တၢ်ကလီကလီအကျဲလၢ တၢ်မူအသီ
တၢ်တနီၤနီၤ တဂိာ်တသီၣ်ဖဲလၢ နတလဲၤခီဖျိဘၣ်အီၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲယဒၢထီၣ် ယဖိ၀ဲၢ်ကိ ကတီၢ်‚ ယဖးလံာ်အကလုာ်ကလုာ်လၢ အဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဆံးစၢ်ဖိဒီး ဒိကနၣ်တၢ်လၢ ပိာ်မုၣ်လၢအဂၤအဆံဘျဲၣ်လၢ အအိၣ်ဒီးတၢ်လဲၤခီဖျိလၢ တၢ်ဆံးစၢ်အဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ယတယာ်ဆိတသ့လၢ တၢ်ကကဲထီၣ်သးနီၢ်နီၢ်နီတမံၤလၢ တၢ်အံၤ ကမၤသး ဒ်လဲၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢယနီၢ်ခိကဘၣ်မၤ၀ဲအံၤ‚ ဖျါလၢ အကဲထီၣ်သးတသ့၀ဲဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ
ထဲသိးဒီး စီၤပီလူးပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်လၢ ယွၤအဘီအမုၢ်အပူၤလၢ ၁ ကရၠာစးံၣ်သူး အပူၤလၢ အမ့ၢ်တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤလၢ ယွၤဟ့ၣ်လီၤပှၤ ခီဖျိကစၢ်ခရၠာစးံာ် န့ၣ် ဖျါလၢ တၢ်နၢပၢၢ်အီၤတန့ၢ်လၢ ပှၤလၢအတလဲၤခီဖျိဘၣ်တ့ၢ် တၢ်အံၤန့ၣ်ဘၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤဖျါလီၤဂာ်မး ဒ် ‘တၢ်ကလီကလီ’‚ လၢကစံးလၢတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ ဟဲခီဖျိသ့၀ဲလၢ ထူၣ်စုညါဒီး တၢ်သံလၢ အဘၣ် တၢ်ပာ်ပနီၣ်လၢ တၢ်ဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်‚ တၢ်ဃၣ်ကွံာ်သးဒီး တၢ်မဲာ်ဆှးလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ‘တၢ်ကလီကလီ’ အံၤ မ့ၢ်တၢ်အုၣ်က့ၤ ခီၣ်က့ၤလၢ စီၤပီလူး စံၣ်တဲၤတဲလီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ ဒ်သိးအံၤန့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်လၢ ပှၤတဂၤဂ့ၤတဂၤဂ့ၤ…
တံၤသကိးတဂၤလၢ ဖဲပအိၣ်ဒီးတၢ်လီၤတူာ်လီၤကာ်
ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၇ သီ‚ ၁၉၃၉ နံၣ် ပှၤသၢဂၤလၢအဟးဃုတၢ်ထူးတၢ်တီၤလၢ တၢ်ဘျၢလီၤလး‚ ပိာ်ထီၣ်အခံဒီး ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်လၢ ကခူၣ်တၢ်လၢ ဟီလံၣ်၀ူး တၢ်လီၢ် ဖဲတၢ်ဒုးနဲၣ် တၢ်ဂဲၤဒိအလီၢ်အချၢလၢ ကလံၤထံး ခဲလဖိနံယၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ် ဟးဃု ကၣ်ဟူကၣ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤလၢ အပၣ်ဃုာ်ဒီး ထူ‚ လၢၢ်၀ါဒီး ပလဲတဖၣ်လၢတၢ်ကစီၣ်လၢ အဟူထီၣ်သါလီၤလၢ တၢ်ခူၣ်လီၤဘျၢလီၤတၢ်ဖဲန့ၣ်လၢ အပူၤကွံာ် ၇၅ နံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲသ့ၣ်တထံၣ်န့ၢ်ဘၣ် တၢ်နီၤတမံၤဘၣ်ႉ ဖဲအခူၣ်တၢ်ပှဲၤထီၣ် ၂၄ သီ၀ံၤ‚ အ၀ဲသ့ၣ်ခူၣ်ဘၣ် လၢၢ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်ဒီး ဆိကတီၢ်ကွံာ်အတၢ်ခူၣ်လီၤအတၢ်မၤလီၤႉ တၢ်လၢ အမၤ၀ံၤဘၣ်၀ဲန့ၣ် မ့ၢ်ထဲဒၣ် တၢ်ပူၤအလဲၢ်လၢအအိၣ်ထဲဒၣ် ၉ (ပ့ၣ်) တပူၤ‚ အယိာ် ၄၂ (ပ့ၣ်) န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤသဒၣ်ကွံာ်တၢ်အံၤလီၤႉ
ပှၤကူပှၤကညီန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤလၢအမၤကမၣ်တၢ်သ့လီၤ ပ၀ဲကိးဂၤ‚ တဘျီဘျီ ပလီၤတူာ်လီၤကာ်စ့ၢ်ကီးလီၤႉ လံာ်စီဆှံစံးဘၣ်ပှၤလၢ သးစၢ်စီၤမၢ်ကူးဟးသဒၣ်ကွံာ် စီၤပီလူး ဒီး ဘၢ်နါဘၤ လၢတၢ်သးခုကစီၣ် တၢ်လဲၤတခါ…
တၢ်ထုကဖၣ် ဒ်ထိၣ်မိၢ်ဟုထိၣ်အဒံၣ်ဖိတဖၣ်
လၢယဖၣ်ကပူၤအချၢ ထိၣ်ရၠာစးီးဘ့ၣ်ဖိတဖၣ် မၤအသွံလၢ ဃိးမဲၢ်ခံလၢ တၢ်လီၤပၢၤတတီၤ လၢဟံၣ်ချၢခိၣ်ဒုးအဖီလာ်လီၤႉ ယကွၢ်မုာ်ဒိၣ်မးလၢ အ၀ဲထၢဖှိၣ်ထီၣ် တပံၢ်တဖၣ်ဒီး ဘှီအသွံ၀ံၤ‚ ဟုအဒံၣ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကိးဂီၤ‚ ယသမံသမိးကွၢ် တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ် လၢ အဘၣ်ထွဲဒီးထိၣ်မိၢ်ဖိလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ကိးဂီၤစုာ်စုာ်‚ တၢ်လီၤဆီတအိၣ်၀ဲဘၣ်ႉ ထိၣ်ရၠာစးီးဘ့ၣ်အဒံၣ်တဖၣ် တၢ်ဘၣ်ဟုအီၤယံာ်၀ဲ ခံနွံန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်တသူၣ်စူၤသးစူၤဒ်သိးအံၤ တမ့ၢ်တၢ်အသီလၢယဂီၢ်ဘၣ်ႉ ထီဘိယအိၣ် ဒီး တၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤတၢ်လၢ အထီဒါတၢ်ဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်အတၢ်မၤ‚ လီၤလီၤဆီဆီ‚ လၢတၢ်ထုကဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ယ၀ၤဒီးယၤ‚ ပဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်လၢ ဘူးကပှဲၤထီၣ် ယဲၢ်နံၣ် ဃၣ်ဃၣ်လၢ ယကလုၢ်ဖိ ပဖိအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤႉ ပူၤကွံာ်နံၣ်လၢအဆံ‚ ပှၤကွဲးလံာ် ခဲးသရၠာစးံမါ့ှှၢၣ်ကွဲးတၢ်ဒ်အံၤ‚ တၢ်ထုကဖၣ်တဖၣ်န့ၣ် လီၤဂာ်ဒီး တၢ်အဒံၣ်တဖၣ်လၢ အတဖးထီၣ် တဘျီဃီ ဖဲတၢ်ဟုအီၤ၀ံၤန့ၣ်ဘၣ်ႉ
၀ံဃဘးကူာ် ဘၣ်ကနိလိာ်သးဒီး တၢ်အိၣ်ခိးတၢ်လၢ ကဒိးန့ၢ် တၢ်အစၢလၢ တၢ်ထုကဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ သူၣ်သးသဘံၣ်ဘုၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤအိၣ်ဘရၣ်အိၣ်ဘှီၣ်ဒီး ဘၤဘူလိၣ် အတၢ်မၤအၢမၤနးတၢ်လၢ ကလံၤထံးယူဒၤအဘီမုၢ်န့ၣ် ၀ံဃဘးကူာ် အၢၣ်လီၤတၢ်လၢ ‘ယကဆၢထၢၣ်လၢပၢၤတၢ်အလီၢ်‚ ဒီးယကပာ်ယသးလၢ…
သ့ၣ်လၢမဲထီၣ်ဒိၣ်ထီၣ်အဆှိးထီၣ်တထူၣ်
ထီဘိယအိၣ်ဒီး သးလၢအပာ်ဖှိၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲယမ့ၢ်ဖိသၣ်ကတီၢ် ယပာ်ဖှိၣ် တၢ်ဂီၤခိၣ်‚ ဖျၢၣ်ဒိကးဒ်‚ တၢ်လီၤနံၤလီၤအ့တၢ်ဂီၤဒီးလံာ်ဖိတဖၣ်လီၤႉ အခဲအံၤ‚ ဒ်ပမ့ၢ်မိၢ်ပၢ်အသိး‚ ယထံၣ်ဘၣ်သးဒ်သိးအံၤ အိၣ်လၢယဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ တဘျီဘျီ ယဆိကမိၣ်လၢ ‘မ့ၢ် လိၣ်ဘၣ်နီၢ်နီၢ် တၤသူဖိတၢ်ဂီၤဖိ ဒံးဧါ’ လီၤႉ
နီၢ်နီၢ်တခီ တမ့ၢ်တၢ်လၢအလိၣ်၀ဲန့ၣ်ဘၣ်ႉ မ့ၢ်တၢ်လွဲန့ၢ်သးလၢ တၢ်အသီ န့ၣ်လီၤႉ တဘျီဘျီ ဟဲအသးလၢ တၢ်မၤတကွဲသးလၢတၢ်လီၢ်လံၤတမံၤ‚ လၢအမ့ၢ်တၢ် လၢအကၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢအဖီၣ်န့ၢ် ပတၢ်ဆိကမိၣ်‚ ပဘၣ်တၢ်လ့ပစီပှၤလၢ ပကနာ် လၢ ပမ့ၢ်အိၣ်ဒီး ‘‘တၢ်တမံၤအံၤ’’ လၢပတၢ်အိၣ်မူအံၤကဂ့ၤဒိၣ်ထီၣ် ဒီးပကသးမံ၀ဲလီၤႉ
ဘၣ်ဆၣ် တဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ် ဒ်ပမုၢ်လၢ်အသိးဘၣ်ႉ ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်ႉ မ့ၢ်လၢယွၤတ့လီၤပှၤအဃိ ပဘၣ်တၢ်မၤပှဲၤပှၤ သ့ဒၣ်ထဲအ၀ဲဒၣ်ဧိၤဒီး တမ့ၢ်ဘၣ်တၢ်ထူးတီၤလၢ အအိၣ်၀းတရၠာစးံးပှၤလၢ ကမၤသးမံ တၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ်သးလီၤတၢ်လၢ ပသးပူၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဖ့ၣ်ဆၢအံၤ တမ့ၢ်တၢ်လၢအသီဘၣ်ႉ လံာ်ကတိၤဒိ တၢ်ထိၣ်သBတီၤတၢ် လၢကျဲခံဘိ‚ သးသမူလၢအဘၣ်တၢ်စူးကါအီၤလၢ ကလူၤပိာ်ထွဲတၢ်ထူးတၢ်တီၤအခံ ဒီး သးသမူလၢအသူၣ်လီၤသးလၢ တၢ်အဲၣ်ယွၤကွံယွၤ ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ညီတၢ်လၢ…
တၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်ဘါဆူၣ်လၢအသီထီၣ်က့ၤ
ကသံၣ်သရၠာစးၣ်လၢအယါဘျါသး ရၠာစးီဘၢးခိလ်‚ ပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ တၢ်လၢအမၤသး လၢ ပှၤတဂၤလၢအသးလီၤဘှံးနးနးကလဲာ်‚ ဖဲအဟ့ၣ်လီၤအသးလၢ အဂုၤဂၤကတီၢ် န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးပလီၢ်တၢ်ပနီၣ်အဆိကတၢၢ် မ့ၢ်တၢ်လီၤဘှံးလီၤဘှါလီၤႉ လၢခံတဆီ‚ ထံၣ်ပှၤဂုၤပှၤဂၤတဖၣ် ဒ်ပှၤလၢအတဂ့ၤ‚ တၢ်သူၣ်ဒိၣ်သးဟ့‚ တၢ်သးဟးဂီၤ‚ တၢ်သးအုးဖးဒိၣ် ဒီးလၢခံကတၢၢ်‚ တၢ်သးလီၤဘှံး နးနးကလဲာ် န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲယကွဲးလံာ်လၢ တၢ်ဂ့ၤထီၣ်က့ၤလၢ တၢ်မံမီၢ်တဂ့ၤတဖၣ်၀ံၤဒီး ယတၢ်ဖံး တၢ်မၤအါက့ၤ၀ဲလၢ ယဘၣ်ကတိၤတၢ်လၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်တခါအပူၤန့ၣ်လီၤႉ မၤစၢၤ ပှၤကူပှၤကညီတဖၣ် ကထံၣ်န့ၢ်က့ၤတၢ်မုၢ်လၢ် ဖဲတၢ်သးဟးဂီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် မ့ၢ် အဘျုးဒိၣ်၀ဲ‚ ဘၣ်ဆၣ်‚ ယဘၣ်ဟ့ၣ်အဘူးအလဲဖးဒိၣ်လီၤႉ ဘၣ်တနံၤ‚ ဖဲယကထီၣ်ယဲ ဆူ စီၢ်နီၤခိၣ်န့ၣ် ယဆိကမိၣ်ထီၣ်လၢ ယလီၤသံလီၤ၀ါယဲလီၤႉ ယမံယဲတန့ၢ်ဂ့ၤဂ့ၤ‚ အိၣ်ဘှံးကသုၣ် တဘၣ်ဘျိးဘၣ်ဒါဒီး ယတၢ်လီၤဘှံးလီၤတီၤဘၣ်ႉ တၢ်ဆိကမိၣ်လၢ ကနၢ်ဟူဘၣ် ပှၤဂၤအတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်စ့ၢ်ကီး မၤပှဲၤယသးလၢ တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးဒိၣ်ဒိၣ် ကလဲာ်လီၤႉ ယပိာ်ထွဲယဲ ခိလ်အတၢ်အဒိလၢ အမၤညီနုၢ်အသးလီၤႉ
လံာ်စီဆှံဟ့ၣ်ထီၣ်ကျဲကူၣ်နၢၤခံမံၤလၢ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢတၢ်သးလီၤဘှံး နးနးကလဲာ်လီၤႉ ဖဲယ့ှှါယၤ ၄၀‚…
ပှၤလၢအသူၣ်ကညီၤသးကညီၤတၢ်
လၢတၢ်သးဟးဂီၤဒီးသးလၢာ်ကွံာ်အပူၤ တၢ်ဆၢဒိးန့ၢ်သးသမူလၢ အပှဲၤဒီးတၢ်အိၣ်ဒီး အခီပညီအါထီၣ်အဃိ လံၣ်ယိၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ် အတၢ်မၤလၢအကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်အိၣ်၀ဲ န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်တနံၤ‚ အ၀ဲထံၣ်ပှၤလၢ အဟံၣ်ဃီတအိၣ်တဂၤလၢ အဆၢထၢၣ်လၢကျဲ အသနၢၣ်ဒီး ဖီၣ်ဃာ်တၢ်ပနီၣ်တခါလၢ အဘၣ်တၢ်ကွဲးလီၤလၢ ‘တၢ်သးကညီၤန့ၣ် မ့ၢ်ကသံၣ်အဂ့ၤကတၢၢ်’ န့ၣ်လီၤႉ လံၣ်ယိၣ် စံး၀ဲလၢ ‘‘လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်တဖၣ်အံၤ နုာ်လီၤဆူ အသးပူၤလိၤလိၤဘျၢဘျၢလီၤႉ တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်လီၤဆီတမံၤလၢ အဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်တၢ် န့ၣ်လီၤ’’ႉ
စးထီၣ်ဖဲန့ၣ် လံၣ်ယိၣ် စးထီၣ်အတၢ်မူအသီလၢ တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် ထံကီၢ် အါဘ့ၣ် တၢ်ကရၠာစးၢကရၠာစးိတခါလၢ တၢ်သုးထီထီၣ်တၢ်သးကညီၤတၢ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲလဲၤ တၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ်ညါ‚ သန့ၤထီၣ်အသးလၢ ပှၤစီစးတဖၣ်အဖီခိၣ်လၢ တၢ်ကဒုး အီၣ်ဒုးအီအီၤ‚ ဂာ်သ၀ံလၢတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤဒီး တၢ်လီၢ်တတီၤလၢအကအိၣ် ကဒု၀ဲအဂီၢ် န့ၣ်လီၤႉ ၀ံၤအ၀ဲဟ့ၣ်ကနၢၤက့ၤ အ၀ဲသ့ၣ်ခီဖျိအ၀ဲအတၢ်ကရၠာစးၢကရၠာစးိဃုာ်ဒီး တၢ်မၤဂ့ၤတၢ် တဖၣ် ဒ်တၢ်ဒုးအီၣ် ပှၤဖိၣ်ဃဲ မ့တမ့ၢ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်မၤလိကၠိတဖျၢၣ်လၢ ဖိသၣ်လၢတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ် ဆံးစှၤတဖၣ်အဂီၢ်လီၤႉ အ၀ဲစံးလၢ‚ ‘တဘျီဘျီ‚ တၢ်အံၤဘၣ်တၢ်ထံၣ်အီၤ ဒ်အမ့ၢ်တၢ်လၢအကပုာ်အသိးန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚…
ထဲမ့ၣ်အူပ့ၢ်ထီၣ်တဘီဖ
ပအိၣ်လၢလံာ်ဖှိၣ်ဒၢးအပူၤ ဒီးပထံၣ်ဘၣ်မ့ၣ်လၣ်ကပျီၤထီၣ်လၢတၢ်ချၢလီၤႉ အ၀ဲပျံၤ တၢ်ဖုးတၢ်လီၤႉ ပနၢ်ဟူဒီးသ့ၣ်ညါသ့လၢ အ၀ဲအကလုၢ်အသီၣ်ထီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပသ့ၣ်ညါ အ၀ဲအကလုၢ်လၢအသီၣ်ထီၣ် တၢ်ကလုၢ်လၢအမ့ၢ် ပဖိမုၣ်အကလုၢ်န့ၣ်လီၤႉ တဘျီဃီ‚ ပသ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီးလၢ အ၀ဲအခီလ့ၣ်ကၠိကရၠာစးၢၢ် မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢအဘံၣ်ဘၢကတၢၢ်လၢ အ၀ဲအဂီၢ် ဃုာ်ဒီး ကၠိဖိအဂၤ ၃၀၀၀ န့ၣ်လီၤႉ ၂၀၁၈ နံၣ် ၀ူလ်စ့ၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အံၤ‚ ရၠာစးၤလီၤသးခ@န့ၢ်ဒံး ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတၢ်မၤသံကွံာ် မ့ၣ်အူတဖၣ် အတၢ်မၤသကိးတၢ် န့ၣ်လီၤႉ ခဲလဖိနံယါBတီၤယိာ်လၢ အကိၢ်ဒီးဃ့ထီ‚ ဃုာ်စ့ၢ်ကီးဒီး စဲထၣ် အဲနၣ် အကလံၤ လၢအအူတၢ်‚ ဒုးဆူၣ်ထီၣ် မ့ၣ်အူအပ့ၢ်ထီၣ်ဆံးဆံးဖိတဖၣ် ဆူကအီၣ်လၢာ်ကွံာ် တၢ်လၢ အ့ကၢၢ် ၉၇‚၀၀၀ မၤဟးဂီၤကွံာ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢအအါန့ၢ်ဒံးအဖျၢၣ် ၁‚၆၀၀ ဒီးမၤသံကွံာ်ဒၣ်လဲာ် ပှၤသၢဂၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်ဂီၤလၢအဘၣ်တၢ်ဒိအီၤ လၢမ့ၣ်အူအီၣ် တၢ်အံၤ‚ မ့ၣ်အူအီၣ်ပျီကွံာ် တၢ်အံၤ လီၤဂာ်မးဒ်လါမဲာ်ဖံးခိၣ်လၢအတအိၣ်ဒီး တၢ်မုၢ် တၢ်ဘိနီတမံၤန့ၣ်လီၤႉ
လၢလံာ်ယၤကိာ်အပူၤ‚ ပှၤကွဲးလံာ် ယၢၤထီၣ် တၢ်အက့ၢ်အဂီၤဆံးဆံးဖိ ဘၣ်ဆၣ်‚ အစိကမီၤဒိၣ်၀ဲနီၢ်မး ‘‘တၢ်ဒုးအ့ၣ်ကသ့ၣ်အထးခိၣ်ဒီးထး’’ ဒီးကဘီဖးဒိၣ်တဖၣ်…
တကွံသၣ်တဖၣ်လၢအကတိၤတၢ်
‘‘ခီၣ့်ှှူနသးနီတစုတဂ့ၤ’’ႉ ‘‘ကျဲးစၢၤလၢ ပှၤတဂၤဂၤကသးခုဒီး နံၤကမှံဘၣ်တက့ၢ်ႉ’’ ‘‘နမ့ၢ်ပှၤလၢအလီၤကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်လီၤႉ’’ ‘‘အကါတဒိၣ်လၢ နဟဲဖဲလဲၣ်ဘၣ်‚ မ့မ့ၢ်အကါဒိၣ်လၢ နကမူဒီးလဲၤတၢ်ဒ်လဲၣ်လီၤႉ’’ တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ကွဲးလီၤလၢတကွံသၣ်အဖျၢၣ်တဖၣ်အလိၤလၢ ဖိသၣ်ဆံးတဖၣ်လၢ ဘၢၣ်ကၠံနံယါကၢၢ်နံၤ‚ အကၠိဖိမုၢ်ဆါတၢ်အီၣ်အဒၢးပူၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်အီၣ်လီၢ်တၢ်မၤမူဒါခိၣ် စထဲးစံၣ်ထ့ှူမဲ ဟံးန့ၢ် တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢ ကကွဲးဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါတၢ်လၢ တကွံသၣ်အဖျၢၣ်တဖၣ် အလိၤ‚ လၢဖိသၣ်ဆံးတဖၣ်ကိးလၢ ‘တကွံသၣ်တဖၣ်လၢအကတိၤတၢ်’ န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ကဟုကယာ်ဒ်သိးအံၤ‚ ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ယၤလၢ စီၤဘၢ်နါဘၤ အသူၣ် အသးလၢ အပာ်၀ဲလၢ ‘ပှၤစူၢ်နာ်သီတၢ်တဖၣ်အဂီၢ်လၢ ၀့ၢ်အၣ်တံၤအီာ် (မၤတၢ် ၁၁း၂၂-၂၄) န့ၣ်လီၤႉ စီၤဘၢ်နါဘၤ အမံၤဟူသၣ်ဖျါလၢ အတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လၢ ကထုးန့ၢ် ပှၤဂီၢ်မုၢ်အသးန့ၣ်လီၤႉ ဒ်အဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤလၢ အမ့ၢ်ပှၤအဂ့ၤတဂၤလၢ အအိၣ်ဒီး တၢ်နာ်အလၢအပှဲၤဒီး ပဲှၤဒီးသးစီဆှံအသိး‚ အ၀ဲဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပှၤစူၢ်နာ်သီတၢ်တဖၣ် ဒ်သိး ‘ကသနံာ်သန့ၤအသးလၢယွၤ’ (း၂၃) န့ၣ်လီၤႉ ယဆိကမိၣ်ထီၣ် လၢ အ၀ဲကစူးကါ တၢ်ဆၢကတီၢ် ဃုာ်ဒီးပှၤလၢအ၀ဲအဲၣ်ဒိးမၤစၢၤ၀ဲတဖၣ်‚ စံးတၢ်ကတိၤ ဒ်‚ ‘ဃ့ထုကဖၣ်သပှၢ်ပှၢ်‚ နာ်န့ၢ်ကစၢ်ယွၤ‚…
လီၤဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးကတၢၢ်အကျါ
ယ၀ၤအ၀ဲၢ်ခွါအိၣ်ဆိးလၢ ခီၣ်လိၣ်ရၠာစးၣ်ဒိၣ် ကစၢၢ်ကလိလၢ အစီၤစုၤဒီးပှၤလၢ မံးလာ် ၁၂၀၀ လီၤႉ ဖဲလၢတၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်မ့ၢ်စီၤစုၤဒၣ်လဲာ်‚ ကၠၢၣ်ရၠာစးံးန့ၣ် ထီဘိ မ့ၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိ တဂၤလၢ အဘၣ်တၢ်အဲၣ်အီၤ‚ မ့ၢ်လၢအ၀ဲမ့ၢ်ပှၤလၢ အမၤလီၤနံၤလီၤအ့တၢ်သ့ဖးဒိၣ် ဒီးသူၣ်ဂ့ၤသး၀ါအဃိန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢယသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်န့ၣ် မ့ၢ်အဒီပုၢ်၀ဲၢ်တဖၣ်‚ တအိၣ်ဒီး တၢ်တသူၣ်ဖှံတသးညီလၢ အ၀ဲမ့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးအီၤလၢ အမိၢ်အမဲာ်ချံ န့ၣ်ဘၣ်ႉ ပူၤကွံာ်တဘျုးနံၣ်‚ အ၀ဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်အီၤဒၣ်လဲာ်လၢ ဆ့ကၤတဘ့ၣ်လၢ အဘၣ် တၢ်ကွဲးအီၤလၢ ‘မ့ၢ်ပှၤလၢမိၢ်ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးကတၢၢ်’ န့ၣ်လီၤႉ ဖဲပ၀ဲကိးဂၤ မုာ်လၤသးခု လၢ ပဒီပုၢ်၀ဲၢ်တဖၣ် အတၢ်မၤသးအံၤလၢ တၢ်ကွၢ်မဲာ်တၢ်န့ၣ် နီၢ်နီၢ်တခီ‚ တမ့ၢ်တၢ်လၢအလီၤနံၤလီၤအ့၀ဲဘၣ်လီၤႉ
ဖဲ ၁ မိၤဒီး ၃၇ အပူၤ‚ ပကဖးဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢ စီၤယၤကိာ်လၢ အဟ့ၣ် ဆ့ဖးထီ တဘ့ၣ်ဆူ အဖိခွါစီၤယိၤသးလၢ အကွၢ်မဲာ်တၢ်န့ၣ် နဲၣ်ဖျါတၢ်လၢ အဖိအဂုၤအဂၤတဖၣ် လၢစီၤယိၤသးမ့ၢ်ဖိလၢ အအဲၣ်၀ဲဒိၣ်န့ၢ်ဖိအဂၤတဖၣ် (း၃) န့ၣ်လီၤႉ လၢအတအိၣ်ဒီး တၢ်နဲၣ်စိတၢ်နီတမံၤသနာ်က့ ဆ့ကၤအံၤ ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ကစီၣ်လၢ…
တၢ်နဲၣ်ကျဲလၢသးသမူတၢ်မၤသးခ@သဒံးတဖၣ်
ပပှၤနဲၣ်တၢ်လၢ တၢ်စၢကဒိၣ်သ့ၣ်ဘၣ်ချံအခိၣ် ကိးသBတီထီၣ်လၢ ‘‘ပှၤလၢအအိၣ်လၢ စုစ့ၣ်တခီ‚ ၀ၢ်ဆူၣ်ဆူၣ်ခ@သၢဘျီတဘီ’’ ဒီး ပှၤလၢအအိၣ်လၢ စုစ့ၣ်တဖၣ် ၀ၢ်ဆူၣ်ထီၣ်ခ@ ဒီးယူထုးထီၣ်သးလၢ ကပံာ်သ၀ံးတခါအပူၤန့ၣ်လီၤႉ လၢအါနၣ်ရၠာစးံၣ်‚ ပမၤလိန့ၢ် တၢ် အကါဒိၣ်လၢ ကဒိကနၣ်ပခိၣ်ပနၢ်တဂၤအတၢ်နဲၣ်ပှၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲ အကလုၢ်လၢအဆှံန့ၣ် ဒုးနၢ်ဟူတၢ်ဆူ ပှၤ ၆ ဂၤလၢ အ၀ၢ်သ့ၣ်ဘၣ်ချံဆံးဆံးဖိလၢ ကလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်မၤသကိးတၢ်လၢ က၀ၢ်ချံလၢ အအိၣ်ဒီး တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢထံကျိလၢ ထံယွၤဆူၣ်တဘိန့ၣ်လီၤႉ
သးသမူန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအမၤအသးခ@သဒံး ဒ်တၢ်၀ၢ်ဘၣ်ချံလၢ ထံမဲာ်ဖံးခိၣ် အသိး တမ့ၢ်ဘၣ်ဧါႉ လၢတၢ်အကတီၢ်တကတီၢ်‚ တၢ်လဲၤကျဲကမၤသး မုာ်မုာ်ခုၣ်ခုာ် လီၤႉ ၀ံၤ‚ သတူၢ်ကလာ် ပကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်တၢ် ဒ်က၀ံာ်ထံသ၀ံးလၢ အဆူၣ်သ့၀ဲလီၤႉ လၢတၢ်အကတီၢ်ဒ်သိးအံၤ‚ ကဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ပှၤလၢ ပလိၣ်ဘၣ် ပှၤနဲၣ်တၢ်လၢအဂ့ၤ‚ လၢအအိၣ်ဒီး တၢ်အကလုၢ်လၢတၢ်နာ်န့ၢ်အီၤသ့ ဒ်သိးကမၤစၢၤပှၤ ဖဲပလဲၤခီဖျိဘၣ် တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်အခါန့ၣ်လီၤႉ
လၢထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤ ၃၂ အပူၤ‚ ကစၢ်ယွၤအၢၣ်လီၤပှၤလၢ ကအိၣ်ဒီး တၢ်ကလုၢ်ဒ်န့ၣ်အသိးလၢ ‘‘ယကသိၣ်က့ၤသီက့ၤနၤဒီး‚…