ယနၢ်ဟူ ဒၢလွဲသီၣ်ထီၣ်
“ယနၢ်ဟူဒၢလွဲသီၣ်ထီၣ် လၢခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အမုၢ်နံၤ” န့ၣ် မ့ၢ်ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အတၢ်သးဝံၣ်လၢ အလီၤတိၢ်လီၤဆီနီၢ်နီၢ်တယုၢ်, ဘၣ်တၢ်ဒိးသန့ၤအသး လၢထါတယုၢ် ဒီးဘၣ်တၢ်ကွဲးန့ၣ်အီၤလၢ ဟဲနရံၣ် ဝဲး(စ)ဝီး(သ) လီဖဲလိၤ (Henry Wadsworth Longfellow) န့ၣ်လီၤ. ညီနုၢ်ပမုၢ်လၢ် ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အတၢ်သးခုဒီး တၢ်မၤမုာ်မၤဖှံပှၤသးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် လၢတၢ်န့ၣ်အလီၢ်န့ၣ်, ထါအဖျၢၣ်တဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်သးအုးဖးဒိၣ်ဒီး ကိးထီၣ်ဝဲ “လၢတၢ်သးဟးဂီၤ ယဆုးလီၤယခိၣ်/ ဒီးစံးတၢ်မုာ်တအိၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်/ မ့ၢ်လၢတၢ်သးဟ့အဂံၢ်ဆူၣ်, ဒုၣ်ဒွဲၣ် ကလူးအတၢ်သးဝံၣ်/ တၢ်အမုာ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢ, တၢ်ဂ့ၤ ကဘၣ်ပှၤကညီ”န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဒီး တၢ်သးဟးဂီၤအံၤ သုးအသးဆူညါ ဆူတၢ်မုၢ်လၢ်အပူၤ ဒီး မၤမုာ်မၤကျၢၤက့ၤပှၤ, ဒီးစံး “ယွၤတသံဘၣ်, ဒီးယွၤတမံဘၣ်/ တၢ်အၢကဃၣ်ကွံာ်, တၢ်တီမၤနၢၤလုၢ်ဘၢ/ တၢ်အမုာ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢ, တၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါကဟဲလီၤဘၣ် ပှၤကညီ” န့ၣ်လီၤ.
တၢ်မုၢ်လၢ်ဟဲထီၣ်ဝဲလၢတၢ်သးအုးထါအက့ၢ်အဂီၤအံၤ ပထံၣ်န့ၢ်အီၤစ့ၢ်ကီးလၢ တၢ်သးအုးအထါတဖၣ် လၢလံာ်စီဆှံအပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ဒ်န့ၣ်သတးဒီး, စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၄၃:၁ စးထီၣ်ဝဲ လၢပှၤကွဲးထါ အတၢ်ကိးပသူထီၣ် ဘၣ်ဃးဒီး အဒုၣ်အဒါတဖၣ်…
အိၣ်စဲဘူးဒီးတၢ်ဂ့ၤ
ဖဲပပာ်ပသိလ့ၣ်လၢ တၢ်လီၢ်ပျီတတီၤအကပၤဒီး ပလဲၤခီအီၤလၢပခီၣ်ဆူပဟံၣ်အခါ, ထီဘိဃာ်ဃာ် ပထြၢသၣ်အချံတဖၣ် စဲဘူးလၢပကူပသိးတဖၣ်အလိၤ, လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဖဲ သ့ၣ်လၣ်လီၤဆှူအကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. “ပှၤဒိးပိာ်ပှၤသိလ့ၣ်အခံ” ဆံးဆံးဖိတဖၣ်အံၤ စဲထီဃာ်လၢပကူပသိး, ပခီၣ်ဖံး, ဒီးတၢ်တမံၤလၢ်လၢ် လၢအလဲၤခီအီၤ တဖၣ်အလိၤ, ဒီး လဲၤတုၤဝဲ ဆူတၢ်လီၢ်လၢခံတတီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ န့ဆၢၣ်အကျဲတမံၤလၢ အရၤလီၤ ပထြၢသၣ်အချံဖိတဖၣ် လၢယထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ ဒီးလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲယဂုာ်ကျဲးစၢး ထဲးထုးထီၣ်ကွံာ် ပထြၢသၣ်အချံလၢ အစဲဘူးဃာ်အသးတဖၣ်အံၤ လၢတၢ်ပလီၢ်သူၣ်ပလီၢ်သးအခါ, ညီနုၢ်ယဆိကမိၣ် လံာ်စီဆှံ အတၢ်သိၣ်က့ၤသီက့ၤ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိ လၢခရံာ်တဖၣ် လၢ ရိမ့ၤ ၁၂:၉ အပူၤ လၢအက “အိၣ်စဲဘူးဒီးတၢ်ဂ့ၤ” အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပကျဲးစၢးအဲၣ်ပှၤဂၤအခါ, တၢ်တၤပှၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သးမုာ်စီဆှံ အတၢ်မၤစၢၤပှၤ လၢပကဟံးဖှီၣ်တံၢ်ဃာ် လၢာ်သး တၢ်လၢအဂ့ၤန့ၣ်ဒီး, ပတြီကွံာ်တၢ်အၢတၢ်သီ ဒီး ဒ်သးစီဆှံ ဆှၢဒုးနဲၣ်ပှၤအသိး ပတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံတၢ်န့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲတီဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်တြူာ်ကွံာ် ပထြၢသၣ်အချံတဖၣ် ထဲဒၣ်လၢ ပစုန့ၣ် တလီၤတဲာ်ကွံာ်ညီညီဘၣ်.…
တၢ်ဃ့ၢ်ဆူ တၢ်အိၣ်တဒၢအလီၢ်
ပှၤဃုတီၤဖိတဖၣ် အတၢ်လိၣ်ကွဲဖျၢၣ်သွ့တြၤလဲၤအသးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ် အဖၢမုၣ်လီၤ. မိၢ်ပၢ်ဖံဖုတဖၣ် ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဆီၣ်ထွဲ ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိတဖၣ် လၢတၢ်သးခု, ဖဲပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိတဖၣ်အပုၢ်ဆံး မုၢ်ခွါဖိတဖၣ် သူၣ်ဖှံသးညီလိာ်သး လၢကၠိအမဲာ်ညါ ဒၢးပျီအပူၤန့ၣ်လီၤ. သတူၢ်ကလာ် ပီၤအူရူၤတဖၣ် သီၣ်သတြီထီၣ်ဒီး လီမ့ၣ်အူဖျၢၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်တၢ်ပနီၣ်လၢတၢ်လိာ်ကွဲ ဒၢးဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်မ့ၣ်အူအပီးအလီအမဲာ်ခွဲးတခါ ဘၣ်တၢ်လဲၤတိၢ်အီၤလံ. တယံာ်ဘၣ်, ပှၤဒီပုၢ်ဝဲၢ်ဖိတဖၣ် ဟဲက့ၤဃ့ၢ်နုာ်လီၤကဒါက့ၤဒီဂီၢ် ဆူတၢ်လိာ်ကွဲဒၢးဖးဒိၣ် လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအပူၤ, ဒီးကွၢ်ဃုအမိၢ်အပၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တမ့ၢ် မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်ဘၣ်. မ့ၢ်ဒၣ် လၢတၢ်တပာ်သူၣ်ပာ်သးအပူၤ, တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်မ့ၢ်အူန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ထိၣ်ဂဲၤအီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဒ်ယကွၢ်တၢ်မၤအသးအံၤ ဒီး, တၢ်ဆိကမိၣ်ဟဲနုာ်လၢယသးပူၤ လၢဖိသၣ်တဖၣ် တုၤမ့ၢ်အကလၢၢ်ဘၣ် တၢ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီတမံၤမံၤ မ့ၢ်အိၣ်ထီၣ်န့ၣ်, အိၣ်တသ့တဘၣ်လၢၤဘၣ်, ဃ့ၢ်ဖိးဟုဝဲအမိၢ်အပၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်ဂီၤတဘ့ၣ် လၢအဒုးနဲၣ်ဖျါတၢ်နာ်န့ၢ် ပှၤလၢအဟ့ၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ ဒီးတၢ်မၤမုာ်မၤကျၢၤက့ၤတၢ်, ဖဲတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအဆၢကတီၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
လံာ်စီဆှံပာ်ဖျါ တၢ်အကတီၢ်တကတီၢ် ဖဲစီၤဒၤဝံး ဘၣ်လဲၤခီဖျိ ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲ တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုး ဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤ. ၂ ရှမူၤ ၂၂:၁ ပာ်ဖျါဝဲ စီၤစီလူး ဒီးဒုၣ်ဒါအဂုၤအဂၤအါမးတဖၣ်…
မၤဖှံထီၣ် တၢ်ဝံတၢ်ယိး
ဖဲပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤ တၢ်မၤလိလံာ်စီဆှံလၢ ဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်သီအံၤအပူၤ ဖဲပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤတဖၣ် မ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီး တၢ်ဘၣ်မိၣ်ဘၣ်မးတဖၣ် လၢအပိာ်ထွဲလိာ်အခံတမံၤဘၣ်တမံၤအခါ, လၢတၢ်တပာ်သူၣ်ပာ်သးအပူၤ, ပဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလိာ် ပတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢပပာ်ထဲဒၣ်လၢပနီၢ်ကစၢ်အသးအပူၤဒၣ်ပဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်လဲၤခီဖျိ ဒ်အမ့ၢ် တၢ်လီၤမၢ်ပၢ်တဂၤ, တၢ်သးဘၣ်ဒိလၢ တၢ်ဖျီအတၢ်ဆၢက့ၤအကတီၢ် ဖဲနီၢ်ဒီမိၤဝၤ လီၤဖးဝံၤအလီၢ်ခံ, တၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ် ဖိလၢအနၢ်တဟူတၢ်နီတစဲး, တၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ဆှၢဖိဆံးတဂၤ ဆူဂ့ၢ်ဂီၤအူတၢ်ဆါဒၢးတဖၣ်န့ၣ် လၢပှၤတဂၤဂ့ၤတဂၤဂ့ၤအဂီၢ် မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အကီခဲဒိၣ်မး လၢအကဝံယိးဝဲထဲတဂၤဧိၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤဘၣ်တဂၤ အတၢ်လိၣ်ဘၣ် တၢ်ကဟုကယာ်န့ၣ် ဆှၢအီၤဆူ တၢ်တဲဖျါထီၣ် အတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပမဲာ်ထံလီၤသကိးဒီး ဘါထုကဖၣ်သကိးတပူၤဃီ, ဒီးတၢ်လၢအစးထီၣ် ဒ်ပှၤစီစၣ်ဖိတဖုန့ၣ် လၢစှၤနွံအတီၢ်ပူၤ ကဲထီၣ် တံၤသကိးလၢအဘူးအတံၢ်တဖုန့ၣ်လီၤ.
ဒ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အက့ၢ်အဂီၤတဖၣ်အကျါ, ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ် လၢယ့ၣ်ရှူးခရံာ်အပူၤန့ၣ် အိၣ်သဃဲၤဒီးပှၤတဖၣ် လၢအဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အပူၤ လၢကျဲအဒိၣ်အယိာ်ဒီး ဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲအပျံၤ လၢအစၢဃာ် ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်, ဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခွါတဖၣ် လၢခရံာ်အပူၤန့ၣ် တသန့ၤထီၣ်အသးလၢ တၢ်ဆၢကတီၢ် အယံာ်လၢ ပသ့ၣ်ညါလိာ်သကိးပသးအဃိမ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်ဒ်သိးလိာ်သး လၢအအိၣ်ဒီး ပှၤအဃိမ့ၢ်ဂ့ၤဘၣ်. လၢတၢ်န့ၣ်အလီၢ်န့ၣ်, မ့ၢ်ဒၣ် ပ…
တၢ်အီၣ်ညီ အတၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ
မၢ်ရံယၤ(Maria)စိာ်ဝဲအမုၢ်ဆါခီတၢ်အီၣ်, တၢ်အီၣ်ညီဆူ စီၢ်နီၤခိၣ်လၢအိၣ်ကလီတဖျၢၣ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအအီၣ် ကိၣ်ဘၢကၢၢ် (burger)အခါ အမဲာ်ချံလဲၤတုၤဆူ ပှၤသးစၢ်တဂၤ, လၢအအိၣ်ဆ့ၣ်နီၤဝဲလၢ စီၢ်နီၤခိၣ်တဘျုးဖျၢၣ်အယံၤတဂၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤအံၤ အကူအသိးတဖၣ် ဘၣ်အၢဒီးကပံာ်, အခိၣ်ဆူၣ်လီၤစဲၤအသး, ဒီးအဝဲအစု ဖီၣ်ဃာ် စးခိလီခီတဖျၢၣ်လၢ တၢ်တအိၣ်နီတမံၤလၢအပူၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖျါလၢ ပှၤတဂၤအံၤ တၢ်သၣ်ဝံၤအသးန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်အဝဲမၤစၢၤအီၤ ကသ့ဒ်လဲၣ်. တၢ်ဟ့ၣ်အီၤ ကျိၣ်စ့န့ၣ် တမ့ၢ်ကကြၢးဘၣ်. မ့ၢ်ပှ့ၤန့ၢ်တၢ်အီၣ်ဒီးဟ့ၣ်အီၤန့ၣ်, ကမ့ၢ်တၢ်လီၤမဲာ်ဆှးလၢအဂီၢ်ဧါ.
ဖဲန့ၣ်အခါ မၢ်ရံယၤ သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် နီၢ်ရူၤသးအပူ, ဖဲပှၤကဲဒိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ကစၢ် စီၤဘိၤဧး ကွဲမုာ်ဝဲ မုၢ်ကမဲလၢအဖှီၣ် လၢအဟဲက့ၤနုာ်လီၤအိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢ ကီၢ်အဂၤ ဒ်သိးအကဟဲထၢဖှိၣ် ဘုစဲၤလၢအအိၣ်လီၤတဲာ်တ့ၢ် လၢအစံာ်လီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ရူၤသး ၂:၁၅,၁၆ အပူၤ, အဝဲမၤလိာ်ပာ် အပှၤတဖၣ် ဒ်အံၤ, “ပျဲအကထၢထီၣ်တၢ်လီၤတဲာ်လၢဘုကဒိၣ် အကျါန့ၣ်ဒၣ်လဲာ်, ဒီးဒုၣ်ဒွဲၣ်အီၤတဂ့ၤ. ဒီးမၤပြံပြါ ဘုအစဲၤတနီၤနီၤလၢအဂီၢ်, ဒီးပာ်လီၤတဲာ် ဒ်သိးအကထၢထီၣ်ဝဲ, ဒီးတြီအီၤတဂ့ၤ”. လုၢ်လၢ်ထူသနူၤအိၣ်ဝဲလၢပိာ်မုၣ်တဖၣ် ဘၣ်သန့ၤအသးလၢာ်လၢာ်ဆ့ဆ့ လၢအတၢ်ဘၣ်ထွဲ ဒီးပိာ်ခွါတဖၣ်အလိၤ,…
ယွၤအတၢ်လူၤပိာ်လၢ အလီတံၢ်
လၢအပူၤကွံာ်စှၤနံၣ်အခါ, ပှၤပိာ်ခွါတဂၤ လဲၤတၢ်လၢယမဲာ်ညါ, ကအိၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်အယံၤန့ၣ်လီၤ. ယထံၣ်ဘၣ် လၢအစုပူၤ ပှဲၤဒီးတၢ်ဘိၣ်တဖၣ်လီၤ. သတူၢ်ကလာ် အခီၣ်ဘၣ်တိၢ်, ဒီးအတၢ်ဖိတၢ်လံၤခဲလၢာ် လီၤတဲာ်ကွံာ်ဝဲလီၤ. ပှၤခံဂၤ ဝံၢ်ဆၢထၢၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤ ဒီးထၢဖှိၣ်စၢၤက့ၤ တၢ်လီၤတဲာ်တဖၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ်ထၢထီၣ်တၢ်န့ၣ် တၢ်အိၣ်တ့ၢ်တမံၤ, လၢအမ့ၢ်ပှၤတဂၤအံၤ အကျိၣ်စ့ထၢၣ်လီၤ. ယထၢထီၣ်အီၤ ဒီးဃ့ၢ်သဖှိပိာ် ပှၤစီစၣ် (ပှၤတမှံၤတပျီၤ)တဂၤအံၤအခံ ဒ်သိးယကဟ့ၣ်က့ၤ အတၢ်ဖိတၢ်လံၤ လၢအကါဒိၣ်တမံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ယကိးပသူ “Sir, Sir!”, ဒီးလၢခံကတၢၢ် အဝဲနၢ်ဟူဝဲလီၤ. အဝဲဃၣ်တရံးလီၤဝဲ, ဖဲယလူၤချုးန့ၢ်အီၤအခါန့ၣ်လီၤ. ဖဲယဟ့ၣ်လီၤကျိၣ်စ့ထၢၣ်အခါ, အဝဲကွၢ်ယၤလၢ တၢ်ကမၢကမၣ်အပူၤ အမဲာ်န့ၣ် ဖျါဒ်ပှၤအသးဖှံထီၣ် ဒီးလၢတၢ်စံးဘျုးစံးဖှိၣ်ဘၣ်ယၤ န့ၣ် ယတသးပ့ၤနီၣ် နီတဘျီလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်လၢအစးထီၣ် ဒ်တၢ်လူၤပိာ်ပှၤတဂၤအံၤအခံန့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်လၢအလီၤဆီဒိၣ်မးတမံၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၂၃ လၢ ပညီနုၢ်ဒီးအီၤ အကတၢၢ်တဆၢအပူၤ, တၢ်ကွဲးကျိာ်ထံလၢ ကိၤလၤကျိာ်အါဘ့ၣ်န့ၣ် စူးကါ တၢ်ကတိၤ “လူၤပိာ်” န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၆ ပာ်ဖျါဝဲ…
တၢ်မုၢ်လၢ်ဖးဒိၣ်
တချုးခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အကတီၢ်ဘၣ် ဖဲတၢ်မၤအါတနံၤ, လၢယခိၣ်ဃၢၤလံာ်ပရၢတၢး လၢအပှဲၤဒီး ပှၤကညီၤတဖၣ်အကျါန့ၣ်, ပိာ်မုၣ်သးပှၢ်တဂၤ လဲၤဃီၤဝဲဆူလံာ်ပရၢစီၣ်ခိၣ်န့ၣ်လီၤ. စရ့ဖိလၢ အသးစူၤတဂၤ ကွၢ်ဝဲသးပှၢ်မုၢ်လဲၤတၢ်ဃၢဃၢ, ဒီးအဝဲဆၢဂ့ၤ ဒီးစံးဝဲ “ဟါလိၣ်, သးစၢ်မုၢ်ဖိဧၢ” န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကတိၤအဖျၢၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်စံးဝဲလၢ တၢ်သးအိၣ်မၤစၢၤ မၤမုာ်တၢ်အပူၤဘၣ်ဆၣ်, ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ပှၤတနီၤနီၤ ကပာ်အီၤ ဒ်တၢ်တပးကဲပှၤသးပှၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လံာ်စီဆှံ ဒုးထံၣ်ပှၤလၢ တၢ်သးပှၢ်ထီၣ်အကတီၢ်န့ၣ် ထိၣ်ဂဲၤထီၣ် ပတၢ်မုၢ်လၢ်သ့ဝဲ န့ၣ်လီၤ. လၢ လူၤ ၂:၂၃ အပူၤပာ်ဖျါဝဲ, စီၤယိၤသးဒီးနီၢ်မၤရံ ဟဲစိာ်ဖိသၣ်ယ့ၣ်ရှူး ဆူတၢ်လုၢ်ဟံၣ် ဒ်သိးအကပာ်စီဆှံအီၤအကတီၢ်န့ၣ်, ကွၢ်ဃုာ်လၢ ၂ မိၤ ၁၃:၂,၁၂ , ပှၤသးပှၢ်ခံဂၤ လၢအစူၢ်နာ်ယွၤတဖၣ်န့ၣ် သတူၢ်ကလာ်ဒိးန့ၢ်လီၢ်လၢ အကါဒိၣ်နီၢ်မးန့ၣ်လီၤ.
အဆိကတၢၢ်တဂၤ မ့ၢ်စီၤစူၤမ့းအိၣ်, ပှၤလၢအကွၢ်လၢ်တ့ၢ်မ့းရှံအၤ အါနံၣ်အါလါတဂၤန့ၣ်လီၤ. လၢ လူၤ ၂:၂၈-၃၁ အပူၤပာ်ဖျါဝဲ, အဝဲ “ဟံးထီၣ်အီၤလၢအစုလိၤ, ဒီးစံးထီၣ်ပတြၢၤယွၤ, ဒီးစံးဝဲဒၣ်, ကစၢ်ဧၢ, ဒ်နကလုၢ်နကထါအသိးန့ၣ်,…
တနံၤဘၣ်တနံၤ အတၢ်သန့ၤ
ဘၣ်တဂီၤ ယဖိအဆံးတဖၣ် ပာ်လီၤအသးလၢ အကပၢၢ်ထီၣ်ဆိဆိ ဒီးမၤအီၣ်မၤအီ ဂီၤတၢ်အီၣ်လၢအဂီၢ်ဒၣ်ဝဲလီၤ. ပလီၤဘှံးလီၤဘှါတ့ၢ် ဒီတနွံညါအဃိ, ယမါဒီးယၤ ပဂုာ်မံတုၤအစှၤကတၢၢ် ဂီၤနွံနၣ်ရံၣ် ဖဲမုၢ်ဘူၣ်နံၤဂီၤခီန့ၣ်လီၤ. သတူၢ်ကလာ် ယနၢ်ဟူ တၢ်သီၣ်ဖးဒိၣ်တမံၤလီၤ. ယစံၣ်ဟးထီၣ်လၢလီၢ်မံ ဒီးဃ့ၢ်သဘျိၣ်ဆူဟံၣ်ဖီလာ်တဆီ, ဒီးထံၣ်ဘၣ်ယဲ လီခီဖျၢၣ်သ့ၣ်ဖးလီၤကလဲသးတဘ့ၣ် ဒီးဘုကၠူၢ်လၢသ့ၣ်ဘၣ်ခိၣ်လိၤ ဒီတကဘျၣ်, ဒီးပဖိခွါ ယိၤနါဖိလၢအသးအိၣ်ယဲၢ်နံၣ်, ဂုာ်ကျဲးစၢးခွဲစီကွံာ် (ဖျါလၢ အဝဲဒွါဘၣ်အၢတၢ်) တၢ်အကပုာ်ဒီး စဲဘူးစဲထီအသးလၢ သ့ၣ်ဘၣ်ခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ယဖိတဖၣ်န့ၣ် သၣ်ဝံၤလီၤဘဲဝဲဒၣ် ဘၣ်ဆၣ် တဃုထၢဝဲဒၣ်လၢ ကဃ့တၢ်မၤစၢၤဘၣ်. လၢတၢ်ယူာ်ဃီၤစုလၢ တၢ်သန့ၤသးအပူၤအလီၢ်န့ၣ်, အဝဲသ့ၣ်ဃုထၢတၢ်သဘျ့လီၤ. ဒီးတၢ်အစၢန့ၣ် လ့ၤတက့ၤ တမ့ၢ် တၢ်ဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ် လၢအမုာ်အလၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢပှၤကညီအကျိၤကျဲန့ၣ်, ဖိသၣ်တဖၣ် ကဘၣ်ဒိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်သန့ၤ ဆူတၢ်သဘျ့န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်လၢ ပတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲဒီးယွၤတခီန့ၣ်, တၢ်ဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ပှဲၤ အခီပညီမ့ၢ်ဝဲ တၢ်သုးအသး လၢတၢ်သဘျ့ ဆူတၢ်သန့ၤသး လၢယွၤအလိၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ထုကဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢပမၤလိဂဲၤလိ ပတၢ်သန့ၤသးအဂီၢ်လီၤ. ဖဲကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးသိၣ်လိအပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်, ဃုာ်ဒီး ပဝဲခဲလၢာ်လၢအစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤအီၤတဖၣ်,…
တၢ်အဲၣ်အတၢ်မၤ
ဒီးကထၢၣ်ရ့ဘၢးခၣ်လံခရဲၣ်(မ)ပလၣ် (Dr. Rebecca Lee Crumpler) မ့ၢ် ပှၤအၤဖြံၤကၤ-အမဲရကၤမုၣ် (African American woman) အဆိကတၢၢ်တဂၤ လၢအမၤလိန့ၢ် ကသံၣ်သရၣ်အဒံၢ်ကရံၣ် (degree) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဒီး လၢအတၢ်အိၣ်မူဒီတကတီၢ်ညါအပူၤ (၁၈၃၁-၉၅), အဝဲသ့ၣ်နီၣ်က့ၤဝဲလၢအဘၣ်“တၢ်တကနၣ်ဃုာ်အီၤ, တၢ်တဲဆါ, တဲဟးဂီၤအီၤ, ဒီးတၢ်တပာ်ဒိၣ်ပာ်ကဲအီၤ”န့ၣ်လီၤ. နာ်သက့ အဝဲဟ့ၣ်လီၤအသးလၢာ်လၢာ်ဆ့ဆ့ထီဘိ ဆူတၢ်ကူစါယါဘျါက့ၤတၢ် ဒီးမၤဝံၤမၤလၢထီၣ်ပှဲၤထီၣ် အတၢ်တိာ်န့ၣ်လီၤ. ခရဲၣ်(မ)ပလၣ် စံးသပှၢ်ပှၢ်လၢ ပှၤတနီၤ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ကဃုထၢစံၣ်ညီၣ်အီၤ လၢအပှၤကလုာ်ဒီး အတၢ်မ့ၢ်ပိာ်မုၣ်တဂၤအဖီခိၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ထီဘိအဝဲအိၣ်ဒီး တၢ်ကတဲာ်ကတီၤ မၤသီထီၣ်သး ဒီးတၢ်သူၣ်ဒူသးဒူ ဒ်သိးကလဲၤဝဲ ကိးဆၢကတီၢ် ဆူတၢ်လီၢ်ကိးပူၤဒဲး ဒ်မူဒါလီၤဘၣ်အီၤအသိး ဒီးမၤတ့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲနာ်ဝဲလၢ တၢ်ကူစါပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤ ဒီးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ် ဒီးတၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲ ကုၢ်လၢအဘၣ်တၢ်ပျၢ်လီၤလံအီၤတဖၣ် အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤယွၤအတၢ်လၢကျဲတဘိန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢလီၤသးအုးဒိၣ်မးန့ၣ် မ့ၢ်လၢတဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ပတြၢၤမၤလၤကပီၤအီၤ တၢ်မၤလၢ အမၤဝဲတဖၣ်အဂီၢ် တုၤလီၤလၢနံၣ်တကယၤဃၣ်ဃၣ် လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်ဘၣ်.
ဆၢကတီၢ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲ ဖဲပှၤလၢအအိၣ်ဝးတရံးပှၤတဖၣ်…
ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ် အတၢ်ကပီၤ
လၢယမဲာ်အတၢ်ထံၣ်န့ၣ်, ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်သ့ၣ်တမုၢ်အံၤ ဖျါလီၤဂာ် ဒ်အကဲၤကပျီၤသးလၢမ့ၣ်အူပူၤန့ၣ်လီၤ. တမ့ၢ်လၢတၢ်ကပီၤအယီၤ(အတု) အပျံၤဘိဖိတဖၣ်အဃိဘၣ်, မ့မ့ၢ်လၢ မ့ၣ်အူနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဘၣ်တၢ်ကွဲမုာ်ပှၤဆူ တံၤသကိးတဂၤအမူး လၢ “ပှၤကၠၢၢ်မၢၣ်လၢပျၢၤမၤဝဲ” (altdeutsche Tradition), ဖဲအဝဲသ့ၣ်ကတဲာ်ကတီၤဃာ်ဝဲ လုၢ်လၢ်ထူသနူတၢ်အီၣ်ဆၢအဝံၣ်အဘဲတဖၣ် ဒီးသ့ၣ်ဖိတထူၣ်လၢ တၢ်ဒွဲၣ်ဃာ်ပနဲတၢၣ်နီၢ်နီၢ်တဖၣ် လၢအလိၤန့ၣ်လီၤ. (လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်, သ့ၣ်ထူၣ်လၢတၢ်ကူးတဲာ်ဃာ်အီၤ သံကစဲးန့ၣ်, တၢ်ဒွဲၣ်ကပီၤဃာ်အီၤ ထဲတနၤဧိၤန့ၣ်လီၤ).
ဖဲယကွၢ်ကီ သ့ၣ်ထူၣ်လၢအဖျါဝဲ ဒ်မ့ၣ်အူအီၣ်အီၤအခါ, ယဆိကမိၣ်ထီၣ် စီၤမိၤရှ့အတၢ်သဂၢၢ်ဒီးယွၤ လၢတပှိာ် လၢမ့ၣ်အူပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲကွၢ်သိတဖၣ် လၢပှၢ်မုၢ်ကနၢအခါ, လၢတၢ်ကမၢကမၣ်အပူၤ ထံၣ်ဘၣ်ဝဲ တပှိာ်လၢမ့ၣ်အူလၣ်အကျါ ဘၣ်ဆၣ် တဘၣ်တၢ်အီၣ်ကွံာ်အီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲလဲၤသုးဘူးအသးဆူတပှိာ် ဒ်သိးအကလဲၤကွၢ်ထံအီၤအခါ, ယွၤကိးထီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကစီၣ်လၢအဟဲလၢ သပှိာ်မ့ၣ်အူအီၣ်အပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်စံၣ်ညီၣ်အကစီၣ်ဘၣ်, မ့မ့ၢ် မ့ၢ်တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ အတၢ်ကစီၣ်လၢပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ. ၂ မိၤရှ့ ၃:၈ ပာ်ဖျါဝဲ ယွၤထံၣ်ဘၣ်တ့ၢ် အပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် အတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်လၢကုၢ်အလီၢ် လၢကီၢ်အဲၤကူပတူးအပူၤ ဒီးအဝဲ “ဟဲလီၤဒ်သိး (အ) ကမၤပူၤမၤဖျဲးအီၤ”…