စှီၤတံၢ် ယွၤအကလုၢ်ကထါ
ထးကိၤကနံအကွီၤလီၢ်လံၤလၢ တၢ်စၢလီၤစဲၤအီၤ ဖဲယတံတံၢ်ဖးဒိၣ်အပဲတြီဖးဒိၣ်အလိၤန့ၣ် တူၢ်ဘၣ် ကီၢ်စဲၣ်မဲးနံၣ်စိထၣ်(Minnesota) အတၢ်ခုၣ်ကတီၢ်န့ၢ်ဝဲလီၤ. ဖဲလၢစီၤစုၤခီၣ်ယီၢ်တကယၤန့ၣ် ထးကွီအဂၤတခါ ဘၣ်တၢ်စၢဃာ်အီၤကျၢၤကျၢၤ ဖဲပှၤမၤကျီၢ်နူၢ်ထံ အဘုဖီကပၤလီၤ. ဖဲဘှ့ၣ်ကလံၤမုၢ်ဖးဒိၣ် လီၤအကတီၢ်န့ၣ် ယတံတံၢ်စၢပျံၤလၢထးကွီၤခံ ကဝီၤအဘၢၣ်စၢၤ ဒ်သိးအဝဲကလဲၤဘၣ်ကျဲလၢဟံၣ်ဒီးဘုဖီအဘၢၣ်စၢၤလီၤ. ခီဖျိ ဖီၣ်ဃာ်ပျံၤဃံးဃံးဒီး လဲၤဝဲန့ၣ် အကျဲတကမၣ်လၢၤဘၣ်.
ယတံတံၢ်စူးကါပျံၤလၢဆှၢအီၤဘၣ်ဘၣ် ဖဲဘှ့ၣ်ကလံၤမုၢ်အကတီၢ်အံၤန့ၣ် ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ယၤ လၢစီၤဒၤဝံး စူးကါဧ့ၤဘြံၤအထါတဖၣ် ဒ်သိးယွၤအတၢ်ကူၣ်သ့ကနဲၣ်အီၤ ကျဲထီဒါတၢ်ဒဲးဘးဒီးတၢ်မၤကမၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. စံး ၁၉:၉-၁၁ “ယွၤအတၢ်စံၣ်ညီၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်အမ့ၢ်အတီဒီးလိၤဝဲတီဝဲခဲလၢာ်လီၤ. ပသးကွံအီၤအလီၢ်အိၣ်ဒိၣ်န့ၢ်ထူ, ဒီးဒိၣ်န့ၢ်ထူအစီထံလၢအအါန့ၣ်တက့ၢ်လီၤ. မ့ၢ်အဆၢန့ၢ် ကနဲစီ, ဒီးကနဲစီလၢအလီၤစီၤလၢကနဲအခိၣ်ထံအလိၤန့ၣ်တက့ၢ်လီၤ.
တၢ်စှီၤဃာ် တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ လၢယွၤကလုၢ်ကထါ လၢယွၤအသးဒုးသ့ၣ်ညါဝဲန့ၣ် ကပၢၤဃာ်ပှၤ လၢပကျဲကမၣ်ဒီး မၤစၢၤပှၤ ဒ်သိးပကဆၢတဲာ်တၢ်လၢ ဒုးလၤကပီၤယွၤ ဒီးပှၤဂၤတဖၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံဟ့ၣ်ဒုးပလီၢ်ပှၤ ဒ်သိးပသုတဟးယံၤထီၣ်ဒီးယွၤ ဒီးဆှၢပှၤကျဲဆူဟံၣ်လီၤ. တဲပှၤကစၢ်လၢအုၣ်ခီၣ်က့ၤပှၤ အတၢ်အဲၣ်လၢပတဟ့ၣ်ဘၣ်အပှ့ၤ ဒီးတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤတဖၣ်လၢအိၣ်ခိးပာ်ပှၤလၢ ကပာ်လီၤအတၢ်နာ်လၢခရံာ်အပူၤလီၤ. ယွၤအကလုၢ်ကထါ မ့ၢ်ပသးသမူအပျံၤန့ၣ်လီၤ. မ်ယွၤမၤစၢၤပှၤ လၢပကဖိးဃာ်ပျံၤအံၤ တထံၣ်ဃီတက့ၢ်.
ဂ့ၤအါထီၣ်သကိး ဒ်သိးသိး
မၣ်ရံၣ်(Marie), မ့ၢ်မိၢ်လၢအဝၤတအိၣ်ဘၣ်တဂၤ တနါစိၤလီၤတိၢ်လၢတၢ်လဲၤဆူသရိာ် ဒီးမၤလိလံာ်စီဆှံဘၣ်, အဝဲလဲၤဆူသရိာ်ကိးနွံဒဲး ဃုာ်ဒီးအဖိယဲၢ်ဂၤ ဒီးမၤန့ၢ် အဝဲသ့ၣ် အတၢ်လိၣ်ဒီး မၤကဆှဲကဆှီအဝဲသ့ၣ်လီၤ.
တနံၤန့ၣ်, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်တဲဘၣ် မၣ်ရံၣ်လၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတနီၤအိၣ်ဒီးအတၢ်ဟ့ၣ်တဖၣ်လၢအပှၤဟံၣ်ဖိအဂီၢ်လီၤ. ပှၤဒီမိဝၤခံဂၤ ကျဲၤန့ၢ်အီၤဟံၣ်လၢအပှ့ၤဘၣ်ဘၣ်ဖိလီၤ. ပှၤအဂၤတဒူၣ် ဟ့ၣ်အီၤတၢ်မၤ ဖဲအခီဖံၣ်ကျးဒီးကဲဘျုးဝဲလီၤ. ပှၤသးစၢ်တဂၤ ဟ့ၣ်အီၤလၢ သိလ့ၣ်လၢအဘှီက့ၤဝဲတခိၣ် ဒီးအၢၣ်လီၤအီၤလၢကဘှီန့ၢ်အီၤ ဖဲဟးဂီၤတဘျီဘျီလီၤ. မၣ်ရံၣ်စံးဘျုးယွၤ အိၣ်ဒီးတၢ်သးခု မ့ၢ်လၢအိၣ်ဘၣ်ဖဲလီၢ်ကဝီၤ လၢပှၤမၤယွၤအတၢ်မၤဒီး မၤစၢၤလိာ်သးကဒဲကဒဲလီၤ.
ပဟ့ၣ်တၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ် ဒ်မၣ်ရံၣ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ်သနာ်က့ ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်န့ၣ် တၢ်တ့လီၤပာ်လီၤအီၤ ဒ်သိးကမၤစၢၤလိာ်အသးလီၤ. ပှၤကွဲးတၢ်သးခုကစီၣ် စီၤလူၤကၣ် ပာ်ဖျါပှၤနာ်ခရံာ်တဖၣ် “အိၣ်ဝဲတဘိယူၢ်ဃီ လၢတၢ်မၢဖိအတၢ်သိၣ်တၢ်သီအပူၤ ဒီးလၢတၢ်ရ့လိာ်, ဒီးတၢ်စိၢ်ဘျဲးကိၣ်, ဒီးတၢ်ဘါထုကဖၣ်အပူၤ”လီၤ (မၤတၢ် ၂:၄၂). ဖဲပပာ်ဖှိၣ် ပတၢ်ပိးလီဂံၢ်ထံးတဖၣ်န့ၣ် ပမၤသကိးတၢ်ဒ်သိးသိး လၢပကမၤစၢၤပှၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ် ဒ်ပှၤနာ်ခရံာ်လၢအဆိတဖၣ် မၤဝဲအသိးလီၤ (:၄၄-၄၅). ဖဲပဒိၣ်ထီၣ်ဘူးထီၣ်ဒီးယွၤ ဒီးပှၤဂၤတဖၣ်န့ၣ် ပကဟုကယာ်လိာ်ပသးကဒဲကဒဲသ့ဝဲလီၤ. တၢ်အုၣ်ပသးလၢယွၤ အတၢ်အဲၣ်ခီဖျိ ပဒုးနဲၣ်ဖျါ ယွၤအဖိအတၢ်အိၣ်မူဖံးမၤအဒိအတဲာ်အံၤ ကဆှၢပှၤဂၤဆူ အတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်ဒီးယ့ၣ်ရှူး…
ခွဲးယာ်လၢ တၢ်ဒုးကပီၤထီၣ် တၢ်ကပီၤ
ဝ့းတနံၣ်(Whitney) မ့ၢ်ပှၤစဲၣ်နီၤတဂၤလၢကျိာ်စ့ ဒီးအိၣ်ဘှံးဝဲဒၣ်လၢတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါမၢ်ရှး ၂၀၂၀ နံၣ်, အဝဲဟးကသုၣ်ဝဲ အထွံၣ်ဖိလၢ ဝ့ၢ်နယူယီး(New York)လီၢ်ခၢၣ်သး ဖီကရၢၢ်ပူၤအဆၢကတီၢ်, ထံၣ်ဝဲဒၣ် သိလ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ဒဲလၢဘၣ်တၢ်မၤအီၤလၢ တၢ်ကံးညၣ်အဝါ ဒီးအလိၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးထူၣ်စုညါဃုာ်ဒီးတၢ်ကရၢကရိအမံၤလၢ မၤဂ့ၤမၤစၢၤတၢ်လၢ အတနၢ်ဟူဘၣ်နီတဘျီ လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဃုသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ် လၢပှၤအကရူၢ်ဖိတဖၣ်တ့ထီၣ်ဝဲ တၢ်ဆါဟံၣ်လၢပျီပူၤ ဒ်သိးပှၤနယူယီးဖိတဖၣ် လၢအဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် ကိဘ့း-၁၉ တၢ်ဆါတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဃိဒီးသံကွၢ်ဝဲမ့ၢ်တၢ်လၢ ကဘၣ်မၤစၢၤဝဲအိၣ်တမံၤမံၤဧါန့ၣ်လီၤ. တဘျုးနွံအတီၢ်ပူၤတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါမ့ၢ်ဂ့ၤ ထံဂ့ၢ်ကီၢ်ဂ့ၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်မ့ၢ်တဒ်သိးလိာ်သး ဘၣ်ဆၣ် ဝ့းတနံၣ်ဒီး အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် တသ့ဖဲအသ့န့ၣ်နုာ်လီၤ မၤသကိးတၢ်န့ၣ်လီၤ. ဝ့းတနံၣ်စံးဝဲဒၣ် “ပှၤတဂၤလၢ်လၢ်လၢယထံၣ်ဒီးမၤသကိးဘၣ်တၢ်ခဲလၢာ်မ့ၢ်ဒၣ်ပှၤသူၣ်ဂ့ၤသးဝါနီၢ်နီၢ်ခဲလၢာ်”န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်လၢအဝဲပတြၢၤဝဲ တမံၤန့ၣ် “ဖဲဝ့ၢ်နယူယီး လိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤနးနးကလဲာ်အဆၢကတီၢ်” မတၤတဂၤမး တလိၣ်ဟ့ၣ်တၢ်အဘူးအလဲလၢဖံးတၢ်မၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်တြီဆၢ ကိၣ်ရိနၣ်တၢ်ဆါအၢသီအဂီၢ် တၢ်လိၣ်ဘၣ်သပှၢ်တၢၢ်အဃိ တၢ်မၤစၢၤကရၢတဖၣ် ဟံးထီၣ်စု ဒီးပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်, လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ပှၤလၢအစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ်အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ် ခွဲးယာ်လၢကဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလီၤ ကစၢ်ခရံာ်အတၢ်ကပီၤဆူ ပှၤအဂုၤအဂၤတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤလၢကစၢၢ်ဒီခိၣ်အပူၤန့ၣ် အဝဲသိၣ်လိသီလိအပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ…
မုၢ်လၢ်တၢ်လၢယွၤ
တနံၣ်အဂီၢ် နံၤသဘျ့တဖၣ် ဘူးထီၣ်ကဟဲတုၤအခါ ပှၤပှ့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢဆဲးကျိးန့ၢ်တီၤ အီၣ်လဲ(online) ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢအမ့ၢ် တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဝဲသ့ၣ်ပှ့ၤဝဲတဖၣ် တဟဲတုၤဝဲဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၤ ခီဖျိ တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢ တၢ်ဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤ တၢ်အကျိၤအကွာ်တဖၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ယသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢပဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် သးအိၣ်ပှ့ၤသ့ၣ်အမုၢ်ဖိ လၢပှၤဆါတၢ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဖၠါဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ပသ့ၣ်ညါပာ်လၢ တၢ်ဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤ တၢ်ဖိတၢ်လံၤကျဲအကျိၤအကွာ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ကချ့ဧါ, ကစဲၤခံဧါန့ၣ် ပတဲလီၤတံၢ်တသ့အဃိန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဖဲယမိၢ်ပှ့ၤဝဲ တၢ်လၢ ဆဲးကျိးန့ၢ်တီၤအီၣ်လဲ ဃုာ်ဒီး တၢ်ကဟဲဆှၢတၢ်လၢအချ့န့ၣ်အဂီၢ်အခါ ပတၢ်ဆၢမုၢ်လၢ်တၢ်တဖၣ် ဆီတလဲကွံာ်အသးန့ၣ်လီၤ. ပဘၣ်တၢ်အၢၣ်လီၤပှၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလၢ တၢ်ဖိတၢ်လံၤကဟဲတုၤဝဲခံသီအတီၢ်ပူၤ ဒီးပဆိကမိၣ် လၢဟဲကတုၤဝဲချ့ချ့ ဘၣ်ဆၣ်ကဲထီၣ်တၢ်သးတံာ်တာ်လၢ ပဂီၢ်မ့ၢ်လၢပပှ့ၤ တၢ်တဖၣ် တဟဲတုၤဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
ခ့ခါအဆၢကတီၢ် ညီနုၢ် ပဘၣ်အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢ တၢ်မၤန့ၢ်တၢ်တမံၤမံၤလၢအဆိအချ့ ဒီးတဘျီဃီန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဝံသးစူၤအိၣ်ခိးတၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပမ့ၢ်ကွၢ်လၢနီၢ်သးတကပၤန့ၣ်ဒီး တၢ်သူၣ်စူၤသးစူၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ခိၣ်ဖး လၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလံာ်သးသယုၢ်တၢ်ဘၣ်တၢ်ကွဲးအီၤအဆၢကတီၢ် ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် သူၣ်အုးသးအုးဝဲဒၣ်လၢဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤဟးဂီၤအီၤလၢ ပှၤဘၤဘူၤလိၣ်ဖိတဖၣ် ဒီးဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲ တၢ်တၤတၢ်တမံၤဘၣ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဖဲတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်အိၣ်ပှဲၤအပူၤဒၣ်လဲၣ်န့ၣ်…
ဖဲပတၢ်ဂံၢ်စၢ်ကဲထီၣ် ပတၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်
ဒြူး(Drew) ဘၣ်လီၤဝဲဃိာ်ပူၤခံနံၣ် မ့ၢ်လၢစံၣ်တဲၤတဲလီၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ်အဂ့ၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ. အဝဲဖးဘၣ်ဝဲ ပှၤမၤတၢ်သးခုကစီၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်အါမး လၢအဝဲသ့ၣ်သူၣ်ခုသးခုဝဲဒၣ်လၢ ဘၣ်တၢ်တ့ၢ်နုာ် အဝဲသ့ၣ်လၢဃိာ်ပူၤအဃိန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဒြူးစံးဝဲလၢ တၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တမ့ၢ် အဝဲအတၢ်လဲၤခီဖျိ, အတၢ်တူၢ်ဘၣ်န့ၣ်ဘၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ် အမါလၢ ကစၢ်ယွၤဃုထၢ ပှၤလၢအကမၣ် ဒ်သိးကတူၢ်ဘၣ်တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အမါစံးဆၢအီၤ “တမ့ၢ်ဒ်ဘၣ်. ယဆိကမိၣ် ကစၢ်ယွၤဃုထၢပှၤလၢ ကြၢးဝဲဘၣ်ဝဲတဂၤ ဒီးတမ့ၢ်တၢ်မၤအသးကလီကလီဘၣ်”န့ၣ်လီၤ.
ဒြူးအတၢ်လဲၤခီဖျိအံၤ မ့ၢ်ကလီၤဂာ်ဘၣ်ထွဲ ဒ်ဝံယံးရမံယၤ လၢအမၤ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်မၤတီတီလိၤလိၤ ခီဖျိဟ့ၣ်ပလီၢ်ကီၢ်ယူဒၤလၢ ကစၢ်ယွၤ ကစံၣ်ညီၣ်အပှၤဂီၢ်မုၢ် လၢအတၢ်ဒဲးဘးအဃိန့ၣ်လီၤ. တချုး ကစၢ်ယွၤအတၢ်စံၣ်ညီၣ်ဟဲဝဲဒၣ်န့ၣ် ယူဒၤပှၤခိၣ်ပှၤနၢ်တဖၣ် ဒိတီၢ်ဝံယံးရမံယၤ ဒီးဒုးဃာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဝံယံးရမံယၤ ပာ်တၢ်ကမၣ်လၢကစၢ်ယွၤဒီးစံးဝဲ “ယွၤဧၢ, နကလံာ်ယၤ”န့ၣ်လီၤ. ဝံနာ်ဝဲဒၣ်လၢကစၢ်ယွၤ တအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအီၤန့ၣ်ဘၣ်လီၤ(:၇). “အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ ဖဲယကတိၤတၢ်တဘျီဘျီန့ၣ်...ယွၤအကလုၢ်ကထါကဲထီၣ် တၢ်ဒုၣ်ဒွဲၣ်အလီၢ် ဒီးတၢ်မၤတရီတပါအလီၢ် လၢယဂီၢ် ကိးမုၢ်နံၤမုၢ်နၤဒဲးလီၤ” (:၈). အဝဲစံးဝဲ“မုၢ်တနံၤလၢယအိၣ်ဖျဲၣ်န့ၣ် မ်အဘၣ်တၢ်ဆိၣ်အၢတက့ၢ်”(:၁၄). “ယဟဲထီၣ်လၢပှၤအဒၢလီၢ်, ဒ်သိးယကထံၣ်ဘၣ် တၢ်မၤကိၢ်မၤဂီၤ…
လၢတၢ်သးခုကစီၣ်အဂီၢ်
ဖဲ၁၉၁၆ နံၣ်န့ၣ် နဲလစဲၣ်ဘဲ(Nelson Bell)ဖျိထီၣ်ဝဲ ကသံၣ်တၢ်မၤလိဖဲ အိၣ်ဖျဲၣ်အလီၢ် လၢကီၢ်စဲၣ်ဘကၠံနယၢၤ(Virginia)န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢနံၣ်အံၤအပူၤ အဝဲဒိးတ့ဒိးဖျီအသးဒီးအမါဝံၤ ဃုလါ အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လဲၤတုၤဝဲဒၣ်ဆူတရူးကီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအသးအိၣ်ဝဲ (၂၂)နံၣ်န့ၣ် အဝဲဘၣ်မၤဝဲ ကသံၣ်သရၣ် လၢအကွဲးကါကူစါတၢ်ဖဲ တၢ်အဲၣ်ဒီးတၢ်သးကညီၤတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆါဟံၣ်အံၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်ထဲတဖျၢၣ်ဧိၤဒီး ဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ် ပှၤအိၣ်ဆိးဝဲ ကအိၣ် ခံကကွဲၢ်ဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤ. နဲလစဲၣ် ဃုာ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် ကွၢ်ထွဲတၢ်ဆါဟံၣ် အတၢ်ဖံးတၢ်မၤ, ကွဲးကါကူစါပှၤဆါ, စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်သးခုကစီၣ် ဆူညါ ၂၄ နံၣ်ဆူ ပှၤတရူးဖိလၢအကထိတဖၣ်အကထိအကျါန့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံာ် ပှၤတရူးဖိလၢတနာ်ဝဲ ပှၤထံဂၤကီၢ်ဂၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကိးအီၤလၢ ‘ပှၤတခီဘီမုၢ်ပှၤအၢပှၤသီ’, လၢခံနဲလစဲၣ်န့ၣ် အမံၤဟူသၣ်ဖျါလၢ “ဘဲလၢပှၤတရူးဖိတဖၣ်အဲၣ်ဝဲ” န့ၣ်လီၤ. အဖိမုၣ်ရူၤသးန့ၣ်လၢခံဒိးတ့ဒိးဖျီအသးလၢ ပှၤမၤတၢ်သးခုကစီၣ်သရၣ်ဖးဒိၣ် ဘ့လ့ၣ်ကရ့ၣ်ဟၣ်န့ၣ်လီၤ.
နဲလစဲၣ် မ့ၢ်ပှၤစဲၣ်နိးတဂၤလၢ ကွဲးကါကူစါတၢ်ဒီးသိၣ်လိလံာ်စီဆှံသရၣ်တဂၤဘၣ်ဆၣ် တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်ဆှၢပှၤဆူ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ်အအိၣ်ဘၣ်. ခီဖျိ အတၢ်အိၣ်မူသကဲးပဝာ် ဒီးအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤ ဒ်ကစၢ်ယွၤကလုၢ်ကထါပာ်ဖျါဝဲအသိး အဃိ ခရံာ်တၢ်သးခုကစီၣ်အတၢ်မၤကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤတံတူးလၢအမ့ၢ် ပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိလၢ ကွၢ်ထွဲခရံာ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢ…
ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် ဆူ ဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခွါ
ပှၤအခိၣ်တဂၤ သံကွၢ်ယၤ လၢမ့ၢ်ယကလဲၤကတိၤတၢ်ဒီးပိာ်မုၣ်တဂၤ လၢအိၣ်ဒီးမဲာ်ထံမဲာ်နိ လၢပှၤကတိၤဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ်အဒၢးပူၤန့ၣ်လီၤ. ကၤရ့ၤ(Karen)န့ၣ် အသးနံၣ်အိၣ်ဝဲ ၄၂ နံၣ် ဒီးဆၢမုၢ်လၢ်ဝဲလၢ
ကဒိးတ့ဒိးဖျီအသးလၢ ပှၤဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးဒီးအီၤ တဂၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပှၤတဂၤန့ၣ် မ့ၢ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤကစၢ် လၢအအိၣ်ဒီးအဖိအမါန့ၣ်လီၤ.
ကၤရ့ၤန့ၣ် ဘၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒီး ဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခွါလၢကတိၤအၢလိာ်လ့အီၤ ဒီးအပၢ်လၢတပာ်ဖျါတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ လၢအလိၤအဃိ လၢအနီၢ်ဆံးလံၤလံၤ အဝဲသ့ၣ်ညါဝဲလၢ အနီၢ်ခိနီၢ်သး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါလၢ ပိာ်ခွါသ့ၣ်တဖၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ဖဲအတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် ဘၣ်တၢ်မၤသီထီၣ်က့ၤဝံၤအလီၢ်ခံ ကဘၣ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်
မၤလိသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲ, ဘၣ်ဆၣ် အတၢ်ဆၢမိၢ်န့ၢ်သးလီ တၢ်အဲၣ်လၢအဲၣ်ဒိးမၤန့ၢ်ဝဲန့ၣ် အိၣ်တ့ၢ်ဒ်အဖၢမုၢ် ဒီးတဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲအဃိ ကဲထီၣ်တၢ်သးဘၣ်ဖှီၣ်လၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲယစံးကတိၤသကိးတၢ်ဒီး ကၤရ့ၤဝံၤန့ၣ်ဒီး ပဆုးလီၤပခိၣ်ဒီးပဃ့ဘါထုကဖၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိတၢ်ထုကဖၣ်အစိကမီၤအဃိ ကၤရ့ၤတဲဘၣ်ကစၢ်ယွၤ တၢ်လၢအလ့ပစီအီၤတဖၣ် ဒီးအၢၣ်လီၤဝဲလၢ ကမၤကတၢၢ် အတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီး အတၢ်မၤကစၢ်, ဒီးပာ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် အနီၢ်ကစၢ်တၢ်မိၢ်န့ၢ်သးလီတၢ်တဖၣ် ဆူကစၢ်ယွၤအစုပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲဟးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ဒၢးပူၤအဆၢကတီၢ် ဖျါဝဲဒၣ်လၢ တၢ်သးဖှံအိၣ်ပှဲၤဒီးအီၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲန့ၣ် ယနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ် တၢ်ရ့လိာ်မၤဘၣ် ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်ခွါ လၢတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်တမံၤဃီအပူၤ ဖဲစီၤပီလူး…
ပတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢးတၢ်န့ၣ် တကဲထီၣ်တၢ်ကလီကလီဘၣ် “WALK ON”
“WALK ON” မ့ၢ်လံာ်တၢ်ကွဲးဂ့ၤလီၤဆီ ဒီးဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်လၢဘဲၣ် မဲၣ်ကိၣ်စၢၣ် (Ben Malcolmson) အနီၢ်ကစၢ်အတၢ်ကွဲးနီၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်ကၠိဖိတဂၤ လၢအတၢ်လဲၤခီဖျိလိာ်ကွဲ အမဲရကၤဖျၢၣ်ထူ တအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် ပှၤဃုထၢအီၤ ဒ်အမ့ၢ် ပှၤလိာ်ကွဲ မၤပှဲၤတၢ်ဖိတဂၤ လၢ ၂၀၀၇ နံၣ် ကီၢ်စဲၣ်ကဲၣ်လံဖိနယၤကလံၤထံး ဖၠၣ်စိမိၤ ရိး(စ)ဘိ အဖၠဲးကတၢၢ်(Rose Bowl champion)ဖျၢၣ်ထူကရၢန့ၣ်လီၤ. ဒ်အမ့ၢ် ပှၤလၢအကွဲးလံာ်တၢ်ကစီၣ် အလံာ်ပရၢလၢတနံၤအဂီၢ်တနံၤအဂီၢ်အသိး, အဝဲ ပာ်လီၤအသးလၢ ကကွဲးပာ်ဖျါထီၣ် ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိတဖၣ် အတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢး မၤလိဖျၢၣ်ထူလၢ အနီၢ်ကစၢ် အတၢ်လဲၤခီဖျိအသိးအဃိ ဒီးမၤန့ၢ်ဝဲ တၢ်လီၢ်လၢ ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိ တဖၣ်အကျါ တလီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲမဲၣ်ကိၣ်စၢၣ်နုာ်လီၤလိာ်ကွဲ မၤသကိးတၢ်လၢဖျၢၣ်ထူကရၢန့ၣ် အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် မၢဆူၣ်အီၤ လၢကဃုထံၣ်န့ၢ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်တိာ်လၢအဂီၢ် ဒ်မၤန့ၢ်ဝဲ တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢအဆၢန့ၢ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ အတံၤသကိးပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိအဂၤတဖၣ်န့ၣ် လၢတၢ်စံးကတိၤသကိး တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အဂ့ၢ် တၢ်လီၤဆီတအိၣ်အဃိ အဝဲအတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤ ဆံးလီၤစှၤလီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲဃ့ဘါထုကဖၣ် တၢ်လၢကစၢ်ယွၤကဒုးနဲၣ်ကျဲအဂီၢ်အခါန့ၣ် မဲၣ်ကိၣ်စၢၣ်ဖးဘၣ်ဝဲ ကစၢ်ယွၤကလုၢ်ကထါ…
တၢ်နာ်န့ၢ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်ထံၣ်ဆိ ခါဆူညါ
ယဝၤနီၣ်ဆှၢပှၤ သိလ့ၣ်ဆူ တၢ်လီၢ်လၢ ပတညီနုၢ်လဲၤအဆၢကတီၢ် အဝဲပာ်သူၣ်ပာ်သးဝဲ စဲးအပီးအလီ ကၠံၣ်ပံၣ်အဲး(စ)(GPS)အတၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါဝဲ တၢ်တဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးန့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤနုာ်လီၤ နီၣ်သိလ့ၣ်ဆူကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အခါ ကၠံၣ်ပံၣ်အဲး(စ) ဟ့ၣ်ကူၣ်ဝဲလၢ ပကဘၣ်ဟးထီၣ်လၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ဒီး ပိာ်ကျဲဖိလၢ သိလ့ၣ်တခိၣ်လဲၤသ့ ဒီးကျဲအံၤ ပှၤဆိးကါလၢ ပှၤဖံးတၢ်မၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤတၢ်ကအိၣ်မံးလးတဆံဃၣ်ဃၣ် သိလ့ၣ်တဖၣ် လၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အပူၤ လၢအလဲၤသဃဲၤဒီးပှၤန့ၣ် ဘူးတံၢ်မးလၢ ကဘၣ်အိၣ်ပတုာ် ခီဖျိတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢ တၢ်တ့ဘှီကျဲအတၢ်မၤဖးဒိၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ကျဲဖိလၢပပိာ် တဘိန့ၣ် သိလ့ၣ်လဲၤထီၣ်က့ၤလီၤစှၤအဃိ ဒုးကဲထီၣ်ပတၢ်လဲၤဘျ့ဘျ့ဆှီဆှီန့ၣ်လီၤ. ယဝၤ ဒဲၣ်(Dan)စံးဝဲ “ယတထံၣ်ဆိ တၢ်ကမၤအသး ခါဆူညါဘၣ်ဆၣ် ကၠံၣ်ပံၣ်အဲး (GPS) ထံၣ်ဆိဝဲ”န့ၣ်လီၤ. “ဒ်ကစၢ်ယွၤထံၣ်ဆိ ခါဆူညါအသိး”, ပအၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်ကိးဂၤဒဲးန့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤထံၣ်သ့ၣ်ညါဆိ တၢ်ကမၤအသးလၢခါဆူညါအဂီၢ်အဃိ ကစၢ်ယွၤဆီတလဲ ပှၤမၤကူးပှၤကူၣ်သ့လၢ မုၢ်ထီၣ်တဖၣ် အတၢ်က့ၤကျဲန့ၣ်လီၤ. မးသဲ ၂:၂ ပာ်ဖျါဝဲ “ပှၤအိၣ်ဖျဲၣ်ယူဒၤအစီၤပၤ” အိၣ်ဖဲလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပၤဟ့ၤရိာ်အသးတံာ်တာ်ဝဲဘၣ်ဃး ဒီးတၢ်ကစီၣ်လၢ စီၤပၤအထီဒါပၢဆှၢတၢ်တဂၤအဂ့ၢ်အဃိ စံးကတိၤကဘျံးကဘျၣ် ပှၤမၤကူးဖိတဖၣ် ဒီးမၢအလဲၤဝဲဆူ ဝ့ၢ်ဘ့ၤသလ့ဃ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.…
တၢ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးလၢ ဆီကဆီအတၢ်ဖျးပှၤ
ဆီကဆီမံၤ(wild turkey)ခံဘ့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢယမဲာ်ညါ ဖဲပှၢ်ပူၤကျဲဖိလၢ ယဃ့ၢ်လၢယနီၢ်ကစၢ် တၢ်ဟူးတၢ်ဝးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယဆိကမိၣ်ထီၣ် လၢယလဲၤတၢ်အဘူးကတၢၢ်ဒီးဆီကဆီတဖၣ်န့ၣ် ကန့ၢ်ထဲလဲၣ်. ယဃ့ၢ်ဃၢလီၤယသးဒီးယဟး ဒီးအကတၢၢ်န့ၣ် ယအိၣ်ပတုာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ် အဆၢကတီၢ် ဆီကဆီမံၤခံဘ့ၣ် ဟဲဃ့ၢ်ဝဲလိၤလိၤဆူ ယအိၣ်ဒီး ဖျးဝဲယယီၢ်ဒ့ဒီးယချၢန့ၣ်လီၤ. ဆီကဆီအနိာ်န့ၣ် အ့ၣ်ဒီးဖျးဘၣ်ပှၤဆါဝဲဒိၣ်မးအဃိ ယဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးဝဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ဃ့ၢ်လူၤယၤ တုၤဒၣ်လဲၣ် လူၤယၤတန့ၢ် အဆၢကတီၢ် ဒီးအိၣ်ပတုာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်လိာ်ကွဲအပျီအံၤ ဘျံးကဒါက့ၤအသးဒ်လဲၣ်. ဖဲဆီကဆီစးထီၣ် မၤဒၢၣ်တၢ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပှၤလၢဃုလူၤခးအီၣ်တၢ်မံၤလာ် ဘၣ်တၢ်လူၤကဒါက့ၤအီၤလၢ ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတၢ်မံၤလာ်န့ၣ်လီၤ. ယမၤယသး ဒ်ပှၤအသးတထံ ဒီးယသးဆိကမိၣ်လၢ ယကမၤပျံၤမၤဖုး ဆီကဆီ ဒ်သိးကဃ့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးဘူးတ့ၢ်မးလၢ တၢ်ကမၤဘၣ်ဒိဆါယၤအဃိ ယဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးယသးလၢ ဆီကဆီမံၤန့ၣ်လီၤ.
စီၤကၤလယးအဂီၢ် စီၤဒၤဝံးန့ၣ် မ့ၢ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်တအိၣ်အဃိ ကတိၤဒုၣ်ဒွဲၣ်ဝဲဒီး မၢအဟဲသုးဘူးဆူအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ၁ ရှမူၤအ့လး ၁၇:၄၄ ပာ်ဖျါဝဲ, “ဟဲဆူ ယအိၣ်တက့ၢ်, ဒီးယကဟ့ၣ်နဖံးနညၣ် လၢထိၣ်ဧိၤလံာ်ဧိၤလၢမူကပိာ်လိၤ, ဒီးလၢဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢတၢ်ပျီပူၤလီၤ” န့ၣ်လီၤ. စီၤဒၤဝံးဆီတလဲကွံာ် တၢ်အိၣ်အသးစးထီၣ်ဝဲ…