤဘၣ်အီၤအဃိ, ယမဲာ်ဆှးလီၤက့ၤယသးဒၣ်ယဲန့ၣ်လီၤ.
ယတအိၣ်ဒီး တၢ်ကွၢ်ဆိကမိၣ်တၢ်လၢ ယတံၤသကိးအဂီၢ်န့ၣ် ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤယၤ တၢ်တမံၤ, လၢယူဒၤအစီၤပၤ ဃံးစကံယၤ မၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ၂ စီၤ…
ကစၢ်ယွၤသ့ၣ်ညါအဂ့ၤကတၢၢ်
ယဘၣ်ယိၣ်ယဲလၢ ယဖိဒိၣ်မုၣ်-မုၣ်လိၣ်ဘိဖိတဂၤ အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲယနၢ်ဟူယဲလၢ န့ဆၢၣ်အတၢ်ကူစါယါဘျါလၢအစၢဂ့ၤ, ဒီးပနာ်န့ၢ်အီၤသ့အိၣ်ဝဲအဃိ, ယသးမုာ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယဒ့မုၣ်န့ၣ် ကွၢ်ဝဲဒၣ် အပူၤကွံာ်အဖိမုၣ်အတၢ်ကူစါယါဘျါအတၢ်အိၣ်အသး, ဒီးဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်, တၢ်အစၢလၢအတဂ့ၤတကပၤ ကဲထီၣ် လိၣ်ထီၣ်သ့ဝဲဒၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ယအဲၣ်ဒိးစံးကတိၤဂ့ၢ်လိာ်တၢ်ဒီးအီၤဘၣ်ဆၣ်, ယပၢၤက့ၤယသးန့ၣ်လီၤ. ယဖိဒိၣ်မုၣ်ဖိအဂီၢ်, ယတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ကအိၣ်ဒၣ်ဝဲ ထဲလဲၣ်ဂ့ၤ, ထဲလဲၣ်ဂ့ၤ ယဘၣ်ဟ့ၣ်စိဟ့ၣ်ကမီၤ အမိၢ်အတၢ်ဘၣ်သးန့ၣ်လီၤ.
လၢခံန့ၣ်, ကသံၣ်သရၣ် ဒုးသ့ၣ်ညါပှၤလၢ န့ဆၢၣ်အတၢ်ကူစါယါဘျါတၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် သွံၣ်ထံတၢ်တဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးအတၢ်ဆါ (allergic) နးနးကျံၤကျံၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ယဖိဒိၣ်မုၣ်ဖိအတၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါအဂီၢ်- ကျိၤကျဲလၢယတသ့ၣ်ညါတဖၣ်န့ၣ် အမိၢ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်အဂ့ၤကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲယအိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီလၢ ပှၤအဂုၤအဂၤလၢယအဲၣ်ဘၣ်အီၤတဖၣ်အဂီၢ်, ဒီးယဆိကမိၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်ကြၢးဒိးန့ၢ် တၢ်မၤစၢၤအဃိ, ယဃ့ထုကဖၣ်လၢယွၤအအိၣ် ဒ်သိးယွၤကမၤစၢၤအဝဲသ့ၣ်အကတီၢ်, ယသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ယသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် ကစၢ်ယွၤ, လၢအအဲၣ်, ဒီးသ့ၣ်ညါအဝဲသ့ၣ်အါန့ၢ်ဒံးယသ့ၣ်ညါအဝဲသ့ၣ်တဂၤအံၤ, သ့ၣ်ညါတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယရှါ ၅၅:၉ အပူၤန့ၣ်, ယွၤစံးဝဲဒၣ်, ‘ဒ်မူခိၣ်ထီန့ၢ်ဟီၣ်ခိၣ်အသိး, ယကျဲ ထီန့ၢ်သုကျဲ န့ၣ်လီၤ. ဖဲအံၤ, ဧ့ၤဘြံၤအတၢ်ကတိၤ ‘ကျဲ’ (derek)…
လၢထံယိာ်အပူၤ
စၣ် ဖရူၣ်တူၢ်အီၣ်စိၣ် ခရံာ်ဖိသီခါဖၠၣ် (San Fruttuoso Abbey) န့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢကီၢ်အံးတလံၣ် (Italy) ကလံၤစိး-မုၢ်နုၢ် အပီၣ်လဲၣ်က့ၣ်ကျီၤအနံၤ (cove), ဒီးပှၤလဲၤသ့ ဝဲဒၣ်လၢချံဖိ, မ့တမ့ၢ် တၢ်လဲၤလၢခီၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မျၢ်ပလဲတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ပၣ်ခူသူၣ်အီၤဖဲန့ၣ်, ဒီးတၢ်ထူးတၢ်တီၤ လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ခူသူၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲပီၣ်လဲၣ်က့ၣ်ကျီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤယူၤထံတဖၣ် ယူၤလီၤဝဲဒၣ်ဆူ ပီၣ်လဲၣ်ထံယိာ်, ဒီးမ့ၢ်တုၤဝဲဒၣ်ဆူ ယဲၢ်ဆံ ခီၣ်ယီၢ်န့ၣ်ဒီး, ကစးထီၣ်ထံၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤကညီအက့ၢ်အဂီၤန့ၣ်လီၤ. က့ၢ်ဂီၤအံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ် ‘ကစၢ်ခရံာ် လၢထံယိာ်’ (Christ of the Abyss), မ့ၢ်က့ၢ်ဂီၤစိးပျၤအခီၣ်ထံးကတၢၢ်တခါ, ဘၣ်တၢ်ပာ်အီၤလၢ ထံယိာ်အပူၤ, ဖဲ ၁၉၅၄ နံၣ် န့ၣ်လီၤ. တိၢ်ဘီက့ၢ်ဂီၤအံၤ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အိၣ်လၢထံယိာ်ပူၤ, ဒီးယူၢ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် အစုခံခီဆူမူခိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ယိာ်အပူၤန့ၣ်, နကလဲၤခီဖျိဘၣ် တၢ်အိၣ်အသးအပတီၢ်လၢအယိာ်တဖၣ် သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. စံး ၆၉:၂-၃ ပာ်ဖျါဝဲဒၣ်, ‘ယလီၤဘျၢလၢကပံာ်ယိာ်အကျါ,’ ဒီး ‘တၢ်ဘှံးယသးလၢယကိးထီၣ်အဃိ’…
ယွၤအစိအကမီၤ အဒိၣ်အထီ
ဖဲထံခုၣ်လီၤသကၤကလံၤမုၢ်ဖးဒိၣ် မၤဟးဂီၤကွံာ်လီအဂံၢ်အပျံၤတဖၣ်န့ၣ် အထီကအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ မံးလာ်တဖၣ်မံးလာ်အဃိ, ပဝ့ၢ်ဒီတဝ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ကပီၤတဖၣ်လီၤပံာ်ဝဲဒၣ်, ဒီးဖဲတၢ်ခုၣ်ဆူၣ်ဒိၣ်မးအကတီၢ်န့ၣ် ပတံၤသကိးတဖၣ် ကမၤကိၢ်မၤလၢၤအဟံၣ်အဂီၢ်, တဒိးန့ၢ် လီအဂံၢ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ဒူၣ်ဃီထၢတဖၣ် ဆၢထံၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ် သိလ့ၣ်လၢ ကဟဲဘှီမၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤ လီအဂံၢ်အပျံၤတဖၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အလီၢ်ကဝီၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကမၤစၢၤပှၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်အဂီၢ်, လၢခံ ယသ့ၣ်ညါထွဲလၢ တၢ်စူးကါ တၢ်ဘါသရိာ် တၢ်အိၣ်ကတီၢ်သိလ့ၣ်အလီၢ်အကျဲလၢ တၢ်ကပာ် တၢ်ဆှၢလီၤသိလ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဒ်တၢ်မၢစၢၤတစိၢ်တလီၢ် အလီၢ်ခၢၣ်သးန့ၣ်လီၤ.
ဖဲယနၢ်ဟူ သိလ့ၣ်လၢ ဟဲဘှီမၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ယၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး မၤလိာ်ဝဲဒၣ် အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်, ဖျါဖဲလံာ်မၤတၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. မၤ ၁:၃ န့ၣ် ဖဲကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤဝံၤအလီၢ်ခံ, အနံၤလွံၢ်ဆံန့ၣ်, လီၣ်ဖျါထီၣ်အသးဆူ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်, ဒ်သိးကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ, ဒီးသိၣ်လိဝဲဒၣ် ကစၢ်ယွၤ အဘီအမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. တချုးလၢကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး က့ၤထီၣ်ဝဲဆူမူခိၣ်န့ၣ်, အဆၢဖိ ၈ ပာ်ဖျါဝဲဒၣ် ‘ဖဲသးစီဆှံဟဲလီၤလၢသု လိၤဝံၤဒီး, သုကဒိးန့ၢ်တၢ်အစိအကမီၤ,’ လၢအမ့ၢ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အတၢ်အၢၣ်လီၤ, လၢခံအကတၢၢ်တမံၤန့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ခရံာ်…
လဲၤဒီးစံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်
အဲလံယီး (Elliot) န့ၣ် အသူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤဝဲလၢ တၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်ဆူ ပှၤဂုၤပှၤဂၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသိၣ်လိ လံာ် ၂ တံၤမသ့း ဆူ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်လၢ အ့ၡၢၣ် ကလံၤထံးတကပၤ (South Asia) အဂီၢ်, လၢတနွံတၢ်မၤလိအကတီၢ်န့ၣ်, အဝဲဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ် လၢစီၤပီလူး အတၢ်စံးကတိၤဆၢဂ့ၤဆၢဝါ စီၤတံၤမသ့း တချုးအတၢ်ဟးဖးဒီးအီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ် ၂ တံၤ ၁:၈-၉ ပာ်ဖျါဝဲအသိး, အဲလံယီး ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်, မ်အသုတမဲာ်ဆှးလၢတၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤ တၢ်သးခုကစီၣ်အဃိတဂ့ၤ, ဒီးမ့မ့ၢ်လၢတၢ်သးခုကစီၣ်အဃိ, ကဒိးဃုာ်တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်, ဒီးတၢ်မၤအၢမၤနးတဖၣ် ဒ် စီၤပီလူးအသိးန့ၣ်လီၤ. စှၤသီပူၤကွံာ်န့ၣ်ဒီး, အဲလံယီး သ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲလၢ ထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤ တြီဃာ်ဝဲဒၣ် တၢ်မၤတၢ်သးခုကစီၣ်, ဒီးတၢ်ဆီတလဲဆူ ပှၤခရံာ်ဖိအတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်လၢထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤအပူၤအဂီၢ်, အသးဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီဝဲဒၣ်နီၢ်နီၢ်အဃိ, အဲလံယီး ဃ့ဘါထုကဖၣ်ဝဲဒၣ်, ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်သးစွံကတုၤ, ဒီးတၢ်သူၣ်ဒူသးဒူလၢ, တၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်သးခုကစီၣ် ဆူညါကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်သးခုကစီၣ်အဃိ, တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ် အိၣ်ဝဲဒၣ်လီၤန့ၣ် စီၤပီလူး သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ…