သကွံၤလီၤဖုၣ်ဖုၣ်

မိၢ်သးစၢ်တဂၤ လူၤပိာ်ထွဲအဖိမုၣ်ဖိအလီၢ်ခံ လၢအယီၢ်လ့ၣ်ခီၣ်ယီၢ်ဖိ ဒ်အခီၣ်ဆံးဆံးဖိယီၢ်ဝဲန့ၢ် အသိးန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်လၢယီၢ်ဝဲအလ့ၣ်ခီၣ်ယီၢ်ဖိ ချ့အါန့ၢ်အသးလီဝဲအဃိ ဖိသၣ်မုၣ်ဖိအလ့ၣ်ခီၣ်ယီၢ်လီၤတလ့ၣ်ဒီး မ့ၢ်လၢအခီၣ်မဲာ်ချံဘၣ်ဒိဆါအဃိ ဟီၣ်ကိးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အမိမိၢ်န့ၣ် လၢတၢ်ကစုဒုအပူၤ ချံးလီၤအခီၣ်လ့ၢ်ခိၣ်, သကွံၤဖုၣ်လီၤအသး, ဒီးနၢမူဖိမုၣ် အခီၣ်မဲာ်ချံ ဒ်သိးကမၤဘျါတၢ်ဆါအဂီၢ်လီၤ. တၢ်အံၤတၢ်မၤကဲထီၣ်နီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖိသၣ်မုၣ်ဖိ ဂဲၤဆၢထၢၣ်, ဒိးထီၣ်ကဒါက့ၤအလ့ၣ်ခီၣ်ယီၢ်ဖိဒီး ယီၢ်ဝဲဆူညါလီၤ. တၢ်မၤအသး ညီညီဘှါဘှါ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢ တၢ်ဘၣ်ဒိဆါပှၤခဲလၢာ် ကဘျါဂ့ၤထီၣ်က့ၤဝဲအဂီၢ် နတဆၢဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဧါ.

ပှၤတၢ်မၢဖိစီၤပီလူး ဒိးန့ၢ်ဘၣ်တ့ၢ်ဝဲ ယွၤအတၢ်မၤမုာ်အီၤ ဖဲဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီး တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ် တဘျီဘၣ်တဘျီဒီး တၢ်လၢကမၤအသး ဆူညါဆူညါစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. အဝဲကွဲးနီၣ် တၢ်မၤကွၢ်တမံၤဘၣ်တမံၤ ဖဲ ၂ကရံၣ် ၁၁:၂၃-၂၉ အပူၤန့ၣ် ဖျါလၢတၢ်တီၢ်အီၤ ဖျ့အီၤအါဘျီ, ဘၣ်တၢ်ကွံာ်လၢလၢၢ်, ဘၣ်ကီၤမံကီၤဂဲၤ, တၢ်သၣ်ဝံၤ, တၢ်သးသုထံ တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢအတၢ်သးအိၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အဂီၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ၂ ကရံၣ် ၁:၃ ပာ်ဖျါဝဲလၢ စီၤပီလူးမၤလိန့ၢ် တၢ်ဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်လၢ ယွၤမ့ၢ် “တၢ်သးကညီၤအပၢ်ဒီး တၢ်မၤမုာ် ခဲလၢာ်အကစၢ်”န့ၣ်လီၤ.…

တၢ်ထုကဖၣ်လၢ ဘၣ်တၢ်ပာ်လုၢ်ပာ်ပှ့ၤ

ထိၣ်တလ့ (Clark’s Nutcracker) မ့ၢ်ထိၣ်လၢအလီၤကမၢကမၣ်တကလုာ်လီၤ. ကိးနံၣ်ဒဲး အဝဲကတဲာ်ကတီၤအသးလၢ တၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်အဂီၢ် ပာ်ခူသူၣ်တၢ်အီၣ်ပြံကဒံဖိ လၢအမ့ၢ် သ့ၣ်ဆှိ အဝါအချံဖိ, တနၣ်ရံၣ်န့ၣ် အချံ (၅ဝဝ) ညါလီၤ. တၢ်န့ၣ်ဝံၤ, လဲၤပူၤကွံာ်အါလါဝံၤ, အဝဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤ ဒ်သိးကမၤဖျါထီၣ်တၢ်ချံဖိတဖၣ် လၢဘှ့ၣ်ပစီၤဒိၣ်ဒိၣ်ဖီလာ်ဒၣ်လဲာ်န့ၣ်လီၤ. ထိၣ်တလ့ (Clark’s Nutcracker) တဘ့ၣ်န့ၣ် တိၢ်နီၣ်တၢ်လီၢ်လၢ အပာ်ခူသူၣ် တၢ်ချံဖိတဖၣ်အလီၢ်တကလးဒၣ်လဲာ်န့ၢ်ဝဲ - တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်လၢ လီၤကမၢကမၣ်ဒိၣ်မးလီၤ. လီၤဆီဒၣ်တၢ် ဖဲပဆိကမိၣ်ထီၣ် ပတၢ်ကီတၢ်ခဲ လၢပတိၢ်နီၢ်တဘၣ် ဒ်မ့ၢ် ပပာ်ဘၣ် သိလ့ၣ်နီၣ်ဝံာ်ခံဖဲလဲၣ် မ့ၢ်ပပာ်ဘၣ်မဲာ်ထံ ကလၤဖဲလဲၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤအသးလၢ တလီၤနာ်အံၤ, ပမ့ၢ်ထိၣ်သတြီၤဒီး ကစၢ်ယွၤအတၢ်သ့မၤတၢ်လၢ အမ့ၢ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ် ပတၢ်ထုကဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အဆံးအစှၤန့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ တိၢ်နီၣ်ဃာ်တၢ်ထုကဖၣ် အမ့ၢ်အတီခဲလၢာ်န့ၢ်ဝဲ ဒီးသ့ၣ်နီၣ်ဝဲဒီးစံးဆၢဝဲတုၤ အါနံၣ်အါလါလဲၤပူၤကွံာ်ဒၣ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလံာ်တၢ်လီၣ်ဖျါ ၅:၈ အပူၤ စီၤယိၤဟၣ်ပာ်ဖျါ “တၢ်အိၣ်ဒီးအသးလွံၢ်ဒု” ဒီး “ပှၤသူၣ်က့သးပှၢ်ခံဆံလွံၢ်ဂၤ” ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ်ယွၤ လၢမူခိၣ်ဘီမုၢ်န့ၣ်လီၤ.…

ဆိၣ်အၢတၢ်တဂ့ၤ

ဝ့လယၢၣ် ရှဲးစဖံယၤ( William Shakespeare)န့ၣ် မ့ၢ်ပှၤလၢ သ့စံးကတိၤသရီၣ်ကမဲၣ်ပှၤဂၤ အဂ့ၤကတၢၢ်တဂၤဒီး မ့ၢ်ကံၢ်စီတမံၤလၢခွါဂဲၤဒိ ဘဲၢ်ရံၣ်ခြး(Barry Kraft) ကတိၤဘၣ်ဘျီဘၣ်ဒါက့ၤတၢ်လၢအလံာ် “Shakespeare Insult Generator” အပူၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်အဂ့ၤတဘ့ၣ်အံၤအပူၤ တၢ်ကတိၤသရီၣ်ကမဲၣ်တၢ်လၢအလီၤဘၢတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဟံးန့ၣ်ဝဲလၢ Shakespeare အတၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်တဲပူတဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. အဒိ,လၢနကကတိၤမဲာ်ဆှး ပှၤတဂၤဂၤလၢ “နစံးဂ့ၤလီၤသးအါမးဘၣ်ဆၣ် နတဂ့ၤထဲန့ၣ်ညါဘၣ်, ပှၤဟးဂီၤဖိနၤဧၢ” န့ၣ် ဒ်သိးလိာ်အသးဒီး နစံးကတိၤ လၢကျဲအဂၤတဘိ လၢအမ့ၢ် “နကတိၤပတြၢၤလီၤသးသ့, နဆိကမိၣ်ထံတၢ်တသ့ဘၣ်” န့ၣ်လီၤ.

ခြးအလံာ်လၢအမၤဖှံသူၣ်ဖှံသးတၢ်တဘ့ၣ်အံၤ, မုာ်ဝဲဂ့ၤဝဲဒိၣ်မးလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် လၢပျၢၤ မိၤအးအစီၤပၤတဂၤ ဟ့ၣ်အဘူးအလဲဒီး မၢဝဲဒၣ်ဝံလၢ အအိၣ်ဒီးတၢ်ခူသူၣ်ကမၢကမၣ်တဂၤ ဒ်သိးကကတိၤဒုၣ်ဒွဲၣ်ဒီး ဆိၣ်အၢပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်လီၤ. ၄ မိၤ ၂၂:၆ အပူၤ စီၤပၤဘၤလးစံးဘၣ် စီၤဘံးလၣ် “ဟဲတက့ၢ်. ဆိၣ်အၢပှၤဂီၢ်မုၢ်အံၤတက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ. လၢကဘၣ်ဆိၣ်အၢတၢ်အလီၢ်န့ၣ် ၄ မိၤ၂၄:၁၀ အပူၤ ပကထံၣ်ဘၣ် စီၤဘံးလၣ် မၤသးပှံၢ်သးဒိၣ်စီၤပၤဘၤလး ခီဖျိဆိၣ်ဂ့ၤ…

ဆၢထၢၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤလၢ တၢ်နာ်

နိၣ်ကံၣ်ယၣ် (Nokia) ကဲထီၣ်ကွဲၤဒီနၢ်ခီပနံၣ်လၢ အဆါဘၣ်တၢ်အါကတၢၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဖဲ ၁၉၉၈ အနံၣ်ဒီး စ့ဟဲနုာ်အတၢ်ကဲဘျုးထီၣ်ဘးဆူ ဒီလၣ်အကကွဲၢ် ၄၀၀၀ ဖဲ ၁၉၉၉ အနံၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တုၤဃီၤဆူ ၂ဝ၁၁ နံၣ်န့ၣ် တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤတဖၣ် ဆံးလီၤစှၤလီၤဝဲအဃိ နိၣ်ကံၣ်ယၣ် ကွဲၤဒီနၢ်ခီပနံၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ပှ့ၤန့ၢ်က့ၤလၢ မဲၣ်ခရိၣ်စီး (Microsoft) လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤလၢ နိၣ်ကံၣ်ယၣ် ကွဲၤဒီနၢ်အတၢ်မၤပူၤ တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီတအိၣ်တၢ်န့ၣ် မ့ၢ်သးလၢအပျံၤတၢ်ဒီး, တၢ်ပျံၤတၢ်အံၤ ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ဆၢတဲာ် လၢကမၤဟးဂီၤ တၢ်အိၣ်အသးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်ပျံၤဝဲဘၣ်ယိၣ်ဝဲဒၣ် လၢပှၤကထုးထီၣ် ဆိကတီၢ် အတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အဃိ မဲန့ၣ်ကၠဲၣ်တဖၣ် တအိၣ်ဒီးတၢ်သးဒူ လၢကတဲဖျါထီၣ် တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီဘၣ်ဃးဒီး နိၣ်ကံၣ်ယၣ်ကွဲၤဒီနၢ်အတၢ်မၤသနူ လၢအတီၤ အပတီၢ်ဖုၣ်, ကွဲၤဒီနၢ်အက့ၢ်အဂီၤဒီး အတၢ်ဂ့ၢ်ကီ, အတၢ်ဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ယရှါ ၇:၂ ပာ်ဖျါဝဲ လၢစီၤပၤအၤဃးဒီး အပှၤတဖၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုး-“ဝးဝဲဒ်သ့ၣ်လၢပှၢ်လၢ်ကျါ လၢကလံၤအမဲာ်ညါအသိး” န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ…

ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ် အတၢ်လီၤလး

ဖဲတၢ်ပာ်သိလ့ၣ်လီၢ် တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤတခါအပူၤ, ယထံၣ်ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်ပူတၢ်ဂီၤဖိ အိၣ်လၢစးခိတလါ လီၢ်လံၤဖီဃးတဖျၢၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲယဟံးန့ၢ် ဖိသၣ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၤန့ၣ် ယပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ဖိသၣ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၤဖိန့ၣ် ဘၣ်တၢ်စိးပျၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအီၤန့ၣ်လီၤ. ဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်သီအံၤ တဘၣ်တၢ်ဘိၣ်ဘံဃာ်လၢ ယၣ်ဒီး တဘံၣ်ဃးဝဲအမဲာ်ချံဘၣ်. တမ့ၢ်ဖိသၣ်အဂီၢ်ဒိဖိလၢအမံ ဒီးဘၣ်တၢ်ဘိၣ်ဘံဃာ်လၢသတိၢ်ဒၢဖိအပူၤဒီး အသးနါပှၢ်လၢအသလၣ်ထီၣ်သး, အစုလၢအိးထီၣ်သး, အစုမုၢ်ဘိဖိတဖၣ်လၢ အစူၣ်ထီၣ်သးလီၤ. ဖျါဒ်အစံးဝဲ “ယအိၣ်လၢအံၤ”န့ၣ်လီၤ.

က့ၢ်ဂီၤဒိအံၤ ပာ်ဖျါခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အတၢ်လီၤလး - လၢအမ့ၢ်ကစၢ်ယွၤဆှၢအဖိခွါဆူဟီၣ်ခိၣ်ချၢ ဒ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိအနီၢ်ခိအသိးန့ၣ်လီၤ. ဖဲဖိသၣ်ယ့ၣ်ရှူးဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ် အစုဖိတဖၣ် ကလိာ်ကွဲဒီးတၢ်လိာ်ကွဲဖိ, လၢခံကဖီၣ်ဃာ် လံာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီ တၢ်န့ၣ်ဝံၤ အစုန့ၣ် ကထီၣ်ဘှီဟံၣ်ဃီအတၢ်ပိးတၢ်လီတဖၣ် တချုးလၢအတၢ်မၤဖးဒိၣ်စးထီၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အခီၣ်တဖၣ်, ဘၣ်တဘျီန့ၣ် ဘီၣ်ဖျၢၣ်သလၢၣ်ဒီး အိၣ်လၢအိၣ်ၦဲၤ ဖဲအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ကတီၢ်, ဒိၣ်ထီၣ်ဒီး စိာ်အီၤဆူတၢ်လီၢ်တတီၤဘၣ်တတီၤ ဒ်သိးကသိၣ်လိတၢ်ဒီး ကယါဘျါတၢ်လီၤ. လၢအတၢ်အိၣ်မူလၢခံကတၢၢ်န့ၣ် ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိအက့ၢ်အဂီၤ လၢအမ့ၢ် အခီၣ်ဒီးအစုတဖၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဆဲးဖျိလၢထး ဒ်သိး အနီၢ်ကစၢ် ကအိၣ်ကျၢၤလၢထူၣ်လိၤလီၤ.

ရိမ့ၤ ၈:၃ စံးဝဲလၢ, “လၢနီၢ်ခိန့ၣ်အပူၤ ကစၢ်ယွၤတဲဖျါထီၣ်တၢ်ဒဲးဘး အတၢ်ပၢ ကတၢၢ်လံဝဲအဂ့ၢ်,…

လၢဝဲပှဲၤဝဲ/ ဖဲအကလၢလီၢ်

တၢ်ဂီၤမူ “ပှၤဒ့သီတူၢ်လၢဟံၣ်ခိၣ်ဒုး”အပူၤ ခွါဂဲၤဒိထဲဘယၢၣ် (Tevye) န့ၣ် စံးကတိၤ တၢ်ကတိၤတီတီလိၤလိၤဒီးယွၤ ဘၣ်ဃးအတၢ်မၤအီၣ်မၤအီတၢ် ကျဲအကျိၤအကွၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဂီၤမူအပူၤ အတၢ်ကတိၤစံးဝဲ “နတ့လီၤပှၤဖှီၣ်ဖိယာ်ဖိတဖၣ်အါမးဒီး ယသ့ၣ်ညါလၢတၢ်ဖှီၣ်တၢ်ယာ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်လီၤမဲာ်ဆှးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး တၢ်လၤကပီၤဖးဒိၣ်စ့ၢ်ကီး တမ့ၢ်ကအိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ယမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်တဆံးတက့ၢ်န့ၣ် တၢ်ကနးဒိၣ်ဝဲထဲလဲၣ်. ယမ့မ့ၢ်ဘၣ်ဖုးပှၤထူးပှၤတီၤန့ၣ် မ့ၢ်ယကမၤဟးဂီၤဘၣ်တၢ်တမံၤမံၤ လၢခါဆူညါ တၢ်ကမၤအသး တၢ်ဂ့ၢ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်ဧါ” န့ၣ်လီၤ.

ၡိၤလဲအလဲခဲၣ် (Sholem Aleichem) လၢအမ့ၢ် ပှၤကွဲးဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဂီၤမူအံၤ တချုးလၢ အဝဲဒုးစံးကတိၤတၢ်တီတီလိၤလိၤအံၤ လၢထဲဘယၢၣ်အထးခိၣ်, လၢအပူၤကွံာ်နံၣ်မျးကယၤအါန့ၣ်အဆၢကတီၢ် လံာ်တၢ်ကတိၤဒိအပူၤန့ၣ် စီၤအၤကူၢ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်ဒီးယွၤ လၢတၢ်သးတီအပူၤန့ၣ်လီၤ. ကတိၤ ၃၀:၈ ပာ်ဖျါဝဲ စီၤအၤကူၢ်ဃ့တၢ်လၢယွၤ “တၢ်ဖှီၣ်တၢ်ယာ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်ထူးတၢ်တီၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, ဟ့ၣ်လီၤယၤတဂ့ၤ, ဒုးအီၣ်ယၤလၢ တၢ်အီၣ်ဖဲအကလၢ လၢယဂီၢ်တက့ၢ်”န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ထူးတၢ်တီၤမ့ၢ်အိၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ် အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ကကဲထီၣ်ပှၤပာ်သးကဖၢလၢ, ဒီးကဆီတလဲကွံာ်အီၤဆူ ပှၤတဂၤလၢ ယွၤတအိၣ်-ပှၤလၢအစူးကွံာ်ညိကွံာ်ယွၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲဃ့ထုကဖၣ်ဝဲလၢ, မ်ယွၤအသုတပျဲ ဒုးကဲထီၣ်အီၤလၢ ပှၤဖှီၣ်ဖိယာ်ဖိန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ…

တၢ်စူၢ်တၢ်နာ် အတၢ်ဟ့ၣ်သါ

ဖဲ ၂ဝ၁၉ နံၣ်န့ၣ် ပှၤဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်တဖၣ် ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်ဃး ပှၤစူၢ်နာ်ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ် အ“နီၢ်သးအတၢ်န့ၢ်သါ”အဂ့ၢ် ဖဲကီၢ်အမဲရကၤ (US) အပူၤ ပာ်ဖျါဝဲလၢ မိၢ်တဖၣ်ဒီးဖံတဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်စိကမီၤဒိၣ်ဘၢဖျိဖျိဖျါဖျါ လၢဖိလံၤတဖၣ် နီၢ်သးအတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်လီၤ. ပှၤလၢအတဲဖျါလီၤက့ၤအတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် တၢ်ဟ့ၣ်သါသၢပူခံပူဃၣ်ဃၣ်, ပာ်လၤပာ်ကပီၤအမိၢ်တဖၣ်, ဒီးသၢပူတပူတခီ အၢၣ်လီၤဝဲလၢ ဖံဖုတဖၣ်စ့ၢ်ကီး မၤဝဲအဂ့ၤကတၢၢ်လီၤ.

အဲးဒံးထၢၣ်အတၢ်ပာ်ဖျါမၤနီၣ်ဝဲလၢ “တဘျီဝံၤတဘျီ တၢ်မၤလိအံၤ တဲသ့ၣ်ညါဝဲလၢ မိၢ်တဖၣ် အဘျုးလၢအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤလၢ နီၢ်သးအတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်အဂီၢ်လီၤ”. တၢ်ကဲဘျုးဒ်သိးအံၤ ပထံၣ်ဘၣ်လၢ ယွၤအကလုၢ်ကထါအပူၤစ့ၢ်ကီးလီၤ.

ဖဲစီၤပီလူးအလံာ်ပရၢဆူ အပျဲၢ်စီၤတံၤမသ့းအဂီၢ် ၂ တံၤ ၁:၅ အပူၤ စီၤပီလူးအၢၣ်လီၤဝဲ လၢစီၤတံၤမသ့းအတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်သူၣ်လီၤန့ၢ်အီၤလၢ အဖံနီၢ်လိၤအ့ၣ်ဒီး အမိၢ်နီၢ်အူၤနံက့ၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ မ့ၢ်စီၤပီလူး အနီၢ်ကစၢ်လၢ တၢ်မုာ်လၤသးခုဒိၣ်ဒိၣ်အပူၤ ပာ်ဖျါ ပိာ်မုၣ်ခံဂၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲး လၢအကဲဘျုးလၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် အဆိကတၢၢ် အခိၣ်နၢ်တဂၤအလိၤန့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ခံဂၤအတၢ်လုၣ်ဘၢအံၤ ပထံၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးလၢ စီၤပီလူးကတိၤသဆၣ်ထီၣ် စီၤတံၤမသ့း လၢ ၂ တံၤ…

သးသမူဒီတစိၤ တံၤသကိးတဖၣ်

ပှၤကွဲးထါ ကိၤလၤဝါဖိ ဝ့လယၢၣ်ကီပါ (William Cowper) [၁၇၂၅-၁၈၀၇] န့ၣ် အပူၤကွံာ် မ့ၢ်ပှၤလၢ အပှ့ၤဆါကုၢ်ဒီးထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲအတံၤသကိးဒီး မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ် ကၠိၤနယူတၢၣ် (John Newton) (၁၇၂၅-၁၈၀၇) န့ၣ်လီၤ. ကီပါ တူၢ်ဘၣ် တၢ်သူၣ်ဟးဂီၤသးဟးဂီၤ ဒီးတၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤဒိၣ်မး, ဒီးကျဲးစၢးမၤသံလီၤက့ၤအသးအါန့ၢ်တဘျီန့ၣ်လီၤ. ဖဲနယူတၢၣ် (Newton) လဲၤအိၣ်သကိးအီၤအခါ, အဝဲသ့ၣ် ဟးသကိး ကျဲဖးယံာ်ဒီး ကတိၤသကိး ယွၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. နယူတၢၣ်ထံၣ်ဝဲလၢ ကီပါ မ့ၢ်စူးကါ အတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်ဒီး မ့ၢ်အိၣ်ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအကကွဲးထါတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်, အဘျုးအဖှိၣ် ကအိၣ်ဝဲလၢ ကီပါအဂီၢ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ သရၣ်အံၤ မၤန့ၢ်တၢ်ဆိကမိၣ်တမံၤလၢ အကဒုးအိၣ်ထီၣ် ထါသးဝံၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီပါကွဲးန့ၢ်တၢ်သးဝံၣ်အါယုၢ်အကျါ ပာ်ဃုာ်ဒီးထါသးဝံၣ် “ယွၤမၤတၢ်လၢကျဲခူသူၣ်အပူၤ” (God Moves in a Mysterious Way) န့ၣ်လီၤ. ဖဲ နယူတၢၣ်သုးအသး ဆူတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဂၤတဖှိၣ်န့ၣ်, အဝဲဒီး ကီပါ ကဲဒံး…

အိၣ်လၢ ယွၤအစုပူၤ

ဝ့လယၢၣ် ရှဲးနၢၣ် (William Shatner) ဂဲၤဒိဝဲ ဒ်မူဒါခိၣ်ခး (Captain Kirk) လၢ ကွဲၤထံၣ်ဟူပူရဲၣ်အပူၤ, ဘၣ်ဆၣ် တၢ်လဲၤနီၢ်နီၢ်ဆူမူပျီအပူၤအဂီၢ်တခီ အတၢ်ကတဲာ်ကတီၤသးတအိၣ်ဘၣ်. အဝဲဒိးပိာ်ဝဲ တၢ်ယူၤမူဖျၢၣ်အကျိၤ လၢလာ်တဆိ (sub-orbital flight) ဖဲတၢ်ဘူးကလဲၤ လၢခံကတၢၢ် အကတီၢ်ဖိအခါ, ဒီးကိးဝဲအတၢ်လဲၤအံၤ ဒ် “တၢ်လဲၤခီဖျိ အဒိၣ်အယိာ်ကတၢၢ်တခါ လၢယဆိကမိၣ်မှံသ့”န့ၣ်လီၤ. အဝဲဟဲဟးထီၣ် လၢမူပျီ ကဟၣ်ယူၤအပူၤဒီး လၢတၢ်ကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤ စံးဝဲ “နထံၣ်ဘၣ်တၢ်အလွဲၢ်လါအဲး လဲၤပူၤနၤလၢ နစုထွဲ အခဲအံၤဧိၤ ဒီးနကွၢ်စူၢ်တၢ်ဆူ တၢ်ခံးသူအပူၤ, တၢ်အံၤတမံၤ လီၤလးဒိၣ်ကဲာ်ဆိးလီၤ” န “ကွၢ်လီၤဒီးလၢနဖီလာ် တၢ်အလွဲၢ်လါအဲး အိၣ်ဝဲဒီး ဆူအဖီခိၣ်တခီ တၢ်အလွဲၢ်သူလီၤ.” ဒီးစံးအါထီၣ်ဝဲ “တၢ်အလွဲၢ်အတၢ်ဃံလၤမးအံၤ အိၣ်ဒၣ် ဘူကဘျံးဒံးဖိ ဒီးနလဲၤဖျိအီၤ လၢတၢ်တစိၢ်ဖိဧိၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.”

ပမူဖျၢၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်အဖျၢၣ်လါအဲးအဆံးဖိတဖျၢၣ် လၢအဘၣ်တၢ်ကဝီၤဃာ်အီၤ ဒီး တၢ်သူခံးလၢာ်လၢာ်ဆ့ဆ့န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်လီၤပျံၤလီၤ. ရှဲးနၢၣ် စံးဝဲ…

တၢ်အိၣ်မူ အခီပညီ

ပူအဖုၣ်တယုၢ်လၢ အၣ်ကၠၢၢ်တံနါ(Argentine)အပှၤကွဲးလံာ်ဖိ ကၠီလူအံးဘီ(ကၠး)(Jorge Luis Borges) ကွဲးဝဲန့ၣ် မ့ၢ် ပှၤရိမ့ၤသုးဖိ မၤခၢးရူးဖဲး(Marcus Rufus) လၢအအီဝဲထံလၢ “ထံကျိခူသူၣ်တဘိ လၢအမၤကဆှီ ပှၤကညီလၢတၢ်သံ” တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. နာ်သက့, လၢခံက့ၤန့ၣ် မၤခၢးသ့ၣ်ညါထီၣ်ဝဲဒၣ် လၢတၢ်သံတသ့ဘၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်လၢအဂ့ၤ ဒ်ပှၤတဖၣ်စံးဝဲအသိးဘၣ်. တၢ်အိၣ်မူလၢအတအိၣ်ဒီး တၢ်အဆၢန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်အိၣ်မူ လၢအခီပညီတအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နီၢ်တခီ, တၢ်သံအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအဟ့ၣ်တၢ်အခီပညီ ဆူတၢ်အိၣ်မူန့ၣ်လီၤ. မၤခၢးထံၣ်န့ၢ် ကသံၣ်မၤကဆှၣ်လီၤတၢ် လၢအမ့ၢ်ဝဲ ထံထီၣ်ပၢၢ်လၢအဆှံန့ၣ်လီၤ. အဝဲအီလီၤထံအံၤဝံၤဒီး, အဝဲကွးအစု လၢတၤဆှုၣ်, ဒီးတၢ်သွံၣ်တလီၤစီၤအိၣ်ထီၣ်သး, ဒ်အမ့ၢ် တၢ်ပနီၣ် လၢအဝဲဒိးန့ၢ်က့ၤတၢ်သံလံန့ၣ်လီၤ.

ဒ်မၤခၢးအသိး, ပဝဲစ့ၢ်ကီး တဘျီတခီၣ် ပသးဟးဂီၤလၢတၢ်အိၣ်မူအဆၢကတီၢ်စှၤလီၤဝဲ, ဒီးတၢ်သံဘူးထီၣ်ဝဲအဃိန့ၣ် ပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ စံး ၈၈:၃ အပူၤန့ၣ်လီၤ. ပအၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်လၢတၢ်သံဟ့ၣ်တၢ်အိၣ်မူအခီပညီန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဖဲအံၤ ပပူလီၤဆီလိာ်သးဒီး မၤခၢး အပူန့ၣ်လီၤ. ၁ ကရံၣ် ၁၅:၅၄ အပူၤ, ပသ့ၣ်ညါလၢ ခရံာ်အတၢ်သံန့ၣ်, ပထံၣ်န့ၢ်…