ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်စိဟ့ၣ်ကမီၤလၢ ကိးနံၤဒဲးအတၢ်မၤအသးအဂ့ၢ်
“ကိးဆၢကတီၢ်ဒဲးလၢ အစီဝဲဆှံဝဲ”(Every Moment Holy) မ့ၢ်လံာ်ဃံလၤ တဘ့ၣ် ဘၣ်ဃးတၢ်ထုကဖၣ်လၢ တၢ်ဟူးဂဲၤမၤတၢ်အကလုာ်ကလုာ်အဂီၢ်, ပာ်ဃုာ် တၢ်မၤယိယိဖိ ဒ်တၢ်ကတဲာ်ကတီၤတၢ်အီၣ် မ့တမ့ၢ် တၢ်ဆှုၣ်ကူဆှုၣ်ကၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ. မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤတၢ်မၤတဖၣ်အံၤ ပတမၤအီၤန့ၣ် တသ့ဘၣ်. ဒီးဖဲပမၤအီၤအခါ ကဲထီၣ် တၢ်မၤလၢ ပမၤဝံၤမၤက့ၤ မ့တမ့ၢ် တၢ်မၤလၢအတလီၤသးစဲန့ၣ်လီၤ. လံာ်န့ၣ် မၤသ့ၣ်နီၣ်ယၤလၢ ၦၤကွဲးလံာ် ကၠံၢ်.က့ၣ် ခၠၢးစတၣ်တၢၣ် (G.K Chesterton) အတၢ်ကတိၤတဖၣ်လီၤ. “တချုးတၢ်အီၣ်, နစံးတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်. မ့ၢ်လံ. ဘၣ်ဆၣ် ယစံးတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ် တချုး ယတ့တၢ်ဂီၤတကွီၣ်, တချုး ယခဲၣ်တၢ်ဂီၤ, တချုး ယယူၤထံ, တချုး တၢ်ဘှီကရၢၢ်, တၢ်တမဲးစု, တၢ်ဟးကျဲ, တၢ်လိာ်ကွဲ, တၢ်ဂဲၤကလံၣ် လၢတၢ်ခဲလၢာ်အပူၤ, တချုး ယစုၣ်လီၤ ယထိၣ်ဒံးဘိလၢမဲၣ်ထံပူၤ ဒီးကွဲးတၢ်န့ၣ် ယစံးတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်လီၤ”.
တၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ဒ်သိးန့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မၤလိၤမၤဘၣ်က့ၤ ယတၢ်ထံၣ်လၢ တနံၤဘၣ်တနံၤ တၢ်ဟူးဂဲၤမၤတၢ်အလိၤလီၤ. တဘျီတခီၣ်,…
ထံယိာ်
ဖဲ ၁၉၉၂ နံၣ် ဘ့(လ်)ဖ့းနံၣ် (Bill Pinkney) လဲၤတၢ်လၢ ကဘီယၢ် ဆူဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဒီး လဲၤဝဲကျဲလၢအကီ ဖဲကလံၤထံးဟီၣ်ခိၣ်အထိးနါ ဖးဒိၣ်ဖးထီ လၢအဖျိးထီၣ်ဆူပီၣ်လဲၣ် မ့ၢ်လၢအိၣ်ဒီး အတၢ်ပညိၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်ထီထီအဃိန့ၣ်လီၤ. အတၢ်လဲၤတဘျီအံၤန့ၣ် တိာ်ပာ်ဝဲဒ်သိး ကသဆၣ်ထီၣ် ဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အသးဒီး ကမၤလိန့ၢ်ဘၣ်တၢ်အဂီၢ်လီၤ. တၢ်လၢဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်စံးတၢ်န့ၣ် ပာ်ဃုာ်ဒီး ဖိသၣ်တဖၣ်လၢ သိၣ်လိနဲၣ်လိဘၣ်ဝဲ လၢဝ့ၢ်ခၠံၣ်ကၣ်ကိၢ် တီၤဖုၣ်ကၠိဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အတၢ်တိာ်ပာ်မ့ၢ်ဝဲလၢ ကဒုးနဲၣ်ပာ်ဖျါ ဖိသၣ်တဖၣ် လၢတၢ်အိၣ်မူအတၢ်လဲၤပူၤ ခီဖျိတၢ်ကျဲးစၢၤဃုမၤလိလံာ် လၢတၢ်အၢၣ်လီၤပာ်လီၤသးအပူၤန့ၣ်, ပလဲၤတၢ်ယံၤယံၤသ့ ထဲလဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ဟ့ၣ်ယုၢ်န့ၢ် ကဘီယၢ်အမံၤလၢ “တၢ်အၢၣ်လီၤပာ်လီၤသး”(Commitment)န့ၣ်လီၤ. ဖဲဘ့(လ်)ဒီးကၠိဖိ ဖိသၣ်တဖၣ်လဲၤတၢ်ဒီး ကဘီယၢ်“တၢ်အၢၣ်လီၤပာ်လီၤသး”အဆၢကတီၢ်, ဘ့(လ်)စံးဝဲဒၣ် “ဖိသၣ်တဖၣ် ကဘၣ်ဖီၣ်ဝဲနီၢ်ကၢၤချံလၢအကစၢ်ဒၣ်ဝဲ, ဒ်သိးကမၤလိန့ၢ်ဘၣ် တၢ်အိၣ်မူပူၤကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ်, ဂံၢ်ခီၣ်ထံးခဲလၢာ်လၢပှၤလိၣ်ဘၣ်, ဒ်အမ့ၢ် တၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်, တၢ်ပၢၤသူၣ်ပၢၤသး ဒီးကမၤလိန့ၢ်ဝဲ တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်” န့ၣ်လီၤ.
ဘ့(လ)အတၢ်ကတိၤတဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ် စီၤရှလိၤမိၤ အတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့န့ၣ်လီၤ. ကတိၤ ၂၀:၅…
တၢ်ဟံးန့ၢ် နီၢ်ကစၢ်မူဒါ
ယတံၤသကိးအမဲာ်ချံပာ်ဖျါ “တၢ်ပျံၤ”, တၢ်လၢယတူၢ်ဘၣ်ယဲလၢ ယသးပူၤန့ၣ်လီၤ. ပဝဲသးစၢ်ခံဂၤအံၤန့ၣ် မ့ၢ်လၢ ပတၢ်ဒိကနၣ်တၢ်စှၤဝဲအၢအၢသီသီအဃိ ပအိၣ်ဒၣ် တကူးတြူးလၢ တၢ်မၤလိအပှၤနဲၣ်တၢ်အမဲာ်ညါန့ၣ်လီၤ. အဝဲသိၣ်သီပှၤလၢ တၢ်အဲၣ်အပူၤဘၣ်ဆၣ်, သ့ၣ်ညါဝဲ ပပၢ်တဖၣ်ဂ့ၤဂ့ၤအဃိ, အတၢ်ကတိၤတဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ် ဆှဲဆှဲဖိလၢ ပပၢ်တဖၣ် မ့ၢ်သ့ၣ်ညါပဂ့ၢ်န့ၣ် အသးကဟးဂီၤဆံးဒိၣ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. တထံၣ်ဃီန့ၣ်, ပတူၢ်ဘၣ် တၢ်ဝံဃၢလၢ အမ့ၢ်ပကဘၣ် ဟံးန့ၢ်မူဒါလၢ ပမၤကမၣ်တၢ်အဂီၢ်အဃိ, ပအဲၣ်ဒိးလဲၤနုာ်လီၤ အိၣ်ခူသူၣ်လၢ စီၢ်နီၤခိၣ်အဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.
စဖါနယၤ ၁:၁, ၆-၇ အပူၤပာ်ဖျါဝဲ ကစၢ်ယွၤဟ့ၣ်လီၤ တၢ်ကစီၣ်လၢ အအိၣ်ပှဲၤဒီး တၢ်ကတိၤအဆူၣ်အကိၢ်တဖၣ်, ဘၣ်ထွဲဒီး အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်မူဒါလၢ အတၢ်ဒဲးအဂီၢ် ခီဖျိလၢ ဝံစဖါနယၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢ ၂ ပာ်ဖျါ ကစၢ်ယွၤ ကစံၣ်ညီၣ်ယူဒၤအဒုၣ်အဒါတဖၣ်ဝံၤ အဆၢဒိၣ် ၃ အပူၤ စံးဘၣ်ပှၤလၢ ကစၢ်ယွၤ ဃၣ်က့ၤအမဲာ်ဆူ အပှၤဂီၢ်မုၢ်လၢ အိၣ်ဒီးတၢ်ဒဲးဘး လၢအိၣ်တသ့အိၣ်တဘၣ်တဖၣ် အလိၤန့ၣ်လီၤ. စဖါ ၃:၁…
သ့စီၤယၤ
လၢယသိလ့ၣ်အလိၤ တၢ်ကတိၤလံာ်မဲာ်ဖျၢၣ် “သ့စီယၤ”န့ၣ် တဘၣ် တၢ်ကွဲးဃာ်အီၤ ဘၣ်ဆၣ်, ပကဘၣ် သ့စီၤအီၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ယလဲၤနီၣ်ယသိလ့ၣ်ဆူ ပှၤသ့စီသိလ့ၣ်အလီၢ် ဒီးဖဲန့ၣ် ပှၤနီသိလ့ၣ်အဂၤတဖၣ် စ့ၢ်ကီး ဒ်သိးကသ့စီတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီတဖၣ်, အိၣ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်လၢ ကျဲလိၤ မ့ၢ်လၢ ဘှ့ၣ်ပစီလီၤဒီး လုၢ်ဘၢတၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ. သိလ့ၣ်အိၣ်ခိးတၢ်အကျိၤန့ၣ် ထီဒိၣ်မးဒီး တၢ်မၤကဆှီသိလ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ယံာ်ဝဲဃၢဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပအိၣ်ခိးဘၣ် တၢ်န့ၣ်အဘျုးအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ တၢ်သ့စီသိလ့ၣ် အတၢ်မၤယံာ်ဝဲဃၢဝဲအဃိ လၢတၢ်သ့စီယသိလ့ၣ်အဂီၢ် ယတဟ့ၣ်ဘၣ်အဘူးအလဲန့ၣ်ဘၣ်. ဒီးယဟဲနီၣ်က့ၤ ယသိလ့ၣ်လၢ အကဆှဲကဆှီန့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိလၢ ပှၤဂၤအတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤအပူၤ, တၢ်ဘၣ်မၤကဆှီထီၣ်တၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ် အတၢ်သးခုကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤကတဲာ်ကတီၤ ဟ့ၣ်လီၤလၢ်ပှၤတၢ်ပျၢ် ပတၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ် ခီဖျိလၢကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အတၢ်ဒိးသံအသးဒီးအတၢ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤ အမူးန့ၣ်လီၤ. လၢပတၢ်အိၣ်မူအပူၤ တၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီတဖၣ်အဃိ မ့ၢ်မတၤတဂၤ ကစံးဝဲဒၣ်လၢ တလိၣ်လၢ ပကမၤကဆှဲကဆှီ ပသးဘၣ်န့ၣ်လဲၣ်. ဖဲပဘၣ်အၢဘၣ်သီ ခီဖျိလၢ ပသးတၢ်ဆိကမိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ပမၤတၢ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ပဆိကမိၣ်မၤဒၣ်ထဲလၢ ပဂီၢ်အဃိ ကဲထီၣ်တၢ်မၤဘၣ်ဒိဆါ…
သးစီဆှံအတၢ်ဆှၢတၢ်တွၤ
တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီလၢလါယူၤလံ | တၢ်ဘၣ်ဆှၢပှၤလၢသးစီဆှံ
လၢၦၤခရံၥ်ဖိတဖၣ် အတၢ်စူၢ်တၢ်နၥ်အကျါ ယွၤသၢဂၤတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပသိၣ်လိသးစီဆှံ မ့ၢ်တၢ်အထူၣ်မိၢ်ၦၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သိၣ်လိမၤလိတၢ်အံၤအပူၤန့ၣ် သးစီဆှံဆှၢၦၤလၢ ပတၢ်အိၣ်မူအပူၤ မ့ၢ်လၢအဝဲဒုးနဲၣ်ပမုၢ်နံၤမုၢ်သီ ပတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ်လီၤ.
လံၥ်ရိမ့ၤအဆၢဒိၣ် ၈ ပၥ်ဖျါထီၣ် သးစီဆှံခံဆံတဘျီန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၁၄ အပူၤ ပကထံၣ်ဘၣ် “ဖဲဒၣ်ၦၤလၢယွၤအသးဆှၢအီၤတဖၣ်န့ၣ်…
ၦၤလၢအကြၢး ကၢကီၣ်ဒီး တၢ်စံးထီၣ်ပတြၢၤ
ၦၤဆါဟံၣ်အခၢၣ်စးန့ၣ် ဒုးနဲၣ်နီၢ်ဒီမိဝၤသးစၢ်ခံဂၤလၢ ဟံၣ်အဂ့ၤတဖျၢၣ် စးထီၣ်လၢဃီတရံး ပၢၢ်တုၤလီၢ်မံဒၢးဖးလဲၢ်, သ့ၣ်ဘၣ်ဒါလၢသ့ၣ်အညၣ်ကိၤဒီး ခီၣ်ယီၢ်ဒါလၢအၦ့ၤဒိၣ်, တၢ်ဆှုၣ်ကူသိးဒၢးဖးဒိၣ်ဒီး ဝဲၤဒၢးလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤဂီၢ် လၢဘၣ်တၢ်သုးကျဲၤဃာ် လီၤတံၢ်တဖၣ်လီၤ. တုၤမ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်တုၤအိၣ် ဟံၣ်အနၢၣ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ် ပတြၢၤဟံၣ်အံၤအတၢ်ဃံလၤလီၤ. “နဃုထၢန့ၢ်ၦၤလၢ တၢ်လီၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်လီၤ. ဟံၣ်အံၤ ကဟုကညီၢ်ဒိၣ်မးလီၤ”. ဖဲန့ၣ် ၦၤဆါဟံၣ်အခၢၣ်စးအံၤ စံးဆၢက့ၤတၢ်ကတိၤတထံၣ် လၢအလီၤဆီတစဲး ဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်တၢ်အမ့ၢ်အတီလၢစံးဝဲ “ယကစံးတဲဘၣ်က့ၤသုတၢ်ကတိၤ စံးဂ့ၤစံးဝါဆူ ၦၤဘှီဟံၣ်အံၤလီၤ. ၦၤလၢအသူၣ်ထီၣ်ဟံၣ်အံၤ ကြၢးဝဲ ကၢကီၣ်ဝဲဒီး တၢ်စံးထီၣ်ပတြၢၤလီၤ. တမ့ၢ် ဟံၣ်ဒၣ်ဝဲ တမ့ၢ်ၦၤလၢအဒုးနဲၣ်တၢ်တဂၤ ကြၢးဝဲဒီးတၢ်စံးပတြၢၤဘၣ်”န့ၣ်လီၤ.
ၦၤဆါဟံၣ်ခၢၣ်စးအတၢ်ကတိၤတဖၣ် မၤဖျါထီၣ်က့ၤ ၦၤကွဲးလံာ်ဧ့ၤဘြံၤအတၢ်ကွဲး လၢအစံး “ၦၤဒုးကဲထီၣ်ဟံၣ်တဂၤ ကြၢးဒိးတၢ်ယူးတၢ်ယီၣ်အါန့ၢ်ဟံၣ် တက့ၢ်လီၤ” (ဧ့ၤဘြံၤ ၃:၃) . ၦၤကွဲးလံာ်န့ၣ် ထိၣ်သတြီၤ ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်သးတီ, ယွၤအဖိခွါ, ဃုာ်ဒီးဝံမိၤရှ့လီၤ (:၁-၆). မ့မ့ၢ် စီၤမိၤရှ့ဘၣ်ဘျုးလၢ ကတိၤဘၣ်တၢ်ဒီးကစၢ်ယွၤ မဲာ်သကိးမဲာ် ဒီးထံၣ်ဘၣ်ယွၤအက့ၢ်အဂီၤ (၄မိၤ ၁၂:၈), ဘၣ်ဆၣ်…
လၢတၢ်ခံး ဒီးဆူတၢ်ကပီၤ
တၢ်မနုၤတမံၤမး ကထုးထီၣ်ကွံာ် အၣ်ကးၡ် (Aakash) လၢ အတၢ်သူၣ်အုးသးအုး, အတၢ် သးဟးဂီၤဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်အပူၤ တန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢ သိလ့ၣ် ဘၣ်တိၢ်လိာ်သးအဃိ အဝဲဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးနးနးကလဲာ် ဒီးဘၣ်တၢ်လဲၤစိာ်အီၤဆူ မ့းရှၢၣ်နရံၣ်အတၢ်ဆါဟံၣ်, အိၣ်လၢ အ့ရှၢၣ်အမုၢ်နုာ်ကလံၤထံးတကပၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးအဃံတဖၣ် ကဘၣ်တၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်အဂီၢ် ဘၣ်တၢ်ကွဲးကါအီၤ ဃိးဘျီန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ အသးဟးဂီၤနးနးဖှီၣ်ဖှီၣ်အဃိ အီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတနုာ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် ဘၣ်သန့ၤအသးလၢအီၤ ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ လုၢ်အီၣ်လုၢ်အီဝဲတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အဃိ အတၢ်အိၣ်မူန့ၣ် ဒံးယံာ်ထီၣ် ဒံးခံးသူအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်တနံၤန့ၣ် ပှၤသးမှံၤတဂၤဖးန့ၢ်ဝဲ လံာ်စီဆှံတတီၤလၢ လံာ်ယိၤဟၣ်အပူၤ လၢကျိာ်တၢ်ကတိၤ ဒ်သိး အၣ်ကး(ရှ) ကနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒီး ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်လၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မုၢ်လၢ်တၢ်လၢ ယွၤအတၢ်ဟ့ၣ်ကလီပှၤ တၢ်ပျၢ်တၢ်ဒဲးဘးဒီး တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ ပှၤဟဲခီဖျိလၢ ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်န့ၣ် ထိးဘၣ်အသးအဃိ အၣ်ကး(ရှ) စူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ယ့ၣ်ရှူးန့ၣ်လီၤ. အတၢ်သူၣ်ဟးဂီၤသးဟးဂီၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီး တယံာ်ဘၣ်န့ၣ် လီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲက့ၤတုၤဟံၣ်န့ၣ်, အခီၣ်ထံးန့ၣ် အၣ်ကး(ရှ) ပျံၤဝဲဒၣ်လၢ ကဘၣ်စံးကတိၤ ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အသီအဂ့ၢ်လၢ…
တၢ်ကိးပသူထီၣ်လၢ တၢ်မၤစၢၤအဂီၢ်
ဒ့ဘ့းဝံၣ်လံၣ် (David Willis) အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ဝီထၢစတိ(Waterstones)အလံာ်ကျး အဖီခိၣ်တကထၢ ဒီးဖဲအဟဲက့ၤဆူ တၢ်ဖီလာ်ကထၢန့ၣ် ထံၣ်ဝဲလၢ ပှၤမၤလီၤပံာ်မ့ၣ်အူတၢ်ကပီၤတဖၣ် ဒီးတြဲၤတဖၣ်ဘၣ်တၢ်ကးတံာ်ဃာ်သးလံန့ၣ်လီၤ. အဝဲအိၣ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်ဒၣ်ထဲတဂၤ လၢလံာ်လဲၢ်ကျးအပူၤန့ၣ်လီၤ. ကဘၣ်မၤတၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် တသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်အဃိ အိးထီၣ်ထွံးထၢၣ်(Twitter)ဒီး ဒိလီၤလံာ်လၢ “ဝီထၢစတိဧိၤ, ယဘၣ်တၢ်ကးတံာ်ယခံလၢ နလံာ်ကျးအိၣ်ဖဲ ထရၣ်ဖီၣ်ကၢၣ် စကွဲ (Trafalgar Square)န့ၣ် အိၣ်ခံနၣ်ရံၣ်လံန့ၣ်လီၤ. ဝံသးစူၤ ဒုးဟးထီၣ်ဘၣ်ယၤတက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ. အဝဲကွဲးလီၤ ဝံၤတယံၢ်ဘၣ်န့ၣ် ပှၤဟဲတုၤဒီး အိးထီၣ်န့ၢ်အီၤ ပဲတြီန့ၣ်လီၤ.
ဖဲပဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအကတီၢ်, ပကဒိးန့ၢ် တၢ်မၤစၢၤအဂီၢ် ကျဲမ့ၢ်အိၣ်ဒီးဂ့ၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ် လၢပမၤ, ပဒုးအိၣ်ထီၣ်တဖၣ် အဆၢကတီၢ်, ဝံယရှါယၤ စံးဝဲဒၣ် လၢပှၤအိၣ်ဝဲတဂၤ လၢကစံးဆၢ ပတၢ်ကိးပသူထီၣ် ဒီးဃ့တၢ်မၤစၢၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယရှါ ၅၈:၁-၇ အပူၤ ဝံကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ ယွၤ ပာ်တၢ်ကမၣ်လၢအပှၤဂီၢ်မုၢ်အလိၤ, မ့ၢ်လၢပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် မၤတရီတပါ တၢ်မၤ ယွၤအတၢ်မၤ ဒီးတၢ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ် ယွၤအဃိန့ၣ်လီၤ.…
အိၣ်ဒီးတၢ်သဘျ့လၢ သးစီဆှံအပူၤ
အီၣ်ဘ့ရဲး(Orville Wright) ဒီးဝ့(လ)ဘၢၣ်ရဲး (Wilbur Wright), ဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခံဂၤန့ၣ် ပှၤနီၣ်ကဘီယူၤလဲးစ့ၣ် (license) တအိၣ်ဘၣ်. ခီလ့ၣ်ကၠိစ့ၢ်ကီး တထီၣ်ဘၣ်ဝဲဘၣ်, အဝဲသ့ၣ် မ့ၢ်ပှၤဘှီလ့ၣ်ယီၢ်ခီၣ်တဖၣ် လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်မံမီၢ်ဒီး တၢ်သးဆူၣ်သးဒူလၢ ကဂုာ်ကျဲးစၢးယူၤဝဲဒၣ်လၢ ကလံၤကျါန့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၁၉၀၃ အနံၣ်, လါဒံၢ်စ့ဘၢၣ် ၁၇ သီ အနံၤန့ၣ် အဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခံဂၤ နီၣ်ကွၢ်ဝဲ “ရဲးကဘီယူၤ” ဂၤဘျီဂၤဘျီလၢ လွဲၢ်ဘျီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်နီၣ်ယူၤဝဲ ကဘီယူၤအယံာ်ကတၢၢ် အိၣ်ဒၣ်ထဲတမံးနံးဖိဘၣ်ဆၣ် တၢ်မၤအသးအံၤ ကဲထီၣ် တၢ်ဆီတလဲထီဘိလၢ ပဟီၣ်ခိၣ်ချၢအံၤအဂီၢ် န့ၣ်လီၤ.
စီၤပ့းတရူးဒီးစီၤယိၤဟၣ်ခံဂၤလိာ်န့ၣ် တအိၣ်ဒီးလဲးစ့ၣ်(လံာ်အုၣ်သး) လၢကစံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်. တထီၣ်ဘၣ်ဝဲ လံာ်စီဆှံကၠိစ့ၢ်ကီးဘၣ်. အဝဲသ့ၣ် မ့ၢ် ပှၤဖီၣ်ညၣ်ဖိတဖၣ် လၢအသးပူၤ အိၣ်ပှဲၤဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအသး, စံၣ်တဲၤတဲလီၤဒီး ရၤလီၤ တၢ်သးခုကစီၣ်လၢ တၢ်သးဒူအပူၤန့ၣ် ဖျါလၢ မၤတၢ် ၄:၁၂ အပူၤ “တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤလၢ ပှၤဂၤအပူၤန့ၣ် တအိၣ်ဘၣ်နီတဂၤဘၣ်. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, မံအဂုၤအဂၤလၢ…
ဘှ့ၣ်ပစီၤခၠီးကလဲး ကဘျံးဖိတဖၣ်
လၢကီၢ်စွံးစၢၣ်လဲၣ်, ပှၤအိၣ်ဆိးလၢ ဝ့ၢ်အိထၢၣ်ဖိတဖၣ်န့ၣ် ဘှ့ၣ်ပစီၤခၠီးကလဲးကမူၣ်ဖိတဖၣ် ဟဲလီၤ ဒီးမၤဘၢဝ့ၢ်ဒီတဝ့ၢ်အဃိ, ကဲထီၣ် တၢ်ကမၢကမၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကပိာ်ကပၤ တၢ်ထုးထီၣ်ခၠီးကလဲးတၢ်မၤလီၢ်တတီၤန့ၣ် ကလံၤနုာ်လီၤဟးထီၣ်အကျဲသနူ ဟးဂီၤအဃိ ကိၣ်ကိ (cocoa) ကမူၣ်တဖၣ်ဟးထီၣ်ဆူကလံၤကျါဒီး ကိၣ်သကၤဆၢအဂ့ၤတဖၣ် ပှဲၤလုၣ်ဘၢဝဲဟီၣ်ကဝီၤပူၤန့ၣ်လီၤ. ခၠီးကလဲးကမူၣ်ဖိတဖၣ်အံၤ လၢပှၤအဲၣ်ခၠီးကလဲးတဖၣ်အဂီၢ် ဒုးကဲထီၣ်တၢ်မံမီၢ်ဆူ တၢ်မၤအသးနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်လၢခၠီးကလဲးန့ၣ် တၢ်လိၣ်ဘၣ်တဖၣ်လၢ ပှၤကညီတဂၤ ကန့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါအဂီၢ် တဟ့ၣ်ထီၣ်ဝဲအလၢအပှဲၤဘၣ်ဆၣ် ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ကန့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါအဂီၢ် ကစၢ်ယွၤ ကတဲာ်ကတီၤ ဟ့ၣ်လီၤကိၣ်လၢမူခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် လဲၤတၢ်လၢပှၢ်မုၢ်ကနၢအဆၢကတီၢ်, အဝဲသ့ၣ်စးထီၣ်ကဒူးကဒ့ၣ်တၢ် ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီအကလုာ်ကလုာ် လၢအအိၣ်တ့ၢ်လၢ အဲၤကူပတူးန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကစံးဆၢ ပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် အတၢ်အိၣ်အသးအံၤအဂီၢ်, ၂မိၤ ၁၆:၄ အပူၤ ကစၢ်ယွၤစံးဝဲ, “ယကဒုးဟဲစူၤကိၣ်လၢ မူခိၣ်လၢသုဂီၢ်” ဒ်သိးပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် ကမူဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကိးမုၢ်ဂီၤဒဲး ဖဲဘှ့ၣ်ပစီၤတဖၣ်ဃ့ထီဝဲဒၣ်အဆၢကတီၢ်, ကိၣ်ကဘျံးဘူဘူဖိတဖၣ် အိၣ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးဖဲလၢမုၢ်တနံၤအံၤန့ၣ် ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ကအိၣ်ဝဲ ခံကကွဲၢ်ဃၣ်ဃၣ် ကစၢ်ယွၤမၢအဝဲသ့ၣ်ထၢဖှိၣ်ပာ်ဖှိၣ် ကိၣ်ကဘျံးဖိတဖၣ် ဒ်အဝဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.…