တၢ်အိၣ်ဆိးလၢသ့ၣ်အဒ့လိၤ
ဖဲယစံးဆူ ယပှၤကူၣ်လိာ်တၢ်လၢ အဘၣ်ထွဲဒီး ယသးအတၢ်ဟူးဂဲၤလၢ ယကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် ဘၣ် ဖဲနွံလၢအပှဲၤဒီးသးအတၢ်ဆီၣ်သနံးဒီး‚ အ၀ဲဒိကနၣ်၀ဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤႉ ၀ံၤ‚ အ၀ဲ ကွဲမုာ်ယၤလၢ ယကကွၢ်သ့ၣ်ထူၣ်တဖၣ်လၢ အဒ့ဟူး၀းဒီးအလၣ်တခီဘီဂီၤန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအနဲၣ်လီၤအစုဆူ သ့ၣ်ထူၣ်မိၢ်ပှၢ်လၢ တဟူးတ၀း ဖဲလၢကလံၤမ့ၢ်အူတၢ် ထဲလဲၣ်ထဲလဲၣ်န့ၣ်ဒီး ယပှၤကူၣ်လိာ်တၢ့်ှှဲဖျါယၤလၢ ပလီၤဂာ်ဒီးသ့ၣ်ဒ့တဖၣ် ဖဲသးသမူ အကလံၤမုၢ်တွၤမ့ၢ်ဟဲအူဘၣ်ပှၤ လၢတၢ်အိၣ်သးကိးကပၤ‚ ပသးအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ ထီၣ်‚ လီၤဃုာ်ဒီး တၢ်လၢအအိၣ်၀းတရၠာစးံးပှၤတဖၣ်လီၤႉ တဘျီဘျီ‚ ဖျါလီၤဂာ်မး ဒ်ပအိၣ် ပဆိးလၢသ့ၣ်ဒ့လၢအဟူး၀းတဖၣ်အလိၤလီၤႉ ပဖီတၢၣ်တခီ မ့ၢ်တၢ်ကမၤစၢၤနၤ ဒ်သိး နကထံၣ်က့ၤ နထူၣ်မိၢ်ပှၢ်ဒၣ်နဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကျဲဒ်အံၤ‚ ဖဲလၢနသးသမူ တၢ်ကွၢ် ဆၢၣ်မဲာ် မ့ၢ်ထုးလီၤနၤလၢကျဲကိးကပၤဒဲးဘၣ်ဆၣ်‚ နတမ့ၢ်လၢၤပှၤလၢ အအိၣ်လၢ သ့ၣ်ဒ့တဖၣ်လၢ တဟူး၀း၀ဲအလိၤန့ၣ်ဘၣ်ႉ နအိၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအလီၢ်ဒီး တၢ်လီၢ်လၢအဂၢၢ်၀ဲကျၢၤ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်အက့ၢ်အဂီၤတမံၤလၢ အိၣ်ထီတ့ၢ်ဃာ်လၢယပူၤ‚ ဒီးလီၤပလိာ် စ့ၢ်ကီးဆူ တၢ်အက့ၢ်အဂီၤလၢ စီၤပီလူးဟ့ၣ်ထီၣ်ဆူ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်လၢ အ့းဖ့းစူး န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢ ယွၤအတၢ်ဟ့ၣ်လၢ…
တၢ်ထူၣ်ဖျဲးနီၢ်နီၢ်
တၢ်ဂီၤမူ ဗာငျအၠိ ပာ်ဖျါတၢ်ဂ့ၢ်တခါလၢ ပှၤအဲြဖ့ၤကၤမုၢ်နုာ်ကုၢ်ပှၤတဖၣ် ဖဲ ၁၈၃၉ နံၣ်‚ ဟံးန့ၢ်ကွံာ်ကဘီလၢအစိာ်ထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒီး မၤသံကွံာ်ပှၤနီကဘီ ဒီးပှၤကဘီဖိ တနီၤလီၤႉ လၢခံ‚ အ၀ဲသ့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၣ်က့ၤ တ့ၢ်နုာ်လၢဃိာ်ဒီး ဘၣ်တၢ်လိာ်ကွီၢ် အ၀ဲသ့ၣ်လီၤႉ ကွီၢ်ဘျီၣ်အက့ၢ်အဂီၤလၢ အဟဲဖျါထီၣ်လၢတၢ်သးပ့ၤနီၣ်တသ့ မ့ၢ်‚ ခိၣ်နၢ်တဂၤလၢ ကုၢ်ပှၤတဖၣ်အကျါ‚ ပတံထီၣ်သပှၢ်ပှၢ်လၢ တၢ်သဘ@‚ တၢ်ထူၣ်ဖျဲး အဂီၢ်လီၤႉ တလီၢ်လီၢ်‚ အ၀ဲစူးကါဒၣ် တၢ်ကတိၤအံၤလၢ ကွီၢ်ဘျီၣ်လၢအဘရၣ်ဘှီၣ် လၢ‚ ‘‘ဟ့ၣ်ပှၤတၢ်ထူၣ်ဖျဲးတက့ၢ်’’ လၢတၢ်စံၣ်ညီၣ်တၢ်လၢ တၢ်တီၢ်တၢ့်ကၢ်အပူၤ‚ အ၀ဲသ့ၣ် ထူၣ်ဖျဲးထီၣ်လီၤႉ
တနံၤအံၤ‚ ပှၤကူပှၤကညီအါဂၤ‚ တအိၣ်ဘၣ်လၢ တၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုးလၢ နီၢ်ခိ အတၢ်စၢဃာ်ဘၣ်ႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ တၢ်ထူၣ်ဖျဲးနီၢ်နီၢ်လၢသးတကပၤတခီ‚ တဒိးန့ၢ်၀ဲ မ့ၢ်လၢ အဘၣ် တၢ်စၢဃာ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢ တၢ်ဒဲးဘးအဃိန့ၣ်လီၤႉ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးအတၢ်ကတိၤဖဲ ယိၤဟၣ် ၈း၃၆ ‚ ဟ့ၣ်ထီၣ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲးလၢ အလီၤသးမံသးမုာ်‚ ‘‘ႉႉႉ ဖိခွါမ့ၢ်မၤထူၣ်ဖျဲး သုဒီး‚ သုကထူၣ်ဖျဲးနီၢ်နီၢ်လီၤ’’ႉ…
ယွၤအိၣ်ဘူးဒီးနၤ
တနံၤစုာ်စုာ် လၢ၀့ၢ်ယ့ှူၤ့ှှလ့ၣ် ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်လၢ လံာ်ပရၠာစးၢတၢး‚ ဘၣ်ဟူးဂဲၤဖံးမၤ တၢ်ဒီး လံာ်ပရၠာစးၢအပူၣ်တဖၣ်လၢ အတဘၣ်တၢ်ဆှၢလီၤလၢ ကဆှၢဆူပှၤလၢ အဘၣ်ထွဲ စုာ်စုာ်န့ၣ်လီၤႉ လံာ်ပရၠာစးၢအါဘ့ၣ် ကတၢၢ်ကွာ်လၢ တလါလီၤဆီလၢ အဘၣ်တၢ်ကွဲးလီၤ လၢ ‘လံာ်ပရၠာစးၢဆူ ယွၤအအိၣ်တဖၣ်’ အပူၤန့ၣ်လီၤႉ
လံာ်ပရၠာစးၢဒ်သိးအံၤ ဟဲတုၤဆူ ၀့ၢ်ယ့ှူၤ့ှှလ့ၣ် လၢအဘ့ၣ်လၢအကထိ ကိးနံၣ်‚ လၢအဆှၢလီၤဆူ ယွၤ မ့တမ့ၢ် ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကဆိကမိၣ်တသ့ လၢကဘၣ်မၤတၢ်အံၤဒ်လဲၣ်အဃိ‚ ပှၤမၤတၢ်ဖိအါဂၤအကျါတဂၤ စိာ်ထီၣ် လံာ်ပရၠာစးၢ တဖၣ်ဆူ ယ့ှူၤ့ှှလ့ၣ် မုၢ်နုာ်တၢ်ဒူၣ် ဒ်သိးကတ့ၢ်နုာ်လၢ အူးခဲအကဆူး‚ ဃုာ်ဒီးတၢ် သကွံာ်ကညး တၢ်ထုကဖၣ်အဂုၤအဂၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ အါတက့ၢ် လံာ်ပရၠာစးၢတဖၣ်‚ ဃ့ထုကဖၣ်လၢ တၢ်ကမၤန့ၢ် တၢ်မၤတခါ‚ မါ^၀ၤတဂၤ မ့တမ့ၢ် တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ခ@ အဂီၢ်လီၤႉ တနီၤဃ့ထုကဖၣ်လၢ တၢ်ပျၢ်တၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ်ဒီး တနီၤလုၢ်တၢ်လုၢ်စံးဘျုး က့ၤယွၤလီၤႉ ပှၤတဂၤဃ့တၢ်လၢ ယွၤလၢကထံၣ်ဘၣ် အမါလၢ အသံကွံာ်တဂၤလၢ အတၢ်မံမီၢ်ပူၤ မ့ၢ်လၢအ၀ဲဆၢမုၢ်လၢ်ထံၣ်ဘၣ်ကဒီးမါအံၤအဃိန့ၣ်လီၤႉ…
မ်ပစံးထီၣ်ပ့တၢၤသကိးယွၤတက့ၢ်
ဖဲ ့ှှဲၣ်လံၣ် အကွဲၤဒီနၢ်သီၣ်ထီၣ်ဖဲ ဟါ ၃း၁၆‚ အ၀ဲအိၣ်ဘှံးတစိၢ်ဖိဒီး စံးထီၣ်ပ့တၢၤ ယွၤလီၤႉ အ၀ဲစံးဘျုးယွၤဒီး ယၢၤထီၣ်ကစၢ်ယွၤ အတၢ်မၤဂ့ၤတဖၣ်လီၤႉ ဖဲလၢအ၀ဲ မ့ၢ်ဘၣ်ထွဲဒီး ကစၢ်ယွၤလၢအဒီတနံၤညါဘၣ်ဆၣ်‚ အ၀ဲအသးခုလၢ ကအိၣ်ဘှံးတစိၢ်ဖိ ဒ်သိးအံၤ‚ မ့ၢ်လၢတၢ်အံၤမၤစၢၤအီၤ‚ ဒ်သိးကဘၣ်ထွဲဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်ဒီးကစၢ်ယွၤ အဃိ န့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်ထုးန့ၢ်ယသးလၢ အ၀ဲအတၢ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ် ကစၢ်ယွၤဒ်သိးအံၤ‚ ယဆၢတဲာ်လၢ ယကပာ်လီၤတၢ်ဆၢကတီၢ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတကတီၢ် ဒ်သိးကစံးဘျုး ကစၢ်ခရၠာစးံာ်လၢ အတၢ်လုၢ်ထီၣ်သးလၢသ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူၣ်စုညါဒီး ယဃ့ထုကဖၣ်စ့ၢ်ကီး ပှၤလၢအတူၢ်လိာ် ခရၠာစးံာ်အတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤတဖၣ်အဂီၢ်လီၤႉ ယကမၢကမၣ်ဘၣ်ယဲ‚ ဖဲလၢပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ကိးဂၤလၢ ယ့ၣ့်ှှူးအပူၤ‚ မ့ၢ်အိၣ်ကတီၢ်တစိာ်ဖိ လၢကစံးထီၣ်ပ့တၢၤအီၤလၢ အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်အိၣ်မူဒီး ဃ့ထုကဖၣ် လၢပှၤဂုၤပှၤဂၤအဂီၢ် ကိးနံၤ မ့ၢ်တၢ်ကမၤအသးဒ်လဲၣ်ႉ
ပှၤကညီၤ အတၢ်စံးထီၣ်ပ့တၢၤ အလပီဃံလၤသီၣ်သ့ထူးတုၤလၢ ဟီၣ်ခိၣ် အကတၢၢ်‚ ကသီၣ်ဆၢကဒါက့ၤ ကစၢ်ယွၤအကလုၢ်အကထါ လၢထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤ ၆၇ န့ၣ်လီၤႉ ပှၤကွဲးထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤ ဃ့တၢ်လၢယွၤအဘျုးအဖှိၣ်အဂီၢ်‚ ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါ အ၀ဲအတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီဆူ ပှၤကညီကိးကလုာ်ဒဲး (း၁-၂) လီၤႉ…
တၢ်လဲၤခီဂာ်ထံတဖၣ်
တၢ်ဂီၤမူ T့န Fမနန ှအၠအန သ် ဲသညနျ တဲဖျါ ကီၢ်အမဲရၠာစးကၤပှၤဒူပှၤဃိၤလၢ အဒုးတၢ်လၢစီၤပၤ အဂီၢ် နယူၤတၢၣ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအဂ့ၢ် ဃုာ်ဒီးပှၤလၢ အပာ်ဖှိၣ်မၤစၢၤပှၤလၢ ဃ့ၢ်ဟး ထီၣ်လၢ သုးတနီၤဒီးကုၢ်ပှၤတဖၣ် လၢအမၤစၢၤ နယူၤတၢၣ် သုးမုၢ်‚ ၀ံၤ Bတီဆၢကွံာ် ပှၤလၢအပၢၤကုၢ်ပှၤတဖၣ် ဖဲတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ၀ံၤ အလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤႉ ပှၤဒူပှၤဃိၤလၢ အဒုးတၢ်လၢ စီၤပၤအဂီၢ် မၤတၢ်ဒ်ပှၤဒူပှၤဃိၤအါဂၤ‚ ဘၣ်ဆၣ် ကုၢ်ပှၤခံဂၤ‚ အဆိကတၢၢ် မၤပူၤဖျဲး အ၀ဲအသးသမူ ဖဲအ၀ဲဟးထီၣ်ခူသူၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ် က့ၤစိာ်အီၤဆူ တၢ်လီၢ်သဒၢလၢပျုၢ်ဒီး ယါဘျါအပူၤလီၢ်လၢ အတူၢ်ဘၣ်၀ဲဖဲအဃ့ၢ်ဟးထီၣ်ခူသူၣ်လၢသုးန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲမၤဘၣ် တၢ်ညိကွံာ်အီၤအဃိ‚ အ၀ဲကသံကွံာ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ပှၤယူဒၤဖိတဖၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ပူၤလီၢ်ပူၤကျဲဒီးတၢ်မုၢ်လၢ်တအိၣ်‚ ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ် ဒုၣ်ဒါတဖၣ်ဒီး ကလၢၢ်ဘၣ်လၢ တၢ်မၤစၢၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ အံၣ်စရၠာစး့လး ဘၣ်တၢ်ဟံးထီၣ်ကွံာ်လၢ အၤ့ှှူၢ်ဒီး ၀ံယ့ှှါယၤတဲဖျါ၀ံအတၢ်ကတိၤလၢ မုၢ်တနံၤ အ၀ဲသ့ၣ် (ယူဒၤ) ကမၤနၢၤကွံာ်အဒုၣ်ဒါ လၢအမ့ၢ်ဘၤဘူၣ်လိၣ်လီၤႉ ယူဒၤ လိၣ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤလၢ…
ပပၢ်လၢမူခိၣ်သး၀ံၣ်တၢ်လီၤ
ဒၣ်ဒံၣ် သးအိၣ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါတၢ် ခီဖျိ တၢ်သး၀ံၣ်န့ၢ်တၢ်ဆူ ပှၤဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်တနံၤ‚ ပအီၣ်မုၢ်ဆါအတၢ်အီၣ်လၢတၢ်အီၣ်ကျးတဖျၢၣ်လၢ အ၀ဲဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သး ဒီးအ၀ဲပာ်သူၣ်ပာ်သးဘၣ်လၢ ပှၤလၢခိးကွၢ်ထွဲတၢ်အီၣ်လၢကျၢးတဂၤ အိၣ်ဒီး တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢ နံၤအ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသံကွၢ်သးစၢ်မုၣ်အံၤလၢ တၢ်သံကွၢ်စှၤထံၣ်၀ံၤ‚ အ၀ဲ စးထီၣ်သး၀ံၣ်တၢ်ကဖီဖိတယုၢ်လၢ အမၤသးဖှံဘၣ် ပိာ်မုၣ်ဖိအံၤန့ၣ်လီၤႉ ပိာ်မုၣ်အံၤ အိၣ်က့ၤဒီးမဲာ်နံၤကမှံဒီး ဖဲအကွဲးလီၤတၢ်အီၣ်လၢပမၤလိာ်‚ အ၀ဲတဲဖျါထီၣ် လၢ ‘တၢ် ဘျုးလီၤသရၠာစးၣ်ဧၢ‚ နမ့ၢ်ပှၤလၢအမၤသးခုယမုၢ်နံၤလီၤႉ တၢ်ဘျုးဒိၣ်မးလီၤ’ႉ
ဖဲပအိးထီၣ် လံာ်စဖါနယၤ‚ ပထံၣ်ဘၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤသးအိၣ်လၢ ကသး၀ံၣ် တၢ်လီၤႉ ၀ံစဖါနယၤ ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ဂီၤအဃံအလၤတဘ့ၣ်လၢ တၢ်ကွဲးလၢ အပာ် ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယွၤ ဒ်ပှၤသံကျံတဂၤလၢ အအဲၣ်သူၣ်၀ံၣ်သးဆၢတၢ်ဃုာ်ဒီး အဖိတဖၣ် န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲပာ်ဖျါ၀ဲလၢ ကစၢ်ယွၤ ‘ကသူၣ်ဖှံသးညီလၢ နဖီခိၣ်’ အိၣ်ဒီး အသူၣ်ခု အသးခု န့ၣ်လီၤႉ ကအိၣ်ဘှံးလၢ အတၢ်အဲၣ်အပူၤ‚ ဒီးကသူၣ်ပိၢ်သးပိၢ်လၢနဖီခိၣ် အိၣ်ဒီး တၢ်သးခု အသီၣ် (တၢ်သး၀ံၣ်)…
ဃ့ၢ်သဘျိၣ်ဆူ တၢ်လၢအတၤပှၤ
တီမ် ဃ့ၢ်လူၤဖီၣ်သးစၢ်ခံဂၤလၢ အဟုၣ်န့ၢ်အတံၤသကိးလၢအဖှီၣ်တဂၤ အလ့ၣ်ယီၢ်ဖိ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲတအိၣ်ဒီး တၢ်တိာ်နီတမံၤဘၣ်ႉ အ၀ဲသ့ၣ်ညါထဲဒၣ်လၢ ကမၤန့ၢ်က့ၤ လ့ၣ်ယီၢ်ဖိအံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ကမၢကမၣ်အပူၤ‚ ပှၤဟုၣ်တၢ်သၢဂၤ ကွၢ်လီၤအီၤဒီး တ့ၢ်လီၤကွံာ်လ့ၣ်ဖိဒီးဃၣ်ကွံာ်အသးလီၤႉ တီမ် ထိၣ်ကဆှၣ်လီၤသးဒီး တၢ်သးလီၤ ကတုၤ ဖဲအထၢထီၣ် လ့ၣ်ဖိဒီး ဃၣ်ကွံာ်သးန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအဃၣ်ကွံာ်သး‚ အ၀ဲထံၣ်ကၠဲးဖ်‚ အတံၤသကိးလၢ အဒုၣ်အဒ့ဂ့ၤတဂၤအိၣ်လၢအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤႉ
၀ံအလံၤ့ှှါအပျဲၢ် ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ် ဖဲအထံၣ်ဘၣ်အ၀့ၢ်အံၤ ဘၣ်တၢ်က၀ီၤဃာ်လၢဒုၣ်ဒါအသုးမုၢ်တဖုန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲဃ့ၢ်ဆူ၀ံအလံၤ့ှှါအအိၣ်ဒီးစံး ‘‘အၣ်လါ‚ ယကစၢ်ဧၢ‚ ပကမၤဒ်လဲၣ်’’ ဒီး ၀ံအလံၤ့ှှါစံးဘၣ်အီၤလၢ ကဆိၣ်ကဆှၣ်လီၤအသးန့ၣ်လီၤႉ ‘‘ဒီးစံး၀ဲဒၣ်‚ ပျံၤတၢ်တဂ့ၤ‚ အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ‚ ပှၤအိၣ်ဒီးပှၤအံၤအါန့ၢ်ပှၤအိၣ်ဒီးအီၤတက့ၢ်လီၤ’’ႉ ၀ံၤကစၢ်ယွၤအိးထီၣ် အခ့အပှၤအံၤအမဲာ်ချံဒီး ‘‘ထံၣ်တၢ်ဒီးကွၢ်ကွၢ်‚ ကစၢၢ်ကလိ ပှဲၤ၀ဲဒီး ကသ့ၣ်မ့ၣ်အူဒီးလ့ၣ်ကဟၣ်မ့ၣ်အူအိၣ်၀းတရၠာစးံး စီၤအလံၤ့ှှါန့ၣ်လီၤ’’ (း၁၅-၁၇) ႉ
နကအိၣ်ဒီး တၢ်ထံၣ်လီၤနသးလၢ နအိၣ်ဘၣ်လၢ တၢ်အိၣ်သးလၢ အတလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဖၣ် ဖဲနပိာ်ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးအခံအဃိန့ၣ်လီၤႉ နကအိၣ်ဒီး တၢ်ဂုၢ်ကျဲးစၢးလၢ နမံၤလၤသၣ်ကပီၤ ဒီးကမ့ၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်လၢ နတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်…
မၤဘၣ်လိာ်ဃုာ်ဒ်ယွၤအကျဲကပူၤ
ယအိၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲ ဒီးဆၢထၢၣ်လၢလီၢ်မံလၢမုၢ်နၤကတီၢ်ဆူ တၢ်ကချံးလီၤခီၣ် ဒီးဃ့ ထုကဖၣ်လီၤႉ မ့ၢ်ဘၣ်တဲတီတီ‚ ယတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးတမ့ၢ်လၢ ယကအးလီၤသး လၢာ်လၢာ်ဆ့ဆ့လၢယွၤအအိၣ်လၢ တၢ်ထုကဖၣ်‚ မ့မ့ၢ် ယသံကွၢ်တၢ်လၢ သူၣ်ဆူၣ် သးဆူၣ်ဒီး သူၣ်ဒိၣ်သးဖျိးညီန့ၣ်လီၤႉ ယတထံၣ်န့ၢ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲးနီတမံၤ‚ ဒီးယဆ့ၣ်နီၤဒီး ကွၢ်စူၣ်တၢ်လၢ ပဲBတီဖးဒိၣ်လၢ တၢ်ဒူၣ်လိၤတဘ့ၣ်ဒီး ကွၢ်မုၢ်နၤအမူကပိာ်လိၤလီၤႉ လၢတၢ်တဆိကမိၣ်မုၢ်လၢ်တၢ်အပူၤ‚ ယကွၢ်ထံယဲဆၣ်ယိးမါ - လၢအမ့ၢ် ဆၣ်သၢဖျၢၣ် လၢအဟဲဖျါထီၣ်ဆှံဆှံ လၢမုၢ်နၤလၢ တၢ်အၢၣ်တအိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ယသ့ၣ်ညါလၢလၢပှဲၤပှဲၤလၢ တၢ်လၢအဘၣ်ထွဲဒီးဆၣ်ဧိၤဖီဧိၤဆူ တၢ်သ့ၣ်ညါလၢဆၣ်သၢဖျၢၣ်အံၤ မ့ၢ် တၢ်လၢအစီၤစုၤတၢ်ကပီၤအနံၣ်လၢ အကယၤတဖၣ် အကယၤန့ၣ်လီၤႉ
ယသ့ၣ်ညါလၢ ဒ်ယမ့ၢ်ဘူးထီၣ်ဒီး ဆၣ်တဖၣ်အံၤ‚ ဒ်ယကထံၣ်ဘၣ်အါထီၣ် လၢ အ၀ဲသ့ၣ် အတၢ်ထိၣ်လီၤသးကဆံးစှၤန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ခီဖျိ ယကွၢ်ယဲလၢ တၢ်လီၤ လၢအစီၤစုၤဒိၣ်မး အတၢ်ထံၣ်အဃိ‚ အ၀ဲသ့ၣ်ဖျါထီၣ် ဒ်ထိၣ်လီၤကျဲၤဘၣ်အသးလၢ မူကပိာ်လီၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်အကတီၢ်အ၀ဲန့ၣ်‚ ယသ့ၣ်ညါလၢ ယဘူးယဲဒီး တၢ်ကသ့ထံၣ် ယတၢ်အိၣ်မူဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် ဒ်ယွၤထံၣ်၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤႉ လၢအ၀ဲအတၢ်ဘၣ်တ့…
ထိၣ်တၤလၢ အသးအုးကတၢၢ်
ဘၣ်မနုၤဖျၢၣ်ထူတဖျၢၣ် ဟဲအိၣ်လၢယပာ်ပတုာ်သိလ့ၣ်အလီၢ်လဲၣ်ႉ ယကမၢကမၣ် ဘၣ်ယဲလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ဖဲယလဲၤဘူးထီၣ်‚ ယသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ တၢ်ကိၢ်လိၣ်လၢ အ၀ါဃး န့ၣ် တမ့ၢ်ဖျၢၣ်ထူတဖျၢၣ်န့ၣ်ဘၣ်ႉ တၢ်အံၤမ့ၢ်ထိၣ်တၤတဘ့ၣ် - ခဲနဒၢ်ထိၣ်တၤ တဘ့ၣ်လၢအသးအုး‚ လၢညီနုၢ်ယထံၣ်ဘၣ်ထိၣ်တၤတဖၣ်အကျါန့ၣ်လီၤႉ
တလီၢ်လီၢ်‚ ထိၣ်တၤတဖၣ် ဖှိၣ်ထီၣ်သးလၢ တပံၢ်ခိၣ်လၢအဘူးဒီး ယတၢ်မၤ အလီၢ် ဖဲတၢ်ယီၤထီၣ်သီဒီးတၢ်ဂိၢ်ထီၣ်ကတီၢ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ တနံၤအံၤ ထိၣ်တၤ အိၣ်ထဲတဘ့ၣ်ဧိၤ‚ ၀ံာ်ပကံးအကိာ်ဒီး ဆွံနုာ်၀ဲလၢ အဒံးဆ့အဖီလာ်လီၤႉ ယဆိကမိၣ် ထီၣ်လၢ ယသးပူၤ‚ ‘မ့ၢ်နတံၤသကိးတဖၣ်လဲၤဆူလဲၣ်’ တၢ်လၢအလီၤသးကညီၤ မ့ၢ် တၢ်အိၣ်ထဲတဘ့ၣ်ဧိၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤဖျါသယုၤသညိဒိၣ်မးလီၤႉ ယသးအိၣ် လဲၤဟၢဘၣ် ထိၣ်တၤအံၤလီၤ (တိၢ်နီၣ်‚ ၀ံသးစူၤ တဘၣ်လဲၤဟၢ ထိၣ်တၤတဂ့ၤ) ႉ
ယတထံၣ်ညီနုၢ်လၢ ထိၣ်တၤအိၣ်ထဲတဘ့ၣ်ဧိၤ လၢအသယုၢ်သညိအံၤ န့ၣ်ဘၣ်ႉ ထိၣ်တၤတဖၣ် မ့ၢ်ထိၣ်လၢ အအိၣ်ဒီးအက့ှူၢ်‚ ယူၤထီၣ် ရ က့ၢ်ဂီၤ (ရ-်သမာၠအငသည) လၢတၢ်ကတိၤဖျိသကိးကလံၤလီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ယူၤသကိး ဒ်သိးအံၤလီၤႉ…
ဟီၣ်ခိၣ်တဘ့ၣ်လၢတၢ်အိၣ်လၢအိၣ်ပှဲၤ
တၢ်အံၤမ့ၢ်ဂီၤခံနၣ်ရၠာစးံၣ်ကတီၢ်‚ ဖဲ နၣ်ဒံၢ်ယၣ် ပှၤဘုၣ်တၢ်ဖိတဂၤလၢ အဘုၣ်ပီၣ်လဲၣ် တၢ်ဖိဃၢ် (ပင်လယ်ခူ) တဖၣ်‚ လၢပီၣ်လဲၣ်ကပၤလၢအဘူးဒီးအသ၀ီ မဲးဒၣ်ကဲးစ်ကၣ် လၢကဖီၣ်က့ၤ တၢ်ဖိဃၢ်လၢ အဘုၣ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်အကတီၢ်လၢအဆိတမံၤ တမၤတံာ်တာ်အသးဘၣ်ႉ အ၀ဲစံးလၢ‚ ‘‘သးသမူ မ့ၢ်တၢ်လၢအကီခဲ တချုးဖဲယစးထီၣ် ဘုၣ်တၢ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ယတအိၣ်ဒီး တၢ်ဂံၢ်ထံးနီတမံၤလၢ စ့ကဟဲနုာ်န့ၣ်ဘၣ်ႉ အခဲအံၤ‚ ဒ်ကရၠာစးၢဖိတဂၤလၢ တၢ်ဒီတဒၢတၢ်ဖိဃာ်လၢပီၣ်လဲၣ် အတၢ်ရၠာစးဲၣ်တၢ်ကျဲၤအတၢ်ကိးလၢ အမ့ၢ် ဘဲလိၣ်ဒၢၣ်ရၠာစးံၣ်ယ့း‚ လၢအခီပညီမ့ၢ် ‘တၢ်မူဃုာ်ဒီးပီၣ်လဲၣ်’ န့ၣ် နၣ်ဒံၢ်ယၢ် ထံၣ်ဘၣ် စ့ဟဲနုာ်အါထီၣ်၀ဲဒီး စံး၀ဲ ‘‘ပစံးဘျုးယွၤလၢတၢ်တိာ်ကျဲၤအံၤ ဟဲအိၣ်ထီၣ်အဃိလီၤ’’ႉ
တၢ်ဖိဃၢ်သ့ၣ်ဖၣ်အံံၤ မ့ၢ်၀ဲကစၢ်ယွၤအတၢ်ဘၣ်တ့လၢ ကမၤပှဲၤ တၢ်မူသ့ၣ် တဖၣ်လၢ အိၣ်မူ၀ဲလၢပီၣ်လဲၣ်ပူၤ အတၢ်လိၣ်တဖၣ်အဂီၢ် န့ဆၢၣ်တၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲ လၢဒိၣ်ဒိၣ်မုာ်မုာ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဖိဃၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်လိၣ်၀ဲနီၢ်နီၢ်လၢ တၢ်ရၠာစးဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ အဂီၢ် စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်စံးထီၣ်ပ့တၢၤလၢကစၢ်ယွၤလၢအမၤပှဲၤတၢ်န့ၣ် ပှၤကွဲးထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤ ကွဲးဖျါထီၣ်လၢ ‘‘ဒီးဒုးမဲထီၣ်နီၢ်ဧိၤမံၤဧိၤလၢ ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်‚ ဒီးဘုဧိၤ ဟုဧိၤလၢ ပှၤကညီမၤတၢ်အဂီၢ်‚ ဒ်သိးအကဒုးဟဲထီၣ်…