ခီၣ်လၢအဃံလၤ
John Nash ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အီၤ တၢ်ဃူတၢ်ဖိးအခိၣ်ဖး (‚ျစၠည ခူၠျျ‘"ျၠညျ"့့ ျသဘနူ ာ်မငဖန‚/ှစၠည့) လၢ်ဖုၢ်ကျိၤ၀ဲကွၢ် တၢ်ကူၣ်သ့အဂီၢ် ဖဲ ၁၉၉၄ နံၣ်လၢ တၢ်ပာ်ပနီၣ်အ၀ဲအတၢ်လဲၤဆိ အတၢ်မၤလၢတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဒွးန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဒွး ဘၣ်တၢ်သူအီၤလၢ ပနံၣ်တၢ်ကၤတၢ်မၤလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်လၢ တၢ်နၢ်ပၢၢ်တၢ်ြပၢ ဒီးပှၤသ့တီၤတၢ်အကျိၤအကျဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအသး သမူ အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ကွဲးအီၤ ဒီးတၢ်ဒိအီၤလၢ တၢ်ဂီၤမူအပူၤ ဒီးဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါအီၤလၢ အ၀ဲမ့ၢ်ပှၤအိၣ်ဒီး ‘‘သးလၢအဃံလၤ’’ တမ့ၢ်လၢအ၀ဲအခိၣ်နၢ်ဒီး တၢ်အကံၢ်အစီလၢအထုးသူၣ်ထုးသး တၢ်လီၤလီၤဆီဆီ တခါခါအဃိဘၣ်‚ မ့မ့ၢ်တခီမ့ၢ်တၢ်လၢ အမၤ၀ဲ အဃိလီၤႉ
လံာ်စီဆှံလီၢ်လံၤအပူၤ ၀ံယရၠာစးှါယၤသူတၢ်ကတိၤလၢအဃံလၤအံၤ လၢအပာ် ဖျါထီၣ်၀ဲခီၣ် တမ့ၢ်လၢဖှိၣ်ခါတၢ်အိၣ်ဖျါအဃိဘၣ်ၣ်လီၤႉ ‘‘ပှၤလၢအစံၣ်တဲၤတဲလီၤ တၢ်သးခုအကစီၣ်ႉႉႉအခီၣ်အိၣ်လၢ ကစၢၢ်အလိၤန့ၣ် မ့ၢ်အဃံအလၤဆံးဒိၣ်လဲၣ်’’ (ယရၠာစးှါ ၅၂း၇) ႉ ခီဖျိလၢ တၢ်တသးတီဒီးယွၤအဃိ‚ ဖဲတၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်အနံၣ် ၇၀ ၀ံၤ အလီၢ်ခံၣ်လီၤႉ တနံၤအံၤ တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ မ့ၢ်ဒ်သိးအ၀ဲန့ၣ်လၢ ပတၢ်မၤနၢၤ နီၢ်သးအဒုၣ်အဒါန့ၣ် မ့ၢ်၀ဲခီဖျိခရၠာစးံာ်အတၢ်စူးကွံာ်ညိကွံာ်သးအဃိလီၤႉ…
သးအိၣ်လၢကအိၣ်ခိးတၢ်
တၢ်အိၣ်ခိးတၢ် ဒုးကဲထီၣ်တၢ်လၢ အမၤကီခဲတၢ်လၢအဟုၣ်ကွံာ် ပသးအတၢ်ဃူတၢ်ဖိး န့ၣ်လီၤႉ Ramesh Sitaraman လၢအမ့ၢ်ပှၤသ့ခီၣ်ဖၠူထၢၣ်စဲအ့ၣ်တဂၤ ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲလၢ ‘‘တၢ်အဆံးတဖၣ် ထိၣ်ဂဲၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဘၣ်ဃးတၢ်တဘၣ်သးဒီး တၢ်သူၣ်ဒိၣ်သးဖျိး’’ လၢ ပှၤလၢအသူ အ့ထၢၣ်နဲး (internet) တဖၣ် ခီဖျိဘၣ်ခိး၀ဲလၢ အ့ထၢၣ်နဲး ပှာ်ဘျးစဲသန့ထံး (web browser) လၢ အဃၢလၢကမၤတၢ်အဂီၢ်‚ အ၀ဲအတၢ်ဃိထံ ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲလၢအါတက့ၢ် ပသးအိၣ်ခိးတၢ်ခံစဲးကီးဖိလၢ ပကွၢ်ကီတၢ်ဂီၢ်မူလၢ အအိၣ်လၢ အ့ထၢၣ်နဲး အဖီခိၣ် (online video) လၢကအိးထီၣ်သးန့ၣ်လီၤႉ မ့ၢ်ပူၤကွံာ် ၅ စဲးကီး၀ံၤအလီၢ်ခံ ပှၤတ၀ာ်န့ၣ် ပာ်တ့ၢ်ကွံာ် အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်ဂဲၤလိာ်န့ၣ်လီၤႉ ပမ့ၢ်ပှၤဒီဖုဒီဂီၢ်လၢ တသးစူၤ တဖၣ်လီၤႉ
စီၤယၤကိာ် ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်လၢခရၠာစးံာ်အပူၤ လၢအသု တစူးကွံာ်ညိကွံာ်ခရၠာစးံာ် ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ခိး ခရၠာစးံာ်အတၢ်ဟဲက့ၤခံဘျီတဘျီန့ၣ်လီၤႉ ခရၠာစးံာ် အတၢ်ဟဲက့ၤ မ့ၢ်တၢ်ထိၣ်ဂဲၤအ၀ဲသ့ၣ်လၢ ကဆၢထၢၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤလၢ တၢ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်ဒီး ကအဲၣ်ဒိးပာ်ကဲလိာ်သးကဒဲကဒဲန့ၣ်လီၤ (ယၤကိာ် ၅း၇-၁၀) ႉစီၤယၤကိာ်…
ပ@ၤတဃံးလၢ တၢ်ထုကဖၣ်အပူၤ
ဖဲယပုၢ်ဆံးဖိ ဘၣ်လဲၤခီဖျိတၢ်ကွဲးကါအခါ ယသးကိၢ်ယဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ယမိၢ်စံး၀ဲလၢ ‘‘ပ@ၤတဃံး’’ အံၤ မ့ၢ်၀ဲတၢ်အိၣ်သးတခါလၢ အဟဲပာ်လၢ အ၀ဲအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဒီး တၢ်မၤစၢၤအီၤ မ့ၢ်တအိၣ်ဒီးအ၀ဲကအီၣ်တၢ်ဒီး ကကတိၤတၢ်အဂီၢ် တၢ်တံာ်တာ် အိၣ်၀ဲလီၤႉ မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ ‘‘ပ@ၤတဃံး’’ တၢ်ကတိၤအံၤ ပသူအီၤလၢပှၤလၢ ကတိၤတၢ် တသ့ (မ့) ပှၤလၢအမဲာ်ဆှးဒိၣ်မးလၢ ကကတိၤတၢ်န့ၣ်လီၤႉ
တဘျီတခီၣ် ပပ@ၤတဃံးလၢ တၢ်ထုကဖၣ်အပူၤသ့၀ဲၣ်လီၤႉ ပပ@ၤတဃံး၀ဲလၢ ဘၣ်ဃးနီၢ်သးအလံာ်ကျိၤတဖၣ် တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ပခးထီၣ်ပသးအပျၢ်ဆူ မူခိၣ်ဒီးပဆၢသ့ၣ်ညါလၢ မ့ၢ်အတုၤဆူ ယွၤအနၢ်ဧါန့ၣ်လီၤႉ ပတၢ်ဆိကမိၣ်တဖၣ် က့ၣ်ကျူအသးန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ပရၠာစးၢဆူ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်လၢရၠာစးိမ့ၤလၢ နံၣ်ကယၤခံဆံတၢအပူၤန့ၣ် စီၤပီလူး ပာ်ဖျါထီၣ်လၢ တၢ်လၢပကဘၣ်မၤ ဖဲပဂဲၤပျုၢ်ဂဲၤဆှးလၢ ပကသ့ၣ်ညါလၢ ပကဘါထုကဖၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် အ၀ဲကွဲမုၢ်ပှၤလၢ ပကဃုထံၣ်န့ၣ် တၢ်မၤစၢၤလၢသးစီဆှံ ကစၢ်အိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ‘‘ဒ်န့ၣ်အသိးၣ်မၤစၢၤ ပဂံၢ်စၢ်ပဘါစၢ်တဖၣ်လီၤႉ အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ တၢ်လၢ ပဂ့ၤဘါထုကဖၣ်တၢ်န့ၣ် ပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉ မ့မ့ၢ်သးန့ၣ် အကစၢ်ဒၣ်၀ဲၢ်ပဂီၢ် အိၣ်ဒီးတၢ်ကအုကစွါလၢ ပစံးဘၣ်တဲဘၣ်တသ့ဘၣ်လီၤ’’ (ရၠာစးိမ့ၤ ၈း၂၆)…
စုလၢအမၤဘံၣ်မၤဘၢတၢ်
ဒ်ပျံၤတဘိလၢ လီၤပအၣ်ကွံာ်အသိး‚ Doug Merkey အတၢ်အိၣ်မူအလုၣ်ဘိတဖၣ် ထီၣ်တဲာ်တဘိဘၣ်တဘိန့ၣ်လီၤႉ ‘‘ယမိၢ်အတၢ်ဒုးတၢ်ဒီး ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါ မၤယံာ်မၤနီၢ်သး ယတၢ်ဘၣ်ထွဲလၢ အလီၤအဲၣ်လီၤကွံလၢယံာ်တ့ၢ်လံန့ၣ် ဟးဂီၤကွံာ်‚ ယကျိၣ်စ့တဖၣ် လီၤတူၢ်ၣ်လီၤ’’ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၠာစးၣ်လၢ အမ့ၢ်ပှၤဒိပျၤတၢ်ဂီၤကွဲး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤပာ်ဖှိၣ်အသးတဖၣ်အံၤၢ်‚ ဒီးတၢ်အံၤ ကဲထီၣ်အ၀ဲအတၢ်စိပျၤတၢ်တ့ဖျါလၢအလီၢ်ခံ (setting) လၢအမ့ၢ် ‘‘တၢ်လီၢ်ခူသူၣ်လၢ အအိၣ်ဖျါထီၣ်’’ န့ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤပာ်ဖျါထီၣ် ခရၠာစးံာ်အတၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်ဘါဆူၣ်ၣ် တၢ်လီၢ်လၢအဘံၣ်ဘၢန့ၣ်လီၤႉ
တဲဖျါ၀ဲလၢ အ၀ဲအတၢ်စုသ့ဒွဲလၤအက့ၢ်အဂီၤ လၢကျဲဒ်အံၤလီၤႉ ‘‘တၢ်စိးပျၤ တၢ်ဂီၤအံၤ မ့ၢ်၀ဲခရၠာစးံာ်အတၢ်ကွဲမုၢ်ပှၤလၢ ပကအိၣ်ခူသူၣ်လၢအပူၤလီၤ’’ႉ စံးထီၣ်ပ့တၢၤ ၃၂ အပူၤ စီၤဒၤ၀ံးကွဲး၀ဲလၢ အ၀ဲမ့ၢ်ပှၤလၢ အထံၣ်န့ၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအလီၢ်လၢ ယွၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲဟ့ၣ်တၢ်အပရၤလၢပတၢ်ဒဲးဘးခီဖျိပျၢ်ပတၢ်ကမၣ် (း၁-၅) ဒီးဟ့ၣ်ဂံၢ် ဟ့ၣ်ဘါပှၤလၢ ပကထုကဖၣ်လၢ တၢ်တဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးဘၣ်အခါဒၣ်လဲာ် (း၆) န့ၣ်လီၤႉ အဆၢဖိ ၇ အပူၤန့ၣ် ပှၤကွဲးထါကိးသBတီထီၣ်လၢ အတၢ်နာ်ကစၢ်ယွၤ လၢ ‘‘နမ့ၢ် ယအိၣ်ခူသူၣ်အလီၢ်လီၤ’’ႉ နကမၤပူၤမၤဖျဲးယၤဒီး တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤ‚ ဒီးနကဒုးအိၣ်၀း တရၠာစးံးယၤလၢ…
တၢ်နာ်လၢအတဟူးဂဲၤ
ဖဲ Kevin အပၢ် စူးကွံာ်အသး၀ံၤအလီၢ်ခံ အ၀ဲလဲၤဆူ တၢ်ကဟုကယာ်တၢ်လီၢ် ဒ်သိး ကလဲၤဟံးန့ၢ်က့ၤ တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢ အဘၣ်ဃးဒီးအီၤန့ၣ်လီၤႉ ပှၤမၤတၢ်ဖိ ဟ့ၣ်လီၤ အီၤ တလါဆံးဆံးဖိခံဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ အ၀ဲန့ၣ် သါပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ဒ်သိး ပကသူၣ်ဖှံသးညီအဂီၢ် တလိၣ်တၢ်လၢပကပၢဘၣ်အီၤ အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဘၣ်ႉ
အ၀ဲအပၢ် Larry မ့ၢ်ပှၤလၢတအိၣ်ဒီး တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီတဂၤ ဒီးထီဘိ အိၣ်ဒီးတၢ်နံၤကမှံ ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါပှၤဂၤလီၤႉ အ၀ဲအတၢ်သးခု အဂ့ၢ်အခၢး မ့ၢ်တၢ်လၢအိၣ်ဒီးအီၤ အဂၤတခါလၢ တဘၣ်ဃးဒီး တၢ်လၢတလါအပူၤၣ်လီၤႉ ကစၢ် တတဲပှၤလၢ ပပရၤပဟံၣ်ဒၣ်ပ၀ဲၣ်ဘၣ်ႉ မ့မ့ၢ်တခီ ကစၢ်ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ပှၤလၢ ကဒုးသ့ၣ်နီၣ် ပှၤလၢ ပကထုးဂံၢ်ထုးဘါလၢ သးတကပၤန့ၣ်လီၤႉ
Larry ထုးဂံၢ်ထုးဘါလၢ တၢ်လီၢ်မတၤလဲၣ်ႉ တၢ်အဲၣ်ယွၤ ခီဖျိတၢ်အဲၣ် ပှၤဂၤလီၤႉ အ၀ဲလဲၤထီၣ်က့ၤလီၤဆူန့ၣ်ဆူအံၤ လၢဘျီၣ်အပူၤလၢ အ၀ဲအိၣ်၀ဲၣ် အ၀ဲကတိၤမုာ်၀ဲၢ်၀ဲ မ့တမ့ၢ် ထုကဖၣ်န့ၢ်၀ဲလီၤႉ အ၀ဲအသးန့ၣ်ထုးဂံၢ် ထုးဘါလၢ တၢ်မူလၢယွၤအလၤကပီၤဒီး ပှၤဂၤအတၢ်ဂ့ၤအဂီၢ်လီၤႉ
ပ့ကၢးသံကွၢ်လီၤက့ၤပသးလၢ မ့ၢ်ပသးခုသ့လၢတၢ်အစှၤအပူၤ ဒီးတၢ်လၢ အလွဲကွံာ်…
တၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါလၢယွၤအပူၤ
ဖဲ ၁၉၂၅ နံၣ်န့ၣ် Langston Hughes လၢ အမၤတၢ်လၢ ဟံၣ်ဒွဲ (Hotal) ဒ်ပှၤမၤကဆှီ စီၤနီၤခိၣ်အသိးတဂၤၣ်လီၤႉ အ၀ဲထံၣ်ဘၣ်၀ဲလၢ ပှၤကွဲးထါလၢ အ၀ဲယူးယီၣ်ပာ်ဒိၣ်၀ဲတဂၤလၢ အမ့ၢ် Vachel Lindsey ဟဲတုာ်အိၣ် ဖဲဟံၣ်ဒွဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအမဲာ်ဆှးဒိၣ်မးလၢ အ၀ဲအတၢ်ကွဲးထါတဖၣ် ဖဲ Lindsey ပ့တၢၤအီၤ လၢတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဆူၣ်လၢ တၢ်ဖးလီၤအီၤလၢ ကမျၢၢ်မဲာ်ညါ၀ံၤ အလီၢ်ခံလီၤႉ Lindsey အတၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအစၢ မ့ၢ်၀ဲ Hughes ဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်မၤစၢၤ တၢ်မၤလိ အဘူၣ်အစှၤလၢ ခီလ့ၣ်ကၠိလၢ ကမၤစၢၤအီၤလၢ အ၀ဲကအိၣ်ဒီးတၢ်မၤနၢၤလၢ တၢ်ဖံး တၢ်မၤလၢ အမ့ၢ်တၢ်ကွဲးလံာ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဆံးဆံးဖိဒၣ်လဲာ် လဲၤတုၤတၢ်သ့၀ဲ ဖဲယွၤအိၣ်၀ဲလၢ တၢ်အံၤ အပူၤန့ၣ်လီၤႉ လံာ်စီဆှံပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်မၤအသးသတူၢ်ကလာ်တခါလၢ ဖဲစီၤဒၤ၀ံး ဘၣ်ဃ့ၢ်ကွံာ်၀ဲလၢ စီၤပၤစီၤစီလူး လၢ အမ့ၢ်ပှၤလၢအဲၣ်ဒိးဟံးန့ၢ် အသးသမူ တဂၤလီၤႉ စီၤစီလူး အဖိခွါ စီၤယိၤနၤသၣ် ထံၣ်န့ၢ်စီၤဒၤ၀ံးၢ် တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါလၢယွၤအပူၤလီၤႉ ‘‘ဒီးစံးဘၣ်အီၤပျံၤတၢ်တဂ့ၤ‚ အဂ့ၢ်ဒ်အံၤၢ်ဘၣ်နၤဘၣ်ႉ ဒီးနကလဲၤထီၣ်စီၤပၤလၢ အံၣ်စရၠာစး့လးအဖီခိၣ်’’…
ပၢဆှၢသုးကျဲၤပတၢ်ဟ့ၣ်
ဖဲ ၂၀၁၃ နံၣ်န့ၣ် ပှၤအဲကလံးခွါဂဲၤဒိ David Suchet ဒိ၀ဲဒၣ် ‘ကွဲၤထဲာ်ဧး’တၢ်ဂီၤမူအဆၢ ဒိၣ် လၢခံကတၢၢ်အကူာ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်ကွဲးအီၤလၢ Agatha Christie ဂဲၤဒိ၀ဲ မ့ၢ် Hercule Poirot လၢ အမ့ၢ်ပှၤ Belgian ဖိ ပှၤဃိထူါ၀ံသမံပှၤမၤကမၣ် တၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီန့ၣ် အ၀ဲဒုးနဲၣ်တၢ်လၢပူနဲၣ်ဖျါအပူၤ လၢအမ့ၢ်ဆၢကတီၢ်လၢအ၀ဲဂဲၤဒိ တၢ်အသနၢၣ်အကါဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်အဘၢၣ်စၢၤအ၀ဲန့ၣ် အ၀ဲဒၢနုာ် တၢ် ကလုၢ် လံာ်စီဆှံဒီတဘ့ၣ် စးထီၣ်လၢ ၁ မိၤဒီး ဒီးတုၤလၢ လံာ်လီၣ်ဖျါ လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ် အိၣ်၀ဲ ၇၅၂ၢ် အနၣ်ရၠာစးံၣ် ၂၀၀၀ န့ၣ်လီၤႉ
ှကခ့နအ မ့ၢ်ပှၤလၢအကဲထီၣ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤခရၠာစးံာ် ဖဲအ၀ဲထံၣ်န့ၢ် လံာ်စီဆှံ တဘ့ၣ်လၢဟံၣ်ဒွဲ (hotel) အဒၢးပူၤၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲၢ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲအတၢ်ဒၢနုာ်အတၢ်ကလုၢ် အိၣ်တ့ၢ်ဒံးလၢ အဘၣ်ဃးဒီးတၢ်အဒိလၢ တၢ်မၤလၤကပီၤယွၤ ခီဖျိတၢ်ပၢၤဃာ် ပတၢ်ဟ့ၣ်ဒီး ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤအီၤန့ၣ်လီၤႉ စီၤပ့းတ့ှူး သဆၣ်ထီၣ် တၢ်သ့ပၢၤဃာ်တၢ် ခီဖျိအလံာ်ပရၠာစးၢဆူ နံၣ်ကယၤခံဆံတၢ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ…
တၢ်ဒီတံၤသကိးအတၢ်ကတိၤသကိး
ခဲးသရၠာစးံဒီးယၤၣ်လီၤႉ မ့မ့ၢ် တကတိၤတၢ် ခီဖျိကွဲၤဒီနၢ်ဘၣ်ဒီး ပဟ့ၣ်ခီလီၤပသးလံာ်က့ဖိလၢ တီၤပူၤလၢ အဘၣ်ဃး လၢခံတဘျီပကမံသကိးလၢ မတၤအဟံၣ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤႉ တဘျီဘျီ ပဒိးသကိး ကသ့ၣ်ဒီး ပပိာ်လိာ်ပခံ ဒီးမၤသကိးကၠိအတၢ်မၤလၢ ပဘၣ်ဃုသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်န့ၣ်လီၤႉ
တဘျီ ဖဲမုၢ်နံၤဒိၣ်မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအကတီၢ် ယဆိကမိၣ်၀ဲ ခဲးသရၠာစးံအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ ယတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၠာစးၣ်တဲယၤ ဘၣ်ဃးတၢ်ဒိးန့ၢ် တၢ်မူအထူအယိာ်အဂ့ၢ်တဂီၤအံၤ ဒီး ယသ့ၣ်ညါလၢ ယသကိးန့ၣ် အ၀ဲတနာ်လံာ်စီဆှံအတၢ်သိၣ်လိ ဒ်သိးယၤဘၣ်လီၤႉ ယကတိၤအီၤအဂီၢ် တၢ်၀ံဃၢဘၣ်ယၤ ဒီးလၢယကတဲအီၤ အ၀ဲအိၣ်ဒီး တၢ်ရၠာစး့လိာ် ဘၣ်ထွဲဒီးခရၠာစးံာ်သ့ ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ သနာ်က့ၣ်လီၤႉ
ယဆိကမိၣ်တၢ်ပျံၤန့ၣ် ဒုးမၤဘရၣ်မၤဘှီၣ်ပှၤဒိၣ်မးလီၤႉ စီၤပီလူးဒၣ်လဲာ် အ၀ဲဃ့ ကညး၀ဲလၢ ပှၤကဃ့ဘါထုကဖၣ်လၢ အ၀ဲကအဲးထီၣ်အထးခိၣ်လၢ ကစံၣ်တဲၤတဲလီၤ တၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ (အ့းဖ့း ၆း၉) ႉ စီၤပီလူးစံး၀ဲ အ၀ဲမ့ၢ် ‘‘ကလူးတဂၤၣ်လီၤႉ ပှၤမ့ၢ်သမၢ ပတၢ်ကစီၣ်ဒီး အ၀ဲသ့ၣ် သမၢ၀ဲ ပှၤလၢအဆှၢတၢ်ကစီၣ်တဂၤ စ့ၢ်ကီးလီၤႉ ယွၤလဲၤခီဖျိတၢ်ဘၣ်ဆဲး ဒ်သိးပှၤ လီၤႉ
အဃိသတးဒီး…
တၢ်ဃုထၢတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီ
ပှၤကွဲးလံာ် Marilyn McEntyre ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤတၢ်တမံၤလၢ အမၤလိန့ၢ်၀ဲလၢ အတံၤ သကိးမုၣ်တဂၤအအိၣ်ဒ်အံၤ ‘‘တၢ်သူၣ်က့ၣ်သးကါအတၢ်အိၣ်ဆၢညါန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်သူၣ်ဖှံ သးညီန့ၣ်လီၤႉ’’ အတံၤသကိးမုၣ် အိၣ်ဒီးနီၢ်ခိအတၢ်ဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်ဒီး တၢ်ဆါအီၤထီဘိၢ်ဘၣ်ႉ နာ်သက့ လၢကျဲတဘိဘိန့ၣ် အ၀ဲအိၣ်ပှဲၤလီၤဆီဒီး တၢ်သးခုဒီး သူၣ်ဖှံသးညီ ဃုာ်ဒီး ပှၤဂုၤဂၤ တဖၣ်သ့၀ဲၢ် ‘‘တၢ်မုာ်သူၣ်ကျၢၤသးဆူ ပှၤကိးဂၤဒဲးလၢ အထံၣ်ဒီးအီၤ’’ တချုးလၢ အ၀ဲလဲၤပူၤကွံာ်ဟီၣ်ခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ထံၣ်အံၤ ‘‘တၢ်သူၣ်က့ၣ်သးကါ အတၢ်အိၣ်ဆၢညါန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်သူၣ်ဖှံ သးညီလီၤ’’ န့ၣ် အိၣ်ထီဒီးယၤ‚ ဒီးဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤယၤလၢ တံၤသကိးတဖၣ်လၢ ယတၢ်အိၣ်မူဒၣ်ယဲအပူၤ လၢအဖျါအိၣ်မူလၢတၢ်သးခု လၢအတအိၣ်ဒီးတၢ်ထိၣ်သBတီၤ ဘၣ်ၣ်လီၤႉ
တၢ်သူၣ်က့ၣ်သးကါန့ၣ် မ့ၢ်ထုတခါလၢ ပလီၤလၢအပူၤညီန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲ ဟဲအိၣ်လၢ ပတၢ်ဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်‚ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီး တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအယိာ် ကတၢၢ် တဖၣ်အပူၤ ဒီးကတိၤကသွံတၢ်ဒီးပှၤလၢ ပမ့ၢ်လီၤဂာ်ဒီးတၢ်အံၤၣ် တမ့ၢ် ပကဘၣ် ဂဲၤလိာ်ဒ်သိးအံၤဘၣ်ၣ်လီၤႉ
ဒ်စီၤပ့းတ့ှူးဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤသီတဖၣ်လၢ ၁ပ့းတ့ှူး ၂ အပူၤ အသိးၣ်…
တၢ်ကစီၣ်အမုာ်အတၢ်သးခု
ဘၣ်တဟါ ဖဲ ၁၉၆၄ နံၣ်န့ၣ် အလဲးစကါဟီၣ်ခိၣ်ဟူးဖးဒိၣ် ဟူး၀းဆှဲးဆှိးတၢ် ယံာ်၀ဲအါန့ၢ်လွံၢ်မံးနံးၣ်လီၤႉ ဖဲ၀့ၢ် Anchorage န့ၣ် ၀့ၢ်အတၢ်သူၣ်ထီၣ်ထီတဖၣ် ဟါမၢ်ကွံာ်၀ဲ အိၣ်တ့ၢ်ဒၣ်ထဲတၢ်လီၤကလိာ်ဖးဒိၣ်တဖၣ် ဒီးလၢၢ်ဒီးဒၢးခီကၢ်ဘျဲးလီၤကလဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ မုၢ်နၤလၢအခံးသူဒီး လီၤပျံၤလီၤဖုးဒီတနၤ‚ ပှၤဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ကစီၣ် Genie Chance ဆၢထၢၣ်လၢ အကလုၢ်ဒၢဒီး ဆှၢလီၤ တၢ်ကစီၣ်တဖၣ်ဆူ ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အတၢ်မုၢ်လၢ်လီၤမၢ်ဒီး ဆ့ၣ်နီၤလၢ အကွဲၤလ့လိၤ တဖၣ်အဃၢၤန့ၣ်လီၤႉ ၀ၤတဂၤလၢအမၤတၢ်လၢသ့ၣ်ပှၢ်အကျါ နၢ်ဟူဘၣ်လၢ အမါ အိၣ်မူဒံး‚ ဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢ တၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤဖးဒိၣ်အပူၤ နၢ်ဟူဘၣ်လၢ အ၀ဲသ့ၣ်အဖိခွါ တဖၣ်လၢ အလဲၤ Boy Scout ယၣ်ဒဲက၀ီၤတဖၣ် တဘၣ်တၢ်နီတမံၤဘၣ်ႉ နီၢ်ဒီမါ၀ၤခံဂၤ နၢ်ဟူဘၣ်လၢ ပှၤထံၣ်န့ၢ်က့ၤအဖိတဖၣ်လံႉ ကွဲၤလ့လိၤ သီၣ်ထီၣ်၀ဲလၢ တၢ်ကစီၣ်အမုာ် တကျိၤ၀ံၤတကျိၤၢ်တၢ်သးခုလၢ တၢ်ဟးဂုာ်ဟးဂီၤတဖၣ်အကျါန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်အံၤ ကလီၤဂာ်ဒီး ပှၤအံၣ်စရၠာစး့လးဖိအတၢ်သးကလၢၢ်ဘၣ် ဖဲအနၢ်ဟူ ၀ံယ့ှှါယၤအတၢ်ကတိၤတဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ‘‘ယွၤဖှူလံယၤ ဒ်သိးယကစံၣ်တဲၤတဲလီၤ တၢ်သးခုကစီၣ်’’ (၆၁း၁) န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအ၀ဲသ့ၣ် ကွၢ်လီၤက့ၤအတၢ်အိၣ်မူ အတၢ်ဟးဂုာ်…