တၢ်သူတပၢၢ်သါတပၢၢ်
ကျးအိၣ်တဖျၢၣ်လၢအဘူးဒီးယဟံၣ်လၢ အအိၣ်ဒီးတၢ်ကမိာ်ဖးဒိၣ်လါလါတဖျၢၣ်လၢ တၢ်ဆါတၢ်ပရၤအလီၢ်အကျါတတီၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလၢပှၤဆါတၢ်ဖိမ့ၢ်တအိၣ်‚ နမ့ၢ်ဆီၣ်လီၤ တၢ်ကမိၣ်လါလါလၢ အအိၣ်ဒီးပိးလီလၢအထိၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ကယံာ်ထဲလဲၣ်တခါသ့၀ဲလီၤႉ ဒီးဖဲလၢနမ့ၢ်တဒိးန့ၢ်တၢ်လၢနအဲၣ်ဒိးလၢတမံးနံးအတီၢ်ပူၤအဃိ‚ နမၤန့ၢ်တၢ်မၤ စှၤလီၤတၢ်အပရၤလၢ တၢ်လၢနပရၤအီၤတမံၤမံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပလီၤဂာ်မး ဒ်ပှၤပရၤတၢ်ဖိလၢအအဲၣ်ဒိးဒိးန့ၢ်တၢ်လၢပပရၤအီၤ ခ@ခ@န့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်‚ တလီၢ်လီၢ်တၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီတၢ်ခ@ခ@‚ ကဲထီၣ်တၢ်တတၢာ်တနါ ဖဲပမ့မ့ၢ်ဘၣ် ပှၤလၢအမုၢ်လၢ်တၢ်လၢ ကဒိးန့ၢ်တၢ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ တနံၤအံၤ ပ၀ဲအါဒံအါဂၤ ပကလၢၢ်ဘၣ်လၢ ပဘၣ်ဃ့ၢ်သဖှိဆူ တၢ်မၤလီၢ်‚ မၤဘၣ်တၢ်လၢ နၣ်ရၠာစးံၣ်အါမး‚ ဘၣ်သမံသမိး အံ (လ) မ့ (လ်) အဘျီဘျီ ဒီးကလၢၢ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးပှၤ ဃံးထီၣ်ဃံးထီၣ်လၢ တၢ်ပာ်ပနီၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢတၢ်ကဘၣ်မၤ၀ံၤအီၤ လၢခံကတၢၢ်အနံၤအသီတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤကျိၤကျဲလီၤလီၤဆီဆီလၢ ပှၤပရၤတၢ်ဖိအဂီၢ်လၢ တၢ်ဆါတၢ်ပရၤ အကျး‚ ဟဲစှံၢ်ထီၣ်လၢ ပတၢ်အိၣ်မူတဖၣ်အပူၤ‚ ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤတခါလၢ တၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်သဖှိန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲကစၢ်ယွၤ စံးဘၣ်ပှၤအံၣ်စရၠာစး့လးဖိတဖၣ် လၢကပၢၤဃာ် မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤတနံၤ‚ အ၀ဲပာ်ဖှိၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အကါဒိၣ်တမံၤလၢ‚ ‘‘ဒီးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤလၢ နမ့ၢ်တၢ်အကုၢ်အပှၤလၢ ကီၢ်အဲၤကူပတူးအပူၤႉႉႉ’’ (၅ မိၤ ၅း၁၅) န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်လီၢ်အ၀ဲန့ၣ်‚ အ၀ဲသ့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၢဆူၣ်အီၤ…
တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အလုၢ်ပရၤဒိၣ်တမံၤ
ယတံၤသကိးမုၣ်တဲဖျါထီၣ်လၢ ‘‘ယအဲၣ်ဘၣ်တၢ်ဆးတၢ်လီၤ’’ႉ အ၀ဲဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤအတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ဘၣ်ဒီးအဖံတဂၤ‚ လၢအဆးန့ၢ်ဆ့ကၤလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ တဘျီလၢ်လၢ် ဖဲအနၢ်ဟူဘၣ်စဲးဆးတၢ်အသီၣ်‚ အ၀ဲအသူၣ်ဟူးသးဂဲၤ ဒီးဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်လၢ‚ အ၀ဲအဖံဆးန့ၢ်အီၤဆ့ကၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ
အခဲအံၤ‚ ဒ်ပှၤဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ပှဲၤတဂၤအသိး‚ ယတံၤသကိးအံၤ ဆးတၢ်ဒီး တိာ်လီၤတၢ်ဆူ ကဟ့ၣ်ခီတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လၢတၢ်ဆးတၢ်ဆူ အဖိမုၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလၢအဖိမုၣ်ဖိအံၤ မ့ၢ်အိၣ်ဒံးဒၣ်ထဲယဲၢ်နံၣ်ဧိၤ‚ အ၀ဲလဲၤကိး၀ဲဆူ ပှၤဆါတၢ်ကံးညၣ် အလီၢ်တဖၣ် ဒ်သိးတၢ်ကကလၢၢ်ဘၣ် တၢ်သးစဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဟ့ၣ်ခီတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လၢ တၢ်ကူၣ်တၢ်ကၤ မ့တမ့ၢ် တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်သနိ လၢပှၤတစိၤဆူပှၤလၢခံတစိၤအံၤ မ့ၢ်တၢ် မၤညီနုၢ်လၢလုၢ်လၢ်ထူသနူတနီၤအကျါန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢပှၤတဂၤစုာ်စုာ်မၤလိန့ၢ်လၢ အမိၢ်အပၢ်တဖၣ်‚ အ၀ဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်ခီတၢ်ဆူ အဖိအလံၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢအလံာ်ပရၠာစးၢဆူ စီၤတံၤမသ့း‚ စီၤပီလူးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် တၢ်နာ်နီၢ်နီၢ်လၢ စီၤတံၤမသ့းအဖံနီၢ်လိၤအ့ၣ်ဒီး အမိၢ်နီၢ်အူၤနံက့ၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤ ဖျါလၢပိာ်မုၣ်ခံဂၤလိာ်အံၤ နီၤဟ့ၣ်လံာ်စီဆှံ အဆၢတဖၣ် ဒီးစီၤတံၤမသ့း‚ ဖဲအဖိသၣ်ဆံးကတီၢ်တုၤဒၣ်လဲာ် လၢအ၀ဲမၤတၢ်ဆၢတဲာ် သ့တစု ဒ်သိးကစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးဒ်အပှၤအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤတၢ်န့ၣ်လီၤ (၂ တံၤ ၃း၁၅) ႉ
ပ၀ဲတခီ မ့ၢ်တၢ်ဒ်လဲၣ်ႉ မ့ၢ်ပဟ့ၣ်ခီပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်မနုၤဆူ ပစၢၤသီတဖၣ် န့ၣ်လဲၣ်ႉ…
လၢခံကတၢၢ်ထူၣ်ဖျဲးထီၣ်
နံၣ်ခံဆံပူၤကွံာ် တချုးဖဲပှၤအဲကလံးဖိ ပှၤကွဲးကၠၢၣ်နၢၣ်လၢအမ့ၢ်ကၠီမဲးခါသ့ၣ်‚ လၢအ ဘၣ် တၢ်ဖီၣ်ဃာ် ၅ နံၣ်ဖဲလဘၤနိၣ်ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးဖးယံာ်ဖးထၢ ထံၣ်လိာ်သးဒီး ပှၤတဂၤလၢကကတိၤန့ၢ်တၢ်လၢအ၀ဲအတၢ်ထူၣ်ဖျဲးအဂီၢ်လီၤႉ လၢခံကတၢၢ်‚ ဖဲမဲးခါသ့ၣ် ထံၣ်လိာ်သးဒီး ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ် ကၠံၣ်ယၣ်အိၣ်မဲၣ်နံၣ်ကိၣ်ဖံးစ်ကိၣ်‚ မဲးခါသ့ၣ်တဲထီၣ် တၢ်ကတိၤလၢ‚ ‘‘စံးဘျုးနၤလၢ ယတၢ်ထူၣ်ဖျဲးအဂီၢ်လီၤ’’ တၢ်ကတိၤအဖျၢၣ်လၢ အဟဲဟးထီၣ်လၢအသးဒီဖျၢၣ်‚ ဟဲစိာ်တၢ်တယၢၢ်လၢအဃၢ‚ မ့ၢ်လၢ ဖံး (စ) ကိၣ် ပာ်လီၤအသးသမူလၢ ကတိၤသကိးတၢ် ဒ်သိးကမၤထူၣ်ဖျဲး မဲးခါသ့ၣ် ဒီးပှၤဂုၤပှၤဂၤအဂီၢ် အဃိန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်ပမ့ၢ်ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်တဖၣ်အသိး‚ ပဒုးဘၣ်ထွဲတၢ်ဆူ တၢ်ကဒိးန့ၢ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲးအကီအခဲအံၤသ့၀ဲလီၤႉ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူး ဟ့ၣ်လီၤအသးသမူ တူၢ်တၢ်သံလၢ ပှၤရၠာစးိမ့ၤဖိအထူၣ်စုညါအလိၤ ဒ်သိးကဟ့ၣ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးဆူပှၤကိးဂၤအဂီၢ်‚ လၢ အပၣ်ဃုာ် ဒီး ပ၀ဲတဂၤစုာ်စုာ်န့ၣ်လီၤႉ အခဲအံၤ‚ ဒ်ပမ့ၢ်အဖိတဖၣ်အသိး‚ ပသ့ၣ်ညါလၢ ‘‘တၢ်ထူၣ်ဖျဲး (အပူၤ) လၢခရၠာစးံာ်မၤထူၣ်ဖျဲးပှၤ’’‚ ဒ်ပှၤတၢ်မၤဖိစီၤပီလူးတဲဖျါထီၣ်ဒူဒူ (ကလၤ ၅း၁) န့ၣ်လီၤႉ
ပှၤတၢ်မၢဖိစီၤယိၤဟၣ်စ့ၢ်ကီး သိၣ်လိတၢ်ထူၣ်ဖျဲး ခီဖျိခရၠာစးံာ်‚ ဒ်‘‘ဖိခွါမ့ၢ်…
တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢတၢ်အညါပူၤ
လၢအပူၤကွံာ်စှၤနံၣ်‚ ထိၣ်တလ့တဘ့ၣ် စးထီၣ်ဖျးတၢ်လၢပဟံၣ်ကပၤန့ၣ်လီၤႉ ပဆိကမိၣ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤ ကမ့ၢ်ဒၣ်လၢတၢ်အချၢန့ၣ်လီၤႉ ၀ံၤအလီၢ်ခံ‚ ဘၣ်တနံၤ‚ ယဖိခွါဒီးယၤပပိာ်ထီၣ်ဃီ ဒီးထီၣ်ကွၢ်တၢ်ဆူဒၢးဖိလၢ အဘူးဒီးဟံၣ်ခိၣ်ဒုး‚ ထိၣ်တဘ့ၣ် ယူၤကွံာ်ဒီးပဖုးဘၣ်ပသးလီၤႉ တၢ်ဂ့ၢ်ကီ မ့ၢ်တၢ်လၢအနးန့ၢ်ဒံး တၢ်လၢပသးဒ့ဒီ‚ တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢအကဲထီၣ်သးလၢပဟံၣ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးဟဲတုၤလၢ၀့ၢ်ယ့ှူၤ့ှှလ့ၣ်‚ ပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် မုၢ်လၢ်လၢအ၀ဲ ကမ့ၢ် ပှၤတဂၤလၢ တၢ်ကမၤဘၣ်လိာ်အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအချၢလၢအမ့ၢ်‚ တၢ်ဆီၣ်သနံး အ၀ဲသ့ၣ်လၢ ပှၤရၠာစးိမ့ၤဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ကိးသBတီထီၣ်ဆူၣ်ဆူၣ် ‘စီၤဒၤ၀ံး အဖိခွါဧၢ‚ အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤခဲကနံၣ်အံၤတက့ၢ်ႉ ပှၤလၢအဟဲလၢယွၤအမံၤတဂၤအံၤ မ်အဘၣ်တၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤတက့ၢ်ႉ အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ ခဲကနံၣ်အံၤ လၢတၢ်ထီကတၢၢ်တက့ၢ်’’ (မး၂၁း၉) ႉ
တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်အကတီၢ်လၢ အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးမုၢ်လၢ်တ့ၢ်စီၤပၤ လၢကစၢ်ယွၤ ဃုထၢ၀ဲ ဟဲလံန့ၣ်လီၤႉ ဖဲကစၢ်ယွၤ မ့ၢ်ဃုထၢပှၤလၢ ကမၤထူၣ်ဖျဲးတၢ်လၢကမၤက့ၤ တၢ်စးထီၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်တၢ်သၢပျၢၤ‚ အ၀ဲကစးထီၣ်မၤ၀ဲလၢ တၢ်အကမၣ်လၢ တၢ်အချၢန့ၣ် ဘၣ်ဧါႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ လၢလံာ်တၢ်သးခုကစီၣ်အါဘ့ၣ်အပူၤ‚ ‘တၢ်နုာ်လီၤဆူ ၀့ၢ်ယ့ှူၤ့ှှလ့ၣ် ဒီး တၢ်မၤနၢၤ’ အံၤ‚ ပိာ်ထွဲထီၣ်အခံဒီး တၢ်ဟီထီၣ်ကွံာ် ကယဲၢ်ပှၤပရၤတၢ်ဒီး…
လပီဖိလၢထံမဲာ်ဖံးခိၣ် ဒုးကဲထီၣ်တၢ်ကမၤအသးတမံၤမံၤ
ကလံၤစိးကၣ်နၣ်အလံာ်စီဆှံကၠိဆံးဆံးဖိတဖျါလီၤသးကတုၤဘၣ်ႉ တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘၣ် တၢ်ဒုးအခိၣ်လၢပှာ်၀ါ‚ တၢ်ဒူၣ်အီၤလၢသ့ၣ်ဖျၢၣ် ဒီးကၠိဖိအိၣ်ထဲစုတစီှၤလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ဘီး (ပ) ဟ့ယဲး (စ) ဂၢ်လီၤအတၢ်အိၣ်မူဆူ ကၠိဖိတဖၣ်အံၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲဟ့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ် လၢတၢ်ကဲခိၣ်ကဲနၢ်လီၢ်လၤတဖၣ် ဒီးဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါစ့ၢ်ကီး အ၀ဲသ့ၣ်လၢ တၢ်ကစံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ် ဒီးသိၣ်လိတၢ်‚ ဖဲလၢတဘျီဘျီအ၀ဲသ့ၣ် မ့ၢ်ယုာ်အသးဒၣ်လဲာ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲ ဘီး (ပ) အသးသမူဟးထီၣ်ကွံာ် ၀ံၤအလီၢ်ခံ‚ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဖုလၢအဆံဘျဲၣ်‚ ကၠိတဖၣ်ဒီးတၢ်အိးအါထီၣ် လံာ်စီဆှံကၠိအဂၤခံဖျၢၣ်လၢ ကၣ်နၣ်ဒီတက၀ီၤ တၢ်ကိးမံၤစးထီၣ် အသးဒၣ်လၢ‚ ပှၤလၢအဖျိထီၣ်လၢ ကၠိဆံးဆံးဖိအံၤ န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲစီၤပၤအၢ်တၤ့ှှါ့ှှတၤ ပၢတၢ်ဖဲချႉခႉန (၄၆၅-၄၂၄) ကတီၢ်‚ ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ် စီၤဧ့ြစၤကိးဖှိၣ်ပှၤယူဒၤဖိတဖုလၢ အဘၣ်တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူ တၢ်ကက့ၤကဒါက့ၤဆူယ့ှူၤ့ှှလ့ၣ် န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ စီၤဧ့ြစၤ တထံၣ် ပှၤလ့ၤ၀ံဖိတဖၣ်လၢ အ၀ဲသ့ၣ်အကျါဘၣ် (ဧ့ြစၤ ၈း၁၅) ႉ အ၀ဲလိၣ်ဘၣ် ပှၤလ့ၤ၀ံၤတဖၣ် ဒ်သိးကမၤတၢ်ဒ်ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ်တဖၣ်အသိးန့ၣ်လီၤႉ လၢ တၢ်အံၤအဃိ‚ အ၀ဲမၤလိာ် ပှၤအခိၣ်တဖၣ်လၢ က‘‘ဟဲစိာ်ပှၤမၤတၢ်အခ့အပှၤအတၢ်…
တၢ်အးလီၤသးလၢာ်လၢာ်ဆ့ဆ့
ပှၤခံဂၤဘၣ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်လၢ မၤတၢ်လၢပှၤဂုၤပှၤဂၤအဂီၢ်‚ လၢကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးအဂီၢ် အ၀ဲသ့ၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ် ပီညါဒွဲလၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် ဒ်သိးကလုၢ်ထီၣ်အသး‚ ဆူတၢ် လီၢ်လၢ အ၀ဲသ့ၣ်နာ်လၢ ကစၢ်ယွၤကိးအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကၠ့မ်ႉအိၣ်ႉဖရၠာစး့ၣ်စၢၣ် (၁၈၈၆-၁၉၃၈) ဆၢတဲာ်တၢ်လၢ‚ အသုတဂုာ်ကျဲးစၢးတၢ် ဆူတၢ်ကကဲထီၣ် ပှၤဒ့တနၢ်လၢမူးသးဖှံတခါလၢကီၢ်အဲကလံး‚ လၢကမၤတၢ်လၢပှၤလံၣ်စူၣ်ဖိလၢ အအိၣ်လၢတ့ှူးကီၢ်‚ ဒီးပှၤအမဲရၠာစးကၤဖိ ကၠဲးစၢၣ်ဘဲ (န) ဘဲထၢၣ် (၁၈၅၅-၁၉၃၉) တခီ‚ ဃုထၢ ဒ်သိးလၢ ကကဲထီၣ် ပှၤစိာ်တၢ်သးခုကစီၣ်လၢ တၢ်ကဂုာ်ကျဲးစၢးတၢ်လၢ တၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူ လၢပီညါဒွဲလၤအလီၢ်န့ၣ်လီၤႉ လၢခံအ၀ဲကွဲးထါသး၀ံၣ်တယုၢ် လၢအမ့ၢ် ‘ခဲလၢာ်ဟ့ၣ်ယဲလံ’ န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအအိၣ်ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတမံၤလၢ ပီညါဒွဲလၤအံၤ မ့ၢ်တၢ်ကိးအလၢအပှဲၤလၢ ပှၤအါဒံအါဂၤအဂီၢ်‚ ပှၤတဖၣ်အံၤ နာ်လၢကစၢ်ယွၤကိးအ၀ဲသ့ၣ် ဒ်သိး ကဆိကတီၢ် တၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူတခါလၢ ပှၤအဂၤတဖုအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ကမ့ၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်‚ အ၀ဲသ့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါလၢ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးအတၢ်ကူၣ်လိာ်တၢ်ဆူ ပှၤထူးပှၤတီၤသးစၢ်‚ သးစၢ်ပှၤခိၣ်ပှၤနၢ်ဆူ တၢ်ကညိကွံာ်တၢ်လၢအအိၣ်ဒီးအီၤ ဆူတၢ်ကပိာ်အ၀ဲ (ယ့ၣ့်ှှူး) အခံ (မၢ်ကူး ၁၀း၁၇-၂၅) န့ၣ်လီၤႉ တၢ်အုၣ်သးလၢတၢ်ဘၣ်ဆီတလဲကွံာ်တၢ်‚ စီၤပ့းတ့ှူး…
တၢ်လီၢ်လၢအယိာ်ကတၢၢ်တဖၣ်
ဘံးထၢၣ်ဟူကိၣ် (၁၈၀၂-၁၈၈၅) မ့ၢ်ပှၤကွဲးထါဒီး လံာ်တၢ်တဲဖးထီတဂၤ‚ ဖဲတၢ်ရၠာစး့လိာ် မုာ်လိာ်ဒီး ထံဂ့ၢ်ကီၢ်ဂ့ၢ် တၢ်လဲလိာ်ဖးဒိၣ်လၢ အဒုးကဲထီၣ်တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်‚ လၢနံၣ် ကယၤ ၁၉‚ ကီၢ်ြဖၣ်စ့ၣ် အံၤ ကမ့ၢ်သ့ၣ်သ့ၣ် တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤ အဂ့ၤကတၢၢ်လၢ အတၢ်ကွဲးလၢ အပတီၢ်ထီ ‘‘လဲးစ် မံး (စ) ရၠာစး့ဘၢၣ် (စ) ’’ န့ၣ်လီၤႉ လၢခံ‚ ဖဲတၢ်ဆၢကတီၢ် ပူၤကွံာ် အနံၣ်ကယၤအလီၢ်ခံ‚ ပှၤသံကျံတဂၤ ဟံးန့ၢ်အ၀ဲ အတၢ်တဲဖးထီအဖျၢၣ်ဒီး တၢ်အံၤကဲထီၣ် ပစၢၤသွဲၣ်အတၢ်ထုးထီၣ် တၢ်လၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါကတၢၢ်တခါ အတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤ တမၤကမၢကမၣ် ပှၤကဲၣ်ဆိးဘၣ်ႉ ဒ်တဘျီ ဟူကိၣ် စံးတ့ၢ်၀ဲအသိး‚ ‘‘တၢ်သံကျံပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်လၢ တၢ်တဲဖျါအီၤလၢထးခိၣ်တသ့ ဒီး လၢတၢ်အံၤ အဖီခိၣ်‚ တလိၣ်စ့ၢ်ကီးလၢ ကဘၣ်အိၣ်ဘရၣ်အိၣ်ဘှီၣ်ဘၣ်လီၤ’’ႉ
ပှၤကွဲးထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤသရၠာစးၣ်တဖၣ် ကတူၢ်လိာ်တၢ်အံၤလီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်သး၀ံၣ်ဒီး တၢ်ထုကဖၣ်တဖၣ် မၤပှဲၤပှၤလၢတၢ်သးတီ လၢတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်လၢသးသမူတၢ်တူၢ်ဘၣ်လၢ တၢ်ဟးဆှဲးတသ့ဘၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ထိးဘၣ် ပှၤလၢ တၢ်လီၢ်အါတီၤ…
ဃ့ၢ်ဒ်သိးကစံးဘၣ်တဲဘၣ်တၢ်
စိၤဆၢကတီၢ်ခဲအံၤ‚ အတၢ်ဃ့ၢ်သBတီၤ မၣ်ရၠာစးသိၣ်အံၤ သန့ၤထီၣ်သးလၢ ပှၤဟ့းလ့ၣ်ဖိလၢ အဃ့ၢ်စိာ်ဆှၢတၢ်ကစီၣ် ဖဲၣ်ဒံၢ်ဖဲး (စ) န့ၣ်လီၤႉ ဒ်တၢ်စံၣ်ဃဲၤတဲဃဲၤလၢပျၢၤအိၣ်၀ဲအသိး‚ ဖဲ ဘံၣ်စံၣ် ၄၉၀ အ၀ဲဃ့ၢ်လၢတၢ်တယာ်ကအိၣ် မံးလာ် ၂၅ ဃၣ်ဃၣ် (ကံၣ်လိၣ် မံၣ်တၣ် ၄၀) လၢမၣ်ရၠာစးသိၣ်ဆူ အၤသ့ၣ်‚ ဒ်သိးကတဲဖျါထီၣ် ပှၤဟ့းလ့ၣ်ဖိ အတၢ်မၤနၢၤအဒုၣ်အဒါလၢ အမ့ၢ်ပှၤဖၢ့ှှၣ်ဖိတဖၣ်လၢ ဟဲနုာ်ဆူၣ်ပျိဆူၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤႉ တနံၤအံၤ‚ ပှၤကညီတဖၣ် ဃ့ၢ်သBတီၤ မၣ်ရၠာစးသိၣ်လၢနီၢ်တဂၤ အတၢ်သူၣ်မံသးမုာ်အဂီၢ်လၢ တၢ်ကမၢနၢၤတၢ်လၢ တၢ်လိာ်ကွဲ‚ ဘၣ်ဆၣ် ဖဲၣ်ဒံၢ်ဖဲး (စ) တခီ အိၣ်ဒီးတၢ်တိာ်ဖးဒိၣ်လၢအတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢး အလီၢ်ခံ‚ အ၀ဲအခီၣ်ကါတခါစုာ်စုာ်လၢအဃ့ၢ်အံၤ လၢတၢ်သးခုလီၤလီၤဆီဆီလၢ တၢ်ကရၠာစးၤလီၤနီၤလီၤ တၢ်သးခုကစီၣ် ဆူအဘူးအတံၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲတၢ်အံၤပူၤကွံာ်အလီၢ်ခံ အနံၣ် ၅၀၀ ဃၣ်ဃၣ်‚ ပိာ်မုၣ်ခံဂၤစ့ၢ်ကီး ဃ့ၢ်ဒ်သိး ကစံးဘၣ်တဲဘၣ်တၢ်သးခုကစီၣ်လၢ အကါဒိၣ်ကတၢၢ်လၢ တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤကိးမံၤအပူၤ န့ၣ်လီၤႉ ဖဲနီၢ်မၤရၠာစးံ ဒီးနီၢ်မၤရၠာစးံမၤကဒၤလ့ၣ် လဲၤတုၤဖဲတၢ်သွၣ်ခိၣ် ဖဲကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူး ဘၣ်တၢ်ပာ်လီၤအလီၢ်‚…
ညၣ်ဆံးဆံးဖိ
လၢတဘျုးနံၣ်အတီၢ်ပူၤ‚ ပှၤအဲကလံးဖိနီၢ်ဒီမိ၀ၤခံဂၤ‚ အိၣ်ဆိးလၢ အၤြဖံၤကၤမုၢ်နုာ်‚ ဒုးဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ် တၢ်ရၠာစး့လိာ်မုာ်လိာ်ဆူၣ်ဆူၣ်လၢ ပှၤတဂၤလၢအအိၣ်လၢ အ၀ဲသ့ၣ်အ၀့ၢ်ပူၤ‚ ဒီးလၢတၢ်ဆၢကတီၢ်အါကတီၢ်‚ အ၀ဲသ့ၣ်နီၤဟ့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူး အတၢ်အဲၣ်ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်လၢအဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ အ၀ဲသ့ၣ်အတံၤသကိးအံၤ‚ အသးတဆူၣ်လၢကဆိကတီၢ် တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအဂၤတခါလၢ အတနာ်တ့ၢ်၀ဲ‚ တုၤဒၣ်လဲာ် လၢဖဲလၢအ၀ဲဟဲဆူ တၢ်ပာ်ပနီၣ်တၢ်လၢ‚ တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်လၢခရၠာစးံာ်အပူၤ မ့ၢ် ‘တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ လၢအဒိၣ်န့ၢ်’’ တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အဂၤလၢအ၀ဲစူၢ်၀ဲနာ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအတၢ်အိၣ်သးတခီ‚ မ့ၢ်တၢ်လၢအဘၣ်ထွဲဒီးကျိၣ်ဂ့ၢ်စ့ဂ့ၢ်တနီၤ‚ မ့ၢ်လၢအ၀ဲမ့ၢ်တ့ၢ် ခိၣ်နၢ်တဂၤလၢ အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် ဒီးသန့ၤထီၣ်သးလၢတၢ်လၢအဒိးန့ၢ်၀ဲလၢ အတၢ်ဘူၣ် တၢ်ဘါအ၀ဲန့ၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲ ဘၣ်ယိၣ်စ့ၢ်ကီးလၢ အမံၤလၤသၣ်ကပီၤ ကလီၤမၢ်ကွံာ်လၢအလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အကျါန့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်သးအုးအပူၤ‚ အ၀ဲတဲနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်လၢ ‘‘ယလီၤဂာ်ဒီးပှၤကညီတဂၤ လၢအဟးဃုဖီၣ်အီၣ်ညၣ်လၢ ထံကျိဖိတဘိအပူၤန့ၣ်လီၤႉ လၢယစုပူၤ‚ ယဖီၣ်န့ၢ်ညၣ်ဆံးဆံးဖိတဘ့ၣ်‚ ဘၣ်ဆၣ် ယမဲာ်ချံတခီထံၣ်ဘၣ်ယဲညၣ်ဖးဒိၣ်တဘ့ၣ် ဃ့ၢ်ထီၣ်ဃ့ၢ်လီၤလၢ ထံကျါလီၤႉ ဆူတၢ်ကဖီၣ်န့ၢ်ညၣ်လၢ အဒိၣ်န့ၢ်တၢ်အံၤ‚ ယကဘၣ်ပျဲကွံာ် ညၣ်ဆံးဆံးဖိ တဘ့ၣ်အံၤလီၤ’’ႉ
ပှၤထူးပှၤတီၤသးစၢ်လၢ လံာ်မးသဲပာ်ဖျါ ဖဲမးသဲ ၁၉ အပူၤ…
ကစၢ်ယွၤအခီၣ်လီၢ်တဖၣ်
ယလံၤခွါလၢအသးအိၣ်လွံၢ်နံၣ် တဲဘၣ်ယမါ ခါရၠာစးံၣ်လၢ ‘ယသ့ၣ်ညါကစၢ်ယွၤအိၣ်ဖဲလဲၣ် န့ၣ်လီၤ’ႉ လၢတၢ်သးဆူၣ်အဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါတၢ်အပူၤ‚ အ၀ဲသံကွၢ်က့ၤလၢ ‘‘ကစၢ်ယွၤ အိၣ်ဖဲလဲၣ်’’ န့ၣ်လီၤႉ ဖိသၣ်အံၤစံးဆၢက့ၤတၢ်လၢ ‘‘အ၀ဲအိၣ်လၢနဟံၣ်ကပၤပှၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ’’ႉ
ဖဲခါရၠာစးံၣ်တဲပၠးယၤ အ၀ဲသ့ၣ် ကတိၤလိာ်သကိးသး တၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ‚ အ၀ဲကမၢကမၣ်ဘၣ်လၢ လံၤခွါအံၤ အတၢ်ဆိကမိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ယစံးဆၢက့ၤအီၤလၢ ‘ယသ့ၣ်ညါလီၤႉ ဖဲပလဲၤဟးသကိးလၢပှၢ်ပူၤ ဖဲအ၀ဲဟဲဟးလၢပအိၣ်ပူၤကွံာ်တဘျီ‚ ယတဲပၠးအီၤလၢ ဖဲလၢပမ့ၢ်တထံၣ် ကစၢ်ယွၤလၢပမဲာ်ချံဘၣ်ဆၣ်‚ ပထံၣ်တၢ်လၢအ၀ဲတ့လီၤပာ်လီၤ၀ဲ တဖၣ်လီၤ’’ ဖဲပလဲၤဟးလၢထံကၢၢ်နံၤ မဲးကျါ‚ ယသံကွၢ်အီၤလၢ ‘‘မ့ၢ်နထံၣ်ယခီၣ်လီၢ်လၢ မဲးခိၣ်လိၤဧါ’’လီၤႉ ယတဲဘၣ်စ့ၢ်ကီးအီၤ လၢ‚ ‘‘ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်‚ ဒီးသ့ၣ်မုၢ်၀ၣ်ဘိ ဒီးထံကျိထံကွာ်တဖၣ် မ့ၢ်တၢ်ဒ်ကစၢ်ယွၤအခီၣ်လီၢ်တဖၣ်အသိးန့ၣ်လီၤႉ ပသ့ၣ်ညါလၢအ၀ဲအိၣ်ဖဲအံၤ မ့ၢ်လၢပထံၣ်ဘၣ် တၢ်လၢအ၀ဲတ့လီၤ၀ဲတဖၣ် လၢပမဲာ်ချံသ့၀ဲအဃိန့ၣ်လီၤႉ
ပှၤကွဲးထါစံးပ့တၢၤ ၁၀၄ စ့ၢ်ကီး နဲၣ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဆူတၢ်အုၣ်သးလၢကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့တဖၣ်အဂီၢ်‚ ဒီးတဲဖျါထီၣ်လၢ ‘‘နမၤတၢ်ဆံးအါလဲၣ်ယွၤဧၢ‚ နမၤအီၤခဲလၢာ် လၢတၢ်ကူၣ်သ့လီၤႉ ဟီၣ်ခိၣ်ပှဲၤ၀ဲဒီး နတၢ်ဖိတၢ်လံၤလီၤ’’ (း၂၄) ႉ ဧ့ၤ့ဘံၤ အကျိာ် လၢ တၢ်ကူၣ်သ့လၢတၢ်ထံၣ်အီၤဖဲအံၤ‚…