တၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ်ကဒါက့ၤ

ဖဲ ၁၉၇၀ နံၣ်, သိလ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ လဲၤဟးဆူ ကီၢ်ဒဲမး (Denmark) ဒီး, သ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲလၢ တၢ်လၢ ၁၉၃၉ နံၣ် ဘယူအ့း ဒယူရဲၣ် ခီဝဲ ဖ့တဲၣ် (Buick Dual Cowl Phaeton) သိလ့ၣ်တဆိန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤထံဖိကီၢ်ဖိအိၣ်ဖဲတၢ်လီၢ်အံၤ အတၢ်လီၤ. သိလ့ၣ် အဝဲန့ၣ် တဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ဒံး နီတဘျီဘၣ်အဃိ, အိၣ်ထဲအီၤတဆိလီၤ. မ့ၢ်လၢ အထံၣ်န့ၢ်တၢ်အံၤ ဘၣ်အသးဒိၣ်မးအဃိ, သိလ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤအံၤ ပှ့ၤသိလ့ၣ်အဝဲန့ၣ်, ဒီးသူ အဆၢကတီၢ် ဒီး အကျိၣ်စ့လၢကမၤဂ့ၤက့ၤ သိလ့ၣ်အံၤလီၤ. မ့မ့ၢ် ခဲကနံၣ်အံၤ, သိလ့ၣ်လီၤဆီအံၤ ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါ ဒ်ကဟၣ်အဂ့ၤကတၢၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ် လၢအမံၤဒိၣ်ကတၢၢ်ဒီးပှၤကညီၤအစိၤကိးစိၤဒဲး ဘၣ်အသးလီၤ.

တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်လၢ အိၣ်ခူသူၣ်သးတဖၣ် အိၣ်ဒီးက့ၢ်ဂီၤအကလုာ်ကလုာ်, ဒီးဖဲလံာ် ၂ ကွဲးနီၣ်တၢ်အပူၤန့ၣ် ပဖးဘၣ် တၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ်က့ၤ တၢ်လုၢ်ပှ့ၤဒိၣ်အဂၤတမံၤ လၢအလီၤမၢ်တ့ၢ်ဝဲလီၤ. ဖဲစီၤပၤယိၤရှံယၤ ပၢကီၢ်အံၣ်စရ့လး ၁၈ နံၣ်…

ဂံၢ်စဲၤထီလၢတၢ်အဲၣ်အပူၤ

ယလဲၤတုၤ ဖဲတၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲ ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါလီၢ်, တၢ်လီၢ်လၢ ယကလဲၤအိၣ်ခိးဒီး ကွၢ်ထွဲယမိၢ်အလီၢ်, တၢ်မၤအသးဒ်ယအိၣ်ထဲတဂၤဒီး ယပျံၤတၢ်လီၤ. ယပာ်တ့ၢ် ယဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒီး တၢ်လၢအဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤယၤတဖၣ်, အိၣ်တ့ၢ်လၢယလီၢ်ခံ ယံၤန့ၢ် မံၤလာ် ၇၅၀ လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တချုးယဖီၣ်ဘၣ်ဒံး ယတၢ်ဘိၣ်အခါ, ဖရဲး(န)(Frank), ပှၤလၢအမဲာ်ပှဲၤဒီး တၢ်နံၤကမှံအါအါတဂၤ, မၤစၢၤယၤလီၤ. ဖဲယလဲၤထီၣ် တုၤဆူတၢးဃုကထၢတကထၢန့ၣ်, ယပာ်လီၤသးလၢ ယကလဲၤထံၣ် အဝဲအမါ လီၣ်ရံၣ်(Lori), လၢအဟဲကဟုကယာ်အီၤ ဖဲဖရဲး(န)ကူစါသးအခါလီၤ. နီၢ်ဒီမိၤဝၤခံဂၤ ကဲထီၣ် ဒ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢယဂီၢ် ဖဲပသန့ၤသးလၢယွၤဒီး ပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါတဂၤဒီးတဂၤန့ၣ်လီၤ. ပနံၤသကိး, တဲဖျါပတၢ်တူၢ်ဘၣ်သကိး, ဟီၣ်သကိး ဒီးဘါထုကဖၣ် ဒ်သိးသိးလီၤ. ပဝဲကိးဂၤ မၤဘၣ်သး ဒ်ပဘၣ် တၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲ ဘၣ်ဆၣ်, ပတၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်ဒီးယွၤ ဒီးဘၣ်ထွဲလိာ်သးကဒဲကဒဲအံၤ ဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဂံၢ်စဲထီလၢတၢ်အဲၣ်အပူၤ ဖဲပဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါလိာ်သးတဂၤဒီးတဂၤလီၤ.

ဖဲနီၢ်ရူၤသး အးလီၤအသးလၢ အကဟုကယာ် အမံၤပှၢ်နီၢ်နၤဧမံန့ၣ်, အဝဲပာ်တ့ၢ် အတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ ဘၣ်ဃးညီနုၢ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢအညီနုၢ်ဒီးအီၤလၢ အလီၢ်ခံလီၤ.…

တၢ်ဒွဲၣ်ထီၣ် ပနဲတၢၣ်တဖၣ်

အဆၢကတီၢ် မ့ၢ်မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤကတီၢ်, ဘၣ်ဆၣ် မုၢ်န့ၣ်တအိၣ်ဖျါဘၣ်. နယူအ့ကလဲၣ် မုၢ်နံၤလၢအခံးသူ (New England's Dark Day) စးထီၣ်မၤအသးဖဲ ၁၇၈၀ နံၣ်, လါမ့ၤ ၁၉ သီ ဂီၤ ဒီးယံာ်ဝဲ နၣ်ရံၣ်အါမးလီၤ. တၢ်ခံးသူလၢအလီၤဆီအံၤ ဘၣ်ကဲထီၣ်အဂ့ၢ်ခီၣ်ထံးန့ၣ် ဖျါလီၤဂာ်လၢ အမ့ၢ်မ့ၣ်အူလုၢ်တၢ်အၢၣ်အိၣ်ကဲထီၣ်လၢ ခဲနဒၢ်(Canada)သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၣ်အူလၢအီၣ်ရၤလီၤသး ချ့သဒံးအဃိ, ပှၤအါဂၤ ဆိကမိၣ်လၢ တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်စံၣ်ညီၣ်မုၢ်နံၤဧါ... န့ၣ်လီၤ.

ထံကီၢ်ခိၣ်နၢ်ကူၣ်လိာ်တၢ်ကရၢ (Connecticut governor's council) စံန့း (Senate) အိၣ်ဖှိၣ်သကိး, ဒီးပှၤတနီၤဆိကမိၣ်ဝဲလၢ ကဆိကတီၢ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘၣ်ဆၣ် အၣ်ဘြၣ်ဟၣ်ဒၣ်ဘဲပီး (Abraham Davenport) စံးဝဲ “ယတဘၣ်သးလၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ကဘၣ်တၢ်ပျၢ်ဘၣ်. မုၢ်စံၣ်ညီၣ်အနံၤ ဟဲသုးဘူးအသးဟဲဂ့ၤ တဟဲဂ့ၤ, မ့တမ့ၢ်လၢ မုၢ်စံၣ်ညီၣ်အနံၤဘူးထီၣ်န့ၣ်, အလီၢ်တအိၣ်လၢ ပကဆိကတီၢ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ် မုၢ်စံၣ်ညီၣ်အနံၤ သုးဘူးဒီး, ယကမၤ ယမူဒါဒ်လဲၣ် ယကဃုထၢလီၤ. အဃိ, ယအဲၣ်ဒိးလၢ…

ဖဲပပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ဒ်သိးသိး

လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဒဲမး(Danmark)မ့ၢ်, ထံကီၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီဒိၣ်ကတၢၢ်အကျါ ထံကီၢ်တဘ့ၣ်, ဒ် “World Happiness Report-တၢ်ပာ်ဖျါ ဟီၣ်ခိၣ်ဖျၢၣ်တၢ်သးခု” ပာ်ဖျါဝဲအသိးလီၤ. ပှၤဒဲမးဖိတဖၣ် လဲၤခီဖျိအတၢ်ဂိၢ်ခါကတီၢ် လၢအနံၤအသီအါ ဒီးန့ၢ်ဘၣ်မုၢ်အတၢ်ကပီၤစှၤအဃိ ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သကိးအသးဒီး တံၤသကိးတဖၣ်လၢ တၢ်အီသကိး မ့တမ့ၢ် တၢ်အီၣ်သကိးတၢ်အီၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤလၢ အဝဲသ့ၣ်သူဝဲ လၢအတၢ်သးကလၢၢ်ဘၣ်တၢ်လၢ အဘၣ်ထွဲလိာ်ဒီး တၢ်ဆၢကတီၢ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် မ့ၢ် “hygge” (ဟိကါ -‘Hoo-gah’) န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိ တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ကဝီၤ စီၢ်နီၢ်ခိၣ်ယိယိတဖၣ် ဃုာ်ဒီး ပှၤလၢအဲၣ်ဘၣ်ဝဲတဖၣ်အဃိ, အဝဲသ့ၣ်အသးဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ဆူၣ်ဂံၢ်ဘါလီၤ.

ပှၤကွဲးလံာ်ဧ့ၤဘြံၤ ဟ့ၣ်ဆူၣ်သဆၣ်ထီၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ဒ်သိးသိးန့ၣ် ဒ်ပှၤအတဝၢတခါအသိးလီၤ. အဝဲသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲလၢ မုၢ်နံၤအကီအခဲတဖၣ် ကအိၣ်ထီၣ်- အိၣ်ဒီးတၢ်တၤတဖၣ်လၢတၢ်နာ်အပူၤလီၤ. ယ့ၣ်ရှူးမၤလီၤတံၢ်တ့ၢ်လံ ကစၢ်ယွၤအတၢ်တူၢ်လိာ်ပှၤ ခီဖျိပတၢ်နာ်တၢ်အုၣ်ခီၣ်ပကစၢ်ဒၣ်ကယၢာ်, ပကကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ် တၢ်မဲာ်ဆှး, တၢ်သးဒ့ဒီ ဒီးတၢ်ထီဒုၣ်ဒါအမ့ၢ်အတီတဖၣ်လီၤ. ခီဖျိပပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ဒ်သိးသိးန့ၣ်, ပအိၣ်ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်ဆူၣ်ထီၣ်သး တဂၤဒီးတဂၤတၢ်ကဲဘျုးအဂီၢ်လီၤ. ဖဲပနီၤဟံးန့ၢ်သကိး တၢ်ဒီတံၤဒီသကိးန့ၣ်, ပသဆၣ်ထီၣ်/ထိၣ်ဂဲၤထီၣ်လိာ်သကိးသး ဆူတၢ်အဲၣ်ဒီးတၢ်မၤလၢအဂ့ၤတဖၣ်သ့ဝဲ…

ဖဲတၢ်ကူၣ်သ့သ့ၣ်ညါတၢ်ကဲထီၣ် လၢတၢ်မၤဘၣ်ဒိဆါၦၤ

စဲးအဲ(လ)ဒၣ်(Zach Elder)ဒီးအသကိးတဖၣ် လဲၤခီဂၥ်ဝဲဒၣ် ဂရဲကဲနယၢၣ်အထံကျိ(Grand Canyon)လၢ ထိ ၂၅ သီအတီၢ်ပူၤဝံၤဒီး မၤကတၢၢ်ဝဲအတၢ်လဲၤဒီးအိၣ်ကတီၢ်ဝဲဒၣ် အထိလၢထံကျိကၢၢ်ပၤနံၤန့ၣ်လီၤ. ၦၤလၢ အဟဲအိၣ်ခိးသဂၢၢ်အီၤတဂၤ စံးဘၣ်အဝဲသ့ၣ် ဘၣ်ဃးဒီး ကိၣ်ဘ့း-၁၉ အတၢ်ဆါအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်လၢၦၤဟဲကတိၤနံၤတၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဟးထီၣ်လၢ ကဲနယၢၣ်အတၢ်လီၢ်န့ၢ် အဝဲသ့ၣ် အကွဲၤဒီနၢ်တဖၣ် အကလုၢ်သီၣ်အိၣ်ၦဲၤဒီးလံၥ်ပရၢတၢ်ကစီၣ်လၢ မိၢ်ပၢ်တဖၣ်ဆှၢန့ၢ်အဝဲသ့ၣ်အဃိ စဲးဒီးအသကိးတဖၣ်ကဲထီၣ် တၢ်သးကတုၤ, သံတယူာ်ဘၣ်သးန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ဆၢမုၢ်လၢ်ဝဲလၢ ကက့ၤကဒါဆူ ထံကျိဒ်သိးကပူၤဖျဲးထီၣ်ဝဲတၢ်လၢသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ် ခဲကနံၣ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဟီၣ်ခိၣ်ချၢအံၤမ့ၢ်လၢတၢ်လၢတၢ်ၦဲၤတအိၣ်အဃိ တၢ်ကူၣ်သ့ဃုသ့ၣ်ညါတၢ်တဖၣ် ဟဲစိၥ်န့ၢ်ၦၤ တၢ်ဆူးတၢ်ဆါတၢ်သးအုးန့ၣ်လီၤ. စံၣ်တဲၤတဲလီၤ ၁:၁၈ အပူၤ သရၣ်လၢအိၣ် ဒီးတၢ်ကူၣ်သ့န့ၣ် ဃုထံၣ်တိၢ်နီၣ်ဝဲ လၢတၢ်မၤကိၢ်မၤဂီၤအိၣ်အါမးလၢတၢ်ကူၣ်သ့အါအပူၤန့ၣ်, “ၦၤလၢအမၤအါထီၣ် အတၢ်သ့ၣ်ညါန့ၣ် မၤအါထီၣ်အတၢ်သူၣ်အုးသးအုးလီၤ”န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မတၤလၢအသူၣ်က့ၣ်အသးကါတအိၣ်ဘၣ်လၢ ဖိသၣ်လၢအိၣ်ၦဲၤဒီး တၢ်သးခုသးမုၥ်နီၢ်နီၢ် ဒ်အမ့ၢ်ဖိသၣ်လၢတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တၢ်တအိၣ်န့ၣ်လဲၣ်. ဖိသၣ်မုၣ်ဖိအံၤ အတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် တၢ်တအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်နီၤဖးမုၣ်ဒီးခွါ, ၦၤတကလုၥ်ဒီး တကလုၥ်အဒုၣ်အဆၢ, တၢ်မၤအၢမၤဆူၣ်မၤစိးတၢ်ဒီး တၢ်ဆါခဲစၢၢ်န့ၣ်ဘၣ်. တချုး ပဃုမၤလိထံၣ်န့ၢ်ဘၣ် ပဟံၣ်ဒူၣ်ဃီထၢအတၢ်ခူသူၣ် ဒ်တၢ်လၢအမ့ၢ်…

ဒုးကပီၤထီၣ်တၢ်ကပီၤ

ဟံၣ်ဒွဲ(hotel)လၢၦၤတမှံၤအိၣ်ဆိး, အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါအလီၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ် လၢမုၢ်နၤတၢ်ခံးကျါအိၣ်ဝဲဒၣ်ထဲတဖျၢၣ်ဧိၤန့ၣ် ဒီးအကပိၥ်ကပၤ တၢ်မနုၤမးတအိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်. ထဲဒၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ် အပဲတြီအကပၤ မ့ၣ်အူဒၢအတၢ်ကပီၤ အိၣ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်အူအတၢ်ကပီၤဖိန့ၣ် အိၣ်ဝဲလၢလၢၦဲၤၦဲၤ ဒ်သိးၦၤတမှံၤသ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်သးအိၣ်ဟဲနုၥ်လီၤဆူ တၢ်သူၣ်ထီၣ်အပူၤ ကသ့ဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကွဲးအသးလၢ အဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါ ၦၤတမှံလၢကဟဲအိၣ်ဆိး, အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါအဂီၢ်မ့ၢ်ဝဲ “ပအိးထီၣ်တၢ်ကပီၤလၢသုဂီၢ်” န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ကပီၤဖဲပဲတြီၤအခိၣ်ဒီန့ၣ် ဒ်သိးလိၥ်သးဒီး တၢ်တူၢ်လိၥ်မုၥ်အတၢ်ပနီၣ်ဒီး ဒုးသ့ၣ်ညါၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိ လၢအလီၤဘှံးလီၤတီၤအဂီၢ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢအမုၥ်အလၤ ဒ်သိးၦၤတမှံၤ ကဟဲအိၣ်ဘှံးအဂီၢ် ဘၣ်တၢ်အိးထီၣ်န့ၣ်အီၤအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်အူအတၢ်ကပီၤဖိအံၤန့ၣ် ကွဲမုၥ်ဘၣ်ဝဲ ၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိ ကဟဲနုၥ်လီၤ အိၣ်ကဒု, အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါ ဖဲမုၢ်နၤတၢ်ခံးဒီး လဲၤတၢ်က့ၤတၢ်လၢတၢ်လီၤဘှံးလီၤတီၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ယ့ၣ်ၡူးစံးဝဲဒၣ်လၢ ၦၤလၢအစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤအီၤတဂၤလၢ်လၢ်အတၢ်အိၣ်မူန့ၣ် ကဘၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဒ်တၢ်ကပီၤလၢအတူၢ်လိၥ်မုၥ်တၢ်အတၢ်ပနီၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ် ဒ်သိးၦၤလၢအပိၥ်အခံတဖၣ်န့ၣ် “သုဝဲဒၣ်အံၤ သုမ့ၢ်ဟီၣ်ခိၣ်အကပီၤလီၤ. ဝ့ၢ်တဝ့ၢ် အိၣ်ဝဲလၢကစၢၢ်ဒီခိၣ်န့ၣ် အိၣ်တဒၢတသ့ဘၣ်” ဖျါဝဲဒၣ်ဖဲ မးသဲ ၅:၁၄ န့ၣ်လီၤ. ဒ်ပမ့ၢ် ၦၤစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ် ပကဘၣ်ဒုးကပီၤထီၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ချၢလၢအိၣ်ဝဲလၢ တၢ်ခံးကျါန့ၣ်လီၤ.

မးသဲ ၅:၁၆ အပူၤ…

တၢ်အချံအသၣ်အဆၢကတီၢ်

ဖဲခရံၥ်နံၣ် ၁၈၇၉ နံၣ်အတီၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်တဖၣ် ခိးကွၢ်ဝဲ ဝ့လယၢၣ်ဘဲ(William Beal) ဒ်အမ့ၢ် ၦၤအသးတထံ, ၦၤအသးတၦဲၤတဂၤန့ၣ်လီၤ. သရၣ်ဖးဒိၣ်တဂၤအံၤ ဃုမၤလိသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် သ့ၣ်မုၢ်ဝၣ်ဘိအကလုၥ်ကလုၥ်န့ၣ် ထၢနုၥ်ဝဲ တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိအချံကလုၥ်ကလုၥ်ဆူ ပလီအဖျၢၣ်ခံဆံအပူၤ ဒီးခူၣ်လီၤဘျၤလီၤဒၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်လၥ်ယိၥ်ယိၥ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢ ကမျၢၢ်ၦၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် တသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်န့ၣ် သရၣ်ဖးဒိၣ်အံၤန့ၣ် ဃုကွၢ်ထံမၤကွၢ် တၢ်အချံအသၣ်သ့ၣ်တဖၣ် တဟးဂီၤဝဲလၢနံၣ်ကယၤတဖၣ် အဆၢကတီၢ်မဲထီၣ်သၣ်ထီၣ် ကသ့ဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အနံၣ်ခံဆံ မ့ၢ်ၦဲၤထီၣ်တဘျီ ကဘၣ်တၢ်ခူၣ်ထုးထီၣ် တၢ်ချံပလီသ့ၣ်တဖၣ် ဒီးတၢ်အချံ ဖဲလဲၣ်တခါ မ့ၢ်ကမဲထီၣ်ဝဲဒၣ်လဲၣ်န့ၣ်သူၣ်ကွၢ်ဝဲလီၤ.

ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးစံးကတိၤဝဲ ဘၣ်ဃးတၢ်သူၣ်လီၤတၢ်အချံအဂ့ၢ်အါမးအကျါ အဝဲပၥ်ဖျါဝဲတလီၢ်လီၢ် ခဲအံၤခဲအံၤန့ၣ် ဒ်လံၥ်မၢ်ကူး ၄:၁၅ ပၥ်ဖျါဝဲ တၢ်သူၣ်လီၤတၢ်အချံအသၣ်လၢ အလီၤဂၥ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလီၤ ကစၢ်ယွၤအကလုၢ်ကထါန့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးသိၣ်လိဝဲလၢ တၢ်အချံတနီၤ ဘၣ်တၢ်ဟံးထုးထီၣ်ကွံၥ်လၢ မုၣ်ကီၤလံၢ်, တနီၤလီၤလၢလၢၢ်အကျါ အဂံၢ်တစဲဘူးဒီး ဟီၣ်ခိၣ်အဃိ မဲထီၣ်ဝဲဒၣ်တစိၤတလီၢ်ဖိ, ဒီးအချံတနီၤလီၤဘၣ်လၢ တၤဆှုၣ်တၢ်မဲအကျါ ဒီးဘၣ်တၢ်တြီမၤတံၥ်တၥ်ဃၥ်လၢကမဲထီၣ်အဂီၢ်အဃိ မဲထီၣ်သၣ်ထီၣ်ဝဲ တန့ၢ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပတၢ်ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလီၤ တၢ်သးခုကစီၣ်အဆၢကတီၢ် တၢ်သးခုအချံအသၣ် ကကဲထီၣ်မူထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်…

တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံဒီး တၢ်သန့ၤသးလၢယွၤ

စဲး(Zach)မ့ၢ်ၦၤလၢအိၣ်ဒီး မဲၥ်နံၤကမှံ, အသးဆးဒီး ဘၣ်တၢ်ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးအီၤ လၢၦၤအါဂၤ န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤ, အဝဲဘၣ်ဟူးဂဲၤဝဲဒီးတၢ်သးဟးဂီၤ ဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲကူၣ်သံလီၤသးလၢအသးအိၣ်တဆံယဲၢ်နံၣ်ဝံၤ,အဝဲအမိၢ်လၢ အမ့ၢ်, လီၣ်ရံၣ်(Lori) တဲဖျါထီၣ်အဂ့ၢ်လၢ “ၦၤဒ်သိးအီၤတဂၤ ကတုၤဆူ တၢ်အကတၢၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်, မ့ၢ်တၢ်လၢ ပနၢ်ပၢၢ် တသ့ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. စဲး... တမ့ၢ်ၦၤလၢ အဘၣ်ဃးလၢတၢ် ကမၤသံလီၤသး န့ၣ်ဘၣ်”. တၢ်အကတီၢ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲ လၢတၢ်ဘှ့ၣ်တၢ်ဘှီၣ်အပူၤ ဖဲလီၣ်ရံၣ်ပၥ်ထီၣ် အတၢ်သးအုးဆူကစၢ်ယွၤ အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ, အတၢ်သးအုးယိာ်ယိာ် ဖဲတၢ်ကူၣ်သံလီၤသးအံၤအလီၢ်ခံ မ့ၢ်တၢ်သူၣ်အုးသးအုးအပတီၢ် မ့ၢ်တၢ်အပတီၢ်လၢအလီၤဆီ ဒီတခါ န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်, မၤလိန့ၢ်တၢ်သန့ၤထီၣ်သး ဆူကစၢ်ယွၤအအိၣ်, ဃုၥ်ဒီးၦၤဂုၤၦၤဂၤ အတၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ဒီးအခဲအံၤ, အဝဲသ့ၣ် စူးကါအတၢ်ဆၢကတီၢ်လၢ ပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ ဆူၦၤဂုၤၦၤဂၤလၢအဘၣ် ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဒီး တၢ်သးဟးဂီၤဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.

လီၣ်ရံၣ်အမီထိၣ်မ့ၢ် “တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ ဒီးတၢ်သန့ၤထီၣ်သးလၢယွၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆိကမိၣ်အံၤ မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်လၢ ပထံၣ်ဘၣ်အီၤလၢ လံၥ်စီဆှံအလီၢ်လံၤ အတၢ်ဂ့ၢ်လၢအမ့ၢ် လံၥ်နီၢ်ရူၤသးအပူၤန့ၣ်လီၤ. နီၢ်ရူၤသး…

တၢ်ကူၣ်ထီၣ်ဖးလီၤရဲၣ်ကျဲၤ ဒီးယွၤအတၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲတၢ်

ဖဲခရံၥ်နံၣ်ခံကထိအတီၢ်ပူၤ, တၢ်မၤသကိး ပနံၣ်တၢ်ကၤဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ငါလီၤအီၣ်တၢ်ဂီၤမူလၢအ့ထၢၣ်နဲးပှာ်ဘျးစဲ(internet)အပူၤအခါ, ကိပနံၣ်(company)လၢဒိၣ်ထီၣ်သီတခါ အဲၣ်ဒိးဆါဝဲအကိပနံၣ်ဆူ ဘလီးဘးစထၣ်(Blockbuster), (ကိပနံၣ်လၢအဆၢကတီၢ်ဖဲန့ၣ်အခါ မၤဝဲ တၢ်မၤဖးဒိၣ်ဘၣ်ဃးဒီး ဟံၣ်ဃီတၢ်ဂီၤမူ ဒီးဘ့းဒယိၤက့(video game)သ့ၣ်တဖၣ်) လၢဒီလၣ် အကကွဲၢ် ၅၀ န့ၣ်လီၤ. နဲးဖလ့း(စ) (Netflix)ကိပနံၣ် မၤန့ၢ်ဝဲ ၦၤမၤသကိးတၢ် ၃၀၀,၀၀၀ အခါ ဘလီးဘးစထၣ် မၤန့ၢ်ဝဲလၢအကကွဲၢ်တဖၣ် အကကွဲၢ် န့ၣ်လီၤ. အဝဲဒၣ်ညိကွံၥ်ဝဲဒီး ဟ့ၣ်လီၤ တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ဆူ ကိပနံၣ်ဆံးဖိနဲးဖလ့း(စ)လၢကပှ့ၤဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်အစၢဟဲထီၣ်လၢခ့ခါအကတီၢ်ခဲအံၤ နဲးဖလ့း(စ)အိၣ်ဒီး ၦၤပှ့ၤသကိးတၢ်ကမျၢၢ် အါန့ၣ်အကကွဲၢ် ဒီးအလုၢ်အပှ့ၤအိၣ်ဝဲ အကဘီ ၂၀၀ န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ် ဘလီးဘးစထၣ်တခီ ဟါဂီၤလီၤမၢ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ပဝဲဒၣ်ကိးဂၤ ပတယၥ်ဆိခါဆူညါ တၢ်ကမၤအသး တသ့နီတဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်လ့ပစီလၢအလီၤဘၣ်ၦၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်နၥ်န့ၢ်လီၤတၢ်လၢ ပဟံးဃၥ်ပၢဆှၢ ပတၢ်အိၣ်မူဒီး ပတၢ်ကူၣ်ထီၣ်ဖးလီၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢခါဆူညါအဂီၢ် တၢ်ကကဲထီၣ် လဲၤထီၣ်လဲၤထီဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်မၢဖိစီၤယၤကိၥ် စံးဝဲလၢယၤကိာ် ၄:၁၄ အပူၤ, “အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ…

ဃ့တၢ်တက့ၢ်

ယမါၡါလ့ၣ်(Shirley)အတၢ်ကိးပသူထီၣ်ဝဲလၢတၢ်သးခုအပူၤ ဖဲအအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ဟံၣ်အဖီလၥ် ဟီၣ်ခိၣ်လၥ်ဒၢးအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆၢကတီၢ်အါနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤ အဝဲဘၣ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးဂဲၤလိၥ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ကစီၣ်အလံၥ်ပရၢအတၢ်မၤဒီးကမၤဝံၤဝဲအဂီၢ် ကတဲၥ်ကတီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဆူညါကဘၣ်ဆဲးမၤဝဲဒၣ်အဂီၢ်န့ၣ် လၢတၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤဒီး တၢ်တလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအပူၤ အဝဲဃ့ဘါထုကဖၣ် တၢ်ဆူကစၢ်ယွၤအအိၣ် လၢတၢ်မၤစၢၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အတံၤသကိးတဖၣ် လၢဖ့း(စ)ဘိး(Facebook)အပူၤစ့ၢ်ကီး ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်မၤစၢၤအဃိ ခီဖျိ တၢ်မၤသကိးတၢ်အပူၤ တၢ်ကစီၣ်လံၥ်ပရၢအတၢ်မၤန့ၣ် ဝံၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်အိၣ်မူအပူၤ တၢ်ကစီၣ်လံၥ်ပရၢအတၢ်မၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤအဆံး ဘၣ်ဆၣ် (တမ့ၢ်တၢ်အဆံးလၢအဘီၣ်အညီဘၣ်). ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်သးအ့န့ဒီး တၢ်ဘၣ်ယိၣ် တၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤ တၢ်သးတံၥ်တၥ်သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် နကမ့ၢ်မိၢ်ပၢ်လၢဘၣ်လဲၤခီဖျိတၢ်ကွၢ်ထွဲလုၢ်ဒိၣ်ထီၣ် ဖိသၣ်ဆံး အဆိကတၢၢ်တဘျီ အကတီၢ်, နကမ့ၢ်ကၠိဖိ ၦၤမၤလိတၢ်ဖိတဂၤ လၢဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ် တၢ်မၤလိတၢ်တၤ တၢ်အသီ, လၢတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တကပၤ, နကမ့ၢ်ၦၤတဂၤလၢ ဘၣ်အိၣ်ဒီး တၢ်သူၣ်အုးသးအုးဖးဒိၣ် ခီဖျိၦၤလၢနအဲၣ်တဂၤဂၤ သံလဲၤပူၤကွံၥ်နၤအဃိ, မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး နကလဲၤခီဖျိကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဟံၣ်ဃီ, တၢ်ဖံးတၢ်မၤ ဒီးကစၢ်ယွၤ တၢ်မၤအပူၤ တၢ်တၤတၢ်တမံၤမံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီဘျီလၢ တၢ်တဆိကမိၣ်အပူၤ, ပလဲၤခီဖျိဘၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲန့ၣ် ဒ်ယၤကိၥ် ၄:၂ ပၥ်ဖျါဝဲအသိး…