ၦၤတီၦၤလိၤ အတၢ်သူၣ်ကညီၤသးကညီၤ

“ယတံၤသကိးလၢ တၢ်အဲၣ်ဘၣ်နၤဧၢ, ဘၣ်တဘျီဘျီ နဖျါစီဆှံ ဒိၣ်န့ၢ်အါန့ၢ် နမ့ၢ်တၢ်န့ၣ်လီၤ”.

တၢ်ကတိၤဖိတဖၣ်လၢထးန့ၣ် တုၤထီၣ် ထီၣ်ဘးဝဲ ဒ်နကွၢ်စူၢ်တၢ်ဆူအအိၣ်လိၤလိၤ ဒီးနစံးကတိၤလၢတၢ်နံၤကမှံဖိန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤဖိတဖၣ်အံၤ မ့ၢ် တဟဲဘၣ် ဝဲလၢ တံၤသကိးလၢ ယရ့ဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်တဖၣ် ဒီးၦၤကူၣ်သ့တဖၣ်လၢ ယပၥ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဒီးယသးကဘၣ်ဒိဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီလၢ တၢ်သးဆါအပူၤ ယနံၤဘၣ်ဖၣ်လဲလၢ အတၢ်ကတိၤဖိတဖၣ်အံၤန့ၣ် ဟဲဘၣ်ယသး ဒီးမ့ၢ်တၢ်ကတိၤဖိလၢ အဘၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီဘျီ ဖဲယစံးကတိၤ ဘၣ်ဃးဒီးယတၢ်စူၢ်တၢ်နၥ်အဆၢကတီၢ် ယသုတၢ်ကတိၤတဖၣ်လၢညီနုၢ် ၦၤတသုအီၤတဖၣ်အဃိ ၦၤထံၣ် ဆိကမိၣ်ဒိၣ်ယၤဒီး ကဲထီၣ်ဝဲလၢ ယတၢ်ပၥ်သးတတီလိၤဝဲဒၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယတံၤသကိးတဖၣ် အဲၣ်ဘၣ်ယၤအဃိဒီး ဂုၥ်ကျဲးစၢးမၤစၢၤယၤလ့တုၢ်လ့တီၤ ခီဖျိနီၤလီၤ ယတၢ်စူၢ်တၢ်နၥ်ဆူၦၤဂၤတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ယမ့ၢ်ကွၢ်ကဒါက့ၤဒီး ယထံၣ်ဘၣ်လၢယဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်အဂ့ၤအကတၢၢ်တနီၤလၢ အဝဲသ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.

လံၥ်ကတိၤဒိ ၂၇:၆ အပူၤ စီၤပၤစီၤၡလိၤမိၤ ကတိၤဝဲလၢ တၢ်ကူၣ်သ့အပူၤ “တံၤသကိးအဆဲးတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်အမ့ၢ်အတီလီၤ. မ့မ့ၢ်ဒုၣ်ဒါအနၢမူတၢ်န့ၣ် အါမးလီၤ”. ယတံၤသကိးအတၢ်ထံၣ်ဆိကမိၣ် ပၥ်ဖျါထီၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်လၢ စီၤၡလိၤမိၤအတၢ်ကတိၤအံၤ မ့ၢ်တၢ်အမ့ၢ်အတီန့ၣ်လီၤ.…

တၢ်စူၢ်တၢ်နၥ်ထံထံဆးဆးလၢ ကစၢ်ယွၤ

ဖဲ ခရံၥ်နံၣ် ၂၀၁၈ န့ၣ် ၦၤဒိၣ်တုၥ်ခိၣ်ၦဲၤတဖၣ်လၢ အဲကလံးကီၢ်စၢဖှိၣ်(United Kingdom)အပူၤတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဃုထံၣ်မၤလိ ဘၣ်ဃးဒီး အဝဲသ့ၣ်သုဝဲ ကွဲၤဒီနၢ်တနံၤအတီၢ်ပူၤ ၁၂ မံးနံး အစှၤကတၢၢ်တဘျီန့ၣ်လီၤ. ယနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ယဘၣ်ဃုတၢ်စံးဆၢတဖၣ်လၢ ကူၤကဲၤ(Google) အပူၤ မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ယဘၣ်စံးဆၢ လံၥ်ပရၢယ ကွဲၤဒီနၢ် အတၢ်ကိးတဖၣ်ဒီး လီအတၢ်ပရၢတဖၣ်လၢ အကတၢၢ်တသ့ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပဝဲၦၤအါဂၤ ထီဘိ ပကွၢ်ပကွဲၤဒီနၢ်လၢတၢ်နၥ်အပူၤ ဒုးအိၣ်ထီတၢ်လၢပဂီၢ် ဒ်အမ့ၢ်ပကအိၣ်သကိးရ့လိၥ်သး, တၢ်ဒိးန့ၢ်တၢ်ကစီၣ်ဒီးဆဲးကျိးလိၥ်သးန့ၣ်လီၤ.

ဒ်ပမ့ၢ်ၦၤလၢအနၥ် ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးခရံၥ်တဖၣ် ပအိၣ်ဒီးတၢ်လိၣ်အဂံၢ်ထံး လၢလၢၦဲၤၦဲၤလၢ အလၢၥ်တသ့အါန့ၢ်ပကွဲၤဒီနၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤအဲၣ်ၦၤ, ကဟုကယာ်ၦၤ ဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်ဒီး အဲၣ်ဒိးဝဲလၢပကဟဲဆူအအိၣ် ဖဲပလိၣ်ဘၣ်တၢ် တမံၤလၢ်လၢ်န့ၣ်လီၤ. လံၥ်စီဆှံစံးဝဲ ဖဲပဃ့ဘါထုကဖၣ်တၢ် ပကဘၣ်အိၣ်ဒီး တၢ်စူၢ်တၢ်နၥ် ထံထံဆးဆး, ဒီး ၁ယိၤဟၣ်သိၣ်တၢ် ၅:၁၄ ပၥ်ဖျါဝဲ “လၢပမ့ၢ်ဃ့တၢ်တမံၤမံၤ ဖဲတၢ်ဘၣ်အသးဒီး ကဒိကနၣ်ၦၤ” န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိ ပဖးလံၥ်စီဆှံ ဒီးဟံးဃၥ်ကစၢ်ယွၤကလုၢ်ကထါလၢပသးအပူၤန့ၣ်ဒီး ကကဲထီၣ် တၢ်မၤလီၤတံၢ်…

ထဲဒၣ်ကစၢ်ယွၤ

လၢတၢ်လဲၤထီၣ်လံၥ်ပသံးအဂီၢ် ယဟံးန့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်အါအါ ဒ်သိးယကမၤန့ၢ်ဘၣ် လၢၢ်တၢ်မျၢ်ဝါပသံးအမ့ၢ်အတီန့ၣ်လီၤ. ယသးပူၤ ယဆိကမိၣ် မ့ၢ်ယလဲၤကပၥ်ဘၣ် ပသံးအဂ့ၤကတၢၢ်တခါလဲၣ်န့ၣ်လီၤ.

ၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဘၣ်ဃးဒီးမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၢ်သးပီညါ ဘၣ်ရံၣ်ၡဝး(Barry Schwartz) စံးဝဲဒၣ်ၦၤ ဒ်သိး ဂံၢ်ဘါစၢ်လၢ တၢ်ဆၢတဲၥ်တၢ်တမံၤမံၤအဖီခိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ၦၤလၢအဃုဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးဒ်အံၤန့ၣ် ထီဒါလိၥ်သးဒီး “ၦၤမံသူၣ်မံသး” တဂၤန့ၣ်လီၤ. “ၦၤမံသူၣ်မံသး” တဂၤန့ၣ် ဆၢတဲၥ်ဃုထၢဝဲတၢ်လၢ မၤလၢၦဲၤအဝဲသ့ၣ်အတၢ်လိၣ်တမံၤမံၤအဖီခိၣ် န့ၣ်လီၤ. ၦၤဒ်သိးကွၢ်ဃုတၢ် အဂ့ၤကတၢၢ်တဖၣ်န့ၣ် ထီဘိအဲၣ်ဒိးမၤန့ၢ်ဃုထၢတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်လၢ ကဲထီၣ်တၢ်ဒဲးဘး သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပဘၣ်ဃုထၢတၢ်အါမံၤအကျါ ပဃုထၢဆၢတဲၥ်တၢ် မ့ၢ်ကမၣ်ဒီး တၢ်ကဲထီၣ် တၢ်မနုၤတမံၤ ကသ့ဝဲဒၣ်လဲၣ်. တၢ်သးတမံၤ, တၢ်သးတစူၤ, တၢ်သူၣ်ကၢ်သးလီၤဘှါဟဲအိၣ်ထီၣ် ဝဲဒၣ်သ့န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤသးဒ်အံၤန့ၣ် ၦၤကူၣ်သ့ဘၣ်ထွဲဒီးရ့လိၥ်အိၣ်ဆိးပီညါတဖၣ် ပၥ်ဖျါဝဲ “တၢ်ဘၣ်ယိၣ်လၢ တၢ်ကလဲၤကပၥ်ဘၣ်တၢ်”န့ၣ်လီၤ.

လံၥ်စီဆှံအပူၤ “ၦၤအဲၣ်ဒိးမၤန့ၢ်ဘၣ် တၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်” မ့ၢ်ဂ့ၤ “ၦၤမံသူၣ်မံသး” တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ပတထံၣ်ဘၣ်အီၤဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်ထံၣ်ဆိကမိၣ်လၢ အဒ်သိးလိၥ်အသးန့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူးတၤဝဲ စီၤတံၤမသ့း ဖျါဝဲဖဲ ၁…

တၢ်ထံၣ်န့ၢ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးတၢ်မုၢ်လၢ်အတၢၢ်ကွဲၤ

ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် တၢ်အိၣ်ဘှံးကသူၣ်လၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဆၢကတီၢ် အခီၣ်ထံး တဘျုးသီ ယဘၣ်အိၣ်ဘှံးမၤဘျါက့ၤ ယတၢ်ဆါဒၣ်ယဲ ဖဲယဒၢးပူၤန့ၣ်လီၤ. ယသးပူၤ စ့ၢ်ကီး တၢ်ဘၣ်ယၤတမုၥ်ဝဲဒၣ် ဒ်မူခိၣ်တၢ်အၢၣ်အုးအသိးန့ၣ်လီၤ. လၢခံယဒိးန့ၢ်ဘၣ်လၢယကဟးကသူၣ်ယသးလၢယဝၤ ဟးကွၢ်လိၥ်ကွဲတၢ်ဖဲ တၢ်ဒုးနဲၣ်မ့ၣ်အူအတၢ် ကပီၤလၢ ကဘီသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဘၣ်ဆၣ်ဒီးတၢ်အၢၣ်အုးတဖၣ် မၤသဒၢဃၣ် ပတၢ်ထံၣ်ဟးကွၢ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ် ယဒိန့ၢ်တၢ်ဂီၤတဖၣ်လၢ ကစၢၢ်အကဒုအကျါန့ၣ်လီၤ.

လၢခံတၢ်မၤအသးလၢ မူခိၣ်ထံစူၤလီၤဒိၣ်ဒိၣ်အဃိလၢ တၢ်သးဟးဂီၤအပူၤ ပဘၣ်ဟဲက့ၤကဒါက့ၤ ဒ်မုၢ်နၤတၢ်ခံးလီၤအဃိန့ၣ်လီၤ. ယကွၢ်ကဒါက့ၤ တၢ်ဂီၤတဖၣ် လၢ ယဒိန့ၢ်အီၤဒီး လၢသူၣ်ပိၢ်သးဝးအပူၤ ယဒုးနဲၣ်ယဝၤ “တၢ်ကွဲး” န့ၣ်လီၤ. အဆိ တၢ်မၤအသးလၢ ပတၢ်လဲၤအိၣ်ဒီးတၢ်အၢၣ်အုးအဃိ ယတပၥ်သူၣ်ပၥ်သးဘၣ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်မၤသီမၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤ ယသးလၢအိၣ်ၦဲၤဒီးတၢ်သူၣ်လီၤဘှံးလီၤဘှါ ခီဖျိ တၢ်မုၢ်လၢ် (၁ မိၤ ၉:၁၃-၁၆) လၢ တၢ်တဆိကမိၣ်ဘၣ်တၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

ပနီၢ်ခိနီၢ်သးအတၢ်ဘၣ်ဒိဆါတဖၣ် ကဲထီၣ် ပတၢ်မုၢ်လၢ်လီၤမၢ်ဒီး ထုးလီၤၦၤ ဆူတၢ်အယိာ်န့ၣ်လီၤ. ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၄၂:၁-၃ အပူၤ ပထံၣ်ဘၣ်တၢ်ဆၢဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်မၤသီမၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤ…

တၢ်ပၥ်လီၤဆီ

ဖဲ ၁၇၄၂ နံၣ်, နိၣ်ဝ့ဘၢၣ်, တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကီၢ်အ့ၤကလဲၣ်(England), စတဲးဖိးၡဲယါ(Staffordshire) ဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသး ခီဖျိတၢ်ထီဒါ ခၠါဝဲးစလ့ၣ်(Charles Wesley) စံၣ်တဲၤတဲလီၤ တၢ်သးခုကစီၣ် န့ၣ်လီၤ. ဖျါလၢ ခၠါဒီးအပုၢ်ကၠီ(န) (John) အတၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤ တၢ်ဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်ဆီတလဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အလုၢ်အလၢ်လၢ အိၣ်ပၥ်ယံာ်တ့ၢ်မးအဃိ ဒီးၦၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ်တူၢ်လိၥ်ဝဲတသ့ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲကၠီ(န)ဝဲးစလ့ၣ် နၢ်ဟူဝဲတၢ်ထီဒါတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်လၢ စတဲးဖိးၡဲယါန့ၣ်ဒီး လဲၤဝဲ ဒ်သိးကမၤစၢၤအဝဲၢ်န့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဘၣ်ဒီး ၦၤထီဒါတၢ်ဖိတဖၣ် ဟဲကဝီၤဝဲ ကၠီ(န) အိၣ်တၢ် အလီၢ်ဒီး လၢတၢ်သူၣ်ဒူသးဒူအပူၤ ကၠီ(န) ထံၣ်လိၥ်ကတိၤသကိး တၢ်မုၥ်မုၥ် ဒီးၦၤထီဒါတၢ်အခိၣ်အနၢ်တဖၣ် ဝံၤၦၤထီဒါတၢ်တဖၣ် တဂၤဘၣ်တဂၤ အတၢ်သူၣ် ဒိၣ်သးဖျိးတဖၣ် ဆံးလီၤစှၤလီၤ ဟးမၢ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကၠီ(န)ဝဲးစလ့ၣ် အတၢ်ဆီၣ်လီၤသးဒီး အတၢ်သးစူၤန့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်မၤဂၢၢ် ကမျၢၢ် လၢ အသူၣ်ဒိၣ်သးဖျိးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အတၢ်သးစူၤဆီၣ်လီၤအသးန့ၣ် တမ့ၢ် အန့ဆၢၣ်ဒၣ်ဝဲ လၢ ဟဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ အသးကံၢ်ပူၤဘၣ်.…

တၢ်ဟ့ၣ်လၢတၢ်အဲၣ်တၢ်သးအိၣ်

ကလဲ (Glen) ပှ့ၤဝဲ ခီဖံၣ် လၢ ဂီၤတၢ်အီၣ်အဂီၢ် ကိးမုၢ်နံၤဒဲး ဒီးဖဲပှ့ၤဝဲတဘျီလၢ်လၢ် ဟ့ၣ်ဝဲလၢ ၦၤဂၤအဂီၢ်လၢ အလီၢ်ခံတဂၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒီးမၢအစံး, ၦၤဆါတၢ် ဆၢဂ့ၤဆၢဝါၦၤလၢအလီၢ်ခံတဂၤလၢ နံၤလၢအဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. ကလဲ အတၢ်ဘၣ်ထွဲ တအိၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ်အတၢ်မၤဆၢစံးဆၢ မ့ၢ်မနုၤတမံၤလဲၣ် တဆိကမိၣ်ဝဲ တၢ်မနုၤမးလဲၣ် န့ၣ်လီၤ. အဝဲနၥ်ဝဲဒၣ်ထဲတမံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤအံၤ မ့ၢ်တၢ်အဆံးကတၢၢ်လၢ အမၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဖဲတဘျီန့ၣ် အဝဲဃုသ့ၣ်ညါဝဲ အတၢ်မၤဂ့ၤတဖၣ် ကဲဘျုးဝဲ ဖဲအဖးဘၣ် လီၢ်ကဝီၤ လံၥ်တၢ်ကစီၣ်အပူၤ ဖဲၦၤတဂၤ ကွဲးဝဲတၢ်ကစီၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါယူၤလံ ၁၈ သီ ၂၀၀၇ အပူၤ တၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ အတၢ်သးကညီ အတၢ်ဟ့ၣ်ဆံးဖိန့ၣ် ကဲထီၣ် တၢ်ဆိကမိၣ်က့ၤ ၦၤတဂၤ အတၢ်ကတဲၥ်ကတီၤအသးလၢ ကမၤသံလီၤက့ၤအသး ဖဲမုၢ်နံၤအဝဲန့ၣ် အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ကလဲ အတၢ်ဟ့ၣ်ဆူ ၦၤတဂၤလၢ အသိလ့ၣ် အလီၢ်ခံန့ၣ် တမ့ၢ် တၢ်ဆၢမုၢ်လၢ် မၤန့ၢ်ကဒါက့ၤတၢ်အဂီၢ်ဘၣ်. တၢ်ဟ့ၣ်ဆံးအတၢ်မၤပျီပျီဖိအံၤ…

တၢ်မုၢ်လၢ် လဲၤဖျိဝဲကလံၤမုၢ်တဖၣ်

ဖဲ ၂၀၂၁ နံၣ် တၢ်ကိၢ်ထီၣ်သီကတီၢ်န့ၣ်, ဖဲကီၢ်စဲၢ်ထဲးစဲး(Texas) အပူၤ ၦၤလူၤကလံၤမုၢ်တဘျုးဂၤ ဒိန့ၢ်ဝဲ တၢ်ကွဲၤတဘိ အိၣ်ဖျါသဃဲၤဒီး ထီၣ်န့ဒိၢ်ကလံၤမုၢ်(tornado)တခါ အဝံၢ်ဒံၢ်အိၣ်ဒီး အတၢ်ဂီၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢဝံၢ်ဒံၢ်အိၣ်တခါအပူၤ, ဘုကၠူၣ်အထူၣ်ထီလၢပျီပူၤတဖၣ် ဘိးက့ၣ်လီၤသး လၢကလံၤသဝံးအဂံၢ်သဟီၣ်အဖိလၥ်လီၤ. တၢၢ်ကွဲၤအလွဲၢ်ကပီၤ ဂ့ၤမးတဘိ အိၣ်ဖျါလၢမူထံးခံးသူအလိၤ ဒီးက့ၣ်ကျီၤလီၤဝဲဒၣ်ဆူ ကလံၤသဝံးအအိၣ်လီၤ. လၢဝံၢ်ဒံၢ်အိၣ်အဂၤတခါအပူၤ, ၦၤကွၢ်ကီတၢ်တဖၣ် ဆၢထၢၣ်အိၣ်လၢ ကျဲကပၤ ဒီး ခိးကွၢ်ဝဲတၢ်မုၢ်လၢ်အပနီၣ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤ ဖဲတၢ်အၢၣ်သဝံးအသးလၢ အဖျါလီၤဂၥ် ဒ်မ့ၣ်အူလုၢ်အပီၤအသိးအဃၢၤန့ၣ်လီၤ.

လၢထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၀၇ အပူၤ, ၦၤကွဲးထါ ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်မုၢ်လၢ်ဒီး ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါၦၤလၢ ပကဃၣ်ဃီၤ ဆူယွၤအအိၣ် ဖဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအကတီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲပၥ်ဖျါဝဲဒၣ် ၦၤတနီၤလၢအအိၣ်လၢကလံၤမုၢ်အပူၤတဖၣ် “အတၢ်ကူၣ်သ့လၢၥ်ကွံၥ်ဝဲခဲလၢၥ်” (:၂၇)လီၤ. “ဒီးတုၤအဘၣ်တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤဒီး, ကိးထီၣ်ယွၤ, ဒီးအဝဲဒၣ် ဒုးဟးထီၣ်ကွံၥ်အီၤလၢ အတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အပူၤလီၤ” (:၂၈).

ယွၤနၢ်ပၢၢ်ဝဲလၢအဖိတဖၣ် တဘျီဘျီ, ကဘၣ်ဂဲၤလိၥ်ဝဲ ဒ်သိးကအိၣ်ဒီး တၢ်မုၢ်လၢ်, ဖဲတၢ်အိၣ်မူမၤသးဒ်ကလံၤမုၢ်တခါအသိးန့ၣ်လီၤ. အလီၢ်အိၣ်လၢတၢ်ကမၤသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤၦၤ ဘၣ်ဃးဒီးယွၤအတၢ်တီဒီးအကလုၢ်, လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဖဲ မူထံးဖျါခံးသူဒီးသဘံၣ်ဘုၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.…

တၢ်မၤဘျါက့ၤလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အဂီၢ်

လၢကီၢ်စလိၣ်ဘ့နံယၤအမုၢ်နုၥ်တခီ(western Slovenia)န့ၣ်, တၢ်ကူစါယါဘျါအတၢ်သူၣ်ထီၣ်ခူသူၣ် တၢ်ကူစါယါဘျါအတၢ်သူၣ်ထီၣ်, ဖရဲၣ်ကၠၣ် ပၣ်တ့စဲ(န)တၢ်ဆါဟံၣ်(Franja Partisan Hospital), အိၣ်ဘၢဃၥ်အသးလၢတၢ်တြီၤ လၢလီၢ်စီၤစုၤတခါအပူၤန့ၣ်လီၤ. ကယဲၢ်ၦၤမၤ တၢ်ဖိ တဖၣ် ဂီၢ်မုၢ်အိၣ်ဖဲန့ၣ် ဒီးအံးထွဲကွၢ်ထွဲ ၦၤသုးဖိအကထိတဖၣ်အကထိလၢ အဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံး ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်ခံဘျီတဘျီအကတီၢ်, ဒီးဒီဆၢကတီၢ် ညါန့ၣ် ဘၣ်အိၣ်ခူသူၣ်ဝဲ ဒ်သိးနၣ်စံၣ်(Nazi )တဖၣ် သုတထံၣ်အီၤတဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် ပဒ့ၣ်ဟးဆှဲးဝဲန့ၢ်လၢ နၣ်စံၣ်တဖၣ် အတၢ်ကျဲးစၢးဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်အံၤ အိၣ်တၢ်အလီၢ် အဘျီတဖၣ်အဘျီန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လီၤဆီလီၤလးဖးဒိၣ်တမံၤလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်လၢအလီၤတိၢ်လီၤဆီ ဒိၣ်န့ၢ်အန့ၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤ (လၢအဘၣ် တၢ်သူၣ်ထီၣ် ဒီးပၢဆှၢအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် လၢကီၢ်စလိၣ်ဘ့နံယၤၦၤပၢၢ်ဆၢထီဒါ ခူသူၣ်တၢ်တဖု) ကဟုကယၥ်အံးကွၢ်ၦၤသုးဖိတဖၣ် လၢ သကိးသိၣ်မှံၤသုးမုၢ်(Allied)ဒီး ဒုၣ်ဒါသုးမုၢ် (Axis) တဖၣ်- သုးမုၢ်လၢအဒုးလိၥ်သးခံခီလိၥ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆါဟံၣ်အံၤ တူၢ်လိၥ်မုၥ် ၦၤကိးဂၤဒဲးလီၤ.

လံၥ်စီဆှံကိးဃီၤၦၤလၢ ပကမၤစၢၤ ဒ်သိးဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ကဘျါက့ၤ လၢသူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤတကပၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤအခီပညီမ့ၢ်ဝဲ အလီၢ်အိၣ်လၢ ပကဘၣ်…

ဆိကတီၢ်တစိၢ်ဖိဒီးဘါထုကဖၣ်

ထံအါအါဂီၢ်ဂီၢ်, ဟဲပုၥ်ထီၣ်ယွၤလီၤ လၢထံဖှိးဘိဆူကျဲဖီခိၣ်, ဒီးယထံၣ်တၢ်ခွဲး တၢ်ယၥ် လၢယဂီၢ်လီၤ. သိလ့ၣ်တဘျုးခိၣ်လဲၤဖျိလၢထံကျါ လၢယမဲၥ်ညါလံ, ဒီး ယဆိကမိၣ် “တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်အခွဲးဂ့ၤလၢတၢ်ကသ့သိလ့ၣ် ကလီအဂီၢ်လီၤ”. ယတသ့ဘၣ်ယသိလ့ၣ် အိၣ်လံတလါဒီး ဖၣ်ကမုၣ်ထီၣ်အါမးလံန့ၣ်လီၤ. အဃိ ယစးထီၣ် ယသိလ့ၣ် ဒီးနီၣ်နုၥ်လီၤဆူ ထံလုၢ်ဘၢအပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်သီၣ်‘ခြဲး’ကနၥ်တဘီလီၤ.

တၢ်မၤအသးချ့သဒံးလီၤ. မုၢ်ဆဲးလီၤတ့ၢ် လၢယသိလ့ၣ်အသူအဖီခိၣ်ဒီတဂီၤ ဒီးမၤကိၢ်ထီၣ်တ့ၢ်ယွၤခၣ်စိးဒီးသိလ့ၣ်အလဲပူၤလီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ထံလၢ အဟဲပုၥ်ထီၣ် ယွၤလီၤလၢ ထံဖှိးဘိတခီခုၣ်ဒိၣ်မးလီၤ. တုၤမ့ၢ်ထံခုၣ် ဟဲဘၣ်ယွၤခၣ်စိးအိၣ် လၢသိလ့ၣ်မဲၥ်ညါလၢအကိၢ်တဘျီဃီန့ၣ်, တၢ်တဲၤဖးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ လၢအဖီခိၣ်တုၤ အခီၣ်ထံး ဒ်လီဝၢ်ဒံးအသိးန့ၣ်လီၤ. ယတၢ်သ့သိလ့ၣ် “ကလီ” ကတၢၢ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်လၢၥ်ဘူၣ်လၥ်စ့ၤအါမးအပူၤန့ၣ်လီၤ.

ယမ့ၢ်အိၣ်ခိးဒီးဆိကမိၣ်တဘျးဖိ မ့တမ့ၢ် ဘါထုကဖၣ်အဂီၢ်ဒၣ်လဲၥ်န့ၣ်, တမ့ၢ်တၢ်ကမၤတ့ၢ်အသးဒ်အံၤဘၣ်. မ့ၢ်နလဲၤခီဖျိတ့ၢ်ဘၣ် ဆၢကတီၢ်ဒ်သိးအံၤ တဘျီဘျီဧါ. ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လဲၤခီဖျိတ့ၢ်ဘၣ်ဝဲလီၤ. ဖဲအဝဲသ့ၣ်လဲၤနုၥ်လီၤဆူ ကီၢ်တၢ်စံးပၥ်န့ၣ် ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ် တဘၣ်တၢ်ကွဲန့ၢ်လွဲန့ၢ်အီၤလၢ ကဘါထီၣ် ကစၢ်အဂုၤအဂၤတဖၣ်တဂ့ၤဒီးယ ကစၢ်ယွၤစံးပၥ်အဝဲသ့ၣ်လၢ ကမၤစၢၤအဝဲသ့ၣ် လၢတၢ်နီၣ်ဟးထီၣ်ကွံၥ် ကီၢ်အဂၤတဖၣ်လီၤ(ယိၤၡူ…

တၢ်အီၣ်ကျးဖိလၢအတြဲၤအံၣ်

ကိၣ်ခြစးအလိၣ်တဖၣ်(Croissants), ကိၣ်ဘိၣ်ဘၢဖိတဖၣ်(dumplings), ထိးညၣ်ကသူဒီးတၢ်အီၣ်အဝံၣ်အဘဲ အဂုၤအဂၤအကလုၥ်ကလုၥ် အိၣ်ခိးဝဲ ၦၤလၢအထံၣ်န့ၢ်ဒီးနုၥ်လီၤဆူ တြဲၤအံၣ် တၢ်အီၣ်ကျးအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အီၣ်ကျးဖိအံၤ အိၣ်ဖဲ ဝ့ၢ်တၣ်နဲ(န) (Tainan)လၢကီၢ်တၣ်ဝဲ(မ) (Taiwan), ဒီးမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်အပူၤဟိတပူၤ လၢတၢ်ဒူၣ်အလိၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လဲၤနုၥ် အတြဲၤန့ၣ် ကအိၣ်ဒၣ် စဲထံၣ်မံထၢၣ်(၄၀)ဃၣ်ဃၣ်ဧိၤ (စှၤန့ၢ် ၁၆ လဲးမး), တြီၢ်ယုၢ်ဖိဧိၤ လၢၦၤတဂၤကလဲနုၥ်ဆွံဖျိ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်မ့ၢ်ကီလၢၦၤကလဲနုၥ်အဂီၢ် ထဲလဲၣ်ဂ့ၤ, ကျးလီၤတိၢ်လီၤဆီဖိတခါအံၤ ထုးန့ၢ်တ့ၢ်ၦၤဂီၢ်မုၢ်အါဂၤအသးလံန့ၣ်လီၤ.

တၢ်အံၤ မ့ၢ်ကမ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးသိးဒီး တြဲၤအအံၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါဃၥ် လၢလံၥ်လူၤကၣ် ၁၃:၂၂-၃၀ အပူၤန့ၣ်ဧါ. ၦၤတဂၤသံကွၢ်ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးဒ်အံၤ, “ၦၤလၢအတုၤဝဲလၢ တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအီၤန့ၣ် မ့ၢ်အစှၤဂၤဧါ”( :၂၃). လၢအတၢ် စံးဆၢအပူၤ, ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးတၤၦၤအဝဲန့ၣ် ဒ်သိးက“ဂုၥ်လဲၤနုၥ်ဖျိကျဲစၢၤအအံၣ်” ဆူ ယွၤ အဘီအမုၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ (:၂၄). တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်သ့ၣ်လၢ ကစၢ်သံကွၢ်န့ၣ် မ့ၢ် “ၦၤဘၣ်တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤတဖၣ်အကျါ မ့ၢ်နကပၣ်ဃုၥ်ဧါ” န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး ဆူးကါ တၢ်ထိၣ်သတြီၤအံၤ ဒ်သိးအကသဆၣ်ထီၣ်…