တၢ်ကပီၤအဖီးဖိလၢ အကထိတဖၣ်

ကိးနံၣ်ဒဲးလၢ ကီၢ်စဲၣ်အဲၣ်ဘၤမၤ(Alabama) ကလံၤစိးမုၢ်နုာ်တကပၤန့ၣ် ဒ့း(စ) မဲၤတြီၤလာ် “Dismal Canyon”အိၣ်ဝဲဒီးထုးန့ၢ်ပှၤဟးလိာ်ကွဲ ကွၢ်ကီတၢ်တဖၣ် အါမးဒီး ပှၤဟဲတၢ်အါဝဲဒၣ် ဖဲလါမ့ၤဒီး လါယူၤ, အဆၢကတီၢ်လၢ နါပံာ်လ့ဖိတဖၣ်(gnat larvae)ဖးထီၣ် အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်နၤအကတီၢ် အဝဲသ့ၣ် ထုးထီၣ်တၢ်ကပီၤလါအဲးလၢ အကထိတဖၣ်အဃိ ဒုးကဲထီၣ် တၢ်ကပီၤလၢ အလီၤကမၢကမၣ်တမံၤန့ၣ်လီၤ.

ပှၤတၢ်မၢဖိစီၤပီလူးစ့ၢ်ကီး ကွဲးပာ်ဖျါဝဲ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ်တဖၣ် ဒ်အမ့ၢ် နါပံာ်လ့ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အ့း ၅:၈ အပူၤ စီၤပီလူးစံးဝဲ “လၢသီန့ၣ်သုမ့ၢ် တၢ်ခံး, မ့မ့ၢ်ခဲကနံၣ်အံၤ သုမ့ၢ် တၢ်ကပီၤလၢ ကစၢ်အပူၤလီၤ”န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တဘျီဘျီန့ၣ် ပဆိကမိၣ်ထီၣ် “ပတၢ်ကပီၤ ဆံးဆံးဖိန့ၣ်” မၤတၢ်လီၤလီၤဆီဆီမနုၤတမံၤ ကသ့လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူးစံးဝဲဒၣ် လၢတမ့ၢ် ပကဘၣ်ကပီၤထဲတဂၤဧိၤန့ၣ်ဘၣ်. အဆၢဖိ ၈ အပူၤ အဝဲကိးပှၤလၢ “ပှၤတၢ်ကပီၤဖိတဖၣ်”ဒီးကလီး ၁:၁၂ အပူၤ ပာ်ဖျါဝဲ “အဒုးကဲပှၤလၢ ပှၤဂ့ၤန့ၣ် ဃုာ်တၢ်န့ၢ်သါဘၣ်ဃးဒီး…

တၢ်ထူၣ်ဖျဲးလၢ ကုၢ်အတၢ်မၤ

ကၠမံၣ်လၣ်(Jamila) စံးကတိၤ ပာ်ဖျါဝဲလၢ "သုမ့ၢ် ပှၤဒ်သိး စီၤမိၤရှ့ လၢအမၤထူၣ်ဖျဲး ပှၤလၢကုၢ်အလီၢ်"န့ၣ်လီၤ. လၢကီၢ်ပၣ်က့းစတၣ်(Pakistan)အပူၤန့ၣ် အဝဲမ့ၢ် ပှၤမၤအူးခဲ ဒီးအဒ့ၣ်ကမၢ် အိၣ်အါမးလၢ တၢ်မၤအကစၢ်အအိၣ်အဃိ အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ကယဲၢ်ကျိၣ်စ့လၢ အမၤန့ၢ်တၢ်အါတက့ၢ်န့ၣ် ဘၣ်လိးက့ၤ ထဲဒၣ် စ့အအ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ် ကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤလၢ တၢ်ကရၢကရိ လၢအတကွၢ်တၢ် အဘျုးန့ၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ် ပူၤဖျဲးဝဲဒၣ် လၢအဒ့ၣ်ကမၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ် ပူၤဖျဲးဝဲ လၢအဒ့ၣ်ကမၢ်အဃိ စံးဘျုးစံးဖှိၣ် တၢ်ကရၢကရိ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ ဒီးဒ်အမ့ၢ်ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဂၤအသိး, ကၠမံၣ်လၣ် ဟ့ၣ်ဝဲအဒိလၢ ကစၢ်ယွၤ မၤထူၣ်ဖျဲး စီၤမိၤရှ့ ဒီးပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်လၢ တၢ်ကဲကုၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံး ဒီးဘၣ်တၢ်မၤအၢမၤသီ အဝဲသ့ၣ် လၢပှၤအဲၤကူပတူးဖိတဖၣ်အဃိ ဘၣ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်ဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤ လၢအါနံၣ်အါလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ၂ မိၤ ၂:၂၃ အပူၤ, ပကထံၣ်ဘၣ်…

တၢ်ဃုထၢဆိလၢ ကစၢ်ယွၤအတၢ်အိၣ်ဒီးပှၤ

ဖဲ၂၀၀၉နံၣ်, လၢစတဲ(န)ဖီးဖၠၣ်စိမိၤန့ၣ် ပှၤဃုမၤလိသ့ၣ်ညါတၢ်တဖု,မၤကွၢ်ဝဲကၠိဖိ ၂၀၀ဘျဲၣ် လၢစဲအ့ၣ်တၢ်မၤကွၢ်ဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်ဆီတလဲမၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီး တၢ်သ့မၤနီၣ် တၢ်လၢခိၣ်နူာ်အတၢ်မၤခံထံၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကမၢကမၣ်အပူၤ တၢ်မၤလၢ အစဲဟဲဖျါထီၣ်လၢကၠိဖိတဖၣ် လၢအထံၣ်သ့ၣ်ညါလီၤအသး ဒ်အမ့ၢ် ပှၤမၤတၢ်သ့တၢ်အါမံၤ လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်တဘျီဃီ အပတီၢ်အပူၤတဖၣ်န့ၣ် တၢ်အိၣ်အသးမၤအသးတဖၣ် လၢအဝဲသ့ၣ် အဂီၢ် အၢန့ၢ်နးန့ၢ် ဒ်ကၠိဖိလၢ အမၤတၢ်တမံၤဝံၤမး မၤဝဲအဂၤတမံၤတဖၣ် န့ၣ်လီၤ. ကၠိဖိလၢ အမၤတၢ်အါမံၤ အါမၠိတဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီအိၣ်ဝဲလၢ ကပာ်ပညိၣ်ဆိကမိၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤထဲတမံၤအဂီၢ်ဒီး တၢ်ကပဲာ်ဖးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်လၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ် ကီခဲဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကပာ်ပညိၣ် ဆိကမိၣ်ထံ တၢ်ဖံးတၢ်မၤတမံၤဧိၤအဂီၢ် ပသးမ့ၢ်ဒံဝ့ၤဒံဝီၤန့ၣ် တၢ်မၤအသးအံၤ ကဲထီၣ်တၢ်တၤတၢ်လၢ ပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးလဲၤဆူ နီၢ်မၤရံဒီးနီၢ်မၢ်သၤအဟံၣ် အဆၢကတီၢ်, လူၤ ၁၀:၄၀ ပာ်ဖျါဝဲလၢ "မ့မ့ၢ် နီၢ်မၢ်သၤန့ၣ် လၢအတၢ်မၤအါအဃိ ဒီးအသးကိၢ်ထီၣ်" ဝဲဒၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၃၉-၄၂ အပူၤ စံးဘၣ်ပှၤ မ့မ့ၢ် နီၢ်မၢ်သၤ အဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် နီၢ်မၤရံတခီ, ဃုထၢဝဲလၢ…

ပှၤလၢ ဟ့ၣ်တၢ်လီၢ်အိၣ်ကဒုတၢ်အဂီၢ်

ဖံ(လ) (Phil)ဒီး စဲဒံၣ် (Sandy) ခံဂၤန့ၣ် နၢ်ဟူဘၣ် ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိသၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် ဒီးအသးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိ အဝဲသ့ၣ် အိးထီၣ်န့ၢ်ဝဲအသးတြဲၤ ဒီးဟံၣ်တြဲၤလၢ ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ဖိသၣ်ခံဂၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် လဲၤအိၣ်ဖိသၣ်ခံဂၤအံၤ လၢကဘီယူၤသန့ၤဝံၤ ဟဲက့ၤနီၣ်သိလ့ၣ်လၢ တၢ်သးဆူၣ်သးဂဲၤ ဒီးလၢတၢ်ဘှ့ၣ်တၢ်ဘှီၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ် ကတဲာ်ကတီၤပာ်အသး လၢတၢ်မၤအသးအံၤအဂီၢ် ဝံၤလံဧါ. လၢလုၢ်လၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ, ကျိာ်တၢ်ကတိၤဒီး တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ တဒ်သိးလိာ်အသးတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဖံ(လ) ဒီး စဲဒံၣ် ခံဂၤအံၤန့ၣ် ကဲထီၣ် တၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်လၢ ဖိသၣ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်ခံဂၤ အဂီၢ်လံန့ၣ်လီၤ.

စီၤဘိၤဧးစ့ၢ်ကီး ဖဲအနၢ်ဟူနီၢ်ရူၤသးအဂ့ၢ်န့ၣ်ဒီး အသးတမုာ်, အသးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးအကမၤစၢၤ နီၢ်နၤဧမံအဂီၢ် နီၢ်ရူၤသးပာ်တ့ၢ်ကွံာ် အပှၤကလုာ်အဂ့ၢ် စီၤဘိၤဧးသ့ၣ်ညါဝဲဒီး ဖဲနီၢ်ရူၤသး ဟဲထၢဘုအစဲၤတဖၣ်လၢ အစံာ်ပျီပူၤ အဆၢကတီၢ် ရူၤ ၂:၁၂ ပာ်ဖျါ စီၤဘိၤဧး ထုကဖၣ်ဆိၣ်ဂ့ၤ နီၣ်ရူၤသး "မ်ယွၤဟ့ၣ်ကၣ်နမၤတၢ်တက့ၢ်. ဒီးမ်ကန့ၢ်ဘၣ် တၢ်အဘူးအလဲလၢယွၤ, အံၣ်စရ့လးအကစၢ်လၢ…

တၢ်အမ့ၢ်အတီဒီးတၢ်ဂံၢ်စၢ်, လၢဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးညီ

ယတံၤသကိးလၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပူၤ ကွဲးဆှၢန့ၢ်ယၤ လီလံာ်ပရၢ ဒီးစံးဝဲ "ဟ့ ဖိဖၣ်ဧၢ, တလါအံၤ လၢတၢ်ကဟုကယာ် ကရူၢ်တၢ်ထံၣ်လိာ်သးအဆၢကတီၢ်, ပကရူၢ်ဖိတဖၣ် ပကမၤသကိးတၢ်, ဒ်လံာ်ယၤကိာ် ၅:၁၆ စံးပာ်အသိးန့ၣ်တက့ၢ်. ပကဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်အိၣ်အသးလၢ ပကနာ်လိာ်သကိးပသး ဒီး ပတဟးစံးကတိၤ ပတၢ်ဂ့ၢ်ဆူ ပှၤဂၤလၢ တၢ်မၤဘံၣ်မၤဘၢလိာ်သးသကိးသကိးအဂီၢ် ဒ်သိး ပကဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလိာ်သး ပတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢ ပတၢ်အိၣ်မူတဖၣ်အပူၤ ဒီးဒ်သိးပကဘါထုကဖၣ်လိာ်သကိး ပသးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ."

စိၢ်တစိၤဖိအတီၢ်ပူၤန့ၣ် ယကဘၣ် စံးဆၢအီၤ ဒ်လဲၣ်န့ၣ် ယတသ့ၣ်ညါဘၣ်. ပကရူၢ်ဖိတဖၣ် ပသ့ၣ်ညါလိာ်သကိးပသး အါနံၣ်အါလါအပူၤ ဘၣ်ဆၣ် ပတဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤ လီၤလိာ်သးလၢ ပနီၢ်သးအတၢ်ဘၣ်ဒိဆါတဖၣ် ဒီးပတၢ်ဂဲၤလိာ်တဖၣ် ဖျိဖျိဖျါဖျါ နီတဘျီဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢ ပကဘၣ်ပာ်ဖျါထီၣ် ပတၢ်ဂံၢ်စၢ်, ပနီၢ်ခိနီၢ်သးအတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လီၤပျံၤ, လီၤမဲာ်ဆှးန့ၣ်လီၤ.

ပဝဲခဲလၢာ် ပမ့ၢ်ပှၤတၢ်ဒဲးဘးဖိတဖၣ် ဒီးပဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢး ဂဲၤလိာ်တၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ နီၢ်နီၢ်လၢ ပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်စံးကတိၤ တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီဘၣ်ဃးဒီး ကစၢ်ယွၤ အဘျုးအဖှိၣ်…

ပှၤအိၣ်ဒီးအစိကမီၤ ဒီးပှၤဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်တဖၣ်

လၢကီၢ်အမဲရကၤ, ကီၢ်စဲၣ်အဲၣ်အိၣ်ဝၣ်(Iowa) အဖၠၣ်စိမိၤန့ၣ်, တၢ်မၤအသးတမံၤလၢ ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဝး အလုၢ်အလၢ် သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. စတဲး ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဖိသၣ်တၢ်ဆါဟံၣ် (Stead Family Children Hospital)န့ၣ် အိၣ်သဃၢၤလိာ်သးဒီး ကီၢ်စဲၣ် အဲၣ်အိၣ်ဝၣ် ခ့န့း အမဲရကၤ ဖျၢၣ်ထူပျီန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆါဟံၣ်အဖီခိၣ်ကတၢၢ် တကထြၢန့ၣ် ပှၤဒူၣ်အီၤလၢ မဲာ်ထံကလၤ အပှဲၤအဃိ ပှၤကွၢ်လီၤတၢ်ဆူ တၢ်လိာ်ကွဲပျီပူၤ န့ၢ်ဝဲဂ့ၤဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤလိာ်ကွဲတၢ်အဆၢကတီၢ် ပှၤဖိသၣ်လၢ အဆူးဆါတဖၣ် ဃုာ်ဒီးဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် မၤပှဲၤတၢ် တၢ်လီၢ်အံၤ ဒ်သိးကကွၢ်ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤလိာ်ကွဲ အခီၣ်ထံးတပတီၢ်ဝံၤန့ၣ် ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိတဖၣ်, အပှၤနဲၣ်တၢ်တဖၣ်ဒီး ကမျၢၢ်လၢ အဟဲကွၢ် တၢ်လိာ်ကွဲလၢ အကထိတဖၣ် ကွၢ်ထီၣ် ဖိသၣ်လၢအဆူးဆါတဖၣ်ဒီး ဝံၣ်ဝၢ်အစုဒီး ဆၢဂ့ၤဆၢဝါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အကတီၢ်ဖိအံၤ မ့ၢ်အကတီၢ်ဖိလၢ ဖိသၣ်တဖၣ် အမဲာ်ချံကပီၤထီၣ်လၢ တၢ်သူၣ်ခုသးခုအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပထံၣ်ဘၣ် ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိတဖၣ်, ကမျၢၢ်လၢ ဟဲကွၢ်တၢ်တဖၣ်, ပှၤခိးကွၢ်တၢ်လၢ ကွဲၤထံၣ်ဟူတဖၣ် ပာ်ဖျါ…

ဖိသၣ်အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်

ပဖံသးပှၢ်လၢ အလုၢ်ဖိကွၢ်ထွဲဒိၣ်ထီၣ်ပှၤန့ၣ် ကလံၤဘၣ်အီၤ ခဲအံၤခဲအံၤအဃိ ဘၣ်မံလီၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ဆါဟံၣ်ဒီး အခိၣ်နုာ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ထဲလဲၣ်န့ၣ် ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ် တသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိး တၢ်ကဃုသ့ၣ်ညါ အဖံအခိၣ်နုာ် တၢ်အိၣ်အသးအဂီၢ် ပှၤကဘၣ်ခိးကွၢ် ဆူညါတစဲး တုၤအတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ဂ့ၤထီၣ်န့ၣ်လီၤ. အဖံကတိၤတၢ်စှၤထံၣ် ဒီးပနၢ်ပၢၢ်အီၤသ့ဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ. ဖံသးပှၢ်တဂၤအံၤ အသးအိၣ် ၈၆ နံၣ်ဒီး ကွၢ်ထွဲ ယဖိမုၢ်ဖိတုၤ ၁၂ နံၣ်တဂၤအံၤန့ၣ် ထံၣ်ယၤဒီးသံကွၢ်ယၤ "က့ၤလၤ အိၣ်မုာ်ကစီဒီဧါ"န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤ အဆိကတၢၢ်လၢအစံးဘၣ်ယၤန့ၣ် မ့ၢ်အသံကွၢ် ယဖိမုၣ်ဖိလၢ အအဲၣ်ဒိၣ်ကတၢၢ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ အဲၣ်ဖိသၣ်တဖၣ်ဒီး အပျဲၢ်တဖၣ်တြီဖိသၣ် ဘၣ်ဆၣ် ဟ့ၣ်ဆိဖိသၣ်တဖၣ် တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်န့ၣ်လီၤ. မိၢ်ပၢ်တနီၤ ဟဲစိာ်အဖိတဖၣ်ဆူ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. လူၤ ၁၈:၁၅ ပာ်ဖျါဝဲ "ပှၤဟဲစိာ်ဖိဒံဖိသၣ်စ့ၢ်ကီး ဆူအအိၣ်, ဒ်သိးအကထိးဘၣ်အီၤလီၤ". ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဆိၣ်ဂ့ၤဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပှၤခဲလၢာ်အသးတခုဝဲဒၣ်ဘၣ်. အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် ဒူဝဲမိၢ်ပၢ်တဖၣ်လၢ အသုတဟဲမၤတံာ်တာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်…

လဲၤတၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤအကျဲဧိၤကပူၤဧိၤ

လၢအပူၤကွံာ်တဘျုးနံၣ်န့ၣ်, ဖဲကီၢ်စပ့ၣ်မုၢ်နုာ်ကလံၤစိးလီၢ်ကဝီၤအပူၤ, လ့ၣ်မ့ၣ်အူတခိၣ် လၢအတီၣ်ဆှၢအဂၤ (၂၁၈) ဂၤန့ၣ် အကျဲတလံာ် ဒီးပှၤသံ ၇၉ ဂၤဒီး ပှၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ၆၆ ဂၤ န့ၣ်, ပှၤဘၣ်ဆှၢဆူတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်မၤအသးသတူၢ်ကလာ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤလၢအနီၣ်လ့ၣ်မ့ၣ်အူတဂၤ စံးကတိၤပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤတသ့ဝဲဘၣ်ဆၣ်, ဘံၢ်ဒံၢ်အိၣ် တၢ်မၤနီၣ်တဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂီၢ်မူလၢအဘၣ်တၢ်ဟံးန့ၢ် မၤနီၣ်တဖၣ် ပာ်ဖျါဝဲ တချုးလဲၤတုၤ ကျဲက့ၣ် လၢ တၢ်ဘၣ်ယိာ်အအိၣ်အလီၢ်န့ၣ် လ့ၣ်မ့ၣ်အူအတၢ်လဲၤ ချ့ကဲာ်ဆိးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ပာ်ပနီၣ် လ့ၣ်မ့ၣ်အူတၢ်လဲၤအချ့န့ၣ် မ့ၢ်လၢ တၢ်ကဒီသဒၢ ပှၤအသးမူလၢ အဒိးလ့ၣ်မ့ၣ်အူတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်စပ့ၣ် လ့ၣ်မ့ၣ်အူခီပနံၣ်အပူၤ ပှၤနီၣ် လ့ၣ်မ့ၣ်အူ အတၢ်လဲၤခီဖျိ အနံၣ် ၃၀ တဂၤအံၤ မ့ၢ်လၢတနၣ်ဃုာ် တၢ်ပာ်ပနီၣ် လ့ၣ်မ့ၣ်အူ အတၢ်လဲၤတၢ်ချ့အဃိဒီး ပှၤအါဂၤအသးသမူလီၤမၢ်ကွံာ်ဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လံာ် ၅ မိၤရှ့ ၅ အပူၤ, စီၤမိၤရှ့ ပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤ တၢ်အၢၣ်လီၤအီၤလီၤအခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိလၢယွၤမၤဝဲဒၣ်လၢ အပှၤဂီၢ်မုၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ…

ပှၤအိၣ်မၤတၢ်လၢ တၢ်ဖီလာ်အကတီၢ်တဖၣ်

ယတံၤသကိးတဂၤ မၤတၢ်လၢ တၢ်ဆါဟံၣ်ကဘီအၤဖရံကၤမၢစံၣ် (Africa Mercy) အလိၤဒီး ကဘီအံၤ ကူစါယါဘျါကလီန့ၢ် ထံကီၢ်လၢ အဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဒံးအဖၢမုၢ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်ကွၢ်ပှၤဆါလၢအကယၤတဖၣ် ကိးမုၢ်ဒဲးန့ၣ်လီၤ. မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ပှၤဆါတဖၣ် တမ့ၢ်လၢကဘၣ် တၢ်ကူစါယါဘျါအသးန့ၣ်လီၤ.

တဘျီဘၣ်တဘျီ ပှၤဒိကွဲၤထံၣ်ဟူတဖၣ် လဲၤထီၣ်ဆူကဘီအဖီခိၣ်န့ၣ်ဒီး, ဒိန့ၣ် ကသံၣ်သရၣ်/သရၣ်မုၣ်တဖၣ် ကူစါမၤဘျါက့ၤပှၤဆါလၢ ထးခိၣ်တဲၤဖးဒီး ဒီးခီၣ်လၣ်အက့ၢ်အဂီၤဟးဂီၤတဖၣ်အဂီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်လဲၤလီၤဆူ ကဘီအဖီလာ်တကထၢ ဒီးသံကွၢ်သံဒိးဝဲဘၣ်ဆၣ် တၢ်မၤလၢ မ့း(ခ) (Mick) မၤဝဲန့ၣ် ညီနုၢ် လၢ ပှၤတပာ်သူၣ်ပာ်သးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

မ့း(ခ) မ့ၢ်ဝဲပှၤအ့ၣ်ကၠ့နံယၢၣ်တဂၤဒီး ဖဲလၢပှၤဟ့ၣ်အီၤမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ် ကဘၣ်မၤကဆှီ တၢ်အ့ၣ်တၢ်ဆံၣ်အလီၢ်အဃိ ကဲထီၣ် တၢ်ကမၢကမၣ်လၢ အဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တနံၤဘၣ်တနံၤ တၢ်ကတဲာ်ကတီၤရဲၣ်လီၤ မၤကဆှီ တၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီ အိၣ်ဃုာ်ဒီး တၢ်အစုၣ်အပျၢ်တဖၣ်လၢ လံထၢၣ် (liter) လွံၢ်ကလးဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤဖးဒိၣ်ဒီး မ့ၢ်တၢ်လၢ အကါဒိၣ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. မ့း(ခ) အတၢ်ကွၢ်ထွဲ ထံပီၤဘိဒီးစဲးထုးထီၣ်ထံတဖၣ် မ့ၢ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်ဒီး,…

ဝံသးစူၤ အိၣ်ဘှ့ၣ်အိၣ်ဘှီၣ်တက့ၢ်

ဝ့ၢ်ကရံဘဲး (Green Bank) မ့ၢ်ဝ့ၢ်ဖိအဆံးဖိတဖျၢၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကီၢ်စဲၣ်ဘၤကၠံနံယၤမုၢ်နုာ် (West Virginia) အဲဖၢၣ်လါခၠၢၣ် (Appalachian) ကစၢၢ်ကလိလၢ လၢၢ်လ့ အထီၣ်ကူလီၤဆၢၣ်အါ အလီၢ်တတီၤန့ၣ်လီၤ. ဝ့ၢ်ဖိအံၤ လီၤဂာ်ဒီး ဝ့ၢ်ဆံးတဘျုးဝ့ၢ်လၢ လီၢ်ကဝီၤဖဲန့ၣ်, ဘၣ်ဆၣ် တၢ်လီၤဆီမိၢ်ပှၢ် အိၣ်ဝဲတမံၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤအိၣ်ဆိးတၢ် ဟံၣ်ဒူၣ်ဃီထၢ (၁၄၂) ဒူၣ်န့ၣ် သူဝဲ အ့ထၢၣ်နဲးတန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်မ့ၢ်လၢ ကရံဘဲး တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်ထံ မူပျီ,မုၢ်,လါဒီးဆၣ်တဖၣ်အတၢ်သူၣ်ထီၣ်’(Green Bank Observatory) မဲာ်ကလၤကွၢ်မူဒီပျီန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ထိၣ်လိၤဃာ်ဆူ မူကပိာ်တဘိယူာ်ဃီ လၢအကမၤတၢ်ထီဘိအဂီၢ်န့ၣ်အဃိ ဝဲၤဖဲၣ် (Wi-Fi) မ့တမ့ၢ် လီတဲစိအပျိာ်ထူၣ် လၢအအိၣ်ဘူးတဖၣ် အသူတမၤတံာ်တာ်တၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ အမဲရကၤကလံၤစိးတခီန့ၣ် ကရံဘဲး ကဲထီၣ်တၢ်လီၢ် အဘှ့ၣ်ဘှီၣ်ကတၢၢ်အကျါတလီၢ် ဘၣ်ဃးဒီး စဲအ့ၣ်စဲးဖီကဟၣ် တကပၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဘှ့ၣ်တၢ်ဘှီၣ်န့ၣ် ဘၣ်တဘျီဘျီ မ့ၢ်ခိၣ်ဃၢၤတၢ်အိၣ်အသးအဂ့ၤကတၢၢ် လၢပကလဲၤတၢ်ဆူညါအဂီၢ်, လီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢ ပရ့လိာ်သးဒီး ကစၢ်ယွၤန့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ…