ကစၢ်ယွၤ အိၣ်ခိးကွၢ်လီၤၦၤ

လၢ ဝ့ၢ်ဘီးစတၢၣ် (Boston), အိ(လ) နီး(သ) ခၠဲး (Old North Church) တၢ်ဘါသရိာ် အဒူၣ်လိၤန့ၣ် ပှၤတ့ခဲၣ်မၤဃံမၤလၤ မူခိၣ်ကလူးသ့ၣ်တဖၣ် ကွၢ်လီၤတၢ် လၢထးလၢတၢ်ဖးဖီ အတၢ်ဂီၤန့ၣ် အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်ဖဲန့ၣ် ယံာ်တ့ၢ်လံဘၣ်ဆၣ်, ပှၤလၢအအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤတဖၣ်န့ၣ် တထံၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် နီတဂၤဘၣ်. မ့ၢ်လၢတၢ်ဂီၤတဖၣ် ဘၣ်တၢ်မၤဘၢအီၤလၢ ကသံၣ်ဖှူ အကထြၢတဖၣ်အကထြၢ, အါန့ၢ်နံၣ်လၢအပူၤကွံာ်တကယၤဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အတၢ်ကွဲးနီၣ် ပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ တၢ်တ့သူၣ်ထီၣ် တၢ်ဘါသရိာ် ဖဲ ၁၇၃ဝ နံၣ်န့ၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဂၤ မၤဝဲလံာ်စၢတၢ်အၢၣ်လီၤ (contract) လၢကဖှူဝဲဒၣ် ကသံၣ်လၢတၢ်ဘါသရိာ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢတၢ်ဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤ တၢ်ဘါသရိာ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဃိ, ဖဲ ၂ဝ၁၇ နံၣ်, တၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ပှၤထံၣ်န့ၢ်က့ၤ မူခိၣ်ကလူးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါဝဲ က့ၢ်ဂီၤမူတဖၣ် လၢအလဲၤတလၢကွံာ် န့ဆၢၣ်အတၢ်အိၣ်အသးတဖၣ် (supernatural beings) ဒ်တၢ်အမ့ၢ်အတီ, ဒီးတမ့ၢ်တၢ်တ့ခဲၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်လၢၦၤကညီအတၢ်ဆိကမိၣ်အပူၤဘၣ်. တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဝဲနီၢ်နီၣ်, ဒီးၦၤကညီ အဂၤတဖၣ် တပာ်သူၣ်ပာ်သးဝဲဒၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.…

ၦၤကွၢ်သိတဂၤ အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး

ဟဲသၢၢ် (Heather) ကိးဝဲဒၣ် အဝၤ, ထ့(မ) (Tim) လၢကွဲၤဒီနၢ်, စံးဘၣ်အီၤလၢ "တၤဟိဆံးဖိတဒု ဟဲဘျးထီဃာ်အသး, လၢပကရၢၢ်" န့ၣ်လီၤ. ထ့(မ) မၤထူၣ်ဖျဲးအီၤကယီကဃီဝံၤန့ၣ်ဒီး, တထံၣ်ဝဲဒၣ် တၤဟိဖိအမိၢ်န့ၣ်ဘၣ်. ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤန့ၣ် ထ့(မ) ထံၣ်ဝဲဒၣ်တၤဟိတဖု အိၣ်ဟဲဟးထီၣ်လၢသ့ၣ်ၦၢ်ပူၤ, ဒီးဃုအီၣ်အဆၣ် ဖဲတၢ်လီၢ်လၢအတဘူးတယံၤန့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်တၤဟိမိၢ်တဒုန့ၣ် ဖျါလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီအသးလီၤလီၤဆီဆီအဃိ, လၢအသးပူၤန့ၣ် ထ့(မ) ဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကမ့ၢ်ဝဲ တၤဟိဖိအမိၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢအကွဲၤဒီနၢ်အပူၤ, ဒၢနုာ်ပာ်ကီၤဝဲ တၤဟိဖိ ကိးပသူထီၣ်ဝဲ လၢတၢ်သူၣ်ကိၣ်သးဂီၤအပူၤအကလုၢ်န့ၣ် အိးထီၣ်ဝဲဒၣ် ဒီးမၤဒိၣ်ထီၣ်တၢ်အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ. တၤဟိမိၢ်န့ၣ် လူၤပိာ်အခံ, ဒီးနဲၣ်ဆှၢဝဲဆူ တၤဟိဖိအိၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါန့ၣ် တၤဟိဖိ အီဘၣ်အမိၢ်အနုၢ်ထံ, ဒီးဒိးန့ၢ်တၢ်သဘျ့, တၤဟိအမိၢ်ဒီးအဖိ ထံၣ်လိာ်က့ၤအသး, ခီဖျိလၢ ထ့(မ) အတၢ်မၤစၢၤကဟုကယာ်ကပုာ်လုာ်ဖိအဃိန့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ယွၤ ကကွၢ်ထွဲကဟုကယာ် အပှၤဂီၢ်မုၢ်, ဒီးကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် တၢ်သဘျ့လၢပလိၣ်ဘၣ်အီၤန့ၣ် အသူၣ်အိၣ်သးအိၣ်ဝဲဒၣ်နီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်အခီၣ်ဘၣ်တိၢ်, လီၤဃံၤလၢ အတၢ်ဒဲးဘးဒၣ်ဝဲအပူၤ, ဒီးဘၣ်တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူဘၤဘူၤလိၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ…

မဲာ်ဖံးလၢ အကပီၤကပြုၢ်တဖၣ်

တနံၣ်န့ၣ်တဘျီ, ဖဲ ပဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိ ကသံၣ်သရၣ်မုၣ် ကွၢ်ထံသမံသမိး ပထွံၣ်ဖိတဒု အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အကတီၢ်န့ၣ် စံးဝဲဒၣ်လၢ “အဝဲအိၣ်ဒီးအံသၣ်ဆၢအမဲာ်သၣ်ဖိ” န့ၣ်လီၤ. ယသံကွၢ်အီၤ, “အံသၣ်ဆၢအမဲာ်ဧါ” န့ၣ်ဒီး, စံးဆၢဝဲဒၣ်လၢ တၢ်နံၤကမှံအပူၤ, “အံသၣ်ဆၢအမဲာ်သၣ်စံးတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်စူးကါအီၤလၢ ထွံၣ်လူၤပှၢ် (retrievers) ဒ်သိးအံၤတကလုာ်, လၢအမဲာ်သၣ်ထီၣ်ဝါဆိန့ၢ် အကတီၢ်ဘၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်အမ့ၢ် တၢ်အဆၢအိၣ်လၢအပူၤ, အတၢ်ပနီၣ်” န့ၣ်လီၤ.

လၢခံန့ၣ်, ဖဲယဆိကမိၣ်ထံက့ၤ တၢ်အကတီၢ်ဖိအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ဒီး, တၢ်ဆိကမိၣ် ဟဲထီၣ်လၢယသးပူၤတမံၤန့ၣ် ဖဲပှၤဂုၤပှၤဂၤတဖၣ် မ့ၢ်ထံၣ်ယၤန့ၣ်ဒီး, ယမဲာ်သၣ်န့ၣ် ကအိၣ်ဖျါဝဲဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်ထံၣ်တဖျဲး “တၢ်အဆၢလၢယပူၤ,” တၢ်ဆၢလၢအမ့ၢ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အတၢ်အဲၣ် လၢအဆီတလဲတၢ် အစိအကမီၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤဂုၤပှၤဂၤထံၣ်ဝဲဒၣ် လၢယသးကံၢ်ပူၤ, ဒီးလၢယတၢ်အိၣ်မူအပူၤဧါန့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်လီၤသးကတုၤအကတီၢ်ဖိ, ဖဲစီၤမိၤရှ့ အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢကစၢ်ယွၤ အမဲာ်ညါအါနံၤအါသီဝံၤ, ဟဲလီၤဝဲလၢ ကစၢ်စံၤနါအကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. စီၤမိၤရှ့ “တသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ အကတိၤတၢ်ဒီးအီၤ(ယွၤ)အဖၢမုၢ်ဒီး, အမဲာ်ဖံး ကပီၤကပြုၢ်ကပြီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.” စီၤမိၤရှ့ အမဲာ်သၣ်…

တၢ်န့ၢ်ဂ့ၢ်န့ၢ်ဘါ ခီဖျိလၢတၢ်ထုကဖၣ်

ဘၣ်ဖဲမုၢ်တနၤ, လၢတၢ်ဘါယွၤသရိာ်န့ၣ် ဖဲယသိၣ်လိ ကၠိဖိတဖု လၢအတမ့ၢ်ဒံးဘၣ်ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်, တကးဒ်ဘၣ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ် နံၤဘၣ်ဖၣ်လဲ တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ်န့ၣ်လီၤ. အကတီၢ်ဖဲန့ၣ် ကၠိဖိတဂၤ နဲၣ်စုနဲၣ်ခီၣ်ဝဲ တၢ်ဒုးနဲၣ် အရၢၢ်အစၢၢ်, ဒီးထုထီၣ်အပျ့ၤ, ဒီးပာ်ဖျါထီၣ် အတၢ်မၤတရီတပါတၢ်န့ၣ်လီၤ.

တနၣ်ရံၣ်လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤ, ကၠိဖိတဖၣ်ဟးထီၣ်လၢ တၢ်သိၣ်လိအဒၢးပူၤ, ဒီးပဆ့ၣ်နီၤအိၣ်သကိးလၢယဝဲၤဒၢး, အိၣ်ဘူးဝဲဒၣ်လၢ ကျဲမုၢ်ဒိၣ်အကပၤန့ၣ်လီၤ. အကတီၢ်ဖဲန့ၣ်ပှၤလၢအနီၢ်ကစၢ်ဒိၣ်, ဒီးအဂံၢ်ဘါဆူၣ်တဂၤ, ဟဲနုာ်လီၤဆူၣ်ဆူ ယဝဲၤဒၢးအပူၤန့ၣ်လီၤ.ယၤဒီးယကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပတသ့ၣ်ညါအီၤဘၣ်. အဝဲအီသံးမူၤ, ဒီးမၤဆူၣ်မၤစိးယၤလၢတၢ်သူၣ်ဒိၣ်သးဖျိးအပူၤန့ၣ်လီၤ. ယကတိၤတၢ်ဒီးအီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်ဒၣ်လဲာ်, အဝဲအဲၣ်ဒိးဃု တၢ်အ့ၣ်လိာ်ဆိးက့လိာ်သးဒီးယၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးအဝဲစံးဘၣ်ယၤလၢ “ယကမၤသံယၤ” န့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်, ယစးထီၣ် ဃ့ထုကဖၣ်န့ၢ်တၢ်လၢအဂီၢ်, လၢယကလုၢ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်ဒီး, ပှၤလၢအဟဲမၤစၢၤ ယတၢ်သိၣ်လိ, ယတံၤသကိး ကၠီ (John) တဂၤ, ဃ့ထုကဖၣ်သကိးတၢ်ဒီးယၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢပဃ့ထုကဖၣ်ဝံၤ, အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးန့ၣ် ဆီတလဲအသး, ဒီးဖိးဟုဖိးဃာ်ယၤဃံးဃံးဝံၤမး, က့ၤဟးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ယဝဲၤဒၢးန့ၣ်လီၤ.

ဒ်သိးကၠိဖိတဖၣ်လၢ အိၣ်ခိးကွၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်မၤအသးတဖၣ်, အသးကဆီတလဲအဂီၢ်, ယွၤစူးကါအကတီၢ်ဖိအံၤ, ဒီးဒုးသ့ၣ်နီၣ်က့ၤပှၤလၢ “အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ,…

တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံလၢ အလဲၤတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤအယံၤ

“ပဝံၢ်ဝၢ်ပစုတုၤ ပတထံၣ်ထွဲက့ၤ အဝဲသ့ၣ်အခံန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအံၤ, မ့ၢ်ကျိၤကျဲတမံၤလၢပပာ်ဖျါထီၣ် ပတၢ်အဲၣ်ဆူအဝဲသ့ၣ်” န့ၣ်လီၤ. လၢယနီၢ်ဆံးအကတီၢ်, ယမိၢ်အတၢ်ကတိၤတဖၣ်အံၤ ပာ်ဖျါထီၣ် ယမိၢ်ယပၢ်အလုၢ်လၢ်တမံၤလၢအမၤဝဲ, ဖဲပဘူးပတံၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိတဂၤဂၤ ဟဲဟးဆူပဟံၣ်, ဒီးကက့ၤဝဲဒၣ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမိၢ်ဒီးယပၢ်န့ၣ် အိၣ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်လၢဟံၣ်ချၢ, ဒီးဝံာ်ဝၢ်အစု, တုၤတထံၣ်ဘၣ်ပှၤလၢအက့ၤတဂၤအခံန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီဘျီ, ဘၣ်အိၣ်ဂဲၤဆၢထၢၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်ဖးယံာ်ဖးထီဘၣ်ဆၣ်, လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီတအိၣ်ဘၣ်. ဖဲယဟးထီၣ်လၢဟံၣ်န့ၣ်ဒီး, ဘၣ်မနုၤအဃိ, အဝဲသ့ၣ်မၤတၢ်အံၤလဲၣ်န့ၣ် ယသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ယဲန့ၣ်လီၤ.

သိလ့ၣ်အမဲာ်ထံကလၤလၢ အဒုးနဲၣ်တၢ်လီၢ်ခံအပူၤ, ဖဲယကွၢ်ကဒါက့ၤအဝဲသ့ၣ်, ဒီးထံၣ်ဘၣ်အဝဲသ့ၣ် ဝံၢ်ဝၢ်အစုန့ၣ် ထိးဘၣ်ယသူၣ်ယသး, ဒီးယသးကလၢၢ်ဘၣ်ယဲတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ, ဒီးတၢ်ကဟုကယာ်န့ၣ်လီၤ. ယနီၢ်ကစၢ်ယဲစ့ၢ်ကီး, ပှၤသမှံၤလၢ အဟဲဟးဆူယဟံၣ်တဖၣ် မ့ၢ်က့ၤဝဲန့ၣ်ဒီး, ဒ်သိးယပာ်ဖျါ တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်,ဒ်ယမိၢ်ယပၢ်မၤတ့ၢ်ဝဲအသိး, ယဝံၢ်ဝၢ်ယစု ဖဲယဆှၢက့ၤအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.ယဆၢမုၢ်လၢ်ယဲလၢ ယဖိသ့ၣ်တဖၣ် ကလူၤပိာ်ထွဲမၤထွဲ လုၢ်လၢ်တမံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.

ကျိၤကျဲအဂၤတဘိလၢ ပပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ သ့ဝဲဒၣ်ဆူ ပဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဒုးဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီးကစၢ်ယွၤ အတၢ်အဲၣ်လၢ ယွၤအကလုၢ်အကထါအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢ ကခီဂာ် ယၢ်ဒ့ၣ်ကျိ, ဒီးကနုာ်လီၤဆူ…

ယွၤလၢအကလုၢ်တီ, ဒီးပျၢ်ပတၢ်ဒဲးဘး

လၢတၢ်ဂီၤမူ (The Empire Strikes Back) အပူၤန့ၣ် တၢ်လၢကဘၣ်ဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤ တၢ်တမံၤဖိန့ၣ် တမၤဝဲအဃိ, ဖဲတၢ်ဟဲဒုး, ဟဲမၤဒၢၣ်အကဘီ, ဒီးကပူၤဖျဲးဝဲအဂီၢ်, ကျိၤကျဲတအိၣ်လၢၤဘၣ်အကတီၢ်, ဟၣ် စိၤလိၣ် (Han Solo) တဂၤ စံးဝဲဒၣ်လၢ “တၢ်အံၤ, တမ့ၢ်ယတၢ်ကမၣ်ဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. ဖဲအစံးဝဲတၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ဒီး, နကဆိကမိၣ်နဲ, လၢအတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂီၢ်, အစှၤကတၢၢ်န့ၣ် အမူဒါအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်အတအဲၣ်ဒိး အၢၣ်လီၤဝဲဒၣ်အဃိန့ၣ်ဧါ.

တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤန့ၣ် ယလဲၤခီဖျိတ့ၢ်ယဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ် ဒ်သိးယကပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်တၢ်အဂီၢ်, ယလူၤဃု ပှၤတဂၤဂၤ, (မ့) တၢ်တမံၤမံၤန့ၣ် ညီဒိၣ်န့ၢ်ဒံး ယကအၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်ယဲ, ဒ်ယမူယဒါအသိးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံ ဒုးနဲၣ်ပှၤလၢ တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးဒ်သိးအံၤန့ၣ် လီၤဂာ်ဒီးတၢ်ဒဲးဘးအက့ၢ်အဂီၤန့ၣ်လီၤ. စီၤအၤဒၣ်ဒီးနီၢ်အံၣ်အု ခံဂၤလိာ်န့ၣ် (၁ မိၤ ၃:၁၁-၁၃) မၤဝဲဒၣ်, ဒီးစီၤအၤဟရိၣ်စ့ၢ်ကီး, မၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲစီၤမိၤရှ့ လဲၤထံၣ်လိာ်အသးဒီးကစၢ်ယွၤ, လၢကစၢၢ်စံၤနါအလိၤ, ဒီးဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်မၤလိာ်အထံၣ်တဆံအကတီၢ်, ယွၤစံးဘၣ် စီၤမိၤရှ့လၢ "ပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ်လၢ…

ကစၢ်ယွၤအတၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါ

ဖဲယအိးထီၣ် တၢ်ဘုၣ်ကနဲ အတလါတဖျၢၣ်န့ၣ်ဒီး, ယထံၣ်လၢ ကနဲဒီတဖု သံလၢာ်စီကွံာ်သတူၢ်ကလာ်, ဒီးယထးခိၣ်ထီၣ်ဖျဲးဝဲလၢ “အိ... တၢ်အံၤတမ့ၢ်ဒံးဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. တလါအံၤ မ့ၢ်ကနဲအထၢဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်လၢ အိၣ်ပှဲၤဒီးကနဲစီအါမးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ခုၣ်ခါ ဒီတကတီၢ်ညါန့ၣ် ယကွၢ်ထွဲပၢၤဃာ်အီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်, ဒီးဘူးတ့ၢ်မးလၢယကထုးထီၣ်ဘၣ်ကနဲစီန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ခုၣ်ဟဲနုာ်လီၤဝဲဒၣ် ဖဲတၢ်ကိၢ်လၢၤထီၣ်အကတီၢ်အံၤ, ဒုးကဲထီၣ် တၢ်ဟးဂုာ်ဟးဂီၤန့ၣ်လီၤ.

ယသံကွၢ်သမံသမိး လီၢ်ကဝီၤ အပှၤစဲၣ်နီၤတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, အဝဲသ့ၣ်စံးဘၣ်ယၤလၢ, “လၢတၢ်အကတီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ် ပှၤအါဒံအါဂၤ, လၢအဘုၣ်ကနဲတဖၣ် အတၢ်လီၤမၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်” န့ၣ်လီၤ. ကနဲအဒၢအဂ့ၤတဖၣ်ဒၣ်လဲာ်, တၢ်ခုၣ်အဆံးအစှၤန့ၣ်ကဲထီၣ်တၢ်တၤတဖၣ်လၢ ကနဲတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲ တၢ်ခုၣ်ဒိၣ်မးအကတီၢ်န့ၣ် ဒ်သိးကပၢၤဃာ် တၢ်အကိၢ်အခုၣ်အဂီၢ်, ကနဲတဖၣ် စူးကါဝဲ အဒံးခံခီဘၣ်ဆၣ်, ဖဲတၢ်ဟဲကသါထီၣ်လၢၤထီၣ်တစိၤဖိန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် လူၤဃုအီၣ်ဖီအစီတဖၣ်အဃိ, လီၤဘှံးလီၤတီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ခုၣ်မ့ၢ်ဟဲနုာ်လီၤချ့သဒံးန့ၣ်ဒီး, ဒ်သိးကမၤလၢၤထီၣ်တၢ် အဂီၢ်, ကနဲသ့ၣ်တဖၣ် အဂံၢ်အဘါတအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကနဲတဖၣ် အသး “ဒံဝ့ၤဒံဝီၤ” တၢ်န့ၣ် နဲၣ်ဆှၢ အဝဲသ့ၣ်ဆူ တၢ်ဟးဂုာ်ဟးဂီၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်အဂ့ၤအဝါတဖၣ် မ့ၢ်မၤဒံဝ့ၤဒံဝီၤပှၤ, ဒ်သိးပကဃၣ်တရံးပသးဒီးတၢ်အကါဒိၣ်ကတၢၢ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်ဒီး,…

ဖဲလၢတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ နဲၣ်ဖျါထီၣ်အသး

ဖဲ ဟၣ်ရံၣ်က့ ဟဲၣ်လံ(န) (ကလံၤမုၢ်) မၤဟးဂီၤကွံာ် ပှၤအဟံၣ်ဃီတဖၣ်အကတီၢ်, လၢပှၤခရံာ်ဖိ တၢ်မၤဂ့ၤမၤစၢၤကရၢအဂီၢ်, ပှၤဟ့ၣ်လီၤအသး, ဒီးမုာ်သးမၤကလီတၢ်တဂၤန့ၣ် သံကွၢ်ဝဲဒၣ် ပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ (အပူၤကွံာ်တစိၤဖိန့ၣ် ဟီၣ်ကိးပသူဝဲလၢ အကလုၢ်ဖးဒိၣ်တဂၤ) “ဘၣ်မနုၤအဃိ နဟီၣ်ကိးပသူဝဲဒၣ်လဲၣ်” န့ၣ်ဒီး, ပိာ်မုၣ်န့ၣ် စံးဆၢက့ၤအီၤလၢ “ယတၢ်ကိးမံၤဒဲး လီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲအဃိ, တမ့ၢ်ယဟီၣ်ကိးပသူယဲန့ၣ်ဘၣ်. မ့ၢ်လၢယထံၣ်န့ၢ် တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ နဲၣ်ဖျါထီၣ်အသးအဃိ” န့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ယွၤအသး ပာ်ဖျါထီၣ် အတၢ်သးအိၣ်ဝဲလၢ ပကမၤဂ့ၤမၤစၢၤ ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တချုးလၢပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လဲၤနုာ်ဆူ ကီၢ်တၢ်စံးပာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် စီၤမိၤရှ့ ဟ့ၣ်လီၤ အဝဲသ့ၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်သိၣ်တၢ်သီ, ဒီးစံးဘၣ်ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်လၢ, “နတဘၣ်မၤကိၤနသး, ဒီးနတဘၣ်တၤဒုၣ် နစုလၢ နဒီပုၢ်ဝဲၢ်အဖှီၣ်အယာ်ဘၣ်, ဒီးနဘၣ်အိးထီၣ်နစုဖးလဲၢ်, ဒီးနဘၣ်ဒုးလိၢ်အီၤ ဖဲအကြၢးဒီးတၢ်လၢအန့ၢ်ဘၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲ” (၅ မိၤ ၁၅:၇-၈) န့ၣ်လီၤ. ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးဆူ ပှၤဖှီၣ်ဖိယာ်ဖိအအိၣ်န့ၣ်, ကဘၣ်လီၣ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယွၤအသး “တုၤနဟ့ၣ်လီၤအီၤဒီး, နတဘၣ်သးအုးဘၣ်” (၁၅:၁၀)…

တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်လၢ ပထံၣ်န့ၢ်အီၤတသ့

ပှၤအမဲာ်သၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဖဲန့ၣ် ဒီဆၢကတီၢ်ညါဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတသ့ၣ်ညါဝဲနီတဂၤဘၣ်. ဆၣ် ကၠီရှၣ် ရ့နိ(လ) (Sir Joshua Reynold) တ့ခဲၣ်ဝဲဒၣ် “ခၣ်ဒံၢ်နၢၣ် ဘူဖီး(ဒ) အတၢ်သံ” (The Death of Cardinal Beaufort) ဖဲ ၁၇၈၉ နံၣ်အကတီၢ်, တ့ခဲၣ်ဝဲတၢ်နါတဒု အမဲာ်သၣ်, ဖဲပှၤလၢဘူးထီၣ်ကသံဝဲဒၣ်တဂၤအလီၢ်ခံတၢ်ခံးကျါန့ၣ်လီၤ. ရှ့းစပံယၢၣ် အတၢ်ဒုးနဲၣ်တပတီၢ်, လၢအပာ်ဖျါထီၣ် “ပှၤအၢတူာ်ကိာ် လၢအတၢ်မၤအါ, မၤတံာ်တာ်တၢ်တဂၤ” အတၢ်အိၣ်ဖဲန့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်, ရ့နိ(လ) တ့ခဲၣ်ပာ်ဖျါဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဆၣ်, ပှၤအိၣ်ဝဲတနီၤ လၢတဘၣ်အသးဒီးအတၢ်ဟံးန့ၢ် အခီပညီလိၤလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဖဲ ရ့နိ(လ) သံဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၇၉၂ နံၣ် ဝံၤအလီၢ်ခံ, ပှၤအမဲာ်သၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဖှူဘၢက့ၤအီၤဒီး ကသံၣ်ခဲၣ်, ဒီးပှၤသးပ့ၤနီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်ကတီၤကယာ်ဒီဒၣ် ဒွဲလၤကူၣ်သ့အတၢ်မၤန့ၣ် ဒုးလီၣ်ဖျါထီၣ်က့ၤအီၤ, လၢကသံၣ်ခဲၣ်ဒီးကသံၣ်ဖၠူကတြ့ၣ် အကဘျံးတဖၣ်အကဘျံးအဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲကစၢ်ယွၤ ပၢဆှၢတၢ် လၢအစိဒိၣ်အကမီၤထီအပူၤန့ၣ် လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်…

တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်လၢယွၤအဂီၢ်

ပှၤတ့ခဲၣ်တၢ်ဂီၤတဘ့ၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဘျးလီၤအီၤလၢ ဟံၣ်တဖျၢၣ်အဂီၤပၤအလိၤ အါနံၣ်အါလါ, ဒီးပှၤတပာ်သူၣ်ပာ်သးအီၤ, ဒီးဘၣ်တၢ်သးပ့ၤနီၣ်အီၤ တုၤမုၢ်တနံၤ လၢအလီၤတဲာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးတၢ်ကမၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤအီၤအဂီၢ်, ပှၤလဲၤစိာ်တၢ်ဂီၤတဘ့ၣ်အံၤဆူ ပှၤဘှီဂ့ၤမၤဂ့ၤက့ၤ တၢ်တ့ခဲၣ်တၢ်ဂီၤတဂၤအအိၣ်န့ၣ်ဒီး, တၢ်ထံၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ဂီၤအံၤမ့ၢ် ပှၤတ့ခဲၣ်တၢ်ဂီၤ ရဲ(မ)ဘရဲး(ထ) (Rembrandt) အစုလီၢ် အဂ့ၤကတၢၢ်လၢ အဟါမၢ်ယံာ်တ့ၢ်ဝဲတခါ, ဒီးအမံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ, “ပှၤမဲကံၢ်ဖိ အတၢ်ယူးယီၣ်ပာ်ကဲ” န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆိကမိၣ်တ့ၢ်လၢ တၢ်တ့ဒိးဒိက့ၤ တၢ်ဂီၤအိၣ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်တဖၣ်အကျါတဘ့ၣ်ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဂီၤတဘ့ၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ တၢ်တ့ခဲၣ်တၢ်ဂီၤအခီၣ်ထံးတဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါန့ၣ်, တၢ်ဂီၤတဘ့ၣ်အံၤ အလုၢ်အပှ့ၤန့ၣ် ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲတုၤဆူ ဒီလၣ်အကကွဲၢ် လၢအကယၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လံာ်စီဆှံ တ့ခဲၣ်ပာ်ဖျါဝဲ တၢ်ဂီၤအဂၤတဘ့ၣ်လၢ တၢ်တယာ်ဒွး မၤဆံးမၤစှၤလီၤအပှ့ၤကလံၤ, ဒီးဘၣ်တၢ်သးပ့ၤနီၣ် အလုၢ်အပှ့ၤတဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် ကဘၣ်တၢ်စိာ်ကွံာ်အီၤဆူ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤ, ဒီးကတူၢ်ဘၣ်တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်, ဒီးအလုၢ်အပှ့ၤ ကဆံးလီၤစှၤလီၤဝဲအကတီၢ်ဒၣ်လဲာ်, ကစၢ်ယွၤ ကအိၣ်ဒီးအပှၤဂီၢ်မုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခီဖျိလၢသးစီဆှံ အတၢ်ထိၣ်ဂဲၤအပူၤ, ဝံယရှါယၤ ဒုးသ့ၣ်ညါ ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်, ဒီးမၤလီၤတံၢ်ဝဲဒၣ်လၢ “ပျံၤတၢ်တဂ့ၤ, အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ယပှ့ၤက့ၤလံနၤလီၤ.…