ကွၢ်ထွဲ နတၤသၣ်လီၢ်တက့ၢ်
ယသူၣ်ပိၢ်သးဝးဒိၣ်မး လၢယသူၣ်လီၤဘၣ် တၤသူတၤသၣ်ဒီး တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်တဖၣ်, လၢယဟံၣ် အလီၢ်ခံကရၢၢ်ပူၤအဃိန့ၣ်လီၤ. ယစးထီၣ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ဟီၣ်ခိၣ်လီၤဟိတၢ်ပူၤအဆံးဖိတဖၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တချုးအဆၢကတီၢ်ဘၣ်, လၢပတၤသၣ်အဆိကတၢၢ်တဖျၢၣ်ကမံထီၣ်န့ၣ်, ဟါမၢ် ကွံာ်ဝဲဒၣ် ခီဖျိကျိၤကျဲလၢပနၢ်ပၢၢ်တသ့ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တနံၤန့ၣ် ခီဖျိလၢပဒဲတဒုတ့ဝဲအသွံအဃိ ယထံၣ်ဘၣ် စထြီဘဲရံၣ်အမုၢ် (Strawberry) အဒိၣ်ကတၢၢ်တခိၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ထဲးထီၣ်ကွံာ်အီၤ လၢာ်လၢာ်ဆ့ဆ့လၢအဂံၢ်, ဒီးဃ့ထီကၠီးကွံာ်ဝဲဒၣ်လၢ မုၢ်အတၢ်ကိၢ်အဃိ, ယသးဟးဂီၤဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ယဆိကမိၣ်လီၤယသးလၢ ယကြၢးပာ်သူၣ်ပာ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်, လၢတၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်အတၢ်ပနီၣ် တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံအထါဃံလၤတယုၢ်, လၢလံာ်တၢ်သးဝံၣ်တဖၣ်အတၢ်သးဝံၣ်အပူၤ, တၢ်ကွဲးနီၣ် ပာ်ဖျါတၢ်ကတိၤလိာ်သး လၢပိာ်ခွါ, ဒီးပိာ်မုၣ်သးစၢ်ခံဂၤ အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပိာ်ခွါဖိကိးထီၣ်ဝဲ အတၢ်အဲၣ်တီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်အတၢ်အဲၣ်တီလၢ ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် ကအ့ၣ်ဖှီကွံာ် အတၢ်အဲၣ်အတၤသၣ်လီၢ်, လၢအမ့ၢ်တၢ်ကတိၤဟ့ၣ်ဒိ တၢ်အဲၣ်တီခံဂၤ အတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သး အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ်လၢ တၢ်သးဝံၣ်တဖၣ်အတၢ်သးဝံၣ် ၂:၁၅ အပူၤ “ဖီၣ်န့ၢ်ပှၤလၢ ထွံၣ်ဟီၣ်ခိၣ်, ထွံၣ်ဟီၣ်ခိၣ်အဖိလၢ အမၤဟးဂီၤစပံးမုၢ်တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်အဝဲကထံၣ် တၢ်နဲၣ်စိ (hints)ဘၣ်ဃးဒီး “ထွံၣ်ဟီၣ်ခိၣ်တဖၣ်”, အဒိဒ်အမ့ၢ်…
ကစၢ်ယွၤ ကိးထီၣ်ဝဲနမံၤ
ပှၤအၢၣ်လီၤအီၤလၢအကဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်မၤလိမၤဒိးအဂီၢ်အဃိ နၣ်တၤလယၣ် (Natalia) လဲၤဝဲဆူ ထံကီၢ်အဂၤတဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တယံာ်ဘၣ်န့ၣ်, ပၢ်တဂၤလၢ အလဲၤအိၣ်ဘၣ်ဟံၣ်အသီအံၤ, စးထီၣ်မၤတရီတပါအီၤလၢနီၢ်ခိ, ဒီးမၤဆူၣ်မၤစိး အိၣ်ဃုာ်မံဃုာ်ဒီးအီၤန့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ကစၢ်အံၤ မၢဆူၣ် အီၤလၢတၢ်ကွၢ်ထွဲအဟံၣ်, ဒီးအဖိတဖၣ်, ဘၣ်ဆၣ် တဟ့ၣ်ဝဲအဘူးအလဲဘၣ်. အဝဲတပျဲဟး နၣ်တၣ်လံယၣ် ဆူတၢ်ချၢဘၣ်, ဒီးတဒုးသူအီၤ လီတဲစိဘၣ်. နၣ်တၤလယၣ် ကဲထီၣ်ပှၤတဂၤအံၤ အကုၢ်န့ၣ်လီၤ.
နီၢ်ဟၤကၢ်မ့ၢ် ပှၤအဲၤကူပတူးကုၢ်ပိာ်မုၣ်လၢ စီၤအၤဘြၣ်, ဒီးနီၢ်စၤရဲအဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. မတၤမး တကိးအီၤလၢအမံၤဘၣ်. ၁ မိၤ ၁၆:၂, ၅-၆ အပူၤ ပှၤကိးအီၤဒၣ်လၢ “ယကုၢ်” မ့တမ့ၢ် “နကုၢ်”န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးသူအီၤဒၣ်, ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ်ကဒိးန့ၢ်ဝဲ ဖိလၢပှၤန့ၢ်ဘၣ်သါအဂီၢ် ဧိၤန့ၣ်လီၤ.
မ့မ့ၢ်ကစၢ်ယွၤန့ၣ် လီၤဆီဒိၣ်မးလီၤ. လံာ်စီဆှံအပူၤ, ယွၤအကလူး လီၣ်ဖျါထီၣ်အသး အဆိကတၢၢ်လၢပှၢ်မုၢ်ကနၢ, ဖဲအကတိၤတၢ်ဒီး နီၢ်ဟၤကၢ်, လၢအအိၣ်ဒီးအဟုးအသးန့ၣ်လီၤ. ကလူးအံၤမ့ၢ် ပှၤလၢအစိာ်ဆှၢယွၤတၢ်ကစီၣ် မ့တမ့ၢ် ယွၤအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. နီၢ်ဟၤကၢ်နာ်ဝဲလၢ…
တၢ်ဟီၣ်ကိးပသူလၢ အဟူသီၣ်လီၤဆီ
ဖိသၣ်အီနုၢ်ဖိတဂၤ ဖဲအဟီၣ်ကိးဝဲဒၣ်န့ၣ်, မ့ၢ်တၢ်ပနီၣ်လၢ အဝဲလီၤဘှံးလီၤဘှါ, မ့တမ့ၢ် တၢ်သၣ်ဝံၤ အသးတမ့ၢ်ဘၣ်ဧါ. မ့မ့ၢ်ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ်လၢ ဘရီ ဖၠၣ်စိမိၤ (Brown University) န့ၣ်စံးဝဲ, ဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်သီဖိတဂၤ အတၢ်ဟီၣ်လီၤဆီ တၢ်ဆံးကိာ်ဖိတဖၣ်ဒၣ်လဲၣ်န့ၣ် ဟ့ၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်အကါဒိၣ်တဖၣ်လၢ ပကဘၣ်သ့ၣ်ညါထွဲ, တၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂုၤအဂၤတဖၣ် လၢဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ် န့ၣ်လီၤ. ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ် ကူၣ်ဖးဒုးအိၣ်ထီၣ် ခီၣ်ဖၠူထၢၣ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသနူ (program) လၢကထိၣ်ဒွး တၢ်ဟီၣ်အတၢ်သီၣ်ဃဲ, အကလုၢ်သီၣ်အဒိၣ်အဆံး, ဒီးအသီၣ်ဖျါဆှဲ ဆံးအါဆံးအါ, ဒ်သိးကဃုသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ် တၢ်လၢအတဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးတမံၤမံၤ မ့ၢ်အိၣ်လၢ ဖိသၣ်အထူၣ်ပျၢ်နၢၢ် မိၢ်ပှၢ် (central nervous system) အပူၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဝံယရှါယၤ စံးကတိၤဆိပာ်ဝဲလၢ ကစၢ်ယွၤကနၢ်ဟူ အပှၤဂီၢ်မုၢ်ဟီၣ်ကိးပသူထီၣ်တၢ်လၢ အလီၤဆီတဖၣ်, ဒီးကစံၣ်ညီၣ်တဲာ် ပှၤဂီၢ်မုၢ်နီၢ်သးအတၢ်အိၣ်အသး, ဒီးကစံးဆၢဝဲလၢတၢ်ဘျုး တၢ်ဖှိၣ်န့ၣ်လီၤ. ယရှါ ၃၀:၁-၇ ပာ်ဖျါဝဲ ကီၢ်ယူၤဒၤ လၢအကဘၣ်ဃုယွၤအတၢ်ကူၣ်လိာ်အလီၢ်န့ၣ်, လဲၤကပာ်ကွံာ်ယွၤအဝံ, ဒီးဃုတၢ်မၤစၢၤလၢ တၢ်ဒီသိၣ်မှံၤလိာ်သးဒီး ကီၢ်အဲၤကူပတူး (Egypt) န့ၣ်လီၤ.…
တၢ်အဂ့ၢ်အခၢးလၢ တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအဂီၢ်
လၢယနီၢ်ဆံးအဆၢကတီၢ်, ဒ်အမ့ၢ်ပိာ်ခွါဖိတဂၤအဂီၢ်, ကၠိကရၢၢ်မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢ ပှၤမၤနၢၤအီၣ်တၢ်တဖၣ် မၤနၢၤမၤဃၣ်တၢ်အလီၢ်, ဒီးဖိသၣ်ဒ်သိးယၤတဖၣ်န့ၣ် တူၢ်ဘၣ်တၢ်မၤနၢၤအီၣ်ပှၤလၢ တၢ်ထီဒါ ဒီဒၣ်က့ၤပသး တန့ၢ်အါအါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မၤအၢမၤနးပှၤတဖၣ်အမဲာ်ညါ ဖဲပအိၣ်ဒီး တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအဆၢကတီၢ်, တၢ်အနးကတၢၢ်တမံၤမ့ၢ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ်ကတိၤဆါပှၤ “နပျံၤတၢ်ဧါ. နပျံၤယၤ တမ့ၢ်ဘၣ်ဧါ. ဖဲအံၤပှၤလၢ အကဒီတဒၢနၤ တအိၣ်နီတဂၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ.
အါဘျီ လၢအကတီၢ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် ယပျံၤတၢ်နီၢ်နီၢ်ဒိၣ်မး, ဒီးယဘၣ်ပျံၤတၢ်အဂ့ၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ်, ယဘၣ်တၢ်ဒိတီၢ်ယၤလၢစုခိၣ်အဃိဒီး, ယသ့ၣ်ညါလၢ ယတအဲၣ်ဒိး လဲၤခီဖျိ တၢ်ဒ်သိးအံၤလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ, ဖဲယသးပူၤအိၣ်ပှဲၤဒီး တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအဆၢကတီၢ် မ့ၢ်ယမၤတၢ် မနုၤတမံၤကသ့လဲၣ်, ဒီးမ့ၢ်ယသန့ၤယသးလၢ မတၤတဂၤကသ့လဲၣ်. ဒ်နမ့ၢ် ဖိသၣ်ဃိးနံၣ်ဖိတဂၤ, ဒီးနဘၣ်တၢ်မၤနၢၤအီၣ်နၤ, လၢဖိသၣ်အသးပှၢ်န့ၢ်နၤ, ဒိၣ်န့ၢ်နၤ, ဒီးဂံၢ်ဘါဆူၣ်န့ၢ်နၤန့ၣ်ဒီး, တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးကအိၣ်ဝဲသပှၢ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤကွဲးထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၁၈ န့ၣ်ပာ်ဖျါဝဲ, ဖဲအဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီး တၢ်မၤဒၢၣ်မၤဆါအီၤန့ၣ်, လၢတၢ်ပျံၤအလီၢ်န့ၣ် အဝဲစံးဆၢမၤဆၢက့ၤဝဲ လၢတၢ်နာ်န့ၢ်လီၤအသး, မ့ၢ်လၢအသ့ၣ်ညါ, တၢ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်တၢ်မၤပျံၤမၤဖုးတဖၣ်အံၤန့ၣ် တမ့ၢ်ထဲအဝဲတဂၤဧိၤဘၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. စံး ၁၁၈:၆ အပူၤ…
တၢ်သးကညီၤ အိၣ်ဒီးတၢ်မၤ
တၢ်ဘှီခးဆ့ၣ်နီၤထီတဖၣ်န့ၣ် တမ့ၢ် ကၠ့(မ)ဝါရဲၣ် (James Warren) အတၢ်မၤဘၣ်. နာ်သက့ လၢကီၢ်အမဲရကၤ, ဝ့ၢ်ဒဲဘၢၣ်(Denver)န့ၣ်, အဝဲပာ်သူၣ်ပာ်သး ပှၤပိာ်မုၣ်တဂၤ ဆ့ၣ်နီၤခိးသိလ့ၣ် လၢဖၣ်ကမူၣ်ဖၣ်ဆါအကျါအဃိဒီး အဝဲစးထီၣ်ထ့ခးဆ့ၣ်နီၤထီတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဝါရဲၣ် ထံၣ်ဝဲလၢ တၢ်မၤအသးအံၤ လၢပိာ်မုၣ်အဂီၢ် “အသူးအသ့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်”န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ပှၤဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး တၢ်ဖံးတၢ်မၤဂ့ၢ်ဝီၤ (workforce consultant), လၢအသးအိၣ် ၂၈ နံၣ် တဂၤအံၤ တ့ထီၣ်ခးဆ့ၣ်နီၤထီတဖျၢၣ်လၢ သ့ၣ်အက့အခီလၢအဃုထံၣ်န့ၢ်ဝဲ, ဒီးလဲၤပာ်အီၤလၢ သိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်အိၣ်ကတီၢ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တယံၢ်ဘၣ် ခးဆ့ၣ်နီၤဖးထီအံၤ ဘၣ်တၢ်သူအီၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲထံၣ်သ့ၣ်ညါလၢ ဝ့ၢ်တဖျၢၣ်အံၤ သိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်အိၣ်ကတီၢ်အလီၢ် အိၣ်ဝဲခွံကထိဒီး, တၢ်လီၢ် အါတီၤန့ၣ် ခးဆ့ၣ်နီၤထီ ဒ်သိးအံၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိ, အဝဲမၤကဒီး ခးဆ့ၣ်နီၤထီလၢခံတဖျၢၣ်ဝံၤ, ဒီးလၢခံ အါထီၣ်တဘျုးဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ခးဆ့ၣ်နီၤတဖၣ်အလိၤန့ၣ် တၢ်ကွဲးအိၣ်ဝဲ “သးကညီၤတၢ် တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကွၢ်စိန့ၣ် ကမ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်. ဝါရဲၣ် စံးဝဲ “တသ့ဖဲအသ့ ဖဲကျိၤကျဲအိၣ် အသိးန့ၣ် ယကမၤတၢ်လၢ…
တၢ်စံးဆၢခဲလၢာ်
ဒ့ အဲ(န)ဟး(ဒ) ကၠူနံၣ်ယၢၣ် (Dale Earnhardt Jr.) စံးကတိၤဖျါထီၣ် ဖဲအသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဝဲလၢ အပၢ်လဲၤသဒၣ်အီၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ်, မ့ၢ်တၢ်လဲၤထီဖျိ နးနးကျံးကျံးလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ့ အဲ(န)ဟး(ဒ) စံနယၢၣ် (Dale Earnhardt Sr.) လၢအမ့ၢ် ပှၤနီၣ်ပြၢသိလ့ၣ် ဒီးအမံၤဟူသၣ်ဖျါဒိၣ်မးတဂၤန့ၣ် ဖဲအနုာ်လီၤနီၣ်ပြၢ ဒ့တိၣ်နၣ် ၅၀၀ သိလ့ၣ်ပြၢ (Daytona 500) အကတၢၢ်န့ၣ် အသိလ့ၣ် ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးနးနးကလဲာ်, ဒီးသံဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ပြၢအံၤ. ဒ့ ကၠူနံၣ်ယၢၣ် စ့ၢ်ကီး နုာ်လီၤပြၢဝဲ န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ် “တၢ်ကလုၢ်အိၣ်သိၣ်ထီၣ်- ယကမၤကဒီးဆူညါတသ့လၢၤဘၣ်, တၢ်တမံၤအံၤ ဟဲထီၣ်လၢယပူၤ, တၢ်ကိးပသူဖးဒိၣ် လၢအမ့ၢ် တၢ်ဖုးသံပျီၢ်သံဒီး တၢ်သူၣ်အုးသးအုး, ဒီးတၢ်ပျံၤ တၢ်ဖုးအတၢ်ကိးပသူန့ၣ်လီၤ”. တၢ်န့ၣ်ဝံၤဒီး တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီလၢ အလီၤသယုၢ်သညိတမံၤမ့ၢ်ဝဲ “ဆူညါ ယကဘၣ်မၤတၢ်အံၤ ထဲယတၢ်ဒၣ်ယဲဧိၤန့ၣ်လီၤ”.
အဲ(န)ဟး(ဒ) ကၠူနံၣ်ယၢၣ် စံးဝဲ “တၢ်အိၣ်ဒီးပၢ်န့ၣ် လီၤဂာ်ဒ် တၢ်အိၣ်ဒီးလံာ်ကွဲးနီၣ်ဖိတဘ့ၣ် န့ၣ်လီၤ.…
တၢ်ဘှီဘၣ်က့ၤ လၢအဃံလၤ
လံာ်လၢအလီၤဆီလီၤလး “ဒွဲလၤကူၣ်သ့+တၢ်စူၢ်တၢ်နာ် - တၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ် အယွၤဂ့ၢ်ပီညါ” (Art + Faith : A Theology of Marking) တဘ့ၣ်အပူၤ, ပှၤအမံၤဟူသၣ်ဖျါလၢဒွဲလၤကူၣ်သ့, မၣ်ကိၣ်ထိၣ် ဖူၤကၠံၤမိၤရၤ (Makoto Fujimura) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲ လၢပျၢၤပှၤယၣ်ပၣ်ဖိတဖၣ် အဒွဲလၤတကလုာ်, ဘၣ်တၢ်ကိးလၢ ခ့စူးကံၤ (Kintsugi) အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. လံာ်အံၤအပူၤန့ၣ် ပာ်ဖျါဝဲ ပှၤတ့တၢ်တဂၤ ဟံးထီၣ်ဟီၣ်ခိၣ်သပၢၤ လၢအသ့ၣ်ဖးတဖျၢၣ် (လၢအခီၣ်ထံးန့ၣ် လၣ်ဖးသပၢၤခွး) ဒီး က့ၤဆီထီၣ်ဖှီၣ်ထီၣ်တၢ်အက့အခီတဖၣ် လၢသ့ၣ်သူအထုး, ဒီးတွံၢ်လုၢ်ထူ လၢတၢ်တဲဖးအကျိၤတဖၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖူၤကၠံၤမိၤရၤ ဒုးနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်လၢ “ခ့စူးကံၤ” န့ၢ် တမ့ၢ်ထဲလၢ တၢ်ဘှီက့ၤ မ့တမ့ၢ် မၤဂ့ၤက့ၤ သပၢၤသ့ၣ်ဖးတဖျၢၣ်န့ၣ်ဘၣ်, မ့ၢ်မး ကျိၤကျဲသနူတမံၤလၢ အမၤဃံလၤ သပၢၤလီခီသ့ၣ်ဖးတဖၣ်, အါန့ၢ်အခီၣ်ထံးတၢ်အိၣ်အသးန့ၣ်လီၤ. “ခ့စူးကံၤ” န့ၣ် စးထီၣ်အသးလၢ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကစၢ်တဂၤ (warlord) အလီခီ လၢအအဲၣ်လီၤဆီဝဲတဖျၢၣ်သ့ၣ်ဖးဟးဂီၤ,…
ယွၤကျၢၢ်ဘၢ ပတၢ်ဒဲးဘး
ဖဲ ၁၉၅၀ အနံၣ်တဖၣ်အကတီၢ်, မိၢ်လၢဘၣ်ဆၢထၢၣ်အကစၢ်ဒၣ်ဝဲတဂၤ, လၢတၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲ လုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ အပှၤဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂီၢ်, ဃုထၢတၢ်ဒိလံာ်ဒိလဲၢ် အတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ. ထဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီတမံၤ, လၢအတမ့ၢ် ပှၤဒိလံာ်လဲၢ်သ့ဂ့ၤဂ့ၤတဂၤဘၣ်, ဒီးဒိကမၣ်လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်တဖၣ် တၢ်တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဃုကျဲတဖၣ် ဒ်သိးကကျၢၢ်ဘၢ တၢ်လၢအဒိကမၣ်လံာ်အဖျၢၣ်တဖၣ်, ဒီးတဆီဘၣ်တဆီ ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်တမံၤလၢ ပှၤသ့ၣ်ညါအီၤ ဒ်အမ့ၢ် လ့းကွ့း ပ့ၤပၤ (Liquid Paper), တၢ်အထံအနိ လၢတၢ်ဘှီက့ၤတၢ်, ဒီးဘၣ်တၢ်စူးကါအီၤလၢ ကမၤဘၢလံာ်မဲာ်ဖျၢၣ် အကမၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တုၤမ့ၢ်ကသံၣ်ထံဃ့ထီထီၣ်န့ၣ်ဒီး, တၢ်ဒိဘၣ်က့ၤလံာ်လၢအဖီခိၣ်သ့ဝဲ, ဒီးကဖျါဒ်တၢ်အကမၣ် တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဘှါဆှဲပတၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဟ့ၣ်ပှၤကျဲ လၢအိၣ်ဒီးအစိကမီၤအါန့ၢ်အန့ၣ် လၢပှၤထိၣ်ဒွးအီၤတသ့, ဒီးလၢအကါဒိၣ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. ကျဲအံၤ တမ့ၢ်တၢ်ကျၢၢ်ဘၢတၢ်ဒဲးဘးဘၣ်, မ့ၢ်မးလၢ တၢ်ပျၢ်ကွံာ်တၢ်ဒဲးဘးလၢာ်လၢာ်ဆ့ဆ့န့ၣ်လီၤ. တၢ်အဒိအဂ့ၤတထံၣ်လၢအဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ဖျါလၢ ယိၤဟၣ် ၈:၃-၄ အစးထီၣ်တတီၤ, ဖဲလၢပိာ်မုၣ်တဂၤဘၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၣ်အီၤ လၢအအဲၣ်ဘၢတၢ်အဖၢမုၢ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ထွဲလၢပှၤပိာ်မုၣ်အံၤ, ဒီးအတၢ်ဒဲးဘးတဖၣ်အဂီၢ် တၢ်သိၣ်တၢ်သီအသရၣ်တဖၣ် အဲၣ်ဒိးလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ကမၤတၢ်တမံၤမံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်သိၣ်တၢ်သီ စံးဝဲလၢ…
တၢ်ခးလီၤက့ၤပျၢ်ဆူ ပခီၣ်လၣ်
ဖဲ ၂၀၂၁ နံၣ်န့ၣ်, ပှၤအ့ၣ်ကၠ့နယၢၢ်ဖိတဂၤ အသးဆူၣ်လၢကခးပျၢ်ယံၤန့ၢ်ပှၤဂၤ, ဒီးတိာ်ပာ်ဝဲလၢ အကခးယံၤန့ၢ် ၂,၀၂၈ ခီၣ်ယီၢ် လၢစံၣ်စိၤနုာ်တၢ်ကွဲးနီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအိၣ်မံလီၤလၢအချၢ ဖဲတၢ်လီၢ်အပၢၤ ပျီဖးလဲၣ်တတီၤ (Salf Flat), ဆဲထီၣ်ချံၣ်အပျံၤလၢ ချံၣ်ခးလၢပှၤအခီၣ် (feet bow) လၢအနီၢ်ကစၢ် တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ်, ဒီးအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤ အသးလၢ အကခးထီၣ်ပျၢ်, မုၢ်လၢ်ဝဲလၢ ပျၢ်ကလဲၤတုၤယံၤန့ၢ် တမံးလာ် (၅,၂၈၀ ခီၣ်ယီၢ်), ဒ်သိးကကဲထီၣ် တၢ်ကွဲးနီၣ်အသီန့ၣ်လီၤ. ပျၢ်တဘိအံၤ လဲၤတၢ်အယံၤ တအိၣ်တမံးလာ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်ပျၢ်တဘိအံၤ, လဲၤတုၤတၢ်စှၤန့ၢ်ဒံး တခီၣ်ယီၢ်, ဒီးလဲၤဘၣ်ဒိအခီၣ်လၣ်, ဒီးဒုးကဲထီၣ် တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်တဘျီဘျီ ပတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤ ဆၢဒိးန့ၢ်တၢ် ဆှၢကမၣ်ပှၤအဃိ, တၢ်မၤအသးဒ်ပခးဘၣ် က့ၤပခီၣ်လၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. တၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤဆၢဒိးန့ၢ်တၢ်အဂ့ၤ အခီပညီမ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်, စီၤယၤကိာ်ဒီး စီၤယိၤဟၣ် သ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်ဆၣ် တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးကမၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မၢ် ၁၀:၃၇ အပူၤ အဝဲသ့ၣ်ဃ့ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, “ဟ့ၣ်ပှၤလၢ ပကဆ့ၣ်နီၤလၢ နစုထွဲတဂၤ,…
တီဝဲဘၣ်ဆၣ် တဘၣ်တၢ်သးပ့ၤနီၣ်ဘၣ်
ၡီ(န) (Sean) ဘၣ်ဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ အတၢ်သ့ၣ်ညါဟံၣ်ဖိဃီဖိအခီပညီ မ့ၢ်တၢ်အဆံးအစှၤ လၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အမိၢ်သံတ့ၢ်လံ, ဒီးအပၢ်န့ၣ် တအိၣ်လၢဟံၣ်ကဲာ်ဆိးဘၣ်. အါစုအါဘျီ အသးပူၤ တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်ဝဲ ဒ်ပှၤလၢအတံၤသကိးတအိၣ်, ဒီးဘၣ်တၢ်စူးကွံာ်ညိကွံာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, နီၢ်ဒီမါဝၤခံဂၤ အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢအဟံၣ်အဃၢၤန့ၣ် မၤစၢၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်က့ၤကိး ၡီ(န) ဆူ အဝဲသ့ၣ်အဟံၣ်, ဒီးဒုးကဲထီၣ် အဝဲသ့ၣ်အဖိတဖၣ်လၢ ၡီ(န) “အဝဲၢ်ခွါ” ဒီး “အဝဲၢ်မုၢ်,” ဒ်အမ့ၢ်တၢ်မၤဂၢၢ်မၤကျၢၤ ၡီ(န)လၢ အဘၣ်တၢ်အဲၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်လဲၤကိး အီၤဆူ တၢ်ဘါယွၤသရိာ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ ၡီ(န) မ့ၢ် ပှၤသးစၢ်လၢ အနာ်န့ၢ်လီၤအသးတဂၤ, ဒီးကဲထီၣ်သးစၢ်ခိၣ်နၢ်တဂၤ ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုအံၤန့ၣ်လီၤ.
နီၢ်ဒီမိၤဝၤခံဂၤအံၤ မ့ၢ်ပှၤအကါဒိၣ်တဖၣ် လၢအနဲၣ်ဆှၢလိၤက့ၤ သးစၢ်တဂၤအတၢ်အိၣ်မူ ဘၣ်ဆၣ်, ၡီ(န) အဂီၢ် အဝဲသ့ၣ်မၤတၢ်န့ၣ် လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤ ပှၤအါဂၤတသ့ၣ်ညါထွဲဝဲဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ် ယွၤသ့ၣ်ညါဝဲဒီး, ခီဖျိအဝဲသ့ၣ် အိၣ်တီအိၣ်လိၤဒီး အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အဃိ, ယနာ်လၢ မုၢ်တနံၤ ကဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤအဝဲသ့ၣ်, ဒ်ပှၤတဖၣ်လၢ…