တၢ်အဒိလၢ တၢ်ဆီဟံၣ်ဆီဃီ
ဖဲပဆီဟံၣ်ဆီဃီၦဲၤထီၣ် ၂၂ နံၣ်အလီၢ်ခံ, တဘျီဘျီ, ယကမၢကမၣ်ဘၣ်လၢ, ယၤဒီး မၢၣ်ရ့(Merryn) ပလဲၤသကိးတၢ်လၢ တၢ်ဆီဟံၣ်ဆီဃီ အပူၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ယမ့ၢ်ၦၤကွဲးလံၥ်တဂၤလီၤ. အဝဲမ့ၢ်ၦၤမၤတၢ်လၢ ကျိၣ်စ့တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဒွးန့ၣ်လီၤ. ယမၤတၢ်ဒီး လံၥ်မဲၥ်ဖျၢၣ်တဖၣ်လီၤ. အဝဲဘၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွး အဖျၢၣ်တဖၣ်လီၤ. ယအဲၣ်ဒိးတၢ်ဃံတၢ်လၤ, အဝဲအဲၣ်ဒိး တၢ်မၤတၢ်လၢ အကျဲဘၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲၤလၢပဘၣ် တၢ်ဒုးလူၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ၦၤ မ့ၢ်တၢ်လီၤဆီလိၥ်သးန့ၣ်လီၤ.
ဖဲပအိၣ်ဒီးတၢ်ကဘၣ်လဲၤဆူ တၢ်ဆါဟံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပကလဲၤထံၣ် ကသံၣ်သရၣ်အဂီၢ် အဝဲလဲၤတုၤဆိ, ဒီးညီနုၢ်ယလဲၤတုၤစဲၤခံလီၤ. ဖဲပလဲၤအီၣ်တၢ်လၢကျး, ယဃုထၢတၢ်အီၣ် အကလုၥ်အသီအသီဘၣ်ဆၣ်, အဝဲမၤလိၥ်ဒၣ် တၢ်အီၣ်လၢအအီၣ် ညီနုၢ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲပကွၢ်ကီ တၢ်ဂီၤမူလၢတၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်ဂီၤ အဒၢးအိၣ် အမံးနံး၂၀ ဝံၤ, ယကတဲၥ်ကတီၤယသးလၢ ယဟးထီၣ်, မ့မ့ၢ် မၢၣ်ရ့တခီလဲၤတုၤဆူ ခီဖံၣ်အကျးလၢအအိၣ် လၢဒၢးဖီလၥ်ဒီး ကမၢကမၣ်လၢဘၣ်မနုၤယဘၣ်ယံာ်ဘၣ်ထၢဝဲန့ၣ်လီၤ. ပဟ့ၣ်လိၥ်သကိး ပသးလၢတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အါမံၤလၢ ကမၤလိန့ၢ် တၢ်သူၣ်စူၤသးစူၤန့ၣ်လီၤ.
ပအိၣ်ဒီးတၢ်လၢပသးလီၤပလိၥ် လၢတၢ်နီၤဟ့ၣ်တၢ်ကတိၤလီၤနံၤ, တၢ်ဘၣ်သး လၢပကဟးကသုၣ်ဆူ တၢ်လီၢ်ဂုၤဂၤဒီးတၢ်နၥ်တမံၤဃီ လၢအမၤစၢၤၦၤ, ပကဃ့ထုကဖၣ်, ဖဲတၢ်ဂ့ၢ်မ့ၢ်အိၣ်ထီၣ်လၢ…
တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ် လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်အဂီၢ်
အဲနံၣ် ကၠီစၢၣ်ဖလ့း(Annie Johnson) မ့ၢ်ၦၤလၢ အစုအခီၣ်ဟးဂီၤ ခီဖျိဘၣ်တူၢ်ဘၣ်ဝဲ အစုဆၢခီၣ်ဆၢဆါနးနးကျံၤကျံၤ, ဖဲအဖျိထီၣ်ဝဲ တီၤထီကၠိဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲန့ၣ် အဝဲတဟးနီတစု ဒီးဘၣ်သန့ၤထီၣ်အသးလၢ ၦၤဂုၤၦၤဂၤ အတၢ်မၤစၢၤ လၢအဝဲအတၢ်လိၣ်တဖၣ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဝဲကွဲးထါ ဒီးထါသးဝံၣ် ကစၢ်ယွၤတဖၣ်အဃိ, အဝဲတူၢ်လိၥ်ဘၣ်
ၦၤတမှံၤအါဂၤ, ဃုၥ်ဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သဲၣ်ထိးမုၣ် လၢတူၢ်ဘၣ် တၢ်သးဟးဂီၤ လၢအတၢ်မၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲၦၤတမှံၤအံၤ က့ၤတုၤဆူၣ်ဟံၣ်, အဝဲကွဲးလီၤ လံၥ်ဆူ အဲနံၣ်အအိၣ်, ကမၢကမၣ်ဘၣ်လၢ ဘၣ်မနုၤကစၢ်ယွၤဒုးထံၣ် အဲနံၣ်လၢ တၢ်ကီတၢ်ခဲ
ဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ်လဲၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ကွဲးဆၢကဒါက့ၤလံၥ်, အဲနံၣ်ဆှၢလီၤထါဖိတယုၢ်လၢ “ကစၢ်ယွၤ တအၢၣ်လီၤနီတစု လၢမူကပိၥ်လိၤကဖျါလါဟ့ထီဘိ ဒီးကျဲလၢပဟးအီၤ အဖီခိၣ် ကဘၣ်တၢ်ဒါလီၤလၢ သံၣ်ဧိၤဖီဧိၤ...”န့ၣ်ဘၣ်. အဝဲသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲ ခီဖျိ အတၢ်လဲၤ ခီဖျိ လၢအတူၢ်ဘၣ် တၢ်တမုၥ်တလၤ ဖဲအဟဲကဲထီၣ်သးတလီၢ်လီၢ်, ဘၣ်ဆၣ် ကစၢ်ယွၤတညိကွံၥ် ၦၤလၢအအဲၣ်ဝဲ, နီတစုဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်အံၤအလီၢ်, အဝဲအၢၣ်လီၤဝဲလၢကဟ့ၣ်လီၤ “တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ် လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်အဂီၢ်,…
ညၣ်ထူဖိတဘ့ၣ်
လဲးစံၣ်စကီး(Lacey Scott)အိၣ်ဝဲလၢ အလီၢ်ကဝီၤကျးတဖၣ်လၢ အဆါ ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢၦၤဘုၣ်လၢဟံၣ်, ထံၣ်ဘၣ်ဝဲ ညၣ်ဖိတဘ့ၣ်လၢ အသးတဖှံလၢအအိၣ်လၢ ထံဒၢအကနူၤန့ၣ်လီၤ. ညၣ်ဖိအံၤ အသဒံၣ်အလွဲၢ်ဆီတလဲသးဆူ တၢ်အလွဲၢ်အသူဒီး အဖံးဘၣ်ဒိဆါလၢ အဖျါထီၣ်လၢ အက့ၢ်အဂီၤအလိၤလီၤ. လဲးစံၣ် မၤပူၤဖျဲးညၣ်ဖိလၢ အသးအိၣ်အနံၣ်တဆံ, ယုၢ်န့ၢ်ဝဲအမံၤလၢ “လၢ်အၢ”( Monstro) လၢညၣ်တီသွ့ လၢတၢ်တဲမုၥ်နၤ “ပံၣ်နိၣ်ခၠံၣ်ယိၣ်” (Pinocchio)အပူၤ ဒီးတ့ၢ်နုၥ်အီၤဆူ “တၢ်ဆါဟံၣ်”( hospital) အထံဒၢတဖျၢၣ်အပူၤ, ဒီးဆီတလဲန့ၢ်အီၤ ထံအသီကိးနံၤဒဲးန့ၣ်လီၤ. ကယီကယီ, လၢ်အၢဖိ ဟဲဂ့ၤထီၣ်, စးထီၣ်လိၥ်ကွဲၦီၢ်ထံဒီးအမိၢ်ၦၢ် ဟဲဒိၣ်ထီၣ်လီၤ. အဝဲအသဒံၣ်လၢအသူဆီတလဲသးဆူ ထူဘီအလွဲၢ်လီၤ. ခီဖျိလဲးစံၣ် အတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးအဃိ, “လၢ်အၢ”ဖိကဲထီၣ် ကဒီးညၣ်ဖိလၢ အလီၤအဲၣ်တဘ့ၣ်လီၤ.
ဖဲလံၥ်လူၤကၣ်အဆၢဒိၣ် ၁၀ အပူၤ, ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးတဲဖျါထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤလၢ ၦၤလဲၤတၢ်တဂၤလၢ အဘၣ်တၢ်ဒိအီၤတီၢ်အီၤ ဟံးန့ၢ်တၢ်လၢအအိၣ်ဒီးအီၤ လၢတမျၥ် ဒီးပၥ်တ့ၢ်ကွံၥ်အီၤ ဘူးကသံဘၣ်အသးလီၤ. ၦၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤယ ၦၤလ့ၤဝံဖိမ့ၢ်ဂ့ၤ လဲၤသဒၣ်ကွံၥ်အီၤ ဒီးတပၥ်သ့ၣ်ညါအသးလၢ ၦၤအံၤ အတၢ်တူၢ်ဘၣ်တၢ်နးနးကျံၤကျံၤ…
တၢ်ထုးလီၤဘျၢကွံၥ်တၢ် ခီဖျိတၢ်တဒၢးတနါ
ဖဲ ၁၇၁၇ နံၣ်, ကလံၤမုၢ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ် အူသဖှိတၢ်လၢအါနံၤအါသီ, ဒီးထံဒိၣ်နိယွၤ, လၢယူရပၤ(Europe)တၢ်လီၢ်အါတီၤန့ၣ်လီၤ. ၦၤလၢအကထိတဖၣ်အကထိ အသးသမူ ယူၤထီၣ်ကွံၥ် လၢနဲသၢၣ်လဲ(Netherlands), ကၠၢမန့ၣ်(Germany), ဒီး ဒဲမၢး(စ) (Denmark)ထံကီၢ်တဖၣ်လီၤ. တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤပၥ်ဖျါထီၣ် တၢ်လၢအလီၤသးစဲ ဒီးတၢ်လၢတၢ်မၤညီနုၢ်တမံၤ, လၢတၢ်အကတီၢ် အဝဲန့ၣ်, လၢအဟဲခီဖျိသးလၢလီၢ်ကဝီၤတခါ အပဒိၣ်ပၦၢ်, တၢ်အစှၤကတၢၢ် အတၢ်မၤဆၢက့ၤ တၢ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. ၦၤဒိၣ်စိဒိၣ်ကမီၤ လၢဒၢးၡ်(Dutch) အဝ့ၢ်, ၦၤကရိၣ်န့ကၠၢၣ်ဖိတဖၣ်(Groningen)ကရၢကရိထီၣ် တၢ်ထုကဖၣ် အမုၢ်နံၤတနံၤ တုၤတၢ်ကမၤဆၢက့ၤတၢ်ဆူ တၢ်တတၢၣ် တနါအံၤန့ၣ်လီၤ. ၦၤကွဲးတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤတဂၤ ပၥ်ဖျါထီၣ်လၢ ၦၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ်, ဟဲပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးလၢတၢ်ဘါသရိၥ် ဒီး“ဒိကနၣ် တၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤ, သးဝံၣ်ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ဒီးဃ့ထုကဖၣ်တၢ်လၢ အါနၣ်ရံၣ်” အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဝံယိၤအ့လးပၥ်ဖျါထီၣ် တၢ်တဒၢးတနါလၢအလုၢ်ဘၢ တၢ်တမံၤလၢၦၤယူဒၤဖိတဖၣ် ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဘၣ်ဝဲလၢ, အဆှၢအဝဲသ့ၣ်ဆူ တၢ်ကဃ့ထုကဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒွဲၣ်ဧိၤတြၤဧိၤအဖုအဂီၢ် ကျၢၢ်ဘၢကွံာ်ထံကီၢ် ဒီး “မၤသယုၢ်လံ စပံးမုၢ်, မၤဟးဂီၤကွံၥ် (အ)ချၢၣ်ဒၢ” (ယိၤအ့ ၁:၇)လီၤ. ဒ်အဝဲဒီးအၦၤဂီၢ်မုၢ်…
ထူးတီၤဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်
လၢမူဖျၢၣ်ဒီးဆၣ်တဖၣ် လဲၤတရံးတၢ်အကျဲလၢ မါ(ရ)(စ)(Mars)ဒီး ကၠူပံၣ်တၣ်(Jupiter) တၢ်လဲၤတရံးချ့ချ့ အဘၢၣ်စၢၤ, လၢမူဖျၢၣ်ဆံးတဖျၢၣ်အပူၤ တၢ်ထူးတၢ်တီၤ အိၣ်ဝဲလၢ အကၢပှ့ၤ စ့ဒီလၣ် လၢအကဘီတဖၣ် အကဘီန့ၣ်လီၤ. စဲအ့ၣ်ၦၤကူၣ်သ့တဖၣ် စံးလၢမူဖျၢၣ်ဆံး ဆဲၣ်ခံၣ် ၁၆ (16-Psyche)အပူၤ, ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီး ဟီၣ်လၥ်ပနံၣ် ဒ်အမ့ၢ်ထူ, ထး, နံးကၢၣ်(လ)(nickel) ဒီးထူဝါ လၢအကၢပှ့ၤ စ့ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤလၢ တၢ်ဂံၢ်က့ၤတသ့ဒၣ်လဲၥ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်အကတီၢ်ခဲအံၤ, ၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ်, တဂုၥ်ကျဲးစၢး ခူၣ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤ လၢအအါဝဲဂီၢ်ဝဲအံၤ ဒံးဘၣ်ဆၣ်, ၦၤအမဲရကၣ်ဖိတဖၣ်တခီ, တိၥ်လီၤတၢ်ဆူ ကဆှၤလီၤမူပျီကဟၣ်ယူၤ လၢတၢ်ကမၤလိကွၢ် လၢၢ်လ့လၢအလုၢ်ပှ့ၤဒိၣ်တဖၣ် ဆူမူဖျၢၣ်ဆံးန့ၣ်လီၤ.
တၢ်အၢၣ်လီၤလၢ တၢ်ထူးတီၤဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်လၢတၢ်ဖီၣ်အီၤ တတုၤ ကမ့ၢ်တၢ်လၢအမၤတကွဲၦၤအသးဒီး မၤသဘံၣ်ဘုၣ်တၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တၢ်လီၤတံၢ်လၢတၢ်အကတီၢ်မ့ၢ်တုၤ, ၦၤစဲၣ်နိးလၢ ကလဲၤတုၤဆူမူဖျၢၣ်ဆံးဖိတဖၣ် လၢကခူၣ်န့ၣ် တၢ်ထူးတၢ်တီၤသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ထူးတၢ်တီၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ် လၢပဖီၣ်အီၤတုၤတခီ, မ့ၢ်တၢ်မနုၤ သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဒ်လဲၣ်. တမ့ၢ်တၢ်လၢၦၤကိးဂၤ, ဃုထံၣ်တၢ်အံၤဘၣ်ဧါ လၢတၢ်ကွဲးအီၤလၢနံၣ်ကယၤတၢ, လၢရိမ့ၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်, ၦၤတၢ်မၢစီၤပီလူး တဲဖျါတၢ်ဂ့ၢ်…
တၢ်ဆၢထၢၣ်ဒူဒူ
လၢကီၢ်စဲၢ်အံၣ်လံၣ်နွဲး(Illinois) ဝ့ၢ်ဆံးဆံးဖိတဖျၢၣ်အပူၤ, တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ ပၣ်ဃုၥ် မျးကယၤ ၄၀, လၢၦၤတဝၢအပူၤ တၢ်မၤကမၣ် သဲစးခဲလၢၥ်အကျါန့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်ကဝီၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်တဂၤ ပၥ်ဖျါဝဲအသိး, တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ တလီၢ်လီၢ် ဘၣ်တၢ်ပၥ်ခူသူၣ် လၢပၦၤစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤတၢ်အကရူၢ်ဖိအပူၤ မ့ၢ်လၢတၢ်အံၤ တၢ်ကဘၣ်တဲဖျါအီၤ ကီခဲအဃိန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကထုးထီၣ်ကွံၥ်တၢ်မဲၥ်ဆှးလၢ တၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤအလီၢ်, ၦၤတၢ်မၢဖိ လၢလီၢ်ကဝီၤတဖၣ် ဃုထၢ တၢ်ကမၤက့ၤတၢ်စူၢ်တၢ်နၥ် ဒီးလၢတၢ်သးဒူ တၢ်ကကတိၤသကိးတၢ်ဂ့ၢ်လၢ လၢတၢ်မၤလိဆူ တၢ်ကသ့ၣ်ညါ တၢ်ပနီၣ်လၢအမ့ၢ် တၢ်မၤဆူၣ် မၤစိးတၢ်ဒီး ဆီၣ်ထွဲ ကရၢသဘျ့တဖၣ် အကဟံးန့ၢ် တၢ်အဘျုးလၢကမၤတၢ်လၢ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ပၥ်ပနီၣ် တၢ်စိကမီၤလၢ တၢ်စူၢ်တၢ်နၥ်ဒီးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ တၢ်သးဆူၣ်အပူၤ ဟီၣ်ကဝီၤ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်စံးဝဲ, ပတၢ်ထုကဖၣ် ဒီးပတၢ်သူၣ်ကညီသးကညီ ဃုၥ်ဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤနီၢ်နီၢ်လၢ, အဒုးကဲထီၣ် တၢ်လီၤဆီလၢအကါဒိၣ်သ့ဝဲလီၤ.
လၢကီၢ်ပၤရၣ်, နီၢ်အ့ၤစတၢ် ကဲနီၢ်ပၤမုၣ်အဆၢကတီၢ်, ဘၣ်ကတိၤန့ၢ်တၢ်လၢအၦၤကလုၥ် ကဘၣ်တၢ်မၤသံကွံၥ်အကတီၢ်, အဖါတံၢ် ဒုးပလီၢ်အီၤလၢ, အဝဲမ့ၢ်အိၣ်ဘှီၣ်ကလၥ်, အဝဲဒီးအၦၤဟံၣ်ဖိ ကတုၤလၢတၢ်ဟးဂီၤ (အ့ၤစတၢ် ၄:၁၃-၁၄)န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ညါလၢ…
တၢ်ဆီၣ်လီၤသး မ့ၢ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ
တနံၤန့ၣ်, ဖဲအကွၢ်ထံဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤ ဘၣ်မနုၤလၢ ကစၢ်ယွၤပၥ်လုၢ်ပၥ်ပှ့ၤ တၢ်ဆီၣ်လီၤသးဒိၣ်ဒိၣ်န့ၣ်, ၦၤစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤတၢ်တဂၤလၢ နံၣ်ကယၤတဆံဃုလၢ အမ့ၢ် ထရံစၣ်(Teresa)လၢ အဘ့လၣ်(Avila)ဝ့ၢ်ပူၤ, သတူၢ်ကလၥ်, သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် တၢ်စံးဆၢအံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်အံၤ မ့ၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤအံၤ မ့ၢ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ အထီကတၢၢ် ဒီးတၢ်ဆီၣ်လီၤသးအံၤ မ့ၢ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ... တၢ်အဂ့ၤလၢ အဟဲဟးထီၣ်လၢပပူၤတအိၣ်ဘၣ်. အါန့ၢ်ဒိၣ်န့ၢ် တၢ်အံၤ, တၢ်အံၤ ဟဲလၢတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်အထံမူ, လၢသးတဖၣ်, အိၣ်သူၣ်လီၤသး, ဒ်သ့ၣ်လၢအသူၣ်လီၤသးလၢ ထံကျိဖိတဘိအကပၤ ဒီးမုၢ်တၢ်ကပီၤ လၢအဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ဆူ ပတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ”.
ထရံစၣ် မၤကတၢၢ်တၢ်အံၤလၢ, ခီဖျိတၢ်ထုကဖၣ်လၢအမ့ၢ် ပနီၢ်သက့ၤလၢ တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအဝဲန့ၣ်, မ့ၢ်လၢ “တၢ်ထုကဖၣ်ဒီတခါ အခီၣ်တဃၣ် မ့ၢ်တၢ်ဆီၣ်လီၤပသး” န့ၣ်လီၤ. “ဒ်ပဆီၣ်လီၤပသးလၢ တၢ်ဃ့ထုကဖၣ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ ကပၥ်ထီၣ်ထီၦၤလီၤ”.
ထရံစၣ်အလံၥ်မဲၥ်ဖျၢၣ်တဖၣ်လၢ အဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်ဆီၣ်လီၤသးသီၣ် ဆၢကဒါက့ၤ လံၥ်ယၤကိၥ်အဆၢဒိၣ် ၄, ဖဲစီၤယၤကိၥ်ဒုးပလီၢ် တၢ်ပၥ်ထီၣ်ထီသးအန့ဆၢၣ်လၢအမၤဟးဂီၤတၢ်ဒီး တၢ်အဲၣ်လီၤသး အတၢ်တိၥ်တဖၣ် လၢအထီဒါလိၥ်သးဒီး တၢ်အိၣ်မူတမံၤ လၢအသန့ၤထီၣ်သးလၢ…
တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ကျဲလၢအလိၤဝဲဘၣ်ဝဲတဖၣ်
မတၤတဂၤမးကနၥ်လၢ ၦၤဘြၣ်စ့(လ)ဖိ( Brazilian)လၢအအိၣ် ၁၆ နံၣ်လၢအမ့ၢ် ဖံးလံး(စ) ကဲးစတၣ်ဘိၣ် (Felipe Gustavo)ကကဲထီၣ် “ၦၤအမံၤဟူသၣ်ဖျါကတၢၢ်လၢ တၢ်ဒိး စက့း(ထ)(skateboarder) လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်”အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲအပၢ်နၥ်လၢ အဖိခွါအံၤ လိၣ်ဘၣ် တၢ်ကလူၤပိၥ်ထွဲ အတၢ်မံမီၢ်အခံ လၢကကဲထီၣ် ၦၤစဲၣ်နီး လၢ တၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသ့ၣ်အကျိၣ်အစ့တအိၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်အံၤအဃိ, ပၢ်အံၤဆါကွံၥ်အသိလ့ၣ် ဒီးကိးထီၣ် အဖိခွါဆူ တၢ်ကလဲၤဆှၢအီၤလၢ ထဲၣ်ဖၣ်ဟဲ(န) (Tampa Am)တၢ်သတြီၤစက့း(ထ)အလီၢ် လၢကီၢ်စဲၢ်ဖလီရံၣ်ဒၣ်(Florida) လၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါန့ၣ်လီၤ. မတၤတဂၤမး တနၢ်ဟူအဝဲအဂ့ၢ်အကျိၤ တုၤဒၣ်လဲၥ်လၢခံအဟဲဖျါထီၣ်လၢ အမၤနၢၤတၢ်တစုန့ၣ်ဘၣ်. ဒီးတၢ်မၤနၢၤအံၤ စိၥ်ကွံၥ်ဖျိးအီၤဆူ တၢ်မၤန့ၢ် တၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူလၢ အလီၤကမၢကမၣ်တမံၤန့ၣ်လီၤ.
ကဲးစတၣ်ဘိၣ်အပၢ် အိၣ်ဒီး သးအတၢ်သ့ၣ်ညါ ဒ်သိးကထံၣ်အဖိခွါ အသးဒီး အတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဆူၣ်န့ၣ်လီၤ. ကဲးစတၣ်ဘိၣ်စံးဝဲလၢ “ဖဲယကဲထီၣ် ပၢ်တဂၤ, ယဆၢကဲထီၣ်ယဲထဲဒၣ် ယဲၢ်မျးကယၤ ဒ်လၢယပၢ်မၤဘၣ်တၢ်လၢယဂီၢ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
လံၥ်ကတိၤဒိပၥ်ဖျါထီၣ် တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢအအိၣ်လၢ မိၢ်ပၢ်တဖၣ် ဒ်သိး ကမၤစၢၤအဖိ…
တၢ်ပျဲပူၤကွံၥ် နီၢ်ကစၢ်တၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်ဘါဆူၣ်
အမဲရကၤ ၦၤလိၥ်ကွဲၦၤစိၥ်တၢ်ဃၢ(weightlifter)လၢအမ့ၢ် ပီအဲန်ဒၣ်စၢၣ်(Paul Anderson), တဘျီ ဘၣ်တၢ်သ့ၣ် ညါအီၤ ဒ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ၦၤဂံၢ်ဘါအဆူၣ်ကတၢၢ်ယ ကဲထီၣ် မၤနၢၤတၢ်သတြီၤ ဖဲ 1956 နံၣ်အိၣ်လါပံး(Olympic) ဖဲဝ့ၢ်မဲလ်ဘိ(Melbourne), ကီၢ်အီးစတြ့လယၣ်(Australia), ဖဲလၢမ့ၢ်ဘၣ်တူၢ်တၢ်ဆါအယၢ် လၢအမၤဘၣ်ဒိအနၢ်ပူၤ ဒီးအတၢ်ကိၢ်အိၣ် ၁၀၃ ဒံၢ်ကရံၣ်(103-degree)ကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲလီၤဃံၤ လၢၦၤလၢ အဖျါလၢကမၤနၢၤအီၤအမဲၥ်ညါ, ဒီးအဝဲအတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ထဲတမံၤ လၢကဒိးန့ၢ် ထူမဲးဒၢၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဆၢကတီၢ်လၢခံကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအတၢ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးလၢ အမဲၥ်ညါခံဘျီ လီၤမၣ်ကွံၥ်အၢအၢသီသီန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်အံၤအဃိ, ၦၤဒိၣ်ၦၤသွါဖးဒိၣ်အံၤ မၤတၢ်ဒ်ၦၤအစၢ်ကတၢၢ်လၢပကျါ မၤဝဲသ့အသိးန့ၣ်လီၤ. အဝဲကိးထီၣ်ကစၢ်ယွၤလၢတၢ်ကဒိးန့ၢ်ဂံၢ်ဘါလီၤဆီ, ပျဲပူၤကွံၥ် အကစၢ်အဂံၢ်အဘါလၢအဆူၣ်တ့ၢ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢခံအဝဲစံးဝဲလၢ, “တၢ်အံၤတမ့ၢ်တၢ်လၢ ယမၤအီၤ ဒ်တၢ်ပှ့ၤတၢ်တမံၤ လၢအစှၤန့ၢ်ဒံးအပှ့ၤကလံၤန့ၣ်ဘၣ်. ယလိၣ်ဘၣ်ယဲ တၢ်မၤစၢၤလီၤ”. ဃုၥ်ဒီးတၢ်စိၥ်ထီၣ် တၢ်ဃၢလၢခံကတၢၢ်တဘျီ, အဝဲယူာ်ထီၣ် တၢ်အဃၢလၢအအိၣ် ၄၁၃.၅ ပီၣ်(pound) (၁၈၇.၅ ကံၣ်လိၣ်(kg)) လၢအခိၣ်လိၤန့ၣ်လီၤ.
ၦၤတၢ်မၢဖိစီပီလူးကွဲးဖျါထီၣ်ဝဲလၢ, “တုၤယဂံၢ်စၢ်ယဘါစၢ်ဒီး, ယအိၣ်ဒီး ယစိယကမီၤလီၤ” (၂ ကရံၣ်…
တၢ်စူးကွံၥ်ညိကွံၥ် ပတၢ်ပၢဆှၢဟံးဃၥ် တၢ်ဆူယွၤအအိၣ်
ဆိကမိၣ်က့ၤန့ၢ်တၢ်ဂီၤလၢ အပၥ်ဖျါအိးသ့ၣ်ဖးဒိၣ်(oak tree)တခိၣ်အဂီၤ လၢကဘၣ်ဆံးဝဲတုၤ ၦၤပၥ်ကွၢ်ကီအီၤ ဖဲတၢ်အီၣ်မ့ၤလီၢ် အစီၢ်နီၤခိၣ်လိၤန့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်ဖးဒိၣ်အံၤ မ့ၢ်‘ဘိၣ်စဲ-bonsai’ ဒီးသ့ၣ်ဖိတဖၣ်အံၤ ဒ်သိးလိၥ်သးဒီးသ့ၣ်ဖးဒိၣ်အက့ၢ်အဂီၤ လၢၦၢ်လၢ်ကျါန့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်အဆံးဖိတဖၣ်အံၤ အက့ၢ်အဂီၤ, အထံအနိခဲလၢၥ် ဒ်သိးသိးလိၥ်အသးဒီး သ့ၣ်မိၢ်ၦၢ်ဖးဒိၣ်ဒီး သ့ၣ်ဖိတဖၣ်အံၤ ကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်အသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢအဂံၢ်တဖၣ် လၢဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ သ့ၣ်အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ် မ့ၢ်လၢတလၢတၦဲၤ, အဂံၢ်အဘါစၢ်အဃိ, အဝဲသ့ၣ် အနီၢ်ကစၢ်ဒိၣ်ထီၣ် တသ့လၢၤဘၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
ဘိၣ်စဲသ့ၣ်ဖိတဖၣ်အံၤ ကဲထီၣ်ဝဲၦၤကယၢကယဲတၢ်လၢတၢ်မၤဃံမၤလၤ ဟံၣ်ဃီ လီၤလီၤဆီဆီသ့ဝဲဒၣ်အသိး, ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲ တၢ်စိတၢ်ကမီၤလၢ ပၢဆှၢဟံးဃၥ် တၢ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢန့ဆၢၣ်ခိၣ်ဃၢၤ တၢ်အိၣ်အသးအဃိ ဒီးသ့ၣ်ဖိတဖၣ်အံၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤ တန့ၢ်တသ့အဂီၢ် ပမၤလၢတၢ်ကူၣ်တၢ်ဆးအပူၤန့ၣ်ဝဲ ဘၣ်ဆၣ် ၦၤလၢဒုးဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ် တၢ်တဂၤနီၢ်နီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ကစၢ်ယွၤန့ၣ်လီၤ.
ယဃ့းစက့လး ၁၇:၂၄ အပူၤ, ကစၢ်ယွၤစံးလီၤတၢ်ဆူ အၦၤဂီၢ်မုၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ခီဖျိဝံယဃ့းစက့လးန့ၣ် “... ယၤယွၤအံၤ ယမၤဖုၣ်လီၤသ့ၣ်ထီ, ဒီးပၥ်ထီၣ်သ့ၣ်ဖုၣ်...” န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ ဒုးနဲၣ်ဆိပၥ်စၢၤတၢ်လၢ အကမၤအသး ခါဆူညါအဂီၢ်…