ကူၣ်သ့ မ့တမ့ၢ် ကူၣ်တသ့
ဖဲယသးအိၣ်အနံၣ်(၁၀)န့ၣ်, ယဟဲက့ၤစိာ်ယသကိးတဂၤ အကဲးစဲးလီလုၤ(cassette tape)လၢအအိၣ်ဒီး ခ့ခါခရံာ်ဖိအတၢ်သးဝံၣ် ဆူဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. ယပၢ်လၢအမ့ၢ်ပှၤလုာ်ဒိၣ်ထီၣ် လၢပှၤဟံၣ်ဒူၤ ဘၣ်ဆၣ် ကဲထီၣ်က့ၤခရံာ်ဖိ ဒီးတုၤဆူတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤတဂၤ တဘၣ်အသးဘၣ်. အဝဲသးလီဒၣ်ဝဲ တၢ်ဘါအတၢ်သးဝံၣ် လၢအိၣ်လၢပဟံၣ်အပူၤတဖၣ်လီၤ. ယတဲနၢ်ပၢၢ်အီၤ လၢတၢ်အံၤဘၣ် တၢ်ထုးထီၣ်လၢခရံာ်ဖိပှၤဒ့တၢ်တဖုနာ်သက့ အသးတလဲလိာ်ဘၣ်. တစိၢ်ဖိ အဝဲဟ့ၣ်ကူၣ်ယၤလၢ ယကဒိကနၣ်အီၤတနွံ ဒီးတၢ်သးဝံၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်အမၤဘူးထီၣ်ယၤဒီးယွၤ မ့တမ့ၢ် မ့ၢ်အမၤယံၤထီၣ် ယၤဒီးယွၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပတၢ်အိၣ်မူပူၤ တၢ်အိၣ်အါမးလၢ အိၣ်ဖျါဘၣ်လီၤ မ့တမ့ၢ် အကမၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အါဘျီပဘၣ်ဂဲၤလိာ် ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢ ပဘၣ်တဲးလိာ်ဃိလိာ်ပသးလီၤ (ရိမ့ၤ ၁၄:၁-၁၉). လၢတၢ်ဆၢတဲာ် ပကဘၣ်မၤအီၤဒ်လဲၣ်န့ၣ် ပဘၣ်ဃုတၢ်ကူၣ်သ့ လၢယွၤအကလုၢ်ကထါလီၤ. စီၤပီလူးဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပှၤနာ်တၢ်လၢအ့းဖ့းစူးတဖၣ်လၢ တိၢ်သုသးဒ်သိး သုလဲၤကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုးတၢ်(အိၣ်မူ) တမ့ၢ်ဘၣ်ဒ်ပှၤဟးဂီၤဖိအသိးဘၣ်, မ့ၢ်ဒ်ပှၤကူၣ်တၢ်သ့အသိးန့ၣ်လီၤ (အ့း ၅:၁၅). ဒ်မိၢ်ပၢ်လၢအဂ့ၤအသိး စီၤပီလူးသ့ၣ်ညါဝဲလၢ အိၣ်ဝဲဖဲန့ၣ် ဒီးကဟ့ၣ်ကူၣ်နဲၣ်ကျဲလၢ တၢ်မၤသကိးကတီၢ်န့ၣ် တသ့ဝဲဘၣ်. အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်ဘၣ် “ပှ့ၤက့ၤအဆၢကတီၢ် မ့ၢ်လၢမုၢ်နံၤတဖၣ် အၢသီဝဲအဃိ”…
တၢ်အဲၣ်ပှၤလၢ ပဃၢၤတဖၣ်
ဖဲခိၣ်ရိနၣ်(corona) တၢ်ဆါသံသတြိာ်ဘၣ်ပှၤအကတီၢ် ပဘၣ်အိၣ်စီၤစုၤလိာ်သးဒီး ပဘၣ်အိၣ်လီၤဖျီၣ်အကတီၢ် မၣ်တ့ၣ်လူသၢၣ်ခ့ ကၠူနယၢၣ် (Martin Luther King Jr) အတၢ်ကတိၤလၢ အလံာ် “တၢ်ပရၢလၢ ဘၢမ့ၣ်ဟဲၣ်အဃိာ်” (Letter from a Birmingham Jail) ဖျါလၢမ့ၢ်တီဝဲလီၤ. အဝဲကတိၤတၢ်ဘၣ်ထွဲ ဒီးတၢ်မၤတတီတလိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အဝဲကွဲးဃာ်ဝဲလၢ “အဝဲအိၣ်ဆ့ၣ်နီၤဝဲလၢ ဝ့ၢ်တဖျၢၣ် ဒီးတကိာ်တဂီၤဘၣ်လၢ တၢ်မၤအသးလၢဝ့ၢ်အဂၤတဖျၢၣ် ဒ်တၢ်တဘၣ်ဃးအီၤအသိးန့ၣ် တသ့ဝဲဘၣ်. ပဘၣ်တၢ်ဟံးဃာ်ပှၤ တၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးယၢ်ခီယၢ်ခီ လၢပထူၣ်ဖျဲးထီၣ်တသ့ဘၣ်လီၤ. တၢ်စၢဃာ်ပှၤလၢ ပတၢ်လဲၤကျဲကတၢၢ်အယၣ်တဘ့ၣ်ဃီလီၤ. တၢ်လၢဘၣ်ပှၤတဂၤလိၤလိၤန့ၣ် ဘၣ်စ့ၢ်ကီး ပှၤခဲလၢာ်လၢကျဲအဂၤတဘိလီၤ.”
ဒ်န့ၣ်အသိး ကိၣ်ဘ့း-၁၉(COVID-19) တၢ်ဆါသံသတြိာ် မၤဖျါထီၣ် ပတၢ်ဘၣ်ထွဲ ဘၣ်ဃးလိာ်သး ဒ်ပထံၣ်ဘၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ် ဝ့ၢ်တဖၣ်, ထံကီၢ်တဖၣ် ဘၣ်ကးတံာ်အသး ဒ်သိးကဆိကတီၢ် တၢ်ဆါအဃၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢမၤဘၣ်ဒိဝ့ၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ်, တယံာ်ဘၣ် မၤဘၣ်ဒိဝ့ၢ်အဂၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.
လၢနံၣ်ကယၤတဖၣ်အပူၤကွံာ်န့ၣ် ယွၤတဲဘၣ်တ့ၢ်အပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် လၢကဒုးနဲၣ် အတၢ်သးအိၣ်ဘၣ် ပှၤအဂၤတဖၣ်လီၤ. ခီဖျိ စီၤမိၤရှ့န့ၣ် ကစၢ်ယွၤဟ့ၣ်အံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်…
တၢ်စံးဘျုးလၢမုၢ်ဆၣ် (မုၢ်နံၤပူၤတသီ)အဃိ
ညီနုၢ် ယပျံၤမုၢ်ဆၣ်အနံၤတဖၣ်လီၤ. ဖဲယလဲၤဆူ ယတၢ်မၤလၢညါတခါန့ၣ် ယလဲၤဒိးလ့ၣ်မ့ၣ်အူလီၤ. တဘျီဘျီ ယဆ့ၣ်နီၤတစိၢ်ဖိ ဖဲလ့ၣ်မ့ၣ်အူသန့ ဒ်သိးယတလဲၤတုၤဆိဆိတဂ့ၤအဂီၢ်လီၤ. ဖဲယဆိကမိၣ်ထီၣ် တၢ်မၤလၢပကဘၣ်မၤဝံၤအီၤ ဒ်တၢ်သ့ၣ်ဆၢဖးကတီၢ်အသိး ဒီးတဘျီဃီ တၢ်ဘၣ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်မၤအခိၣ် လၢအသးဖုၣ်သးချ့ဒိၣ်မးတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ယသးဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤန့ၣ်လီၤ. လၢပဝဲတနီၤအဂီၢ် လီၤဆီဒၣ်တၢ် ပကဘၣ်စးထီၣ် နွံအခီၣ်ထံးလၢတၢ်သးအုးအံၤ ကမ့ၢ်တၢ်ကီလၢပဂီၢ်လီၤ. လၢပတၢ်မၤအပူၤ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ပသးကဘၣ်တံာ်တာ် ဒီးတၢ်တတဲဂ့ၤပှၤဘၣ်. စီၤပၤရှလိၤမိၤပာ်ဖျါ တၢ်မၤတၢ် ကိၢ်ကိၢ်ဂီၤဂီၤ ဒီးစံးဝဲ, “အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ပှၤကညီလၢအမၤတၢ်ခဲလၢာ်အဃိ, ဒီးလၢအသးကိၢ်လၢ တၢ်လၢအမၤဝဲ လၢမုၢ်အဖီလာ်အဃိန့ၣ် မ့ၢ်မနူၤလဲၣ်. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, အမုၢ်နံၤခဲလၢာ်တဖၣ် မ့ၢ်တၢ်သူၣ်အုးသးအုး ဒီးအတၢ်မၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤကိၢ်မၤဂီၤ ဒီးအသးတအိၣ်ဘှံးဘၣ်လၢ မုၢ်နၤဒၣ်လဲာ်ဘၣ် (စံၣ်တဲၤတဲ ၂:၂၂-၂၃).
စီၤပၤကူၣ်သ့ တဟ့ၣ်ကူၣ်ပှၤကျိၤကျဲ လၢပကဘၣ်မၤ တၢ်မၤလၢအတၢ်ဆီၣ်တံၢ် ပှၤစှၤ ဒီးကဲဘျုးလၢ ပဂီၢ်အါအါဒ်လဲၣ်န့ၣ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်ဟ့ၣ်ပှၤ တၢ်ဆိကမိၣ်ဒီး လဲလိာ် ပတၢ်ထံၣ်နၢ်ပၢၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ကွၢ်ဖဲပတၢ်မၤကကီဒၣ်ဝဲ အဝဲဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါပှၤလၢ “ပကမုာ်လၤတၢ်ဂ့ၤ” ခီဖျိယွၤအတၢ်မၤစၢၤလီၤ(:၂၄).…
တၢ်မုၢ်လၢ်လၢ လရာ်အအိၣ်
ဖဲ ၁၉၇၉ နံၣ်န့ၣ် ပှၤခူၣ်ထံၣ်က့ၤတၢ်လၢပျၢၤ ကၤဘြံယဲၣ် ဘၢ်ခ့ (Gabriel Barkay) ခူၣ်ထံၣ်ဝဲ လံာ်ထူဖိခံခါ လၢဘၣ်တၢ်မၤအီၤလၢစ့န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးတၢ်ကအိးထီၣ် လံာ်ထူဖိအံၤ ယံာ်ဝဲတဘျုးနံၣ်ညါ ဒီးတၢ်ထံၣ်န့ၢ် ဧ့ၤဘြံၤအလံာ် လၢပထံၣ်ဘၣ် ဖဲ ၄ မိၤရှ့ ၆:၂၄-၂၆ န့ၣ်လီၤ.“မ်ယွၤဆိၣ်ဂ့ၤနၤ ဒီးကွၢ်က့ၤနၤတက့ၢ်. မ်ယွၤဒုးကပီၤထီၣ်နၤလၢအမဲာ် ဒီးဒုးဘၣ်နၤလၢ အဘျုးအဖှိၣ်တက့ၢ်. မ်ယွၤပာ်ထီၣ်အမဲာ်လၢနလိၤဒီး ဟ့ၣ်လီၤနၤလၢတၢ်ဃူတၢ်ဖိးတက့ၢ်”. ပှၤသ့လံာ်တဖၣ် ပာ်အမုၢ်နံၤလၢ လံာ်ထူဖိအံၤ ဘၣ်တၢ်ကွဲးအီၤ ဖဲတချုးခရံာ်နံၣ် ၇၀၀ အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး တၢ်လီၤသးစဲ မ့ၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ ဖဲတၢ်ထံၣ်န့ၢ် အဝဲသ့ၣ်လီၤ. ဘၢ်ခ့ခူၣ်လၢၢ်ကအိ ဖဲဟံၣ်နိၣ်(Hinnom)အကစၢၢ်ကဆူး မ့ၢ်တၢ်လီၢ်တတီၤဃီ ဖဲဝံယံးရမံယၤတဲဘၣ် ပှၤကီၢ်ယူဒၤဖိ လၢယွၤကမၤသံအဝဲသ့ၣ် မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်လုၢ်ထီၣ်အဖိလီၤ (ယံး ၁၉:၄-၆). ကစၢၢ်ကဆူးအံၤ မ့ၢ်အလီၢ်ဖဲတၢ်အၢတၢ်သီ အိၣ်ဝဲအဃိ ယ့ၣ်ရှူးစူးကါ တၢ်ကတိၤ ‘လရာ်(ကဟဲနၤ-Gehenna)’န့ၣ်လီၤ. (တၢ်ကတိၤအံၤ မ့ၢ်ဟ့းလ့ၣ်တၢ်ကတိၤ လၢဧ့ၤဘြံၤကိးအီၤလၢ ဟံၣ်နိၣ်အကစၢၢ်ကဆူး) ဒ်ရာ်(hell)အဂီၢ်အသိးလီၤ(မး…
တၢ်ဃ့ၢ်ပြၢ
လၢ‘NFL’ ထံကီၢ်ဖျၢၣ်ထူကရၢအပူၤ ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိတဖၣ် လိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူ အဆၢကတီၢ်အါတက့ၢ် ဖုၣ်ဝဲလီၤ. ဒ်တၢ်ဃုထံတၢ်အကရၢ အတၢ်ကွဲးနီၣ် အိၣ်အသိး အါတက့ၢ် အတၢ်ထိၣ်ဃူ(average) အိၣ်ဝဲ ၃.၃ န့ၣ်လီၤ. ဒီးဖဲန့ၢ် ‘NFL’ အပှၤလိာ်ကွဲဖိထီဘရဲးဒံၢ်(Tom Brady), ပှၤလိာ်ကွဲလၢလီၢ်ခံတခီအိၣ်ဝဲလီၤ. ဖဲ ၂၀၂၁ နံၣ်န့ၣ် အဝဲနုာ်လီၤလိာ်ကွဲက့ၤ ဖျၢၣ်ထူ ဖဲအတၢ်လိာ်ကွဲနံၣ် အဝီ(၂၂)ဝီတဝီ ဖဲအသးအိၣ်(၄၄)နံၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်မနုၤအဃိ လိာ်ကွဲဝဲကဲလဲၣ်. ကမ့ၢ်လၢ အဝဲကတီၤအသးလၢ အတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဖီခိၣ် ဒီးမၤဝဲနီၢ်ခိအတၢ်ဂဲၤလိာ် ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ် လၢဒုးကဲထီၣ်အီၤ ပှၤလိာ်ကွဲပြၢတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်လီၤ. ဘရဲးဒံၢ်မၤန့ၢ် Super Bowl ခိၣ်ဖး ၇ ဘျီအဃိ အဝဲဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အီၤ မံၤလၤကပီၤ (G.O.A.T- greatest of all time) ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိလၢအဂ့ၤကတၢၢ် လၢ‘NFL’ ကရၢအကျါန့ၣ်လီၤ. အတၢ်သးစဲလၢ တၢ်သ့လိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူ ထဲတမံၤဧိၤအံၤ ဘှီအတၢ်အိၣ်မူခဲလၢာ်လီၤ. မ့တမ့ၢ်လၢ အဝဲလူၤတၢ်လိာ်ကွဲတခါအံၤ လၢတၢ်သးစဲဘၣ်ဒီး မံၤလၤသၣ်ကပီၤ…
ယွၤပှ့ၤက့ၤပတၢ်ဆါ
အီလ့း(Olive)ကွၢ်ဝဲ အတံၤသကိးပာ်ထီၣ် တၢ်ထဲးမဲအပီးအလီတဖၣ်ဆူ အသိလ့ၣ်ပူၤလီၤ. ဒ်မဲကသံၣ်သရၣ်(dentist)တဂၤအသိး အဝဲပှ့ၤတ့ၢ်ဝဲ တၢ်အပီးအလီသီသံၣ်ဘှဲ တဖၣ် ဒီးတၢ်ကဲထီၣ် မဲကသံၣ်သရၣ်မ့ၢ်တ့ၢ်ဝဲအတၢ်မံမီၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဖဲအဝဲအဖိခွါ “ခဲၣ်” အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ် ကတီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢအဝဲအိၣ်ဒီး ခိၣ်နူာ်ထူၣ်ပျၢ်အဂံၢ်စၢ်တၢ်ဆါန့ၣ်, အဝဲသ့ၣ်ညါဝဲလၢ ကဘၣ်ဆိကတီၢ်အတၢ်မၤဒ်သိးကကွၢ်အဖိခွါလီၤ.
ယသကိးတဲဘၣ်ယၤ“ယမ့ၢ်အိၣ်ဒီးသးသမူအဘျီအကကွဲၢ်န့ၣ် ယကဃုထၢဒၣ် တၢ်တမံၤဃီအံၤလီၤ”န့ၣ်လီၤ. “ဘၣ်ဆၣ် ယဘၣ်ပျဲကွံာ် မဲကသံၣ်သရၣ်အတၢ်မၤအံၤ ကီဒိၣ်မးလီၤ” မ့ၢ်လၢယတၢ်မံမီၢ်လီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲအဃိန့ၣ်လီၤ.
ယလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢပတနၢ်ပၢၢ်အီၤခဲအံၤခဲအံၤလီၤ. လၢအီလ့းအဂီၢ်, အဖိခွါအတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ အတၢ်အိၣ်သးလၢတၢ်တဆိကမိၣ်တၢ်အပူၤ ဒီးတၢ်ဘၣ်ဆိကတီၢ်ကွံာ်အတၢ်သးစဲလၢတၢ်တမုၢ်လၢ်တၢ်အပူၤအံၤ ကဲထီၣ် တၢ်ခိၣ်ဆါလၢအဂီၢ်လီၤ. လၢနီၢ်နၤဧမံ အဂီၢ်စ့ၢ်ကီး ဟံၣ်ဖိဃီဖိခဲလၢာ်လီၤမၢ်ကွံာ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ခိၣ်ဆါလၢအဂီၢ်လီၤ. ဖဲရူၤသး ၁:၂၁ န့ၣ် အဝဲယၢၤထီၣ်ဝဲ, “တၢ်သ့တၢ်လၢာ်မၤအၢယၤလီၤ”
ဘၣ်ဆၣ် နီၢ်နၤဧမံအတၢ်တဲအါထီၣ်ဒံး ဖဲအထံၣ်ဘၣ်ဝဲလီၤ. ယွၤတညိကွံာ်အီၤဘၣ်, ယွၤဟ့ၣ်က့ၤအီၤတၢ်မူထီၣ်ခီဖျိဟ့ၣ်အီၤ အလံၤခွါဖိစီၤဧိၤဘ့းလီၤ (ရူးသး ၄:၁၇). စီၤဧိၤဘ့းတမ့ၢ်ထဲအစိာ် နီၢ်နၤဧမံအဝၤဒီး အဖိခွါအမံၤဘၣ် မ့မ့ၢ်အဝဲကဲထီၣ် စီၤဘိၤဧးအဒူၣ်ဖိထၢဖိလၢအလီၤစၢၤလီၤသွဲၣ်လၢကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးန့ၣ်လီၤ(မး ၁:၅,၁၆).
ယွၤအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ(ပှ့ၤက့ၤ) နီၢ်နၤဧမံအတၢ်ဆါလီၤ. အဝဲပှ့ၤက့ၤစ့ၢ်ကီး…
ဒိကနၣ်ခရံာ်, ကနၣ် တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်တဂ့ၤ
ပိာ်ခွါသးပှၢ်တဂၤ တုၤကွၢ်ကွဲၤထံၣ်ဟူအတၢ်ကစီၣ်အါနၣ်ရံၣ်လၢတနွံအတီၢ်ပူၤဝံၤန့ၣ် အဝဲအသးတံာ်တာ်ဒီးသးဟူးဂဲၤထီၣ်ဒီးကိၢ်ဂီၤဝဲဒၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်အံၤ လီၤပှီၢ်ကွံာ်ဒီးအဝဲအိၣ်ဖဲန့ၣ်လီၤ. အဖိမုၣ်ဖိလၢဒိၣ်ထီၣ်လံတဂၤ ဃ့ကညးအီၤ “ဝံသးစူၤဆိကတီၢ်ကွံာ် (ပိတ်)အီၤတဘီ,” “ကနၣ်လၢၤတဂ့ၤ” ဘၣ်ဆၣ် ပှၤသးပှၢ်အဝဲန့ၣ် မၤလၢာ်အါထီၣ် အဆၢကတီၢ်တဖၣ်လၢ တၢ်ကွၢ်ကမျၢၢ်အတၢ်ကစီၣ် ဒီးတၢ်ကစီၣ်အကျိၤအကလုာ်
ကလုာ်လီၤ.
တၢ်လၢပဒိကနၣ်တဖၣ် မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ်လၢပဂီၢ်လီၤ. ပထံၣ်တၢ်အံၤ ဖဲယ့ၣ်ရှူးဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီးပီၣ်တံၤပံၤလးလီၤ. ဒ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအခိၣ်နၢ်တဖၣ် အတၢ်ဆှိးထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ထီဒါ ယ့ၣ်ရှူးအသိး အဝဲစံၣ်ညီၣ်တဲာ်အီၤ ဒီးစံး, “နမ့ၢ်ပှၤယူဒၤဖိအစီၤပၤဧါ” လီၤ (ယိၤ ၁၈:၃၃). ယ့ၣ်ရှူးစံးဆၢ ဒီးတၢ်သံကွၢ်, “ ဖဲနသးဒၣ်နဲ မ့ၢ်နစံးတၢ်အံၤဧါ... မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒ်န့ၣ်ဒီး မ့ၢ်ပှၤဂၤစံးဘၣ်နၤလၢယဂ့ၢ်လဲၣ်” (:၃၄).
တၢ်သံကွၢ်တထံၣ်အံၤ မၤကွၢ်ပှၤစ့ၢ်ကီးလီၤ. ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ပှဲၤဒီး တၢ်ပျံၤနါစိၤတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ပဒိကနၣ်တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်ဧါ ပဒိကနၣ်ခရံာ်ဧါ. ယ့ၣ်ရှူးစံးဝဲ,“ယသိတဖၣ်ဒိကနၣ် ယကလုၢ်ဒီးယသ့ၣ်ညါအီၤဒီးအဝဲသ့ၣ်ပိာ်ယခံလီၤ (၁၀:၂၇). ယ့ၣ်ရှူးစူးကါတၢ်ကတိၤဒိအံၤ ဒ်သိးကတဲနၢ်ပၢၢ် တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအခိၣ်အနၢ်တဖၣ် လၢအသးဒ့ဒီအဝဲဒၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲ, “ဒီးသိန့ၣ် ပိာ်ထီၣ်အခံလီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ သ့ၣ်ညါအကလုၢ်လီၤ. မ့မ့ၢ်ပှၤတမှံၤအခံန့ၣ် တပိာ်ဘၣ်ဝဲဘၣ်. မ့ၢ်အဃ့ၢ်ကွံာ်လၢအအိၣ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ…
စှီၤတံၢ် ယွၤအကလုၢ်ကထါ
ထးကိၤကနံအကွီၤလီၢ်လံၤလၢ တၢ်စၢလီၤစဲၤအီၤ ဖဲယတံတံၢ်ဖးဒိၣ်အပဲတြီဖးဒိၣ်အလိၤန့ၣ် တူၢ်ဘၣ် ကီၢ်စဲၣ်မဲးနံၣ်စိထၣ်(Minnesota) အတၢ်ခုၣ်ကတီၢ်န့ၢ်ဝဲလီၤ. ဖဲလၢစီၤစုၤခီၣ်ယီၢ်တကယၤန့ၣ် ထးကွီအဂၤတခါ ဘၣ်တၢ်စၢဃာ်အီၤကျၢၤကျၢၤ ဖဲပှၤမၤကျီၢ်နူၢ်ထံ အဘုဖီကပၤလီၤ. ဖဲဘှ့ၣ်ကလံၤမုၢ်ဖးဒိၣ် လီၤအကတီၢ်န့ၣ် ယတံတံၢ်စၢပျံၤလၢထးကွီၤခံ ကဝီၤအဘၢၣ်စၢၤ ဒ်သိးအဝဲကလဲၤဘၣ်ကျဲလၢဟံၣ်ဒီးဘုဖီအဘၢၣ်စၢၤလီၤ. ခီဖျိ ဖီၣ်ဃာ်ပျံၤဃံးဃံးဒီး လဲၤဝဲန့ၣ် အကျဲတကမၣ်လၢၤဘၣ်.
ယတံတံၢ်စူးကါပျံၤလၢဆှၢအီၤဘၣ်ဘၣ် ဖဲဘှ့ၣ်ကလံၤမုၢ်အကတီၢ်အံၤန့ၣ် ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ယၤ လၢစီၤဒၤဝံး စူးကါဧ့ၤဘြံၤအထါတဖၣ် ဒ်သိးယွၤအတၢ်ကူၣ်သ့ကနဲၣ်အီၤ ကျဲထီဒါတၢ်ဒဲးဘးဒီးတၢ်မၤကမၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. စံး ၁၉:၉-၁၁ “ယွၤအတၢ်စံၣ်ညီၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်အမ့ၢ်အတီဒီးလိၤဝဲတီဝဲခဲလၢာ်လီၤ. ပသးကွံအီၤအလီၢ်အိၣ်ဒိၣ်န့ၢ်ထူ, ဒီးဒိၣ်န့ၢ်ထူအစီထံလၢအအါန့ၣ်တက့ၢ်လီၤ. မ့ၢ်အဆၢန့ၢ် ကနဲစီ, ဒီးကနဲစီလၢအလီၤစီၤလၢကနဲအခိၣ်ထံအလိၤန့ၣ်တက့ၢ်လီၤ.
တၢ်စှီၤဃာ် တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ လၢယွၤကလုၢ်ကထါ လၢယွၤအသးဒုးသ့ၣ်ညါဝဲန့ၣ် ကပၢၤဃာ်ပှၤ လၢပကျဲကမၣ်ဒီး မၤစၢၤပှၤ ဒ်သိးပကဆၢတဲာ်တၢ်လၢ ဒုးလၤကပီၤယွၤ ဒီးပှၤဂၤတဖၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံဟ့ၣ်ဒုးပလီၢ်ပှၤ ဒ်သိးပသုတဟးယံၤထီၣ်ဒီးယွၤ ဒီးဆှၢပှၤကျဲဆူဟံၣ်လီၤ. တဲပှၤကစၢ်လၢအုၣ်ခီၣ်က့ၤပှၤ အတၢ်အဲၣ်လၢပတဟ့ၣ်ဘၣ်အပှ့ၤ ဒီးတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤတဖၣ်လၢအိၣ်ခိးပာ်ပှၤလၢ ကပာ်လီၤအတၢ်နာ်လၢခရံာ်အပူၤလီၤ. ယွၤအကလုၢ်ကထါ မ့ၢ်ပသးသမူအပျံၤန့ၣ်လီၤ. မ်ယွၤမၤစၢၤပှၤ လၢပကဖိးဃာ်ပျံၤအံၤ တထံၣ်ဃီတက့ၢ်.
ဂ့ၤအါထီၣ်သကိး ဒ်သိးသိး
မၣ်ရံၣ်(Marie), မ့ၢ်မိၢ်လၢအဝၤတအိၣ်ဘၣ်တဂၤ တနါစိၤလီၤတိၢ်လၢတၢ်လဲၤဆူသရိာ် ဒီးမၤလိလံာ်စီဆှံဘၣ်, အဝဲလဲၤဆူသရိာ်ကိးနွံဒဲး ဃုာ်ဒီးအဖိယဲၢ်ဂၤ ဒီးမၤန့ၢ် အဝဲသ့ၣ် အတၢ်လိၣ်ဒီး မၤကဆှဲကဆှီအဝဲသ့ၣ်လီၤ.
တနံၤန့ၣ်, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်တဲဘၣ် မၣ်ရံၣ်လၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတနီၤအိၣ်ဒီးအတၢ်ဟ့ၣ်တဖၣ်လၢအပှၤဟံၣ်ဖိအဂီၢ်လီၤ. ပှၤဒီမိဝၤခံဂၤ ကျဲၤန့ၢ်အီၤဟံၣ်လၢအပှ့ၤဘၣ်ဘၣ်ဖိလီၤ. ပှၤအဂၤတဒူၣ် ဟ့ၣ်အီၤတၢ်မၤ ဖဲအခီဖံၣ်ကျးဒီးကဲဘျုးဝဲလီၤ. ပှၤသးစၢ်တဂၤ ဟ့ၣ်အီၤလၢ သိလ့ၣ်လၢအဘှီက့ၤဝဲတခိၣ် ဒီးအၢၣ်လီၤအီၤလၢကဘှီန့ၢ်အီၤ ဖဲဟးဂီၤတဘျီဘျီလီၤ. မၣ်ရံၣ်စံးဘျုးယွၤ အိၣ်ဒီးတၢ်သးခု မ့ၢ်လၢအိၣ်ဘၣ်ဖဲလီၢ်ကဝီၤ လၢပှၤမၤယွၤအတၢ်မၤဒီး မၤစၢၤလိာ်သးကဒဲကဒဲလီၤ.
ပဟ့ၣ်တၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ် ဒ်မၣ်ရံၣ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ်သနာ်က့ ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်န့ၣ် တၢ်တ့လီၤပာ်လီၤအီၤ ဒ်သိးကမၤစၢၤလိာ်အသးလီၤ. ပှၤကွဲးတၢ်သးခုကစီၣ် စီၤလူၤကၣ် ပာ်ဖျါပှၤနာ်ခရံာ်တဖၣ် “အိၣ်ဝဲတဘိယူၢ်ဃီ လၢတၢ်မၢဖိအတၢ်သိၣ်တၢ်သီအပူၤ ဒီးလၢတၢ်ရ့လိာ်, ဒီးတၢ်စိၢ်ဘျဲးကိၣ်, ဒီးတၢ်ဘါထုကဖၣ်အပူၤ”လီၤ (မၤတၢ် ၂:၄၂). ဖဲပပာ်ဖှိၣ် ပတၢ်ပိးလီဂံၢ်ထံးတဖၣ်န့ၣ် ပမၤသကိးတၢ်ဒ်သိးသိး လၢပကမၤစၢၤပှၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ် ဒ်ပှၤနာ်ခရံာ်လၢအဆိတဖၣ် မၤဝဲအသိးလီၤ (:၄၄-၄၅). ဖဲပဒိၣ်ထီၣ်ဘူးထီၣ်ဒီးယွၤ ဒီးပှၤဂၤတဖၣ်န့ၣ် ပကဟုကယာ်လိာ်ပသးကဒဲကဒဲသ့ဝဲလီၤ. တၢ်အုၣ်ပသးလၢယွၤ အတၢ်အဲၣ်ခီဖျိ ပဒုးနဲၣ်ဖျါ ယွၤအဖိအတၢ်အိၣ်မူဖံးမၤအဒိအတဲာ်အံၤ ကဆှၢပှၤဂၤဆူ အတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်ဒီးယ့ၣ်ရှူး…
ခွဲးယာ်လၢ တၢ်ဒုးကပီၤထီၣ် တၢ်ကပီၤ
ဝ့းတနံၣ်(Whitney) မ့ၢ်ပှၤစဲၣ်နီၤတဂၤလၢကျိာ်စ့ ဒီးအိၣ်ဘှံးဝဲဒၣ်လၢတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါမၢ်ရှး ၂၀၂၀ နံၣ်, အဝဲဟးကသုၣ်ဝဲ အထွံၣ်ဖိလၢ ဝ့ၢ်နယူယီး(New York)လီၢ်ခၢၣ်သး ဖီကရၢၢ်ပူၤအဆၢကတီၢ်, ထံၣ်ဝဲဒၣ် သိလ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ဒဲလၢဘၣ်တၢ်မၤအီၤလၢ တၢ်ကံးညၣ်အဝါ ဒီးအလိၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးထူၣ်စုညါဃုာ်ဒီးတၢ်ကရၢကရိအမံၤလၢ မၤဂ့ၤမၤစၢၤတၢ်လၢ အတနၢ်ဟူဘၣ်နီတဘျီ လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဃုသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ် လၢပှၤအကရူၢ်ဖိတဖၣ်တ့ထီၣ်ဝဲ တၢ်ဆါဟံၣ်လၢပျီပူၤ ဒ်သိးပှၤနယူယီးဖိတဖၣ် လၢအဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် ကိဘ့း-၁၉ တၢ်ဆါတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဃိဒီးသံကွၢ်ဝဲမ့ၢ်တၢ်လၢ ကဘၣ်မၤစၢၤဝဲအိၣ်တမံၤမံၤဧါန့ၣ်လီၤ. တဘျုးနွံအတီၢ်ပူၤတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါမ့ၢ်ဂ့ၤ ထံဂ့ၢ်ကီၢ်ဂ့ၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်မ့ၢ်တဒ်သိးလိာ်သး ဘၣ်ဆၣ် ဝ့းတနံၣ်ဒီး အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် တသ့ဖဲအသ့န့ၣ်နုာ်လီၤ မၤသကိးတၢ်န့ၣ်လီၤ. ဝ့းတနံၣ်စံးဝဲဒၣ် “ပှၤတဂၤလၢ်လၢ်လၢယထံၣ်ဒီးမၤသကိးဘၣ်တၢ်ခဲလၢာ်မ့ၢ်ဒၣ်ပှၤသူၣ်ဂ့ၤသးဝါနီၢ်နီၢ်ခဲလၢာ်”န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်လၢအဝဲပတြၢၤဝဲ တမံၤန့ၣ် “ဖဲဝ့ၢ်နယူယီး လိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤနးနးကလဲာ်အဆၢကတီၢ်” မတၤတဂၤမး တလိၣ်ဟ့ၣ်တၢ်အဘူးအလဲလၢဖံးတၢ်မၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်တြီဆၢ ကိၣ်ရိနၣ်တၢ်ဆါအၢသီအဂီၢ် တၢ်လိၣ်ဘၣ်သပှၢ်တၢၢ်အဃိ တၢ်မၤစၢၤကရၢတဖၣ် ဟံးထီၣ်စု ဒီးပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်, လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ပှၤလၢအစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ်အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ် ခွဲးယာ်လၢကဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလီၤ ကစၢ်ခရံာ်အတၢ်ကပီၤဆူ ပှၤအဂုၤအဂၤတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤလၢကစၢၢ်ဒီခိၣ်အပူၤန့ၣ် အဝဲသိၣ်လိသီလိအပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ…