ပှၤသး၀ံၣ်တၢ်ဖိတဂၤ အသူၣ်အသး
ဖဲ ဂီၤ (၆း၃၃) နၣ်ရၠာစးံၣ်‚ မူၣ်ဘူၣ် အကတီၢ်န့ၣ် တၢ်စံးထီၣ်ပ့တၢၤအထါသး၀ံၣ်သီၣ်ဟူ ထီၣ်၀ဲလၢဟံၣ်ဖီလာ်တကထၢန့ၣ်လီၤႉ ယဆိကမိၣ်လၢ တမ့ၢ်မတၤတဂၤမး ကဖုသံနီၣ် လၢလီၢ်မံ‚ ဘၣ်ဆၣ်ယတၢ်ဆိကမိၣ်အံၤ ကမၣ်၀ဲ‚ ဖဲယဖိမုၣ်အဆံးကတၢၢ်‚ အတၢ် သး၀ံၣ်အကလုၢ်ဖိ သီၣ်ထီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအိၣ်ဒီးစ့ၣ်လၢအသ့ၣ်ညါတၢ်ဘၣ်ဘၣ်ဖိ‚ ဘၣ်ဆၣ် ထီဘိအိၣ်ဒီး ထါသး၀ံၣ်တယုၢ်လၢအနိးဖံးဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ယဖိမုၣ်ဆံးဖိမ့ၢ်ပှၤသး၀ံၣ်တၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်အံၤအဃိ‚ မ့ၢ်တသး၀ံၣ် ဘၣ်တၢ်အိၣ်၀ဲတကဲဘၣ်ႉ အ၀ဲသး၀ံၣ်တၢ် ဖဲအဖုးပၢၢ်ထီၣ်လၢလီၢ်မံန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအလဲၤ ကၠိကတီၢ်သး၀ံၣ်တၢ်လီၤႉ ဖဲအနုာ်လီၤဆူလီၢ်မံသး၀ံၣ်တၢ်လီၤႉ အ၀ဲအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ် ဒီးတၢ်သး၀ံၣ်အယုၢ်လၢအသးကံၢ်ပူၤ ဒီးလၢတၢ်ကတီၢ်အါကတီၢ်‚ အ၀ဲအတၢ်သး၀ံၣ် ဖိတဖၣ် ပညိၣ်တၢ်ဆူ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံးထီၣ်ပ့တၢၤယွၤလၢ တၢ်အကတီၢ်တကတီၢ်ဂ့ၤတကတီၢ်ဂ့ၤလၢ တၢ်လီၢ်တတီၤဂ့ၤတတီၤဂ့ၤ န့ၣ်လီၤႉ
ယအဲၣ်ဘၣ်ယဲအတၢ်ပာ်သးယိယိဖိ‚ သးလၢအဆၢလုၢ်ထီၣ်သးဒီး သူၣ်ဆူၣ်သးဆူၣ်လၢအဟဲလၢယဖိမုၣ်ဖိအကလုၢ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအသးလၢ အဘၣ်တၢ်ထိၣ်ဟူး ထိၣ်ဂဲၤဒီး သးလၢအဆၢသး၀ံၣ်ထါသး၀ံၣ်လၢတၢ်သးခု သီၣ်ဆၢကဒါက့ၤ တၢ်ကွဲမုာ် တဖၣ် ဒ်သိးကစံးထီၣ်ပ့တၢၤယွၤလၢ ပထံၣ်န့ၢ်အီၤသ့လၢလံာ်စီဆှံအပူၤန့ၣ်လီၤႉ လၢထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤ ၉၅ အပူၤ‚ ပကဖးဘၣ် ‘ဟဲ‚ သး၀ံၣ်သကိးယွၤတက့ၢ်ႉ…
ဃၢဘၣ်ဆၣ် လီၤတံၢ်
ယလဲၤဆူယတံၤသကိးလီၢ်လံၤတဂၤလၢ အစံးဘၣ်ယၤလၢ အ၀ဲအတၢ်ဖံးတၢ်မၤ ကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်လံ န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ယကဘၣ်အၢၣ်လီၤလၢ ယတနာ်အီၤန့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်လၢစှၤလါအပူၤလၢ ပကတိၤသကိးတ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲအတၢ်ဒ့တၢ်အူ တၢ်သး၀ံၣ် ကရၠာစးၢအံၤ အိၣ်လၢတၢ်လီၢ်သကုၤ‚ စးထီၣ်လၢ တၢ်သး၀ံၣ်တၢ်ဖျိးစိလၢ ဆဲတိၢ်ဆူ တၢ်သး၀ံၣ်လၢ ပှၤဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးကတၢၢ်လၢ ကွဲၤထံၣ်ဟူအပူၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအတၢ် မံၤဟူသၣ်ဖျါအံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢအကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်လၢအကတီၢ်ခ@သဒံး န့ၣ်လီၤႉ
ပ၀ဲစ့ၢ်ကီး ပဘၣ်တၢ်လုၣ်ဘၢကွံာ်ပှၤလၢ တၢ်လၢအဖျါလီၤကဟုကညီၢ် ဒီးတၢ်မၤနၢၤတဖၣ်သ့၀ဲလၢ အဒိၣ်၀ဲမုၢ်၀ဲဒီး ခ@သဒံးလၢတၢ်မၤတၢ်ကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်၀ဲ န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ တၢ်ကတိၤဒိလၢ သဘၣ်ချံဒီး ကိၣ်မံၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်ထိၣ်သBတီၤ ကျဲလၢ ယွၤအဘီအမုၢ် (ယွၤအတၢ်ပၢလၢဟီၣ်ခိၣ်အဖီခိၣ်) မ့ၢ်တၢ်လၢအဆံး‚ တအိၣ်ဖျိအိၣ်ဖျါဒီး ဖျါလၢအကါတဒိၣ်တဖၣ်လၢ အမၤတၢ်ဃၢဃၢဒီး ကယီကယီန့ၣ်လီၤႉ
ဘီမုၢ်အံၤ လီၤဂာ် ဒ်အဘီမုၢ်အကစၢ်စီၤပၤအသိးန့ၣ်လီၤႉ ကစၢ်ခရၠာစးံာ်အမံး့ှှၢၣ် တၢ်မၤထီၣ်ဘးလၢ တၢ်အတီၤတုာ်လၢ အ၀ဲအတၢ်အိၣ်မူအပူၤ‚ ဒ်သဘၣ်ချံတဖျၢၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်ဘျၢလီၤလၢဟီၣ်ခိၣ်‚ ဒ်ကိၣ်မံၣ်လၢအဘၣ်တၢ်ဃါဃုာ်လၢ ကိၣ်အသိးန့ၣ် လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ အ၀ဲဟဲဖျါထီၣ်လီၤႉ ဒ်သ့ၣ်တထံးလၢ အမဲထီၣ်လၢကပံာ်ကျါ‚ ဒ်ကိၣ်ဖဲအဘၣ်တၢ်ကုၢ်အီၤလၢမ့ၣ်အူဒီး…
တၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ် မ့တမ့ၢ် တၢ်ထူစံာ်ထူပှဲၤဧါ
ဒ်ဒူၣ်ဖိထၢဖိအတၢ်စံၣ်ဃဲၤတဲဃဲၤ ပာ်ဖျါ၀ဲအသိး‚ ပှၤဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခွါခံဂၤ‚ တဂၤအမံၤ မ့ၢ်ဘ့လ့ၣ်ဒီးအဂၤတဂၤ မ့ၢ်မဲ (လ) ဘ့‚ ဆၢထၢၣ်လၢဒူၣ်ဖိထၢဖိ တၢ်ဘုၣ်ကျီၢ်ပနၢ်အစံၣ်ပျီ န့ၣ်လီၤႉ တနံၤဖဲထံၣ်ကဘီယူၤတဘ့ၣ်ဒီး ကွဲးလီၤတၢ်လၢမူခိၣ်လၢ လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖိၣ်သၣ်ခွါဖိခံဂၤ ထံၣ်လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်လၢအဘၣ်တၢ်ကွဲး အဟဲဖျါထီၣ် "ွာ်" န့ၣ်လီၤႉ
ပှၤဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခွါခံဂၤလိာ် ဆၢတဲာ်လၢ အ၀ဲသ့ၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲ‚ ဒ်တၢ်အခီပညီထီၣ် လၢအဂီၢ်ဒၣ်၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤႉ တဂၤ‚ ဆိကမိၣ်ထီၣ်အခီပညီ ဒ် ‘‘လဲၤစံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်’’ (ွသ ာ်မနၠခ့) ဒီး အဂၤတဂၤ‚ ဖးတၢ်အံၤ ဒ် ‘‘လဲၤဒီးထူစံၣ်ထူပှဲၤတက့ၢ်’’ (ွသ ာ်ူသတ) န့ၣ်လီၤႉ လၢခံ‚ ဖိၣ်သၣ်ခွါအကျါတဂၤ မ့ၢ်ဘ့လ့ၣ်ကရၠာစး့ဟဲ (မ) ‚ လုၢ်ထီၣ်အသးလၢ ကစံၣ်တဲၤတဲလီၤ တၢ်သးခုကစီၣ်ဒီး ကဲထီၣ်ပှၤမံၤဟူသၣ်ဖျါလၢတၢ်သးခုကစီၣ်တၢ်မၤ ဒီး အပုၢ် မဲ (လ) ဘ့ န့ၣ် လၢတၢ်သးတီအပူၤ‚မၤတၢ်လၢစံၣ်ပျီ လၢအါနံၣ်အါလါန့ၣ်လီၤႉ
ပာ်တၢ်ပနီၣ်လၢအဘၣ်တၢ်ကွဲးလီၤလၢမူခိၣ်လၢအတကပၤ‚ ဖဲလၢယွၤမ့ၢ်ကိး ဘ့လ့ၣ် ဒ်သိးကစံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်ဒီး မဲ…
ဂံၢ်ဆူၣ်ဘါဆူၣ်သကိးဆူ တၢ်ကမၤနၢၤတၢ်
ယ၀ၤအဲလဲ (န) ဆၢထၢၣ်လၢမ့ၣ်အူထူၣ်လၢ အဆဲးကပီၤဆူ တၢ်လိာ်ကွဲအပျီအဖီလာ်‚ ဒ်အမ့ၢ်က့ှူၢ်ဖိတဂၤလၢက့ှူၢ် လၢအထီဒါတၢ်တဖုလၢ တၢ်ဒိဖျၢၣ်ဒိအတၢ်လိာ်ကွဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအမဲာ်ချံ ကွၢ်ဒၣ်တၢ်ဆူ ဖျၢၣ်ဒိ‚ ၀ံၤအ၀ဲဃ့ၢ်သဖှိဆူတၢ်အသနၢၣ်လၢ အခံးသူလၢ တၢ်လိာ်ကွဲပျီကျံာ်နုာ်ဆူကရၠာစးၢၢ်တၢ်ဒူၣ်လၢအဘၣ်တၢ်ကးတံာ်လၢထးသွဲအပူၤန့ၣ်လီၤႉ
၀ံၤအလီၢ်ခံနၤအ၀ဲန့ၣ်‚ ယဟ့ၣ်လီၤအီၤ ထံခုၣ်ကိၢ်လိၣ်အဘိၣ်ဖိတဘိၣ်ဆူ အ၀ဲအအိၣ်လီၤႉ ယသံကွၢ်အီၤ ‘မ့ၢ်နကလၢၢ်ဘၣ် တၢ်ဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးကစီဒီဧါ’ ဒီး အ၀ဲ ဒံးဒူးအဖံနါခိၣ်လီၤႉ ဒီးတဲထီၣ်၀ဲလၢ ‘‘ယတံၤသကိးတဖၣ် မ့ၢ်ကိးသBတီထီၣ်လၢ ယလဲၤဘူးလံဒီး ကရၠာစးၢၢ်တၢ်ဒူၣ်အဃိ‚ ယတူၢ်ဘၣ်တၢ်ကစှၤ၀ဲတစဲးန့ၣ်လီၤ’’ႉ
က့ှူၢ်ဖိတဖၣ် မ့ၢ်ဟူးဂဲၤလၢအလီၤဘၣ်ဘၣ် ဖဲအလိာ်ကွဲသကိးကတီၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢအဂ့ၤကတၢၢ်န့ၣ်လီၤႉ အဲလဲ (န) ဟးဆှဲးအီၤသ့၀ဲ အတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအံၤ‚ ဖဲလၢအက့ှူၢ်ဖိအကျါတဂၤ‚ မ့ၢ်ကိးလၢအကလုၢ်ဖးဒိၣ် ဒ်ဒုးပလီၢ်အီၤလၢ အ၀ဲအိၣ်ဘူး ဒီးကရၠာစးၢၢ်လံန့ၣ်လီၤႉ
လံာ်စီဆှံဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ပှၤလၢ ကရၠာစးၢဖိလၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤတဖၣ် မ့ၢ်က့ၢ်ဂီၤ တဖၣ်လၢ ကဘၣ်မၤသကိးတၢ်တပူၤဃီဒီး ကွၢ်ထွဲလိာ်သကိးသး ဒ်က့ှူၢ်ဖိတဖုအသိး န့ၣ်လီၤႉ ပှၤတၢ်မၢဖိစီၤပီလူး စံးဘၣ်ပှၤလၢ‚ ကစၢ်ယွၤကဟုကယာ်ပှၤလၢ မ့ၢ်ပဘၣ် ထွဲလိာ်သကိးပသးဒ်လဲၣ်‚ မ့ၢ်လၢတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢ ပှၤတဂၤမၤဘၣ်ဒိတၢ်သ့ ဆူကရၠာစးၢ ကရၠာစးိဒီတခါလၢ…
ကစၢ်ယွၤဟံးဃာ်ပှၤလၢအစု
ပှၤအၤ့ ျဖံၤကၤကလံၤထံးဖိ ဖရၠာစးဲးဒံၢ်ဘလူ (မ) ‚ အသးအိၣ် ၁၁၄ နံၣ် ဖဲ ၂၀၁၈ နံၣ်‚ ဒီး ဘၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အီၤ ဒ်အမ့ၢ်ပှၤအသးအနံၣ်အလါအပှၢ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲ အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ် ဖဲ ၁၉၀၄ နံၣ်‚ နံၣ်လၢ ရၠာစးဲးထဒီပုၢ်၀ဲခွါ (တမငါ့အ Bမသအ့နမျ) တဖၣ် ဘှီထီၣ် ကဘီယူၤ ၂‚ ဒီးအ၀ဲလဲၤခီဖျိဘၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ဒုးဖးဒိၣ် ခံဘျီလိာ်‚ တၢ်အဒူၣ်အဆၢလၢ တၢ်ဖံးတၢ်ညၣ်အလွဲၢ်ဒီး တၢ်သးဟးဂီၤဖးဒိၣ်အကတီၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအဘၣ် တၢ်သံကွၢ်အီၤ တၢ်ခူသူၣ်လၢအမူဘၣ်ဖးယံာ်န့ၣ် ဘလူမ သံးထီၣ်သံးလီၤထဲဒၣ်အဖံဘၣ်ခိၣ်လီၤႉ ဒ်ပ၀ဲအါဒံအါဂၤအသိး‚ အ၀ဲတမ့ၢ် ပှၤလၢအဃုထၢတၢ်အီၣ်လီၤလီၤဆီဆီ ဒီးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ လၢ အမၤဂ့ၤထီၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ခ@ဒ်လဲၣ်န့ၣ်ဘၣ်ႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ဘလူ (မ) တဲထီၣ်လၢအ၀ဲအတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ခ@လၢအဂ့ၤအဂီၢ်‚ ‘‘တၢ်အိၣ်၀ဲထဲတမံၤ‚ ဒီး တၢ်အံၤမ့ၢ် ကစၢ်ယွၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအိၣ်ဒီး တၢ်စိကမီၤကိးမံၤ ဒီးအ၀ဲဟံးဃာ်ယၤ’’ န့ၣ်လီၤ’’ႉ
ဘလူ (မ) အတၢ်ကတိၤတဖၣ် သီၣ်ဆၢကဒါက့ၤတၢ်ဒီး…
အဲၣ်ပှၤတမှံၤ
ဖဲယသုးလီၢ်သုးကျဲဆူ ထံကီၢ်အသီတဘ့ၣ်အခါ တၢ်လၢယတၢ်လဲၤခီဖျိအါမံၤအကျါ တမံၤန့ၣ် ယကလၢၢ်ဘၣ်လၢ ယတဘၣ်တၢ်တူၢ်လိာ်ယၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲယထံၣ်န့ၢ် တၢ်လီၢ်လၢယကဆ့ၣ်နီၤလၢသရၠာစးိာ်ဆံးဆံးဖိတဖျၢၣ် ဖဲယ၀ၤလဲၤ စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်လၢ နံၤအ၀ဲန့ၣ်‚ ပှၤတူၢ်ဒိၣ်ကီၤဒိၣ်သးပှၢ်တဂၤ ကတိၤယၤဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤ ဒီး မၤဖုးသံပျီၤသံယၤ ဖဲအကတိၤထီၣ်ယၤလၢ ‘သုးနသးယံၤယံၤ ဆူတၢ်လီၢ်ခံ’ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအမါဃ့ကညးယၤဒီး တဲပၠး၀ဲလၢ တၢ်လီၢ်လၢယဆ့ၣ်နီၤ မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဆ့ၣ်နီၤ၀ဲ ထီဘိန့ၣ်လီၤႉ လၢခံ‚ နံၣ်တဖၣ် ယသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ဒိးလဲကွံာ် လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတဖၣ်‚ ဒ်သိးကဒိးန့ၢ် စ့အတၢ်ဟဲနုာ်လၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဂီၢ်ဒီး တၢ်လၢအလီၤတံၢ်မ့ၢ်‚ မတၤတဂၤမးဆ့ၣ်နီၤလၢ ပှၤအဂၤတဂၤအလီၢ် တသ့၀ဲဘၣ်အဃိန့ၣ်လီၤႉ ဖျါလၢတၢ်ပာ်သးဒ်သိးအံၤ ဘၣ်တၢ်စိာ်မူစိာ်ဂဲၤအီၤလၢ နံၣ်လၢအဆံတဖၣ်အဆံန့ၣ်လီၤႉ
လၢခံ‚ ယဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်ဂ့ၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤမၤလိာ် ပှၤအံၣ်စရၠာစး့လးဖိ တဖၣ် ဒ်သိးကဘၣ်အဲၣ် ပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိ တဖၣ်ဒ်လဲၣ်‚ လၢအလီၤဆီဆူ လုၢ်လၢ်ထူသနူ လၢအဘၣ်တၢ်မၤအီၤ ဒ်ယကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်တ့ၢ်၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ပာ်လီၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီ ဒ်သိးကပျဲ အပှၤဂီၢ်မုၢ်လၢ ကဖီထီၣ်သၣ်ထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ ဒုးပလီၢ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢ ကအဲၣ်တူၢ်လိာ် ပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိတဖၣ်…
တၢ်သူၣ်ဆးသးဆး တအိၣ်အပူၤ
ခဲးနဲးဖိ လၢအသးအိၣ် ခံနံၣ်တဂၤ ဟါမၢ်ကွံာ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် ထဲဒၣ်သၢမံးနံးအတီၢ်ပူၤ လၢအမိၢ်ကိးထီၣ် နီၣ်ဂံၢ် ၉-၁-၁ ဒီး ဂ့ၢ်ဂီၤအူ (နာနမါနညခပ) ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် ထံၣ်က့ၤအီၤလၢ တၢ်မၤသူၣ်ဖှံသးညီအလီၢ် ဖဲကျဲလၢအစီၤစုၤဒီးအဟံၣ် ခံဘိန့ၣ်လီၤႉအနံၤအံၤန့ၣ် အမိၢ်အၢၣ်လီၤအီၤလၢ လဲၤဟးတၢ်လီၤအံၤသ့ လၢအဖုန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ အ၀ဲနီထီၣ် ‘‘အတၢ်လိာ်ကွဲသိလ့ၣ်ဖိဆူ တၢ်လီၢ်အံၤ‚ လၢအမ့ၢ်တၢ်လိာ်ကွဲလၢ အ၀ဲ ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲဖိသၣ်ဖိအံၤ ဟဲက့ၤတုၤဆူဟံၣ်န့ၣ် လၢတၢ်ကူၣ်သ့အပူၤ‚ အပၢ်ထုးထီၣ်ကွံာ်တၢ်အဂံၢ် (ဘဲးထရၠာစးံၣ်) လၢတၢ်လိာ်ကွဲဖိအံၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ
နီၢ်နီၢ်တခီ‚ ခဲးနဲး မ့ၢ်ဖိသၣ်ဖိလၢအဖၠဲး ဒ်သိးကလဲၤတၢ်လီၢ်တတီၤတီၤ‚ ဖဲအသးအိၣ်လဲၤ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ဖိသၣ်ဖိလၢအသးအနံၣ်အလါ အိၣ်ထဲခံနံၣ်ဧိၤအံၤ‚ လဲၤပူၤကွံာ်ဘၣ်တၢ်အကံၢ်အစီလၢ အကါဒိၣ်လၢ အမ့ၢ်တၢ်သူၣ်ဆးသးဆးန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိး‚ ပ၀ဲလၢအဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ပှဲၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီး‚ တဘျီဘျီ ပတအိၣ်ဒီး တၢ်ကူၣ်သ့ စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ စီၤ့ှှလိၤမိၤလၢ ဘၣ်တၢ်ပာ်ထီၣ်အီၤလၢ စီၤပၤအလီၢ်‚ လၢအပၢ်စီၤဒၤ၀ံး န့ၣ် (၁ စီၤပၤ ၂) ‚ အၢၣ်လီၤသးလၢ…
တၢ်ဒုးလိာ်ယၤလိာ်သးဒီးသးသမူအပယိၤတဖၣ်
မ့ၢ်နဒုးလိာ်ယၤလိာ်နသးဒီးပယိၤ တဘျီဘျီဧါႉ နတၢ်စံးဆၢ မ့မ့ၢ် ‘နီတဘျီ’ န့ၣ် ပှၤကွဲးလံာ် ယူၢ်ကၠ့ဖံထၢၣ်စၢၣ် အတၢ်ဘၣ်သးတလီၤပလိာ်ဒီးနၤဘၣ်ႉ လၢလံာ်တဘ့ၣ်လၢ အ၀ဲ ကွဲးတ့ၢ်လၢ ‘‘တၢ်စူၢ်တၢ်အကတီၢ်ဖးယံာ်လၢတၢ်နဲၣ်ကျဲတမံၤဃီအပူၤ’’ န့ၣ် အ၀ဲ ကွဲးဖျါ ထီၣ်လၢ ‘‘ပယိၤတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်က့ၢ်ဂီၤတဖၣ်လၢ ပတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုး‚ တၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုး အတၢ်သူၣ်ထီၣ်သးကိးမံၤလၢ အမၤဆါပှၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပှၤထူစံာ်ဖိတဂၤ‚ ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်တၢ်လၢ ပယိၤလၢအလီၤကဟုကညီၢ်တဘိအံၤ‚ မ့ၢ်တၢ်လၢ အဒိၣ်န့ၢ် ပှၤလၢအသBတီၤတၢ်တဂၤ န့ၣ်လီၤ’’ႉ ဖံထၢၣ်စၢၣ် အဲၣ်ဒိးနဲၣ်ဖျါထီၣ် တၢ်မနုၤန့ၣ်လဲၣ်ႉ သးသမူအံၤ ပှဲၤ၀ဲဒီးပယိၤတဖၣ်‚ တၢ်ဂ့ၢ်လၢ အမၤပျံၤမၤဖုးသးသမူ ခီဖျိတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ခ@‚ သတူၢ်ကလာ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၤမၢ်ကွံာ်‚ တၢ်လီၤတူာ်လီၤကာ်လၢ တၢ်ဆီဟံၣ် ဆီဃီ‚ ဖိလၢအလူၤဖဲအသးမၤဖဲအသးန့ၣ်လီၤႉ ‘‘ပယိၤတဖၣ်’’ အံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢ အတကီၢ်ဒိၣ်သွါလၢ အလီၤပျံၤႉ ဒီးပ၀ဲတခီ ပဂံၢ်ပဘါတလၢ ဒ်သိးကဒုးဆၢက့ၤတၢ်အံၤထဲတဂၤဧိၤန့ၣ်ဘၣ်ႉ
ဘၣ်ဆၣ် တၢ်ဒုးတၢ်ယၤတဖၣ်အပူၤ‚ ပအိၣ်ဒီး ပှၤစဲၣ်နီၤတဂၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲတမ့ၢ် ပှၤစဲၣ်နီၤလၢ အဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်လၢတၢ်တဲမုာ်နၤတယုၢ်ဘၣ်ႉ မ့မ့ၢ်…
တၢ်မၤဆၢက့ၤအဂ့ၤကတၢၢ်လၢ ပှၤဂၤအတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်
တၢ်ကတိၤအဆူၣ်အကိၤတဖၣ် မၤဆါမၤဘၣ်ဒိတၢ်လီၤႉ လၢတၢ်အံၤအဃိ‚ ယတံၤ သကိး ပှၤကွဲးလံာ်တဂၤလၢအဒိးန့ၢ်တၢ်မၤနၢၤခိၣ်ဖးန့ၣ် ဟူးဂဲၤလၢ ကမၤဆၢက့ၤ တၢ်ဆူ ပှၤဂၤအတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ဆိကမိၣ်လၢ အတဂ့ၤလၢ အ၀ဲဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲ အလံာ်အသီတဘ့ၣ်လၢ အကွဲးထုးထီၣ်၀ဲ မၤန့ၢ်ခိၣ်ဖးလၢ အကါဒိၣ်တခါန့ၣ်လီၤႉ ၀ံၤအလီၢ်ခံ‚ ပှၤကွၢ်ကဒါက့ၤမဲးကစံလၢ အ၀ဲပးကဲတဂၤ‚ ဟ့ၣ်အီၤ တၢ်ပာ်ပနီၣ်လၢ အဖျါလၢအဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးအီၤ ဘၣ်ဆၣ်‚ တၢ်နၢ်ပၢၢ်သ့စ့ၢ်ကီးလၢ တၢ်မၤဆါအီၤန့ၣ်လီၤႉ ပာ်ဖျါထီၣ် အ၀ဲအလံာ် ဒ်အဘၣ်တၢ်ကွဲးအီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဆၣ်‚ တဲတဂ့ၤအီၤနးနးကျံၤကျံၤလၢ အတၢ်ကွဲးအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ အဃိအ၀ဲသံကွၢ် အတံၤသကိးတဖၣ်အအိၣ် ဒီးစံး၀ဲ‚ ‘မ့ၢ်ယကဘၣ် စံးဆၢက့ၤတၢ်ဒ်လဲၣ်’ လီၤႉ
တံၤသကိးတဂၤဟ့ၣ်ကူၣ်အီၤလၢ ‘ပျဲလဲၤပူၤကွံာ်တၢ်အံၤ’တက့ၢ်ႉ ယဟ့ၣ်ကူၣ် လၢ တၢ်ဘၣ်မၤန့ၣ် မၤဆူညါ‚ ဘၣ်ကွဲးလံာ်န့ၣ် ကွဲးဆူညါ‚ တပာ်သ့ၣ်ညါသးလၢ တၢ် ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ဆိကမိၣ်လၢ အတဂ့ၤတဖၣ် မ့တမ့ၢ် မၤလိန့ၢ်တၢ်လၢတၢ်အံၤ ဖဲလၢ တၢ်မ့ၢ်လဲၤကဒီးတၢ်ဆူတၢ်ကွဲးတၢ်ဒီး တၢ်ဖံးတၢ်မၤအခါဒၣ်လဲာ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒီး‚ လၢခံကတၢၢ်န့ၣ် ယဆၢတဲာ် ဒ်သိးကဃုထံၣ်န့ၢ်တၢ်လၢ…
ဇဲး (ခစ) န့ဆၢၣ်
လၢဒီးကထၢၣ်စူး (စ်) အပူလီၤနံၤအါယုၢ်အကျါတယုၢ်န့ၣ် အ၀ဲတဲတၢ်ဂ့ၢ်လၢ ‘‘ဇဲး (ခစ) လၢ အလဲၤဆူကလံၤစိး ဒီး ဇဲး (ခစ) အဂၤတဂၤလၢ လဲၤဆူကလံၤထံး’’‚ ခီဂာ် ပရၠာစးဲးစ် တၢ်လီၢ်လၢ အပၢၤဒီးလဲၢ်တခါန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအထံၣ်လိာ်သကိးသး မဲာ်သကိးမဲာ်န့ၣ် ဇဲး (ခစ) ခံဂၤလိာ် တဂုၤက့ၤဆူအလီၢ်ခံ‚ တဃၣ်ကပၤစ့ၢ်ကီးအသးဘၣ်ႉ ဇဲး (ခစ) အဆိကတၢၢ်တဂၤ‚ လၢတၢ်သးထီၣ်အပူၤ အၢၣ်လီၤသးလၢ ကဆၢထၢၣ်ဂၢၢ်တပၢၢ်‚ တုၤဒၣ်လဲာ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ် မ့ၢ်အိၣ်ကတီၢ်လၢ တၢ်လဲၤတရၠာစးံးသး’’န့ၣ်လီၤႉ (နီၢ်နီၢ်တခီ ဟီၣ်ခိၣ်လဲၤအသးဆူညါဆူညါလၢ တၢ်ဘှီထီၣ်တ့ထီၣ် ‘‘ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်လၢအအိၣ်၀းတရၠာစးံး အ၀ဲသ့ၣ်ခံဂၤအကပၤန့ၣ်လီၤ’’ႉ
ပူအံၤဟ့ၣ်ထီၣ် တၢ်အက့ၢ်အဂီၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလၢ အအိၣ်လၢပှၤကူပှၤကညီ အန့ဆၢၣ်လၢ တၢ်တသ့ထိၣ်ကဆှၣ်လီၤသးန့ၣ်လီၤႉ ပပၢၤဘၣ်တၢ်လၢ တၢ်မၤဆါလီၤက့ၤ ပနီၢ်ခိနီၢ်ကစၢ်ဒီး ပသ့ၣ်ညါလၢ အလိၣ်၀ဲလၢဘၣ်မၤလိၤမၤဘၣ်က့ၤ ဘၣ်ဆၣ်ဒီး လၢတၢ် အခိၣ်ကိၤအပူၤ‚ ပဃုထၢကျဲလၢ ပကဟးဂီၤကွံာ်န့ၣ်လီၤႉ
မ့ၢ်တၢ်သးခုတမံၤန့ၣ် ပၢ်ယွၤလၢအအဲၣ်ပှၤ ဃုထၢကျဲလၢ ကမၤကပုာ်လီၤ ပသးလၢ…