တၢ်တမံၤမံၤလၢအယိာ်ဒီးပၥ်ဖှိၣ်တၢ်

အမံၣ်နၣ်(Amina)မ့ၢ် ၦၤအံၣ်ရးဖိ(Iraqi)လၢအနုၥ်လီၤအိၣ်ကီၢ်သီတဂၤ ဒီး ကၠိစဲး(Joseph) မ့ၢ်ၦၤအမဲရကၤဖိ(American)လၢအအိၣ်ဖျဲၣ်လၢ အထံကီၢ်ဒၣ်ဝဲအပူၤတဂၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်လဲၤထီၣ်တၢ်ထီဒါတခါ လၢအဘၣ်ဃးဒီးထံဂ့ၢ်ကီၢ်ဂ့ၢ်, အိၣ်ဆၢညါလိၥ်သးတဂၤတခီန့ၣ်လီၤ. ပဘၣ်တၢ်သိၣ်လိ ဒီးဒုးနၥ်ၦၤလၢ ၦၤလၢအလီၤဖးလိၥ်သး လၢကလုၥ်ဒူၣ်ဒီး ထံဂ့ၢ်ကီၢ်ဂ့ၢ်အဃိ တဖၣ်န့ၣ် အလီၢ်တအိၣ်လၢကပၢၤဃၥ် တၢ်သူၣ်ဟ့သးဟ့လိၥ်သးဒီးအီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲၦၤမၢတၢထီၣ်တၢလီၤတၢ်စှၤဂၤတဖု လဲၤကတိၤဆိတၢ်ရၢၢ်ရၢၢ်စၢၢ်စၢၢ်ဒီး ကၠိစဲး, ဒီးကျဲးစၢးဆူးထီၣ်ကွံၥ်အဆ့ကၤ လၢမ့ၣ်အူအခါ, အမံၣ်နၣ် ဃ့ၢ်သဖှိဒီး ဒီတဒၢအီၤန့ၣ်လီၤ. ကၠိစဲး တဲဘၣ် ၦၤကွဲးတၢ်ကစီၣ်တဂၤ ဒ်အံၤ “ဒ်ပမ့ၢ်ၦၤကူၦၤကညီ အသိး ယတဆိၣ်ကမိၣ်လၢ ပတၢ်ထံၣ်လီၤဖးလိၥ်သးအံၤ ဆူညါ ကအိၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်ဒီး, တၢ်မၤအသးခဲအံၤ လီၤဂၥ်ဒ် တၢ်အကတီၢ်ညီနုၢ်တကတီၢ် ဖဲပစံး ‘တၢ်တဘၣ်လိၥ်ဘၣ်စးအကတီၢ်’ အသိးန့ၣ်လီၤ”. တၢ်တမံၤမံၤလၢ အယိာ်န့ၢ် ထံဂ့ၢ် ကီၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ် ပၥ်ဖှိၣ် အမံၣ်နၣ် ဒီးကၠိစဲး တပူၤဃီန့ၣ်လီၤ.

ညီနုၥ်တဂၤဒီးတဂၤ ပအိၣ်ဒီး တၢ်သးတလီၤပလိၥ်နီၢ်နီၢ်တဖၣ်, တၢ်လီၤဆီ လိၥ်သးအဒိၣ်အမုၢ် လၢပတကနၣ် တသ့တန့ၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်အမ့ၢ်အတီ လၢအယိာ်န့ၢ်အန့ၣ်…

အသၣ်ဂ့ၤအဃိဆါဘၣ်အမုၢ်

ပိၥ်မုၣ်တဂၤလၢအအိၣ်ဒီး တၢ်ဘုၣ်သ့ၣ်ဖိဝၣ်ဖိအလီၢ်န့ၣ် စးထီၣ်ကတဲၥ်ကတီၤအသး လၢအကဆါဘီနီၢ်ဆၢ အမုၢ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤ. အဝဲဆိကမိၣ်ကွၢ်ကျိၤကျဲအကလုၥ်ကလုၥ်လီၤ. မ့ၢ်အကဘၣ်ရဲၣ်လီၤဃၥ် တၢ်မုၢ်ဖိတဖၣ်, အိၣ်ဒီးအလၣ်အါအါ လၢ တၢ်ကံးညၥ်ထၢၣ်သွ့တဖၣ်အပူၤ ဒီးဒုးနဲၣ်ဃၥ်ဃံဃံလၤလၤဖိဧါ. မ့ၢ်အကြၢး မၤအိၣ်ထီၣ် လံၥ်နဲၣ်ရိလၢအလွဲၢ်အကလုၥ်ကလုၥ်, အိၣ်ဒီးဘီနီၢ်ဆၢအမုၢ်တဖၣ်အတၢ်ဂီၤ လၢ အဒိၣ်ထီၣ်လၢ တၢ်အကတီၢ်လီၤဆီ တဖၣ်အပူၤဧါ. လၢခံကတၢၢ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ညါ ထီၣ်ဝဲ တၢ်လၢအထုးန့ၢ်ၦၤသးလၢ အကပှ့ၤဘီနီၢ်ဆၢသၣ်တမုၢ်အဂီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၤသၣ်လၢအသၣ်ထီၣ်ဝဲ, လၢအနၢမူဆၢ, လၢအလွဲၢ်ဂီၤဘီကပြုၢ်, အိၣ်ဒီးအဖံးလၢ အအိၣ်ဘၢအသးဒီးအဆူၣ်ဖုၣ်ကပုၥ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ကျဲအဂ့ၤကတၢၢ်လၢ ကဆါဘၣ် ဘီနီၢ်ဆၢတထူၣ်အဂီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ် နကဘၣ်ဘ့န့ၢ် အသၣ်မံတဖျၢၣ်, ကူးအီၤတုၤအထံယွၤလီၤလၢနစု ဒီးဟ့ၣ်ဃီၤနဲတၤသၣ်အပျ့တကဘျံး ဆူၦၤပှ့ၤတၢ်ဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. တုၤအဝဲသ့ၣ်အီၣ်ကွၢ်တၤသၣ်န့ၣ်, အဝဲသ့ၣ် ကအဲၣ်ဒိးတၢ်အမုၢ်န့ၣ်လီၤ.

ယွၤလီၣ်ဖျါထီၣ်အသးလၢသးအတၤသၣ်အဘိၣ်, တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ, တၢ်သူၣ်ခုသးခု, တၢ်ဃူတၢ်ဖိး, တၢ်ဝံသးစူၤ, တၢ်သူၣ်စူၤသးစူၤ, တၢ်မၤဂ့ၤတၢ်, တၢ်စူၢ်တၢ်နၥ်, တၢ်ဆီၣ်လီၤပသး, တၢ်ကီၤသူၣ်ကီၤသး(ကလၤ ၅:၂၂-၂၃), လၢအအိၣ် လၢၦၤပိၥ်အခံတဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲၦၤစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးတဖၣ် ဒုးနဲၣ်ဖျါ…

သးဖှံထီၣ်က့ၤ ဖဲစဲမၢၣ်အဟံၣ်

ယတၢ်လဲၤတစိၢ်ဆူ စဲမၢၣ်(Simon)အဟံၣ်န့ၣ် ယသးပ့ၤနီၣ်တန့ၢ်ဘၣ်. လၢကီၢ်ခဲညၣ်(Kenya)အဝ့ၢ် ညၣ်ဟူရူၢ်ရူၢ် (Nyahururu)အမူခိၣ်လၢအၦဲၤဒီးဆၣ်ဧိၤဖိဧိၤတဖၣ်အဖီလၥ်, ပလဲၤသကိးဆူအဟံၣ် လၢဟါတၢ်အီၣ်အဂီၢ်လီၤ. အဟံၣ်ဒါအိၣ်ထဲဖၣ်ကမုၣ် ဒီးမ့ၣ်အူဒၢစိၥ်စု အတၢ်ကပီၤန့ၣ် ပၥ်ဖျါထီၣ် စဲမၢၣ်အတၢ်ဟဲနုၥ်လၢ အတအါကဲၥ်ဆိးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ် မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် ယတသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤလၢၤဘၣ်. တၢ်လၢယသးပ့ၤနီၣ် တန့ၢ်ဘၣ်တမံၤန့ၣ် မ့ၢ်စဲမၢၣ် အတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီလၢ ပမ့ၢ်အၦၤတမှံၤတဖၣ် အဃိ န့ၣ်လီၤ. အဝဲအတၢ်တူၢ်လိၥ်မုၥ်ၦၤလၢအၦဲၤဒီး တၢ်အဲၣ်, တၢ်သးအိၣ်န့ၣ် လီၤဂၥ်ဒ် ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအသိး, ဆိကမိၣ်ဝဲထဲလၢ ၦၤဂၤအဂီၢ်, ထိးဘၣ်ပတၢ်အိၣ်မူ, ဒီးမၤဖှံထီၣ်က့ၤပသးန့ၣ်လီၤ.

ဖဲ ၁ ကရံၣ်သူး ၁၆:၁၅-၁၈ န့ၣ်, စီၤပီလူးယၢၤထီၣ်ဝဲ ဟံၣ်ဖီဃီဖိတဒူၣ်လၢအမ့ၢ် စီၤစတ့းဖနၣ်အၦၤ ဟံၣ်ဖိတဖၣ်(:၁၅), လၢၦၤသ့ၣ်ညါအီၤအါ မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် အတၢ်သးအိၣ်တူၢ်လိၥ်မုၥ်တၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် “ဟ့ၣ်လီၤအသးလၢ တၢ်မၤစၢၤ ၦၤစီဆှံတဖၣ်” (:၁၅)န့ၣ်လီၤ. အတၢ်မၤစၢၤန့ၣ် ကမ့ၢ်တၢ်လၢပထံၣ်ဒီးကလၢၢ်ဘၣ်သ့ဒီး ထိးဘၣ်စ့ၢ်ကီးၦၤသူၣ်ၦၤသးတုၤဒၣ်လဲၥ် စီၤပီလူးကွဲးဝဲ “အဝဲသ့ၣ် မၤဖှံထီၣ်က့ၤယသး, ဒ်အမၤဖှံထီၣ်က့ၤသုသး အသိးန့ၣ်လီၤ” (:၁၈).

ဖဲပအိၣ်ဒီး…

တၢ်အီၣ်လၢမူခိၣ်

ဖဲ ၂၀၂၀ နံၣ် လါအီကူးအပူၤ, ၦၤအိၣ်ဆိးတၢ်တဖၣ်လၢဝ့ၢ်အီ(လ)တၢၢ်(Olten), လၢကီၢ်စဝ့းစၣ်လဲၣ်(Switzerland)န့ၣ် ဖုးသံပျီၢ်သံ ဖဲခၠီးကလဲးသဖှံၣ်တဖၣ် ဟဲလီၤဝဲအခါလီၤ. ဖဲတၢ်ထုးထီၣ် ခၠီးကလဲးတၢ်မၤလီၢ်န့ၣ်, ပိးလီလၢ အမၤဆှံဒၢး အကလံၤ တမၤတၢ်ဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါ အဃိ, ခၠီးကလဲးကမှံဒံဖိတဖၣ် ပြါသကုၤဆူ ကလံၤကျါန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ခၠီးကလဲးအကဘျံးဘူသလါလၢၦၤအီၣ်သ့တဖၣ် ပဲဘၢအသးလၢသိလ့ၣ်ဒီးကျဲတဖၣ်အလိၤ, ဒီးဝ့ၢ်ဒီတဝ့ၢ်ညါ နၢမူ ဒ်တၢ်ဆၢကိၣ် အကျးအသိးန့ၣ်လီၤ.

ဖဲယဆိကမိၣ်ထီၣ် တၢ်အီၣ်အဝံၣ်အဘဲလၢ အဟဲလီၤဝဲလီၤလိၥ်လီၤလး လၢမူခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်, ယတဆိကမိၣ်ဘၣ် ယွၤအတၢ်လုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိ တဖၣ် လၢ ၂ မိၤရှ့အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်, ယအိၣ်တသ့ဘၣ်. အဝဲသ့ၣ် အတၢ်ဟးထီၣ်ကွံၥ် လီၤလိၣ်လီၤလးလၢ ကီၢ်အဲၣ်ကူပတူးဝံၤအလီၢ်ခံ, ၦၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ် ဒီး တၢ်တၤဖးဒိၣ်တဖၣ် လၢၦၢ်မုၢ်ကနၢအပူၤယ လီၤဆီဒၣ်တၢ် တၢ်အီၣ်တၢ်အီ ဒီးထံနိ အတၢ်တလၢတလီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် အတၢ်ကီတၢ်ခဲဖးဒိၣ်န့ၣ် ထိးဘၣ်ယွၤအသး, ဒီးယွၤအၢၣ်လီၤဝဲလၢ “ကဒုးဟဲစူၤကိၣ်လၢမူခိၣ်”(၂ မိၤ ၁၆:၄)န့ၣ်လီၤ. လၢခံတဂီၤ, တၢ်အကဘျၣ်ဘူဖိတဖၣ်…

သးသူအီၤ

ပစံး, “ယကအီၣ်အၣ်လူ(နွဲၣ်တခူဒံၣ်)ဆဲးသိတခါအံၤ လၢခံကတၢၢ်လီၤ” ဒီး ၅ မံးနံး အလီၢ်ခံ ပအီၣ်အါထီၣ်ဒံးန့ၣ် မ့ၢ်အဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်. မဲးကၢၣ် မီး(Michael Moss) စံးဆၢဃၣ် တၢ်သံကွၢ်အဝဲအံၤ လၢအလံၥ် ‘Salt Sugar Fat’ အပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲပၥ်ဖျါဝဲ ကီၢ်အမဲရကၤအခီပနံၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်တဖၣ်လၢ အထုးထီၣ် တၢ်အီၣ်ကစဲးကစီးန့ၣ် သ့ၣ်ညါဝဲ ကဘၣ် ‘မၤစၢၤ’ ထုးန့ၢ်ၦၤတဖၣ်အသး ဒ်သိး အကဆၢအီၣ် တၢ်အီၣ်တကဲဂံၢ်ကဲဘါတဖၣ် ဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. အနီၢ်နီၢ်, ခီပနံၣ် မံၤဟူသၣ်ဖျါတခါ သူဝဲစ့ဒီလၣ် အကကွဲၢ်သၢဆံ ဒီးဒိးလဲဝဲ “ၦၤဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ်ဘၣ်ဃးတၢ်အီၣ်တၢ်အီ” လၢအကဃု သ့ၣ်ညါ ၦၤပှ့ၤအီၣ်တၢ်ဖိတဖၣ် အတၢ်သးမံ, ဒီးအဝဲသ့ၣ်ဟံးန့ၢ်ပတၢ်ဆၢအီၣ် တၢ်အီၣ်တဖၣ် ဒ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်တမံၤ လၢအဘျုးဒၣ်ဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

မ့မ့ၢ် ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးတမ့ၢ်ဝဲ ဒ်ခီပနံၣ် အဝဲန့ၣ်အသိးဘၣ်. အဝဲမၤစၢၤၦၤ ဒ်သိး ပကသးသူ တၢ်အီၣ်နီၢ်နီၢ် လၢအမ့ၢ်သူၣ်သးအတၢ်အီၣ်, လၢအဟဲစိၥ်န့ၢ် တၢ်သူၣ်မံသးမုၥ် လၢပသးအဂီၢ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ် “ယမ့ၢ်ကိၣ်မူန့ၣ်လီၤ.…

တၢ်သးဒူလၢအကၤ

ဖဲ ၁၄၇၈ နံၣ်န့ၣ်, လီၣ်ရဲၣ်စိၣ် ဒံၢ် မဒံၢ်ခၠံၣ်(Lorenzo de Medici), ၦၤပၢဝ့ၢ်ဖလီရဲး(စ) (Florence) လၢကီၢ်အံၣ်တလံၣ်(Italy), ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးကွံၥ်ဝဲလၢ တၢ်မၤဒၢၣ်အသးသမူန့ၣ်လီၤ. ဖဲအၦၤထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် ကျဲးစၢး မၤဆၢက့ၤ တၢ်မၤဒၢၣ်အၦၤခိၣ်နၢ်အခါ, တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ် အသးမၤအသး နးထီၣ်ဝဲ, ဒီးစီၤပၤအအၢအသီ ဖၣ်ရဲၣ်တ့-တၢ(Ferrante I) လၢ ဝ့ၢ်န့ပဲ(Naples) ကဲထီၣ် လီၣ်ရဲၣ်စိၣ်အဒုၣ်အဒါန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အတၢ်မၤအဒူအဃိၤ တမံၤန့ၣ် လဲလိၥ်ကွံၥ် တၢ်ခဲလၢၥ်လီၤ. အဝဲလဲၤအိၣ်သကိး စီၤပၤ, လဲၤဝဲထဲစုယၢ်ခီ ဒီးထဲတဂၤဧိၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအဒူအံၤ, ဃုၥ်ဒီး အတၢ်သ့ထုးသူၣ်ထုးသးဒီး အတၢ်ကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ်န့ၣ်, မၤန့ၣ် ဖၣ်ရဲၣ်တ့ အတၢ်ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သး, ဒီးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကတၢၢ်ဝဲ န့ၣ်လီၤ.

စီၤဒၤနံးယ့လးစ့ၢ်ကီး လဲလိၥ်စီၤပၤတဂၤအသးန့ၣ်လီၤ. လၢဘၤဘူလိၣ်အပူၤ ၦၤလၢအတဲဖျါထီၣ် စီၤပၤနဘူၤကးန့စၢ်အတၢ်မံမီၢ် လၢအလီၤသးတံၥ်တၥ်တခါ ဒီး ဖးတၢ်မံမီၣ်အခီပညီသ့ဝဲန့ၣ် တအိၣ်နီတဂၤဘၣ်. တၢ်အံၤ မၤဒိၣ်ထီၣ်စီၤပၤအသးယ တုၤဒၣ်လဲၥ် အဝဲပၥ်လီၤအသးလၢ အကမၤသံကွံၥ် အၦၤကူၣ်လိၥ်တၢ်ခဲလၢၥ်တဖၣ်, ပၣ်ဃုၥ်ဒီး စီၤဒၤနံးယ့လးဒီးအတံၤသကိးတဖၣ်လီၤ.…

တၢ်ကနိလၢအဆူၣ်ဒိၣ်မး

ဖဲ ၁၈၉၆ နံၣ်အခါ, ၦၤဆှၣ်ထံဆှၣ်ကီၢ်, အမံၤလၢ ခါ(လ)အဲးကလံၣ်(Carl Akely)န့ၣ် လဲၤတုၤဝဲဆူ ကီၢ်အံၣ်သံၣ်ယိပံယၤ (Ethiopia) အတၢ်လီၢ်စိၤစုၤတတီၤ, ဒီးဘၣ်တၢ်လူၤအီၤလၢ ခ့ဘှ့တဒု လၢအတယၢၢ်အိၣ်အပီၣ် ၈၀ န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် နီၣ်က့ၤဝဲ ခ့ဘှ့အတၢ်စံၣ်ၦီၤလၢအလိၤ ဒီးကျဲးစၢး ‘ အ့ၣ်အကိၥ်’န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တဘၣ်အကိၥ်ဘၣ်, မ့မ့ၢ် လဲၤဘၣ်ကွး အစုဒုၣ်အထွဲတခီလၢ အမဲလီၤပျံၤတဖၣ်လီၤ. အဝဲဒီးခ့ဘှ့တဒုအံၤ ထွၣ်တလ့ၣ် လၢမဲးခိၣ်လိၤ, ကနိလိၥ်သးနးနးဆူၣ်ဆူၣ် ဖးယံာ်န့ၣ်လီၤ. အဂံၢ်အဘါစၢ်လီၤဝဲ, ဒီးတၢ်သံကွၢ် အိၣ်ထီၣ် လၢမတၤကခီၣ်ဃၣ်အသးလၢ အဆိတဂၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ် အဂံၢ်အဘါလၢ အအိၣ်တ့ၢ်လၢခံကတၢၢ်, ဒီးပအၢသံခ့ဘှ့တဒုန့ၣ် လၢအစုယၢ်ခီ န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၢဖိစီၤပီလူးတဲနၢ်ပၢၢ်ဝဲလၢ ပဝဲတဂၤစုၥ်စုၥ် လၢအစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးန့ၣ်သၦၢ်တၢၢ် ကဘၣ်သဂၢၢ်ဒီး ပတၢ်ကနိဒၣ်ဝဲလၢ အဆူၣ်တဖၣ်, ဖဲပသး ကလၢၢ်ဘၣ်ဒ်ပဘၣ်တၢ်ဒိၣ်ဘၢမၤနၢၤၦၤဒီး တၢ်ကလ့ပစီၦၤလၢ ပကတူၢ်ဃၣ် သးအခါန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်အံၤအလီၢ်န့ၣ်, ပကဘၣ် “တြီမုၢ်ကီၤလံၢ်အတၢ်လီတၢ်ဝ့ၤ” ဒီး “ကံၢ်တူၥ်ပယီၢ်ဒ့” (အ့း ၆:၁၁,၁၄)န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်အိၣ်ကိၥ်လီၤသးလၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအပူၤ မ့တမ့ၢ် တၢ်လီၤပျံၤလၢ…

တၢ်နုၥ်လီၤဂိၥ်စုဂိၥ်ခီၣ်ဒီးမူခိၣ်ဟီၣ်ကယၢ

ဖဲ ၁၉၈၀ နံၣ် အဆိတဖၣ်အပူၤ, ၦၤသ့မူကပိၥ်ပီညါ လၢၦၤသ့ၣ်ညါအီၤအါတဂၤ, လၢအတစူၢ်တနၥ်ဘၣ်ယွၤ, ကွဲးဝဲဒ်အံၤ “တၢ်သူၣ်ဆးသးဖးအတၢ်နၢ်ပၢၢ်တၢ် အမ့ၢ်အတီတဖၣ် ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ဆိကမိၣ်တယၥ်လၢ ၦၤကူၣ်သ့ဖးဘၣ် ဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲၥ် တဂၤနုၥ်လီၤ ဂိၥ်စုဂိၥ်ခီၣ်တ့ၢ်ဝဲ နီၢ်ခိပီညါ, ဃုၥ်ဒီးဂၥ်ပီညါန့ၣ်လီၤ”. ၦၤစဲအ့ၣ်ဖိတဂၤအံၤ အတၢ်ထံၣ်အပူၤ, တၢ်အုၣ်သးတဖၣ် ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်တမံၤမံၤ တ့ကံၣ်ဒိ တ့ၢ်ဝဲ ကယဲၢ်တၢ်ကိးမံၤ လၢပကွၢ်ဒီးထံၣ်နီၣ် ပၥ်သးလၢ မူခိၣ်ကယၢအပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ “တၢ်အသဟီၣ်တဖၣ်လၢ တၢ်ပၢၤဃၥ်အီၤတန့ၢ်ဘၣ် လၢအကြၢး ဒီးတၢ်စံးကတိၤအဂ့ၢ်အကျိၤန့ၣ် တအိၣ်လၢန့ဆၢၣ်အပူၤဘၣ်”န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်စံးလၢတၢ်ကတိၤအဂၤန့ၣ်, ကယဲၢ်တၢ်လၢ ပထံၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ် ဖျါဝဲဒ်အဘၣ် တၢ်တိၥ်ကျဲန့ၢ်ဃၥ်အီၤလၢ ၦၤတဂၤဂၤန့ၣ်လီၤ. နၥ်သက့ဒီး ၦၤသ့မူကပိၥ်ပီညါအံၤ မ့ၢ်ၦၤတနၥ်ထူ တနၥ်ယွၤတဂၤ ဒ်အလီၢ်လီၢ်လီၤ.

လၢအပူၤကွံၥ် အနံၣ်သၢကထိအခါ, ၦၤကူၣ်သ့သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တၢ်အဂၤတဂၤ ကွၢ်ဝဲ မူကပိၥ်လိၤ ဒီးထုးန့ၢ်တ့ၢ်တၢ်အစၢလီၤဆီတမံၤလီၤ. စီၤဒၤဝံးသံကွၢ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်, “တုၤယကွၢ်နမူခိၣ်နစုမုၢ်စုနၢအတၢ်မၤ, လါဒီးဆၣ်ဧိၤဖီဧိၤလၢနပၥ်လီၤဒီး, ၦၤကညီလၢ နကသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤ, ဒီးၦၤကညီဖိလၢ နကအိၣ်သကိးဒီးအီၤန့ၣ်, မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်” (စံး ၈:၃-၄).…

တၢ်ပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအတၢ်ဟ့ၣ်

“တမၤဘၣ်. ယတမၤတၢ်အဝဲန့ၣ်ဘၣ်” လၢတၢ်သးလီၤဘှံးဖးဒိၣ်အပူၤ, ကၠဲး(Jane) နၢ်ဟူအဖိခွါ လိၣ်ဘိအတၢ်သမၢ, မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ညါလၢ အဖိခွါတကတိၤဘၣ် တၢ်အမ့ၢ်အတီအဃိန့ၣ်လီၤ. တချုးလၢအသံကွၢ်အဖိခွါ စဲမၢၣ်(Simon) တၢ်မနုၤ မၤတ့ၢ်အသးလဲၣ်န့ၣ်, အဝဲဘါထုကဖၣ်ကသွံဒံဒီး ဃ့ဝဲလၢယွၤကမၤစၢၤအီၤအဂီၢ်လီၤ. အဖိခွါဂ့ၢ်လိၥ်ဝဲ သၦၢ်ၦၢ် လၢအတလီတၢ်ဘၣ်. တုၤလီၤလၢခံကတၢၢ်န့ၣ်, လၢတၢ်သးတံၥ်တၥ်ဖးဒိၣ်အပူၤ, အမိၢ်စံးဘၣ် အဖိခွါ လၢသါလိၣ်ဘၣ် တၢ်အိၣ်ဘှံးတစိၢ်ဖိ န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲဃၣ်အသးဒီး ဟးထီၣ်သီသီန့ၣ်, အဝဲကလၢၢ်ဘၣ် ၦၤအစုတခီ ဟဲထိးဘၣ် အဖံဘၣ်ခိၣ်အလိၤ, ဒီးနၢ်ဟူဘၣ်အဖိခွါအတၢ်အၢၣ်လီၤ ဃ့ကညး အတၢ်ကမၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲတူၢ်လိၥ် စံးဆၢသးစီဆှံ အတၢ်သိၣ်အီၤ ဒီးပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤ အသးန့ၣ်လီၤ.
လံၥ်ယိၤအ့လးလၢလံၥ်စီဆှံအလီၢ်လံၤတကတြူၢ်အပူၤ, ယွၤကိးဃီၤ အၦၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် လၢကပီၢ် ယၢ်လီၤက့ၤ အသးနီၢ်နီၢ် လၢအတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ်, ဒ်အဝဲသးခုတူၢ်လိၥ်က့ၤ အဝဲသ့ၣ်လၢကဟဲက့ၤဆူ အအိၣ် လၢသူၣ်ဒီဖျၢၣ်သးဒီဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ (၂:၁၂). ယွၤတဃုတၢ်ပီၢ်ယၢ်က့ၤသးလၢအဖျါလၢခိဘၣ်. မ့မ့ၢ်အဲၣ်ဒိးဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ် ကမၤကပုၥ်ဆီတလဲ အတၢ်ပၥ်သးလၢအကိၤတဖၣ် ဒီးစံးဝဲ, “မၤဖှီသုဆ့တဂ့ၤ, မၤဖှီသုသး” န့ၣ်လီၤ. ဝံယိၤအ့လး မၤသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လၢယွၤန့ၣ်…

ဝံၤဝဲလၢတၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်ဘါဆူၣ်အပူၤ

ဖဲယတၢ်မၤဟူးဂဲၤနီၢ်ခိ အမံးနံး(၄၀) ဘူးကဝံၤ, အိၣ်တ့ၢ်ဒၣ်စှၤမံးနံးအခါ, ယစံး သၦၢ်တၢၢ်သ့လၢ ယၦၤနဲၣ်တၢ်ကကိးပသူထီၣ်ဝဲ “မၤဝံၤဆူၣ်ဆူၣ်”န့ၣ်လီၤ. ၦၤဂဲၤလိသိၣ်လိတၢ် ဘၣ်ဃးနီၢ်ခိအတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ် လၢယသ့ၣ်ညါတ့ၢ် ကိးဂၤဒဲးန့ၣ် သူဝဲတၢ်ကတိၤအံၤ စှၤမံးနံး တချုးမၤခုၣ်လီၤနီၢ်ခိအခါန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် သ့ၣ်ညါဝဲလၢ တၢ်မၤကတၢၢ် တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤနီၢ်ခိန့ၣ် အကါဒိၣ်ထဲသိးသိးဒီး တၢ် စးထီၣ်မၤအီၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးအဝဲသ့ၣ်သ့ၣ်ညါဝဲလၢ ၦၤကညီၤအနီၢ်ခိန့ၣ် ညီနုၢ်ကမိၣ်ဃၢလီၤ မ့တမ့ၢ် တမၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးလၢၤဘၣ်, ဖဲတၢ်မၤဟူးဂဲၤအီၤ အိၣ်တစိၢ်ဖိလံ အခါန့ၣ်လီၤ.

ပတၢ်လဲၤဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး မ့ၢ်တၢ်တမံၤဃီန့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူးစံးဘၣ် အ့းဖ့းစူး အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သးၦၢ်တဖၣ် လၢအဝဲကဘၣ်မၤဝံၤဆူၣ်ဆူၣ်, ဖဲအဝဲလဲၤဆူ ဝ့ၢ်ယရူၤၡလ့ၣ်, ဖဲအကဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်သၦၢ်တၢၢ် တၢ်မၤနးမၤဖှီၣ်အါန့ၣ်အလီၢ် ဒ်ခရံၥ်အၦၤတၢ်မၢဖိတဂၤအသိးန့ၣ်လီၤ(မၤ ၂၀:၁၇-၂၄). နၥ်သက့ စီၤပီလူး တတ့ၢ်စၢ်လီၤအဂံၢ်အဘါဘၣ်. အဝဲအိၣ်ဒီး တၢ်မၤအကါဒိၣ်တမံၤ, ဒီးအန့ၢ် မ့ၢ်ဒ်သိး အကမၤဝံၤ တၢ်လဲၤလၢ အစးထီၣ်တ့ၢ်လံဝဲ ဒီးကမၤတၢ်လၢ ယွၤကိးအီၤလၢအကဘၣ် မၤဝဲအဂီၢ်လီၤ. အဝဲအိၣ်ဒီးတၢ်မၤတမံၤ, လၢအမ့ၢ်ဝဲဒ်သိး အကစံၣ်တဲၤတဲလီၤ ယွၤအဘျုးအဖှိၣ်အတၢ်သးခုကစီၣ် (:၂၄)န့ၣ်လီၤ.…