ဆ့ကၤလၢၤလွဲၢ်ဂီၤစၢ်

ဖဲဘရဲဒၢ်(Brenda)ဟးထီၣ်လၢ ကျးဖးဒိၣ်အပဲတြီဒီး အမဲာ်ဘျးဘၣ်တၢ်အလွဲၢ်ဂီၤစၢ်ဖိတခါ လၢယွၤခၣ်စိးတၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲတရံးဒီးဆၢထၢၣ်ကွၢ်ဝဲလၢ တၢ်သးစၢၢ်ဆၢစဲဘူးဒီးဆ့ကၤလၢၤ လၢတၢ်မၤအီၤလၢလုၣ်ဒီးအလွဲၢ်ဂီၤစၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ. “အိ, ဟိလ့ၣ် ကအဲၣ်အီၤဒိၣ်မးလီၤ.” အတံၤသကိးလၢ မၤသကိးတၢ်ဒီးအီၤန့ၣ် မ့ၢ် မိၢ်လၢအဝၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်တဂၤ အဝဲတပှ့ၤကူကၤတၢ် ဒ်သိးအံၤဘၣ်ဒီး ဘရဲဒၢ်သ့ၣ်ညါလၢ အသကိးမုၣ် ကလိၣ်ဘၣ် ဆ့ကၤလၢၤအံၤဒိၣ်မးလီၤ. လၢတၢ်သူၣ်ဟူးသးဂဲၤထီၣ် ဘရဲဒၢ်နံၤကမှံထီၣ်ဒီး ထုးထီၣ်အတိၢ်ထၢၣ်လီၤ. ပှ့ၤဝဲဝံၤဆှၢလီၤဝဲဆူ အတံၤသကိးအဟံၣ် ဒီးတပာ်ဖျါထီၣ် အဝဲအမံၤဘၣ်. ကွဲးဝဲလံာ်က့ဖိ, “နဘၣ်တၢ်အဲၣ်နၤ ဒိၣ်မးလီၤ”. လၢတၢ်သးခုအပူၤ ဘရဲဒၢ်စံၣ်ထီၣ်ဟးထီၣ်ဖှံဖှံဖိဆူ အသိလ့ၣ်အအိၣ်လီၤ.

တၢ်သးခုမ့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်တမံၤ လၢပပလၢၢ်ဘၣ် ဖဲပဟ့ၣ်တၢ်ဖဲယွၤသဆၣ်ထီၣ်ပှၤ လၢပကဟ့ၣ်တၢ် အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၂ ကရံၣ် ၉:၇ အပူၤ စီၤပီလူးသိၣ်လိနဲၣ်လိ ပှၤကရံၣ်သူးတဖၣ် ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ညီတၢ်န့ၣ်စံးဝဲ “ပှၤတဂၤဒီးတဂၤ ဒ်အတိာ်ဝဲလၢအသးကံၢ်ပူၤန့ၣ်, တမ့ၢ်ဘၣ်လၢ တၢ်သးအုးဒီးတၢ်မၢဆူၣ်ဘၣ်ဒီး မ်အဟ့ၣ်တၢ်ကိးဂၤဒဲးတက့ၢ်. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ ယွၤဘၣ် အသးလၢ ပှၤလၢအဟ့ၣ် ညီတၢ်လီၤ”. အဆၢဖိ ၆ အပူၤ အဝဲကွဲးဖျါထီၣ် “ပှၤလၢအဖှံတၢ်အါန့ၣ်…

တၢ်သးကညီၤလၢ နၤဒီးယၤအဂီၢ်

ကိၣ်ဘံး-၁၉ တၢ်ဆါသံသတြိာ် အတၢ်ကဲထီၣ်ပိာ်ထွဲအခံအကျါ တမံၤမ့ၢ် ကဘီလၢအစိာ်ဆှၢ ပှၤဟးကသုၣ်ကွၢ်ကီ ထံဂၤကီၢ်ဂၤတဖၣ် ဘၣ်အိၣ်ပတုာ်ဃာ် ဒီးပှၤလဲၤတၢ်ဖိတဖၣ် တၢ်ပာ်လီၤဆီအီၤ ဖဲလီၢ်တပူၤဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဝီ(လ)စထြံးအတၢ်ပရၢ (Wall Street Journal) ကွဲးဖျါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢအိၣ်ဒီး တၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ် ပှၤဟးကသုၣ်ကွၢ်ကီထံဂၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်လီၤ. တၢ်တဲဖျါက့ၤ တၢ်လဲၤခီဖျိလၢ တၢ်ပာ်လီၤဆီပှၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အါမးလၢ တၢ်စံးကတိၤသကိးတၢ် အဂီၢ်လီၤ. ပှၤလဲၤတၢ်ဖိတဂၤ တဲနံၤတၢ်ဒီးစံးဝဲဒၣ် အဝဲအိၣ်ဒီးအမါလၢ အတၢ်သ့ၣ်နီၣ်တၢ်လၢအပူၤကွံာ်ဂ့ၤဒိၣ်မးတဂၤ, တဲအဝၤ အတၢ်ကမၣ်တဖၣ် လၢမၤတ့ၢ်ဝဲဒီး ပိာ်မုၣ်န့ၣ်စံးဝဲလၢ သါပလၢၢ်ဘၣ်လၢ သါတဲတလၢာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်အံၤ ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်နံၤကမှံလၢပဂီၢ် ဒီးဒုးသ့ၣ်နီၣ်က့ၤ ပှၤလၢ ပမ့ၢ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိ ဒီးဟ့ၣ်ပလီၢ်ပှၤလၢ ပမ့မ့ၢ်ပှၤလၢ အဟံးဃာ်ဖီၣ်ဃာ် တၢ်လၢဂ့ၤပစူးကွံာ်ညိကွံာ် ပျဲပျၢ်လီၤကွံာ်တဖၣ်န့ၣ် မ်ပသုတမၤဘၣ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပကပာ်ဖျါထီၣ် ပတၢ်သူၣ်ကညီၤသးကညီၤတၢ် ဆူပှၤလၢအမၤဘၣ်ဒိဆါပှၤအဂီၢ် တၢ်မနုၤကမၤစၢၤပှၤလဲၣ်. ဖဲထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၀၃:၈-၁၂ အပူၤ ပကမၤလိသကိး တၢ်ဒိၣ်တၢ်ထီကတၢၢ် ကစၢ်ယွၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒ်အဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်အီၤ အသိးတက့ၢ်.…

တၢ်အဲၣ်လၢ အပျၢ်တၢ်ကမၣ်

ဖဲ ၂ဝ၂၁ လါမ့ၤ (၃၁) သီန့ၣ် ယဝၤအဖါတံၢ်ဖးဒိၣ် ဖံး(ထ)(Pete) ဒီးအမါမၢ်ဖးဒိၣ် ရူး(သ)(Ruth)မၤတၢ်ဖျီ ဃိးဆံဝီတဝီလီၤ. လၢအပူၤကွံာ် ၁၉၄၁ နံၣ် ဖဲအဝဲသ့ၣ်န့ၢ်တၢ်ထံၣ်လိာ်အသး အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ရူး(သ) မ့ၢ်ဒံးဒၣ် တီၤထီကၠိဖိမုၣ်တဂၤလီၤ. ပှၤသးစၢ် ခံဂၤအံၤ သးဆူၣ်ဖျီအသးမးအဃိ ဖဲရူးသ် ဖျိထီၣ်ခီလ့ၣ်ကၠိဝံၤန့ၣ် ဃ့ၢ်စိာ်လိာ်အသးလီၤ. ဖံး(ထ) ဒီးရူး(သ) နာ်ဝဲ လၢယွၤပာ်ဃုာ်အဝဲသ့ၣ် ဒီးနဲၣ်အဝဲသ့ၣ်အကျဲ လၢနံၣ်တဖၣ် အံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.

ဖဲအဝဲသ့ၣ်ကွၢ်ကဒါက့ၤအနံၣ်ဃိးဆံ အတၢ်လဲၤခီဖျိန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ခံဂၤအၢၣ်လီၤဝဲဒၣ် တၢ်လၢဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဒုးမူဒုးဂဲၤ အတၢ်ရ့လိာ်သးန့ၣ် မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ဆၢတဲာ်လၢ ဃုထၢတၢ်ပျၢ်တၢ်ကမၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပမၤဆါလိာ်ဘၣ်ပသး ခီဖျိလၢ တၢ်စံးကတိၤတမုာ်တလၤအပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပတမၤလၢပှဲၤဘၣ် ပတၢ်အၢၣ်လီၤတ့ၢ်လံတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, သးပ့ၤနီၣ်မၤ ပမူဒါတၢ်မၤတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, အလီၢ်အိၣ်လၢ ပကမၤညီနုာ် တၢ်ပျၢ်လိာ်သးတၢ်ကမၣ် ကဒဲကဒဲအဂီၢ်န့ၣ် ကယဲၢ်ပှၤလၢ အအိၣ်ဒီးတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သး အဂ့ၤတဖၣ် ကသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်သိးတၢ်မၤစၢၤကကဲထီၣ် လၢပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ် ဒ်သိးကအိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢ တၢ်ဃူတၢ်ဖိးအဂီၢ် တၢ်ပျၢ်လိာ်သးတၢ်ကမၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ်လီၤ န့ၣ်…

တၢ်တြီဆၢထီဒါ တၢ်ထုးန့ၢ်ပသးတဖၣ်

ဖဲ ၁၉၆၀ နံၣ် ဒီးဆူညါနံၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ဂီၤမူတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ “အဲဒံၣ် ကြ့းဖ့း တၢ်ဒုးနဲၣ်”(The Andy Griffith Show)အပူၤ ပှၤတဂၤစံးဘၣ်အဲဒံၣ်လၢ ကပျဲအဖိခွါ အိၣ်ဖံၣ် (Opie) ကဆၢတဲာ်ဒၣ်ဝဲ အကစၢ် လၢ ကဘၣ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤ ဒ်လဲၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဲဒံၣ် တတူၢ်လိာ်ဝဲ တၢ်ကတိၤအံၤန့ၣ်ဘၣ်. အဝဲစံးနကပျဲဖိသးစၢ်လၢ ကစံၣ်ညီၣ်ဆၢတဲာ်တၢ် အကစၢ်ဒၣ်ဝဲတသ့ဘၣ်. အဝဲမ့ၢ်ထံၣ်တၢ် အဆိကတၢၢ်တမံၤလၢကပြုၢ်ကပြီၤ အိၣ်ဒီးပျံၤအလွဲၢ်ဃံလၤန့ၣ် ကစှီၤတံၢ်ဝဲတဘျီဃီလီၤ. ဒီးဖဲအဝဲထံၣ်န့ၢ် တခွဲထးဘျးလၢအပူၤန့ၣ် ကစဲၤခံန့ၢ်လၢအဂီၢ်လီၤ. တၢ်ဆိကမိၣ်ကမၣ်အါမံၤ ဘၣ်တၢ်ဘိၣ်တံၢ်အီၤလၢ တၢ်ကပြုၢ်ကပြီၤတဖၣ်လီၤ. အဃိဒီး လၢခံ တၢ်လၢအဂ့ၤတဖၣ် ကဟဲပိာ်ထွဲထီၣ်အခံန့ၣ်လီၤန့ၣ် တမ့ၢ် ပတဲနၢ်ပၢၢ်အီၤအဂီၢ် ကညီလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဲဒံၣ် ကျၢၢ်တံၢ်က့ၤဝဲလၢ တၢ်အကါဒိၣ်လၢမိၢ်ပၢ်တဖၣ်အဂီၢ်မ့ၢ် တၢ်နဲၣ်ဖျါဒိဂ့ၤအိၣ်ဒီး လုၢ်လၢ်လၢအဂ့ၤအဘၣ်တဖၣ်ဒီးမၤစၢၤ “သုးကွံာ်တၢ်လ့ပစီတဖၣ်ဆူလီၢ်ယံၤ”န့ၣ်လီၤ.

အဲဒံၣ်အတၢ်ကတိၤတဖၣ် ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ကူၣ်သ့လၢ တၢ်ထံၣ်န့ၢ်လၢ လံာ်ကတိၤဒိအပူၤလီၤ. ကတိၤဒိ ၂၂:၆ အပူၤစံးဝဲ “ဆှၢဖိဒံဖိသၣ်လၢ အကျဲဧိၤကပူၤဧိၤန့ၣ်တက့ၢ်. ဒီးတုၤအသးပှၢ်ဒီးတဟးဖးဒီးအီၤဘၣ်”န့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဂၤဖး…

တၢ်လီၤမၢ်တအိၣ်

ယတံၤသကိး ရူအဲၣ်(Ruel) လဲၤဆူတံၤသကိးတဂၤအဟံၣ် ဖဲလၢတီၤထီကၠိဖိလီၢ်လံၤတဖၣ် မၤဝဲအတၢ်ထံၣ်လိာ်က့ၤသး အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအလီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဟံၣ်ဖးဒိၣ်အံၤ အိၣ်သူၣ်လီၤအသး ဖဲ မနံလၣ်ပီၣ်လဲၣ်က့ၣ်ကျီၤ(Manila Bay)အမဲာ်ညါဒီး တူၢ်လိာ်မုာ်ပှၤကညီၤ ၂၀၀ န့ၢ်ဝဲဒီး မ့ၢ်တၢ်လီၤဘီလီၤမုၢ်န့ၣ်လီၤ.

ယသကိးရူအဲၣ်စံးဘၣ်ယၤ, “ယကွၢ်ထွဲဒူသဝီတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ် လၢတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအယံၤ အါနံၣ်အါလါအပူၤန့ၣ် ပှဲၤဒီးတၢ်သးခုလီၤ. ယသ့ၣ်ညါလၢ ယတကြၢးအိၣ် ဒီး တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး လၢအမ့ၢ် တၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ် အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤ ဒ်သိးယတံၤသကိးတဖၣ် လၢအကဲဒိၣ်, အိၣ်လၢပှဲၤဒီးတၢ်ထူးတၢ်တီၤတဖၣ်အသိးန့ၣ် ယတဆိကမိၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ် ယအိၣ်တသ့ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယတၢ်ဆိကမိၣ် ဆှၢယၤလၢ ယမ့ၢ်ဆၢၣ်သၢယမံၤလၤသၣ်ကပီၤ ခီဖျိတၢ်ကူၣ်သ့လၢ ယန့ၢ်ဘၣ် ဒီးမၤ မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်န့ၣ် ယကအိၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်မူလၢအဂ့ၤ လီၤဆီဂ့ၤဒိၣ်တမံၤန့ၣ်လီၤ.

ရူအဲၣ် တဲကဒီးဝဲပှဲၤဒီး တၢ်နံၤကမှံ, “ဘၣ်ဆၣ် ယတဲလီၤက့ၤယသးလၢ နသးကါအလီၢ်တအိၣ်ဘၣ်. မ့ၢ်လၢ ယဟ့ၣ်လီၤယသးလၢ ယွၤအတၢ်မၤအဂီၢ်ဒီး အဘျုးကအိၣ်လီၤထူလီၤယိာ်လီၤ”. ထီဘိလၢယသးပူၤ ယကသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်အမဲာ်သၣ် ဖျါလၢ အပှဲၤဒီးသးအတၢ်မုၢ်တၢ်ပၢၤ ဖဲအစံးကတိၤတၢ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ရူအဲၣ်မၤန့ၢ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိး လၢယ့ၣ်ၡူးအတၢ်ကတိၤဒိ ဖဲမးသဲ ၁၃:၄၄-၄၆ အပူၤန့ၣ်လီၤ.…

လီၤမၢ်, ထံၣ်က့ၤ, သးခု

ယၤဒီးယမါခါရံၣ်(Cari) ပဟးကသုၣ်ပသးလၢ ပီၣ်လဲၣ်ကၢၢ်နံၤအဆၢကတီၢ် ပစံးကတိၤသကိးလိာ်သးဒီးပိာ်ခွါသးပှၢ်တဂၤ လၢအစူးကါကဟၣ်ဃိထံဟီၣ်လာ်တိၢ်ထး ဒီးလူၤကွၢ်ဃု ထူစ့တိၢ်ထးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဘၣ်ပှၤ “ပှၤကိးယၤလၢ ပသံးအကစၢ်ဒီး တနံၣ်အတီၢ်ပူၤ ယဃုထံၣ်န့ၢ်ဘၣ်ပသံး (၁၆၇)ဘိ လၢအလီၤမၢ်န့ၣ်လီၤ”. အဝဲဒုးသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ပှၤလၢ “ဘၣ်တဘျီဘျီ ပသံးတဖၣ်အလိၤ အိၣ်ဒီးအကစၢ်အမံၤ ဒီးဖဲယဟ့ၣ်ကဒါက့ၤ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်န့ၣ် ယမ့ၢ်ထံၣ်ဘၣ် အဝဲသ့ၣ်အမဲာ်သၣ်ဖိတဖၣ် ဒီးကဲထီၣ် တၢ်သူၣ်မုာ်သးမုာ် လၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယပာ်ဖျါထီၣ် စ့ၢ်ကီး လၢ အ့ထၢၣ်နဲး တၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါ “တၢ်လီၤမၢ်ဒီးတၢ်ထံၣ်န့ၣ်က့ၤ” တၢ်ကစီၣ်အပူၤ ဒ်သိးပှၤလၢအတၢ်လီၤမၢ်တဂၤဂၤ ကဆဲးကျိးသံကွၢ်တၢ် မ့ၢ်ကအိၣ်ဧါအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ”. ယစံးဘၣ်အီၤလၢ ယနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ယဲ ယအဲၣ်ဒိးမၤတၢ်လူၤကွၢ်ဃု ထူစ့တိာ်ထးလၢ ဟီၣ်ခိၣ်လာ်ဘၣ်ဆၣ် ယတမၤအီၤ လ့တုၤလ့ၤတီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲတချုးဟးထီၣ် လဲၤဆူညါန့ၣ် စံးဘၣ်ယၤလၢ “တုၤနမ့ၢ်တမၤတၢ်မၤအံၤန့ၣ်ဒီး တမ့ၢ်နကနၢ်ပၢၢ် တၢ်မၤအံၤဘၣ်”န့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိး ပထံၣ်န့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ထွဲ “ဃုထံၣ်ဒီးမၤန့ၢ်က့ၤ” ဖဲလူၤကၣ် အဆၢဒိၣ် (၁၅) န့ၣ်လီၤ. ဖဲယ့ၣ်ၡူး ဘၣ်တၢ်ဒုၣ်ဒွဲၣ်အီၤလၢ ကဟုကယာ်ပှၤတၢ်ဒဲးဘးဖိလၢ ယံၤဒီးယွၤန့ၣ် (:၁-၂),…

တၢ်တုၤအိၣ်ပှၤဂၤ

တၢ်ကွဲးဖျါထီၣ်လၢ တယံာ်ဒံးဘၣ်အပူၤ, ပှၤကွဲးဖျါညီနုၢ်တၢ်လၢ လီတဲစိပူၤ, ဘီန့ၣ်ကြ့ (Bonnie Gray)လၢတၢ်သးအုးလုၣ်ဘၢအီၤ တုၤဆူအသးကံၢ်ပူၤတဂၤကွဲးဝဲ, “လၢတၢ်သးအုးဖးဒိၣ်အပူၤ ယစံး, ဖဲလၢယတၢ်အိၣ်မူပှဲၤလုာ်ကွံာ် ဒီးတၢ်သးခုကတၢၢ်အကတီၢ်န့ၣ် သးလၢအပျံၤတၢ်န့ၣ် မၤဘၣ်ဒိဆါယၤ သတူၢ်ကလာ်, အဃိဒီး တၢ်သးအုးသးဟးဂီၤဖးဒိၣ် ဘၣ်ယၤလီၤ”. ကြ့ကျဲးစၢးဃုထံၣ် ကျဲလီၤဆီတဖၣ်လၢ ကမၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤ သးအတၢ်ဘၣ်ဒိဆါအံၤ ဘၣ်ဆၣ် တယံာ်ဘၣ်ဒီး နၢ်ပၢၢ်ဝဲလၢ ထဲအနီၢ်ကစၢ်တဂၤဧိၤန့ၣ် မၤဝဲတသ့ဘၣ်လီၤ. ယတအဲၣ်ဒိး မတၤတဂၤမး ကသံကွၢ်သမံသမိး, ယတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အဂ့ၢ်ဘၣ်. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ယအိၣ်ဃိကလာ်ဒီး ထုကဖၣ်လၢ ယတၢ်သးအုးသးဟးဂီၤ ကဟးသဒၣ်ကွံာ်ယၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ယွၤသးအိၣ်မၤဘျါပှၤ, တမၤမဲာ်ဆှးပှၤ မ့တမ့ၢ် တမၢပအိၣ်ခူသူၣ်ကွံာ်လၢ ပတၢ်ဆါအံၤန့ၣ်ဘၣ်. ခီဖျိလၢယွၤအတၢ်အိၣ်ဒီးအီၤအဃိ ကြ့ဃုထံၣ်န့ၢ်ဘၣ် တၢ်မၤဘျါက့ၤအီၤ ဒီးကဲထီၣ်ပှၤသးမံသးမုၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးယွၤမ့ၢ်အဝဲအနီၣ်သက့ၤလၢ လပီဖးဒိၣ်လၢမၤပျံၤအီၤတဖၣ်အကျါန့ၣ်လီၤ.

ဖဲပတၢ်အိၣ်မူ လီၤတူၢ်လီၤကာ်, အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်သးဟးဂီၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ယွၤအိၣ်ဖဲန့ၣ်ဒီး ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤပှၤစ့ၢ်ကီးလီၤ. ဖဲစံးထီၣ်ပတြၢၤ (၁၈) အပူၤန့ၣ် စီၤဒၤဝံး စံးထီၣ်ပတြၢၤယွၤလၢ မၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ကွံာ်အီၤ လၢအလီၢ်အလၤဖုၣ်အကတီၢ်ဒီးဘူးတ့ၢ်မး လၢအဒုၣ်အဒါတဖၣ်…

ခီဖံၣ် အစိ

အပူၤကွံာ်နံၣ်တဖၣ်အပူၤ မုၢ်တဂီၤ ဖဲယဆ့ၣ်နီၤလၢ ယလီၤဆ့ၣ်နီၤပူၤအခါ ယဖိအဆံးကတၢၢ်ဖိ ဟဲလီၤဆူ ဟံၣ်ဖီလာ်န့ၣ်လီၤ. ဟဲလိၤလိၤဆူယအိၣ်ဒီး စံၣ်ထီၣ်ဆူ ယကံၣ်ဒိၣ်ခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ယဖီၣ်စံၢ်တံၢ်အီၤဒ် ပၢ်တဂၤအသိးဒီး နၢမူအီၤကဖီလီလၢ အခိၣ်လိၤ ဒီး အဝဲမၤသီၣ်အကလုၢ်လၢ တၢ်သူၣ်ခုသးခုန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲမၤသွံးထီၣ်အခိၣ်တိသၣ်, မၤသွံးအနါစ့ၤ ဒီး ကွၢ်ဃီ ယခီဖံၣ်အခွးတဘျးလၢ တၢ်ပာ်တၢ်ကမၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. “ပါပၢ်”, အဝဲတဲဝဲလၢ တၢ်သူၣ်တဖှံအပူၤ, “ယအဲၣ်နၤ ဒီး ယဘၣ်ယသးဒီးနၤ ဘၣ်ဆၣ် နစိလၢအနၢန့ၣ်ဘၣ်ယၤတမုာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ”.

ယဖိမုၣ်ဖိ တသ့ၣ်ညါဝဲနာ်သက့ အဝဲစံးကတိၤဝဲလၢ အသူးအသ့ၣ်ဂ့ၤ ဒီး တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီန့ၣ်လီၤ. အဝဲတအဲၣ်ဒိးမၤဘၣ်ဒိဆါယသးဘၣ်ဆၣ် အဝဲအသးဆူၣ်လၢ ကတဲယၤတၢ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီဘျီ လၢပတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးအပူၤ စ့ၢ်ကီး အလီၢ်အိၣ်လၢ ပကဘၣ်စံးကတိၤတၢ် ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ.

လၢ လံာ်အ့းဖ့းစူး ၄ အပူၤႇ စီၤပီလူး ပာ်လီၤတၢ်ပနီၣ်လၢ ပကဘၣ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ် သကိးပသး ဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. လီၤဆီဒၣ်တၢ် ဖဲပစံးကတိၤတဲတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ အကီအခဲ တဖၣ်…

တၢ်အဲၣ်လီၤဂာ်ဒ် မ့ၣ်အူလၣ်

ပှၤကွဲးထါ, ပှၤတ့တၢ်ဂီၢ်, ဒီးပှၤစဲးကျံးထုးထီၣ်လံာ်လဲၢ်, အမံၤ ဝ့လယၢၣ် ဘလံး(ခ) (William Blake) သူၣ်ဖှံသးညီဝဲ အတၢ်ဒိးတ့ဒိးဖျီအသးဒီး အမါ ခဲးသရံ (Catherine) လၢ အနံၣ် ၄၄ နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ် ဒိးတ့ဒိးဖျီအသးအနံၤ တုၤ အတၢ်သံဖဲ ၁၈၂၇နံၣ်, အဝဲသ့ၣ် မၤသကိးတၢ်သဃဲၤသဃဲၤန့ၣ်လီၤ. ခဲးသရံ မၤအါထီၣ် တၢ်အလွဲၢ်တဖၣ်လၢ ဝ့လယၢၣ်အတၢ်တ့တဖၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ် အတၢ်အဲၣ်ဟ့ၣ်လီၤအသး ဒုးအိၣ်ဂၢၢ်အိၣ်ကျၢၤအဝဲသ့ၣ် ဖဲနံၣ်လၢဘၣ်ဖှီၣ်ဘၣ်ယာ်ဒီး တၢ်တၤတၢ်အဂုၤအဂၤ အဆၢကတီၢ်တဖၣ် ဒၣ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ တဂ့ၤလၢၤဘၣ် ဒီးအတၢ်အိၣ်မူ လၢခံကတၢၢ်အနွံအပူၤဒၣ်လဲၣ်န့ၣ် ဘလံး(ခ)ပၢၤဃာ်အတၢ်တ့တၢ်ဂီၤ ဒီးလၢခံကတၢၢ်တ့ဝဲမ့ၢ် အမါအမဲာ်သၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၄ နံၣ် အလီၢ်ခံႇ ဖဲခဲးသရံသံ အဆၢကတီၢ် အစုပူၤ ဖီၣ်တံၢ်ဃာ်ဝဲစၢၢ်ဘိ လၢအမ့ၢ်အဝၤအတၢ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤနီၢ်ဒီမါဝၤခံဂၤအတၢ်အဲၣ်လၢ အဂံၢ်ဆူၣ်ဘါဆူၣ်အံၤ ပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤ တၢ်အဲၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါအီၤလၢ လံာ်တၢ်သးဝံၣ်တဖၣ်အတၢ်သးဝံၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးဖဲလံာ်တဘ့ၣ်အံၤ ပာ်ဖျါတၢ်အဲၣ်လၢ အဘၣ်ထွဲလိာ်အသးဒီး…

ဘၣ်ဆၣ် ယစံးဘၣ်တဲဘၣ်နၤ

“အဝဲသ့ၣ်တဲတၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် ယသ့ၣ်ညါ ဘၣ်ဆၣ် ယတဲနၤ...” ဒ် ယမ့ၢ်ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိတဂၤအသိး, ယနၢ်ဟူယမိၢ်တဲယၤ တၢ်ကတိၤတဘီအံၤ အဘျီလၢအကထိန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်တခီ ကိးဘျီဒဲး မ့ၢ်ဒၣ် တံၤသကိးတၢ်ဆီၣ်သနံးလိာ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမိၢ်ကျဲးစၢးသိၣ်လိယၤ ဒ်သိးယတလူၤပိာ်ထွဲမၤထွဲပှၤဂၤအခံအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယတမ့ၢ် ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိလၢၤဘၣ် သနာ်က့ပှၤဂီၢ်မုၢ် အတၢ်ဆိကမိၣ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးန့ၣ် အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဒီး ဒိၣ်စိဒိၣ်ကမီၤ လၢယသးပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အဒိလၢ ခ့ခါခဲအံၤ မ့ၢ်ဝဲ တၢ်ကတိၤတထံၣ်လၢအမ့ၢ်ဝဲ, “အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဒီး ပှၤလၢအထံၣ်တၢ် လၢအဂ့ၤတကပၤအကျါတက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤတထံၣ်အံၤ ညီနုၢ် ပကနၢ်ဟူအီၤအါဘျီ ဘၣ်ဆၣ် တၢ်သံကွၢ်လၢ ပကြၢးသံကွၢ်မ့ၢ်ဝဲ, “တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်လီၤဂာ်ဒီးခရံာ်ဧါ” န့ၣ်လီၤ.

“မ့မ့ၢ် ယဲဒၣ်အံၤ ယစံးဘၣ်သု...”ကစၢ်ခရံာ်သူဝဲ တၢ်ကတိၤဆှၢနုာ်အံၤ တဘျုးဘျီ လၢလံာ်မးသဲ ၅ အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ခိၣ်အံၤ စံးဘၣ်ပှၤ တဘိယုၢ်ဃီန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးသ့ၣ်ညါဝဲဂ့ၤဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲအသးဆၢန့ၢ်ဝဲလၢ ပကအိၣ်မူလီၤဆီ ဒီးပှၤဂၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်, အဝဲစံးဝဲ, “အဲၣ် သုဒုၣ်သုဒါတက့ၢ်.…