ဃံလၤဒိၣ်မး

ယမ့ၢ်ဒံးဒၣ် ပှၤသးစၢ်ဖိ ဖဲယစီၤကွၢ်တၢ်ဆူ တၢ်ဆါဟံၣ်အပဲတြီ ဒီးထံၣ်ဘၣ် ဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်သီသီ အဆိကတၢၢ်လီၤ. လၢတၢ်တပာ်သးအပူၤ ယသးဟးဂီၤလၢ ယထံၣ်ဘၣ်ဖိသၣ်ဆံးဆံးဖိ, ဖံးသွံးခီသွံး, အဆူၣ်တအိၣ် အိၣ်ဒီးအခိၣ်အဖျၢၣ်စူန့ၣ်လီၤ. ဖိသၣ်အမိၢ်ဆၢထၢၣ်ဖဲ ပကပၤဒီး, ကွၢ်ဖဲ အကမ့ၢ်ဒၣ်ဝဲ, သံကွၢ်ပှၤကိးဂၤ, လၢ“သုကွၢ် တလီၤအဲၣ်လီၤကွံဘၣ်န့ၣ်ဧါ”န့ၣ်လီၤ. ဖဲအကတီၢ်န့ၣ် ယသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် ယကွၢ်ဘၣ်တၢ်ဂီၤမူ ပၢ်သးစၢ်တဂၤ သးဝံၣ်တၢ်သးဝံၣ်ကဖီလီ, “နဃံလၤဒိၣ်မး” လၢအဖိမုၣ်ဖိအဂီၢ်လီၤ. ပၢ်လၢအသူၣ်မုာ်သးမုာ်ဒိၣ်နီၢ်မးတဂၤအဂီၢ်, “ဖိမုၣ်ဖိအံၤ တၢ်ဘၣ်တ့အကျါ မ့ၢ်တၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်လၢ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ”.

ကစၢ်ယွၤ ကွၢ်ပှၤဒီး ထံၣ်ပှၤဒ်န့ၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. အ့းဖ့းစူး ၂:၁၀ စံးဝဲလၢ ပမ့ၢ် အ“တၢ်မၤလၢအတ့လီၤဝဲ” အစုအတၢ်မၤလီၤ. ဖဲပသးစဲဒၣ်ထဲလၢ ပတၢ်လီၤတူၢ်လီၤကာ်အဖီခိၣ်န့ၣ် ယွၤအဲၣ်ပှၤဒိၣ်မးန့ၣ် ကီလၢ ပကတူၢ်လိာ်အီၤ, ဒီးပလုၢ်ပပှ့ၤအိၣ်လၢအဂီၢ်ထီဘိန့ၣ် ကီခဲဒိၣ်မးလၢ ပကနာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဆၢဖိ ၃-၄ ပာ်ဖျါဝဲ ယွၤအဲၣ်ပှၤ တမ့ၢ်လၢပကၢကီၣ်ဒီးတၢ်အဲၣ်ပှၤဘၣ်. ၁ ယိၤ ၄:၈ အပူၤ ပကထံၣ်ဘၣ်…

တၢ်ပီၢ်ယၢ်လီၤသးလၢ အဘၣ်ဆိၣ်ဂ့ၤ

“ပှၤကျိာ်တအိၣ်စ့တအိၣ်”(BROKE) မ့ၢ် ကြဲဒံၢ်(Grady)စံးဆၢအမံၤလၢ ဘၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢကျဲခိၣ် ဒီးလံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်ယဲၢ်ဖျၢၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ကွဲးဖျါစ့ၢ်ကီး လၢအသိလ့ၣ်လဲစ့ၣ် (license)ဘ့ၣ်ဘၣ်လိၤန့ၣ်လီၤ. လၢအသူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤတကပၤစ့ၢ်ကီး တၢ်လီၤဆီ တအိၣ်အဃိ ပှၤတဂၤအံၤ မ့ၢ်ပှၤတၤကျိာ်တၤစ့, ပှၤကလုာ်ကလိၤ, ဒီးပှၤလီအီၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအသူၣ်ကၢ်သးလီၤဘှါ, အကျိာ်စ့တဖၣ် လၢာ်စီကွံာ်ဝဲ, ဒီးအတၢ်အိၣ်မူန့ၣ် ယံၤဝဲဒီးယွၤန့ၣ်လီၤ. ကွၢ်ဖဲကမ့ၢ်ဒၣ်ဝဲ, ဘၣ်မုၢ်တနံၤအဟါ လၢဟံၣ်ဒွဲ (hotel)ဒၢးပူၤန့ၣ် ဖဲယွၤအသးမုာ်စီဆှံ သိၣ်ဃီၣ်အီၤအဆၢကတီၢ် လၢတၢ်ခဲလၢာ်အပူၤ အသးလဲလိာ်ကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးအမါလၢ “ယဘၣ်တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤယၤလံ”န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဟါအံၤနံၣ် အဝဲအၢၣ်လီၤအတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ် (တၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်လၢဆိကမိၣ်တ့ၢ်ဝဲလၢ ကပာ်သဒၢ တုၤအသံတစု) ဒီးဟဲဆူ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအအိၣ် ဒ်သိးကပျၢ်အတၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဆိကမိၣ်လီၤအသး လၢတမ့ၢ်ကအိၣ်မူဘၣ်အါန့ၣ် အနံၣ် ၄၀ တဂၤအံၤ အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤ အါထီၣ်ဘၣ်ဆူညါအနံၣ် ၃၀ ဒ်အမ့ၢ် ပှၤအသးသမူဆီတလဲအသးတဂၤအသိး ဒီးမၤကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ. လၢအသိလ့ၣ်လဲစ့ၣ်ဘ့ၣ်ဘၣ်အလိၤစ့ၢ်ကီး လၢ “ပှၤကျိာ်တအိၣ်စ့တအိၣ်” အလီၢ်ဆီတလဲကွံာ် “ပှၤပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသး”န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤသး - မ့ၢ်တၢ်လၢ ကြဲၤဒံၢ်မၤတ့ၢ်ဝဲ ဒီးတၢ်လၢ ယွၤကိးထီၣ်အံၣ်စရ့လး…

တၢ်မုၢ်လၢ်လၢ တူၢ်တၢ်န့ၢ်

ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ် ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲ ရှလိၤမိၤ(Solomon)လၢအမ့ၢ် ဖိသၣ်လွံၢ်နံၣ်ဖိတဂၤ အိၣ်ဒီး ဒူရှါထူၣ်ပျၢ်ဟးဂီၤတၢ်ဆါ (Duchenne muscular dystrophy) လၢအထူၣ်တဖၣ် စၢ်လီၤကွံာ်တစဲးဘၣ်တစဲးန့ၣ်လီၤ. လၢခံတနံၣ်န့ၣ်, ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ် တဲသကိးဒီးအပှၤဟံၣ်ဖိလၢကအိၣ်ဒီး ခးလ့ၣ် (wheelchairs)လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ရှလိၤမိၤတဲဝဲလၢ သါတအဲၣ်ဒိးတၢ်ဝဲန့ၣ်ဘၣ်လီၤ. ဒူၣ်ဖိထၢဖိဒီးတံၤသကိးတဖၣ် ထုကဖၣ်ဒီးဃုစ့ ဒ်သိးကန့ၢ်ဘၣ်ထွံၣ်တဒုလၢကမၤစၢၤအီၤ ဒ်သိးတအိၣ်ဆိးဘၣ်ဝဲလၢခးလ့ၣ်အလိၤ ထီဘိအဂီၢ်ဒီး ကပိာ်အခံတစိၤသးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကရၢကရိလၢသိၣ်လိ ယထွံၣ်မၤစၢၤတၢ်ဖိ ခၣ်လံၣ်(Callie)န့ၣ် ဒီးခဲအံၤသိၣ်လိ ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် ထွံၣ်ဖိဝ့ၣ်ဖၢၣ်(Waffles) လၢရှလိမိၤဖိအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ရှလိမိၤတူၢ်လိာ်တၢ် ကူစါယါဘျါအီၤ ဒီးအါဘျီ သးဝံၣ်စံးထီၣ်ပတြၢၤကစၢ်ယွၤနာ်က့ၤ, မုၢ်နံၤတနီၤနီၤ ကီခဲဝဲဒၣ်လၢအဂီၢ်လီၤ. ဖဲလၢတၢ်ကီဘၣ်အီၤ မုၢ်နံၤဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ် အဝဲဖိးဟု အမိၢ်ဒီးစံး “ယသးခုမး လၢမူခိၣ်န့ၣ် ဒူရှါတၢ်ဆါတအိၣ်ဘၣ်အဃိလီၤ”.

တၢ်ဂံၢ်စၢ်လီၤအတၢ်ဆါအံၤ ဟဲဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ပှၤကိးဂၤဒဲးအတၢ်အိၣ်မူ လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢ (တၢ်အိၣ်မူလၢအမ့ၢ် တၢ်အိၣ်မူအအံၤတဃၣ်)န့ၣ်လီၤ. ဒ်ရှလိၤမိၤအသိး ပအိၣ်ဒီးတၢ်မုၢ်လၢ် လၢတူၢ်တၢ်န့ၢ်ဝဲ ဖဲပအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဘၣ်လၢ မုၢ်နံၤအကီအခဲတဖၣ်အပူၤ လၢပဟးဆှဲးအီၤ တန့ၢ်တသ့ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လီၣ် ၂၁:၁…

တၢ်မုၢ်လၢ်ဒီး တၢ်ဆၢန့ၢ်ဘၣ်တဖၣ်

ဖဲယသုးလီၢ်သုးကျဲ ဆူကီၢ်အဲကလံး(England)န့ၣ် အမဲရကၤ(American)အတၢ်စံးဘျုးစံးဖှိၣ်နံၤသဘျ့ ကဲထီၣ်မုၢ်လွံၢ်နံၤအဂၤတသီ ဖဲလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်အပူၤလီၤ. ယသုးကျဲၤက့ၤ ဘူၣ်အံၤဆူ နွံအကတၢၢ်အလီၢ်ခံဝံၤ, ယဆၢအိၣ်ဘၣ်ဒီးယပှၤဟံၣ်ဖိ ဒီးတံၤသကိးတဖၣ် လၢမုၢ်နံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ယတၢ်ဆၢန့ၢ်ဘၣ်သးအံၤ တမ့ၢ်တၢ်လီၤဆီဒိၣ်ဒိၣ်လၢ ယဂီၢ်န့ၣ် ယသ့ၣ်ညါဝဲလီၤ. ပဝဲကိးဂၤ ပဆၢအိၣ်ဘၣ်ဒီး ပှၤလၢပအဲၣ်အီၤတဖၣ် ဖဲမုၢ်နံၤလီၤဆီတဖၣ် ဒီးမုၢ်နံၤသဘျ့တဖၣ်လီၤ. ဖဲလၢပမၤဘူၣ်အမူးပွဲ အဆၢကတီၢ်ဒၣ်လဲာ် ပသးသယုၢ်ဘၣ် ပှၤတအိၣ်လၢပသိးပကျါ မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ပဟ့ၣ်ဖိဃီဖိ လၢလီၤမုၢ်လီၤဖး, လီၤပြံလီၤပြါတဖၣ် ကအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤ လၢတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အပူၤအဂီၢ် ပကဃ့ထုကဖၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲအဆၢကတီၢ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ထုကဖၣ် ဒီးတၢ်ဆိကမိၣ်သ့ၣ်နီၣ်တၢ်လၢ လံံာ်စီဆှံအတၢ်ကူၣ်သ့န့ၣ် မၤစၢၤယၤလၢကတိၤ ၁၃:၁၂- အပူၤ ဒ်စီၤပၤရှလိၤမိၤအတၢ်ကတိၤဒိ, “တၢ်မုၢ်လၢ်လၢ အသုးနံၤသုးသီန့ၣ် မၤဆါပှၤအသးလီၤ” န့ၣ်လီၤ. လၢကတိၤဒိအံၤအပူၤ စီၤရှ့လိၤမိၤ ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလီၤ အတၢ်ကူၣ်သ့တဖၣ်အကျါတမံၤန့ၣ် အဝဲကွဲးဖျါထီၣ်ဝဲ “တၢ်မုၢ်လၢ်လၢအသုးနံၤသုးသီ”န့ၣ်လီၤ. ပမ့ၢ်သုးတၢ်ဆၢကတီၢ်ယံာ်ယံာ်လၢ တၢ်တမံၤမံၤအဂီၢ်န့ၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်ပျံၤဒီး တၢ်သးဆါသ့ဝဲလီၤ ဘၣ်ဆၣ် ဖဲပတၢ်ဆၢမုၢ်လၢ်တၢ်တဖၣ် မ့ၢ်လၢပှဲၤဝဲန့ၣ် ဒီး တၢ်ကမၤအသးဒ် တၢ်မူအသ့ၣ်လီၤ.…

နာ်န့ၢ်ယွၤလၢ ပခါဆူညါအဂီၢ်

ဖဲ ၂၀၁၀ နံၣ်န့ၣ် ပှၤလၢအမံၤမ့ၢ် လး(စ)လိၣ်ဟဲယဲး(Laszlo Hanyecz) ပှ့ၤစ့ဒိး ဘံးခွါ (bitcoin)-စ့သနူ(စ့လၢပှၤသူအီၤလၢ ဆဲးကျိးန့ၢ်တီၤအသနူ) ဒီးအဝဲပှ့ၤန့ၢ် ကိၣ်ပ့ၣ်စၢ် (pizzas) ခံခါ (၂၅ ဒီလၣ်) လၢဘံးခွါအဘ့ၣ် ၁၀,၀၀၀(တကလး)န့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၂၀၂၁ နံၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢစ့အလုၢ်အပှ့ၤထီၣ်အဃိ တၢ်လၢပှၤပာ်ဝဲတဖၣ် ကၢပှ့ၤလီၤဝဲလၢ ဒီလၣ် အါန့ၢ် အကကွဲၢ်ယဲၢ်ကယၤလီၤ. စ့အလုၢ်အပှ့ၤထီၣ် ဒ်မူဖျၢၣ်ယူၤအသိးလီၤ. အဝဲပှ့ၤကဒီးဝဲ ကိၣ်ပံၣ်စၢ် ဒီးစူးကါဝဲ ဘံးခွါအဘ့ၣ် ၁၀၀,၀၀၀ (တကလီၢ်) န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ် ပၢၤဃာ်ဒၣ် ဘံးခွါစ့သနူတဖၣ်အံၤန့ၣ် ကအိၣ်ဒီးအစ့ဘ့ၢ်လယၢၣ် အဘျီဃုဆံဃိးဘျီ ဒီးအဝဲကကဲထီၣ် ပှၤအကဲဒိၣ်ကတၢၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢအကျါတဂၤလီၤ. တၢ်န့ၣ် ကမၤအသးဖဲ အဝဲမ့ၢ်သ့ၣ်ညါဆိ တၢ်ကမၤအသးတဖၣ်လီၤ.

ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ဟဲယဲး(Hanyecz)တသ့ၣ်ညါတ့ၢ်ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ်လီၤ. ပဝဲနီၤတဂၤမးသ့ၣ်ညါတသ့ဘၣ်. တၢ်ကျဲးစၢးနၢ်ပၢၢ်ခါဆူညါဒီး ပၢဃာ်တၢ်အဂီၢ် စံၣ်တဲၤ ၁၀:၁၄ အပူၤ ပှၤစံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်တဲတၢ်ဘၣ်ပှၤလၢ “တၢ်ကမၤအသးန့ၣ် ပှၤတသ့ၣ်ညါနီတဂၤဘၣ်”န့ၣ်လီၤ…

တၢ်နာ်အိၣ်ဒီး တၢ်မၤ

ဖဲ ၂၀၂၁ နံၣ် လါယူၤအမုၢ်တဟါ ကလံၤမုၢ်တဝံး ထီၣ်နဒိၣ်(tornado)အူတၢ်ဖဲပလီၢ်ကဝီၤ ဒီးမၤဟးဂီၤကွံာ် ဒူၣ်ထၢတဒူၣ်အဘုဖီလီၤ. မ့ၢ်တၢ်လီၤမၢ် လီၤသးအုးဒိၣ်မးလၢ ဒူၣ်ဖိထၢဖိအဂီၢ် မ့ၢ်လၢဘုဖီန့ၣ် မ့ၢ်တ့ၢ် ဒူၣ်ဖိထၢဖိအတၢ်ထူးတၢ်တီၤ စးထီၣ်လၢ ၁၈၀၀ ဒီး နံၣ်လၢအပိာ်ထွဲထီၣ်တဖၣ်လီၤ. လၢခံတသီ ကၠီ(John) ဒီး ဘး(ဘ)(Barb) နီၣ် အသိလ့ၣ်ဆူသရိာ်ဒီး ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ဟးဂီၤ ဒီးဆိကမိၣ်ဝဲလၢ ကဘၣ်မၤစၢၤဝဲ ဒ်လဲၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ပာ်ကတီၢ် သိလ့ၣ်ဒီးကွၢ်တၢ်ဟးဂီၤ ဒီးထံၣ်လၢ လိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤကဆှီထီၣ်က့ၤတၢ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်က့ၤကဒါက့ၤဆူဟံၣ် လဲလိာ်ကွံာ်အကူအသိး ဒီးက့ၤကဒါဖဲန့ၣ် ဒီးအိၣ်ဝဲဒီနံၤ, ဒီးမၤပျီထီၣ်တၢ်လၢ ကလံၤမုၢ်မၤဟးဂီၤတၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် မၤဂ့ၤမၤစၢၤ ဒူၣ်ဖိထၢဖိတဖၣ်ဒီး ပာ်ဖျါက့ၤ အတၢ်နာ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤယၤကိာ် စံးဝဲ, “တၢ်နာ်တအိၣ်ဒီးတၢ်မၤ မ့ၢ်တၢ်သံလီၤ” (ယၤကိာ်၂:၂၆). အဝဲဟ့ၣ်အဒိလၢ စီၤအၤဘြၤဟၣ်လီၤ. အဝဲတသ့ၣ်ညါ လၢကဘၣ်လဲၤဝဲ ဖဲလဲၣ်သနာ်က့ ဒိကနၣ်ယွၤ ဒီးလဲၤဝဲလီၤ (:၂၃, ကွၢ် ၁ မိၤရှ့ ၁၂:၁-၄,…

ဖးကဒါက့ၤလၢ လီၢ်ခံ

လၢပှၤလၢအဲၣ်ဒိးဖး လံာ်တၢ်တဲလၢ အခီၣ်ထံးတုၤ အကတၢၢ်တဖၣ်အဂီၢ် တၢ်ဖးဆိလံာ်လၢ အကတၢၢ်တဆၢဒိၣ်လၢညါန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဆိကမိၣ်အအၢတမံၤလၢအဂီၢ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပှၤတနီၤနီၤ အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်သ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်တဲကတၢၢ် ဒ်လဲၣ်မး ဖးဝဲဒီဘ့ၣ်ကဲ ဖးဝဲမုာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲ “ဖးကဒါက့ၤလၢလီၢ်ခံ” လံာ်အပူၤန့ၣ်, ရံးခၠး(ဒ)ဟ့(စ)(Richard Hays)ဒုးနဲၣ်ဝဲလၢ ပမ့ၢ်ကျဲးစၢးမၤလ့ၤဒ်န့ၣ်ဒီး ကဲဘျုးလၢပဖးလံာ်စီဆှံအဂီၢ် ဒ်သိးပကနၢ်ပၢၢ်အီၤလီၤ. လံာ်စီဆှံအဆၢတဖၣ် အတၢ်ပညိၣ်အိၣ်ဒ်လဲၣ်, တဲဖျါကဒါက့ၤ တၢ်ဂ့ၢ်မနုၤလဲၣ်. လံာ်စီဆှံအဆၢ တဆၢဒီးတဆၢ မၤဖျါလိာ်သးအခီပညီဒ်လဲၣ်န့ၣ် အဝဲတဲဖျါက့ၤဝဲလၢ တၢ်အဒိအတဲာ်လီၤ. သရၣ် ဟ့(စ) အတၢ်ဟ့ၣ်ဒိဟ့ၣ်တဲာ်အံၤ ဟ့ၣ်ပှၤ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢ ပဖးလံာ်စီဆှံန့ၣ် ပဘၣ်ဖးဆူညါ ဒ်န့ၣ်အသိး ဒီးပဘၣ်ဖးကဒါက့ၤ လၢလီၢ်ခံစ့ၢ်ကီးလီၤ.

ဟ့(စ) ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ပှၤဖးတၢ်ဖိတဖၣ် လၢယ့ၣ်ရှူးဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤအလီၢ်ခံမး အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်နၢ်ပၢၢ် ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်တဲ လၢကမၤလီၤပှီၢ် ဒီးသူၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်လုၢ်ဟံၣ်လၢ (၃)သီ န့ၣ်လီၤ. စီၤယိၤဟၣ်တဲပှၤ, “အဝဲဒၣ်ကတိၤတၢ်လၢတၢ်လုၢ်ဟံၣ်ဘၣ်ဃးဒီး အနီၢ်ခိအဂ့ၢ်လီၤ”(ယိၤ ၂:၂၁). ထဲန့ၣ်မး အဝဲသ့ၣ်နၢ်ပၢၢ် တၢ်မၤဘူၣ်လဲၤကပာ်အခီပညီ လၢအပူၤကွံာ် တသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်လီၤ (ကွၢ်…

ဆိၣ်ကရ့ထံးကရၢ

ဖဲ ၁၉၄၁ န့ၣ် ဆိၣ်ကရ့ထံး(Socratic)ကရၢ ဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤ ဖဲကီၢ်အဲကလံး, အီးစဖီး (Oxford)ဖၠၣ်စိမိၤလီၤ. တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤ ဒ်သိးကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါတၢ်ကတိၤဂ့ၢ်လိာ်လၢ ပှၤနာ်ခရံာ်တဖု ဒီးပှၤတနာ်ယွၤ ပာ်ဖှိၣ်ဒီးပှၤလၢတသ့ၣ်ညါယွၤတဖုလီၤ.

တၢ်တဲးလိာ်ဃိလိာ်ဘၣ်ထွဲ သူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤန့ၣ် တၢ်တညီနုၢ်မၤအီၤ ဖဲဖၠၣ်စိမိၤလၢတမ့ၢ် ခရံာ်ဖိအတၢ်ကရၢကရိတဖၣ်အပူၤန့ၣ်ဘၣ်. တၢ်လၢလီၤလးတခီ မ့ၢ်ဝဲဆိၣ်ကရ့ထံးကရၢ အပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ မ့ၢ်ဝဲ ခရံာ်ဖိပှၤသ့လံာ် သရၣ်ဖးဒိၣ် စံၣ်.အဲး လူဝံး (C. S. Lewis) ဒီးကဲတ့ၢ် ကရၢခိၣ်(၁၅)နံၣ်လီၤ. ဆၢဝဲလၢ ပှၤကမၤကွၢ်အတၢ်ဆိကမိၣ် ဒီးလူဝံးနာ်ဝဲလၢ တၢ်နာ်ခရံာ်လဲၤခီဖျိတၢ်မၤကွၢ်အီၤ ဃံးထီၣ်ဃံးထီၣ်သ့ဝဲလီၤ. အဝဲသ့ၣ်ညါဝဲလၢ တၢ်နာ်ခရံာ်အံၤ အိၣ်ဒီးအဂ့ၢ်လၢ ပတူၢ်လိာ်အီၤသ့ ဒီးတၢ်မၤသးတဖၣ်လၢ ပဆိကမိၣ်နီၤဖးအီၤ သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်နၢ်ပၢၢ်အီၤသ့န့ၣ်, လူၤဝံး မၤပိာ်ဝဲ စီၤပ့းတရူးအတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ် ခရံာ်ဖိလၢလီၤပြံလီၤပြါတဖၣ် ဒ်တၢ်မၤသ့ၣ်နီၣ်အဝဲသ့ၣ် လၢ ၁ ပ့း ၃:၁၅ အပူၤ “ပာ်စီဆှံကစၢ်ခရံာ်လၢသုသးကံၢ်ပူၤတက့ၢ်. ဒီးကယဲၢ်ပှၤလၢအသံကွၢ်သုလၢ တၢ်မုၢ်လၢ်အိၣ်လၢသုပူၤ အဂ့ၢ်အကျိၤကိးဂၤဒဲးန့ၣ် အိၣ်ကတီၤသုသးထီဘိလၢ…

ယွၤသ့ၣ်ညါနၤ

ဖျါဝဲလၢ ယမိၢ်ဆိကမိၣ်ပလၢၢ်ဘၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲ လၢအယံၤတမံးလာ်ဒၣ်လဲာ်လီၤ. မုၢ်တနံၤ, ဖဲယဟဲက့ၤလၢကၠိအခါ ယကျဲးစၢးပာ်ယမဲာ်ဒ်သိး ပှၤသုတသ့ၣ်ညါ ယတၢ်သးအုးနီတဂၤတဂ့ၤလီၤ. ယမိၢ်သံကွၢ် “နဘၣ်တၢ်မနုၤလဲၣ်” အဝဲတဲအါထီၣ်ဝဲ တချုးနတဲယၤတမ့ၢ် တၢ်နီတမံၤန့ၣ် သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်လၢ ယမ့ၢ်နမိၢ်တက့ၢ် ယဆံးစၢ်နၤဒီး ယသ့ၣ်ညါနၤအါန့ၢ် နသ့ၣ်ညါလီၤနသးလီၤ. “ယမိၢ်အတၢ်တဲပလီၢ်ယၤထီဘိ လၢအသ့ၣ်ညါ ယမ့ၢ်မတၤလဲၣ်အံၤန့ၣ် မၤစၢၤယၤဒ်သိး ဖဲယလိၣ်ဘၣ်အီၤအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် အဝဲအိၣ်ပာ်လၢယဂီၢ်လီၤ.

ဒ်ပှၤနာ်ခရံာ်ဖိတဖၣ်အသိး ပဘၣ်တၢ်ကဟုကယာ်ပှၤလၢယွၤ လၢအသ့ၣ်ညါပှၤ တံၢ်နီၢ်လီၤ. ပှၤကွဲးထါစီၤပၤစီၤဒၤဝံးပတြၢၤအီၤ လၢအတၢ်အံးက့ၤကွၢ်က့ၤအဖိတဖၣ် ဖဲ စံး ၁၃၉:၁-၂ အပူၤ, “ယွၤဧၢ, ဃုကွၢ်ထံယၤ, ဒီးနသ့ၣ်ညါယၤလီၤ. ယဆ့ၣ်နီၤဒီး ယဂဲၤဆၢထၢၣ်န့ၣ် နသ့ၣ်ညါလီၤ. နနၢ်ပၢၢ် ယတၢ်ဆိကမိၣ်လၢ အယံၤလီၤ” . မ့ၢ်လၢယွၤသ့ၣ်ညါ ပမ့ၢ်မတၤလဲၣ်န့ၣ် (ပတၢ်ဆိကမိၣ်ခဲလၢာ်, ပတၢ်မိၣ်န့ၢ်တၢ်ဒီး ပတၢ်မၤတဖၣ်) လၢအတၢ်အဲၣ်ဒီး အတၢ်ကဟုကယာ်ဖးဒိၣ် အတၢ်စၢဃာ်အချၢန့ၣ် ပလဲၤဆူ
တၢ်လီၢ်အဂၤ တသ့နီတတီၤဘၣ် (:၇-၁၂). အဆၢဖိ ၉-၁၀ အပူၤ…

တၢ်ဆိကမိၣ်တဖၣ် ဒီးတၢ်ထုကဖၣ်တဖၣ်

“နကအိၣ်လၢ ယတၢ်ဆိကမိၣ်ဒီး ယတၢ်ထုကဖၣ်အပူၤထီဘိလီၤ”, ဖဲနနၢ်ဟူတၢ်ကတိၤဒ်န့ၣ်ဒီး နကဆိကမိၣ် မ့ၢ်အဝဲကမၤဝဲ အနီၢ်နီၢ်ဧါလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဖဲအဲးဒနၣ်ဒါဘံး(Edna Davis) တဲတၢ်န့ၣ် တလိၣ်နသးဒ့ဒီဘၣ်. ပှၤကိးဂၤလၢ ဝ့ၢ်ဖိအိၣ်ဒီးတၢ်ခီကျဲ မ့ၣ်ထဲတတီၤန့ၣ် သ့ၣ်ညါ ‘မုၣ်ကနီၤ အဲးဒနၣ်’ အလံာ်ဖါဘီဖိ လၢတကဘျံးဝံၤတကဘျံး, တကျိၤဝံၤတကျိၤအိၣ်ဒီး ပှၤအမံၤတဖၣ်လီၤ. ကိးမုၢ်ဂီၤဒဲးလၢဂီၤဂီၤန့ၣ် ပိာ်မုၣ်သးပှၢ်အံၤ ထုကဖၣ် ယွၤလၢအကလုၢ်ဖးဒိၣ်လီၤ. ပှၤကိးဂၤလၢအဝဲအမံၤစရီပူၤ တန့ၢ်ဘၣ် အတၢ်ထုကဖၣ် တၢ်စံးဆၢဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ် ဖဲအဝဲအတၢ်သံတၢ်ဘါန့ၣ် ပှၤအါဂၤအုၣ်အသးလၢ တၢ်မၤအသးဖးဒိၣ်တဖၣ် လၢအဝဲသ့ၣ်အတၢ်အိၣ်မူအပူၤဒီး အဝဲသ့ၣ်စံးဝဲလၢ အဲးဒနၣ် ထုကဖၣ် အဃိ တၢ်မၤအသးလီၤ.

ဖဲစီၤပ့းတရူးဘၣ် တၢ်စၢဃာ်လၢဃိာ်ပူၤန့ၣ် ယွၤဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် တၢ်ထုကဖၣ်အစိကမီၤလီၤ. ဖဲစီၤပၤဟ့ၤရိာ်အပှၤတဖၣ် ဖီၣ် စီၤပ့းတရူး ဝံၤန့ၣ် တ့ၢ်နုာ်ဝဲဆူဃိာ်ပူၤ အိၣ်ဒီးသုးဖိ တဆံဃုဂၤလၢ ခိးအီၤလွံၢ်ကပၤလိာ်လီၤ (မၤတၢ် ၁၂:၄), တၢ်မုၢ်လၢ်တအိၣ် လၢကထူၣ်ဖျဲးဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ် အဆၢဖိ ၅ အပူၤ…