ဃုထၢ တၢ်သးခု
ကံး(သ)(Keith) ဖဲအလဲၤတၢ်လၢကျဲဖိ လၢပှၤဆါပှ့ၤတၢ်ဒိးတၢ်လၣ်တဖၣ်အဆၢကတီၢ်, အသူၣ်လီၤဘှံးသးလီၤဘှါဝဲန့ၣ်လီၤ. အစုတဖၣ် ကနိးကစုာ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢဖါခ့ၣ်စၣ်(Parkinson) တၢ်ဆါအခီၣ်ထံးအတၢ်ပနီၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. တချုးအသးသမူအကံၢ်အစီ စးထီၣ်ဆံးလီၤစှၤလီၤန့ၣ် တၢ်မၤအသးအံၤ ကယံၢ်ဝဲဆံးယံၢ်လဲၣ်. လၢအဖိဒီးအမါအဂီၢ် တၢ်မၤအသးအံၤ ကမ့ၢ်တၢ်အခီပညီမနုၤလဲၣ်. ဖဲနၢ်ဟူဘၣ်ဝဲတၢ်နံၤသီၣ်ဒီး ကံး(သ)အတၢ်သူၣ်အုးတဖၣ် လီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပှၤပာ်လီၤဆါ အၣ်လူတံၢ်အလီၢ်န့ၣ်ပၢ်တဂၤ ဆီၣ်လ့ၣ်ဆ့ၣ်နီၤဖိ ဒီးအလိၤန့ၣ် အဖိခွါဖိနံၤဃဲးဃီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပၢ်တဂၤအံၤကတိၤကသွံတၢ်ဒီးအဖိန့ၣ် နံၤအဆၢတတဲာ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.ဖိသၣ်ဖိအံၤ အတၢ်ဆါဖျါလၢအနးဒိၣ်န့ၢ်ဒံး ကံး(သ)ဘၣ်ဆၣ် ဒီဖိပၢ်ခံဂၤ ဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်သူၣ်ခုသးခု တသ့ဖဲအသ့န့ၣ်လီၤ.
ဖံ ၁:၁၂-၁၃ အပူၤ ပကထံၣ်ဘၣ် တၢ်မၢဖိစီၤပီလူး ဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်စံၣ်ညီၣ်အစဲ လၢအဂီၢ် အဆၢကတီၢ်, အတၢ်ကွဲးတဖၣ်လၢဃိာ်ပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်ဒုးဃာ်လၢဟံၣ်ပူၤဂ့ၤ, တၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်လၢ စီၤပီလူး ကသူၣ်ဖှံသးညီတၢ်အဂီၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပၤနံရိၣ်မ့ၢ် ပှၤအၢပှၤသီ ဒီးအမံၤဟူသၣ်ဖျါလၢ တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိးတၢ် ဒီးတၢ်မၤအၢမၤနးမၤဖှီၣ်တၢ်အဃိ, တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီအိၣ်ဝဲလၢ စီၤပီလူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲစီၤပီလူး ဘၣ်အိၣ်ယံၤဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဆၢကတီၢ် ပှၤစံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်တနီၤ ဟံးန့ၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ် ဒ်သိးကဃုန့ၢ်နီၢ်ကစၢ်အတၢ်လၤကပီၤအဂီၢ်န့ၣ် ပသ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဖဲစီၤပီလူး ဘၣ်တၢ်ဒုးဃာ်…
တၢ်မၤကတၢၢ်တၢ်လၢ တၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်ဘါဆူၣ်
ပိာ်မုၣ်တဂၤလၢအမံၤမ့ၢ် မဲၢ်ကူ (Man Kaur), ဖဲအဝဲအသးအိၣ် ၁ဝ၃ နံၣ်န့ၣ် နုာ်လီၤသတြီၤတၢ် ဒ်ကီၢ်အ့ဒံယါ (India) ပိာ်မုၣ်ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်လၢအသးပှၢ်ကတၢၢ်တဂၤ ဖဲ ၂ဝ၁၉ နံၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် မၤစတၣ် တၢ်ဃ့ပြၢ ခၠဲၣ်ပံၣ်ယၢၣ်ရှ့း (World Masters Athletic Championship) ဖဲကီၢ်ပိၣ်လၣ် (Poland) န့ၣ်လီၤ. လီၤလီၤဆီဆီလီၤ, ကူ ဒိးန့ၢ်တၢ်မၤနၢၤထူ(ခိၣ်ဖးတၢ) အပနီၣ်လၢ တၢ်ပြၢလွံၢ်မံၤအပူၤ (တၢ်ကွံာ်သီမှံ, တၢ်ကွံာ်ထးဖျၢၣ်, မံထၢၣ် ၆၀ တၢ်ဃ့ၢ်သဖှိပြၢ, ဒီးမံထၢၣ် ၂ဝဝ တၢ်ဃ့ၢ်ပြၢ) တဖၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဒီးတၢ်လၢအလီၤကမၢကမၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်န့ၣ် အဝဲဃ့ၢ်ဝဲ ချ့န့ၢ်ဒံး ဖဲအပူၤကွံာ် ၂ဝ၁၇ နံၣ် အတၢ်ဃ့ၢ်လၢတၢ်ပြၢအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖံဖးဒိၣ်လၢအသးအနံၣ် ၁ဝဝ ဘျဲၣ် (နုာ်လီၤလံဆူနံၣ်ကယၤအသီတခါအပူၤ), ကူ အံၤ ဒုးနဲၣ်ဝဲလၢ ပကမၤကတၢၢ်တၢ် လၢတၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်ဘါဆူၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤတၢ်မၢဖိစီၤပီလူး ကွဲးန့ၢ်အပျဲၢ်သးစၢ် စီၤတံၤမသ့း ဘၣ်ဃးအဝဲအတၢ်နုာ်လီၤ ဘၣ်လံဆူ…
တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်လၢ တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်အကျါ
ဖဲယမံဘၣ်ယသးတစိၤဖိအဆၢကတီၢ် ယနၢ်ဟူတၢ်သံကျံဆဲတိၢ် အဟဲသီၣ်ထီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢဒၢးဟီၣ်လာ်န့ၣ် ယဖိခွါဒ့တၢ်ထုးကွံာ်ပျံၤတဘိ လၢအလီမ့ၣ်ကထါလိၤအဃိလီၤ. တြဲၤတဖၣ် ဆှၢကဒါ တၢ်သီၣ်အကလုၢ်အဃိ တၢ်မုာ်ခုၣ်တအိၣ်, တၢ်ဘှ့ၣ်တၢ်ဘှီၣ်တအိၣ်, တၢ်မံတယူာ်ဖိ တအိၣ်လၢၤဘၣ်. တၢ်တဘျးဖိန့ၣ်ဝံၤဒီး, တၢ်သးဝံၣ်အကလုၢ်မုာ်လၢ အသီၣ်သဃဲၤထီၣ်ဝဲ ဒီးယဖိခွါအတၢ်ဒ့န့ၣ် ဟဲနုာ်ဆူယနၢ်ပူၤ, မ့ၢ်ဝဲ ယဖိမုၣ်ဒ့တၢ်သးဝံၣ် “Amazing Grace-အမ့းစ့ကြ့း” လၢအတနၢ်ပှီၢ်စုန့ၣ်လီၤ.
နီၢ်နီၢ်တခီ, ယဘၣ်ယသးလၢယဖိခွါအကထါတၢ်ဒ့လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အကတီၢ်ဖဲန့ၣ် တၢ်မၤတမုာ်တလၤယၤဒီးမၤကိၢ်မၤဂီၤမၤအ့န့ယၤလီၤ. လၢတၢ်ချ့သဒံးအပူၤ, ကၠီနယူၣ်တၢၣ် (John Newton) ထါသးဝံၣ်အဖျၢၣ်တဖၣ် မၤသ့ၣ်နီၣ်ယၤ လၢတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ် ဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်လၢ တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အကျါလီၤ. လၢတၢ်တပာ်သူၣ်တပာ်သးအပူၤ သးသမူအကလံၤမုၢ်လၢ အမၤကဒံကဒါတၢ်, အကလုၢ်သီၣ် ဒိၣ်သွါမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပတအဲၣ်ဒိကနၢ်ဒၣ်ဝဲမ့ၢ်ဂ့ၤကစၢ်ယွၤအတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ် အတၢ်သံကျံအသီၣ်န့ၣ် ရှဲပျီဒီးမ့ၢ်ဝဲတီဝဲ, မၤသ့ၣ်နီၣ်ပှၤ လၢယွၤအတၢ်အံးတၢ်ကွၢ်ပှၤန့ၣ်လီၤ.
ပထံၣ်ဘၣ် တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအံၤလၢ ယွၤအကလုၢ်ကထါအပူၤလီၤ. ဖဲစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁ဝ၇:၂၃-၃၂အပူၤ, ပှၤကဘီဖိတဖၣ်ဂဲၤလိာ်ဆူၣ်ဆူၣ် တၢၢ်ဆၢက့ၤထံသဝံးဖးဒိၣ်လၢအအီၣ်ကွံာ်အီၤ ပြုၤပြုၤပြၤပြၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၂၆ ပာ်ဖျါဝဲ “အသးပှံၢ်လီၤဝဲလၢ အဘၣ်တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤအဃိလီၤ”.…
ဒ်ယမ့ၢ် ယတၢ်ဒၣ်ယဲအသိး
ပိာ်မုၣ်သးစၢ်န့ၣ် မံတန့ၢ်ဘၣ်. အဝဲတူၢ်ဘၣ် နီၢ်ခိအတၢ်ဟူးဂဲၤတန့ၢ်တၢ်ဆါ လၢအါနံၣ်အါလါန့ၣ်, အဝဲကဘၣ်အိၣ်လၢ သရိာ်တဖျၢၣ်အတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤအပျဲၢ်စီၣ်ခိၣ် ဒ်သိးကဃုကျိၣ်ဃုစ့ လၢပတီၢ်ထီတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ်လီၤ. ခၠါလီးအဲလံယီး (Charlotte Elliott) ဂ့ၢ်လိာ်ဝဲလၢ ‘ယတကြၢးတကၢကီၣ်ဘၣ်’ဝံၤ လၢတၢ်ဃၣ်မဲာ်သၣ်ဆူတၢ်လီၢ်ခံန့ၣ် အဝဲတနာ်န့ၢ်လီၤက့ၤအသးဘၣ်. အဝဲသံကွၢ်လီၤက့ၤအသးလၢ အနီၢ်သးတၢ်အိၣ်မူအဂ့ၢ်အကျိၤခဲလၢာ်လီၤ. ပၢၢ်တုၤလၢခံတနံၤဒၣ်လဲာ်, အဝဲအသးတမုာ်ဘၣ်. လၢခံကတၢၢ်, အဝဲသုးဃီၤအသးဆူ တၢ်ကွဲးလံာ်စီၢ်နီၤခိၣ်တဖျၢၣ် အအိၣ်ဟံးန့ၢ်ထိၣ်ဒံးဘိဒီး လံာ်ခီလၢကကွဲးလီၤလံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်တဖၣ်, လၢအခဲအံၤ မ့ၢ်ဝဲထါတၢ်သးဝံၣ် “Just As I Am” န့ၣ်လီၤ.
“ဒ်ယမ့ၢ်တၢ်အသိး ယတအိၣ်ဒီးတၢ်ဃ့ကညးတထံၣ်, ဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်လၢကစၢ် အသွံၣ်လူလီၤလၢယဂီၢ်, နပှ့ၤက့ၤယၤ ယဟဲက့ၤဆူနအိၣ်, အိ...ယွၤအသိဖိ ယဟဲ ယဟဲ”
အဝဲအတၢ်ကတိၤတဖၣ်လၢ ကွဲးလီၤသး ဖဲ ၁၈၃၅ အနံၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ကိးအပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် ဒ်သိး ကဟဲဒီးမၤအတၢ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်လီၤ. တမ့ၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤပာ်လံအသးအဃိဘၣ်. အဝဲသ့ၣ်တထီၣ်ဘးဒ်ဘၣ်. မ့ၢ်လၢကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဟ့ၣ်စိဟ့ၣ်ကမီၤအဝဲသ့ၣ် - ဒ်အဝဲသ့ၣ်အတၢ်မ့ၢ်တၢ်အသိးန့ၣ်ဧိၤလီၤ. ပှၤအိၣ်လၢလီၢ်ကျဲဒၣ်ဝဲစုာ်စုာ်တကရူၢ်, ကစၢ်အပှၤတဆံခံဂၤတဖုအံၤအပူၤ,…
လၢပမၤတၢ်ခဲလၢာ်အပူၤ
ဖဲ ၁၅၂၄ နံၣ်န့ၣ်,မၣ်တ့ၣ်လူၤသၢၣ် (Martin Luther) ဃုထံၣ်ဘၣ်ဝဲ “ပှၤကူၣ်ကၤတၢ်ဖိ ကဒဲကဒဲန့ၣ် အိၣ်ဒီး တၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢတထံၣ် လၢအစံး - ယမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ဘျုးလၢယဂီၢ်ဒီး ယတၢ်သးကွံတဖၣ် မ့ၢ်လၢပှဲၤဘၣ်န့ၣ်ဒီး ယတကနၣ်ဃုာ် ပှၤလၢယခိၣ်ယဃၢၤနီတဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.” တၢ်အံၤအကါဒိၣ်ဒၣ်ထဲလၢ အဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအနံၣ် ၂၀၀ ဘျဲၣ်လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤ ကၠီဝူမဲ (John Woolman) အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢ ဝ့ၢ်မီးဟိလံ (Mount Holly), ကီၢ်စဲၣ်နယူကၠၣ်စံၣ် (New Jersey) တဂၤန့ၣ် ဟ့ၣ်လီၤသးဆူ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးဒီး ပျဲအတၢ်အၢၣ်လီၤကလုာ်ဘၢအတၢ်ဆးဆ့ကူဆ့ကၤ အတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲကုၢ်တဖၣ် အတၢ်သဘျ့အဂီၢ် အဝဲတပှ့ၤဝဲဒၣ် ဘဲတၢ်ကံးညၣ် (cotton) ဒီးကသံၣ်စုၣ် တၢ်အလွဲၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢ ခီပနံၣ်လၢအမၢဆူၣ် ကုၢ်တဖၣ် အအိၣ်န့ၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်သးကဆှီအပူၤ အဝဲအဲၣ်ပှၤလၢအခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်ဒီး အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤတီတီလိၤလိၤ ဒီးတလံာ်အီၣ်လီအီၣ်တၢ်လၢ အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤန့ၣ်ဘၣ်.
၂ ကရံၣ် ၁:၁၂ ပာ်ဖျါဝဲ တၢ်မၢဖိစီၤပီလူး ဂုာ်ကျဲးစၢၤအိၣ်မူဝဲလၢ “တၢ်စီဆှံဒီး တၢ်တီတၢ်လိၤ…
သးစံၣ် ဒ်တၢ်တမံၤဃီအသိး
ပူတၢ်တဲတဖၣ် ထုးန့ၢ်ပှၤကညီအသးန့ၣ်, စးထီၣ်သီဝဲလၢ ယွၤတ့လီၤတၢ်လံၤလံၤ, ယွၤဒုးအိၣ်ထီၣ်ကျဲတဘိ ဒ်သိးကစိာ်ခီ နီၤလီၤတၢ်သ့ၣ်ညါ, တချုးလၢတၢ်ကွဲးတဖၣ် အိၣ်ထီၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပဝဲကိးဂၤ ပသ့ၣ်ညါ သးအတၢ်မုာ်တၢ်လၤ ဖဲပနၢ်ဟူ မ့တမ့ၢ် ပဖးဘၣ် တၢ်တဲတယုၢ်ယုၢ်လၢ အစးထီၣ် “လၢပျၢၤလၢသီ...” န့ၣ်လီၤ. တၢ်တဲတယုၢ် အစိကမီၤအံၤ, ဖျါလဲၤတလၢကွံာ် တၢ်သူၣ်ဖှံသးညီတၢ်တစိၤဖိအဂီၢ်ဒီး ဖဲပဒိကနၣ်သကိး တၢ်တဲတယုၢ် ဒ်သိးသိးန့ၣ်, ပသးအတၢ်စံၣ်န့ၣ် ဖျါလၢကဲထီၣ်တၢ်တပတီၢ်ဃီန့ၣ်လီၤ. ပဝဲတဂၤစုာ်စုာ် ပသးအတၢ်စံၣ်လၢတနံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ် မ့ၢ်တဒ်သိးလိာ်သး, မ့တမ့ၢ်ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ကလီၤပလိာ်လိာ်သးဒီး ၦၤအဂၤတဂၤအတၢ်သးစံၣ် ဖဲတၢ်ဆၢကတီၢ် တကတီၢ်ဃီလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်ဃိထံတၢ်အသီ ပာ်ဖျါဝဲလၢ ဖဲပနၢ်ဟူတၢ်တဲတယုၢ်ဃီ ဖဲတၢ်ဆၢကတီၢ်တကတီၢ်ဃီန့ၣ် ပသးတဖၣ်န့ၣ် ကစံၣ်ဝဲ ဒ်ထါအသီၣ် အထီၣ်အလီၤဒ်သိးသိးအသိးန့ၣ်လီၤ.
၁ မိၤ ၁:၁ အပူၤ ကစၢ်ယွၤတဲပှၤ အတၢ်တဲစးထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ကတိၤ “လၢထံးလၢသီန့ၣ်,..”လီၤ. အဆၢဖိ ၂၇ အပူၤ ဖဲစီၤအၤဒၣ်ဒီးနီၢ်အံၣ်အု စးထီၣ်သါဝဲအဆၢကတီၢ် ကစၢ်ယွၤသူ တၢ်တဲလၢအိးထီၣ်ပာ်သးအဝဲန့ၣ် လၢကဘှီဝဲဒၣ်…
ဖဲနပျံၤတၢ်အဆၢကတီၢ်
လၢယဂီၢ် တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ အတၢ်ဂ့ၢ်ကီ လီၤလီၤဆီဆီ တအိၣ်ဘၣ်သနာ်က့ ယကဘၣ်လဲၤထံၣ်လိာ်သးဒီး ကသံၣ်သရၣ် ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ အတၢ်သမံသမိး, အတၢ်မၤကွၢ်အဂီၢ်, ယကဘၣ်လဲၤန့ၣ် ယပျံၤတၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢအပူၤကွံာ် အါနံၣ်အါလါအတီၢ်ပူၤ ယသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤလၢ ယဘၣ်ကူစါယသး လၢတၢ်တဆိကမိၣ်တၢ်အပူၤန့ၣ် ကဲထီၣ် တၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤလၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယသ့ၣ်ညါတ့ၢ်လၢ ယွၤအိၣ်ဒီးယၤ ဒီးယကြၢးနာ်အီၤ ဘၣ်ဆၣ် ယပျံၤတၢ်ဒံးအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယသးဟးဂီၤလၢ ယတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုး ဒီးယတၢ်နာ်တအိၣ်ဘၣ် ဒ်သိးအံၤအဃိန့ၣ်လီၤ. ယွၤမ့ၢ်အိၣ်ဒီးယၤထီဘိန့ၣ်ဒီး ဘၣ်မနုၤအဃိ ယဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤတၢ် ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လဲၣ်. တၢ်မၤအသးတဖၣ်ဝံၤ ဘၣ်မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်တဂီၤန့ၣ် ယနာ်လၢ ယွၤဒုးနဲၣ်ယၤ စီၤကံးဒဧိၣ် အတၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
စံၣ်ညီၣ် ၆:၁၂ အပူၤ စီၤကံးဒဧိၣ် ဘၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢ “ပှၤသုးဖိအဆူၣ်”န့ၣ် ပျံၤတၢ်လၢကဘၣ်လဲၤဒုး ပှၤမံးဒယၣ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၁၆-၂၃ ဒီး ၃၆-၄၀ အပူၤ ပကထံၣ်ဘၣ် ယွၤအၢၣ်လီၤအီၤလီၤ လၢကလဲၤဃုာ်တၢ်ဒီးအီၤ ကဟ့ၣ်အီၤတၢ်မၤနၢၤ ဘၣ်ဆၣ် စီၤကံးဒဧိၣ် ဃုထံၣ်န့ၢ်တၢ်မၤလီၤတံၢ်တၢ် လၢကဒုးဆူၣ်ထီၣ်အသးအဂီၢ်တဘျုးဘျီညါန့ၣ်လီၤ.…
တၢ်ဂဲၤဒိအဂ့ၤကတၢၢ်လၢ ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်ပူၤအဂီၢ်
ဘးခၢၣ်(Barker)ဟံၣ်ဖိဃီဖိ အခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်တၢ်ဂီၤမူန့ၣ် လၢပှဲၤဂ့ၤဝဲလီၤ. ပှၤကွၢ်သိလၢကူသိးဃာ် ဆ့ကၤဖးထီ(ဖိခွါဆံးတဖၣ်) ပာ်ဖှိၣ်စူးအိၣ်ဖှိၣ်လၢ မ့ၣ်အူဖၣ်ကွာ်ကပၤ အိၣ်လၢ “ပျီလၢတပံၢ်တီၣ်မး” တၢ်လီၢ်တတီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်အခါ မူခိၣ်ကလူးတဂၤ အိၣ်ဟဲလီၤ လၢတၢ်လူၢ်ခိၣ်ထိး လၢအမ့ၢ် - အဝဲသ့ၣ်အဝဲၢ်ပိာ်မုၣ်နီနီဒိၣ်န့ၣ်လီၤ. နီနီဒိၣ်ဖျါကပြုၢ်ကပြီၤဒီး သိးဃာ်ခီၣ်ဖံးဝါဖးထီလီၤ. ဖဲတၢ်ဂီၤမူအကလုၢ်သီၣ်ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ် ပှၤကွၢ်သိတဖၣ် ကွၢ်စူၣ်ဃီၤဆူမူခိၣ် လၢတၢ်ကမၢကမၣ်အပူၤ ဒီးဆှၢအဝဲသ့ၣ်ဆူ ဖိသၣ်ဆံးအနီၢ်ကီၢ်တဂၤအအိၣ် - လၢအမ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်အပုၢ်ဆံးအိၣ်ဖျဲၣ်သီဖိ လၢအအိၣ်လၢခ့ခါကျီၢ်အီၣ်ဆၣ်လီၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ခဲအံၤ နီနီဒိၣ်ဒုးနဲၣ်တၢ် ဒ်နီၢ်မၤရံအသိးလီၤ.
တၢ်န့ၣ်ဝံၤ “တၢ်မၤသ့အနီၢ်ကီၢ်” ဟဲဖျါထီၣ်ဝဲ ဖဲအဝဲသ့ၣ်အပၢ် ပျဲပကွၢ်ခူသူၣ်တၢ်ဆူ တၢ်ဒုးနဲၣ်အလီၢ်ခံလီၤ. ဖိသၣ်တဖၣ် ကအုကစွါထီၣ်ဝဲ “တၢ်ဂိၢ်ယသးလံ” “ယကဘၣ်လဲၤဆူ တၢ်လုၣ်ထံဒၢးခဲအံၤလီၤ”. “ပကက့ၤဆူဟံၣ်ဧါ”န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အမိၢ် ကိးသီၣ်ထီၣ်ဝဲ “ဖိတဖၣ်ဧၢ, ကနၣ်,” အါန့ၢ်တဘျီလီၤ. တၢ်မၤအသးနီၢ်နီၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်ဂဲၤဒိအဂ့ၤကတၢၢ်ဘၣ်.
တၢ်ကွၢ်ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်တၢ်ဂီၤမူ လၢဘၣ်တၢ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤဃာ် လၢခံကတၢၢ်ဝံၤတဖၣ်န့ၣ် ညီဝဲလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်အိၣ်မူန့ၣ် တဘျ့တဆှီဘၣ်. မး ၂:၁၃ ပာ်ဖျါဝဲ…
ယွၤကလုၢ်ကထါ အစိကမီၤ
ဖဲ ၁၉၆၈ နံၣ်, တချုးခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အနံၤ (၂၄ သီ) န့ၣ် အပိၣ်လိၣ်-ဃိး (Apollo 8) အပှၤနီၣ်မူပျီကဟၣ်ယူၤတဖၣ်လၢအမ့ၢ် ဖရဲးဘိမဲ(Frank Borman), ကၠ့(မ)လိၣ်ဘဲ (Jim Lovell) ဒီး ဘ့အဲဒၣ် (Bill Ander) တဖၣ် - ကဲထီၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိအဆိကတၢၢ် လၢလဲၤတုၤဘၣ်ဆူ လါ-မူဖျၢၣ် လူနၣ်(lunar orbit) လဲၤတရံးအကျိၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲသ့ၣ် လဲၤတရံးလါအဝီတဆံအခါ အဝဲသ့ၣ်ဒုးနဲၣ် လါဒီး ဟီၣ်ခိၣ်ဖျၢၣ်အဂီၤတဖၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတၢ် ဖဲတၢ်မၤသးနီၢ်နီၢ်အကတီၢ် အဝဲသ့ၣ်ဖး လံာ် ၁ မိၤရှ့ တဂၤန့ၣ် တဝီတဂၤန့ၣ်တဝီ (တဂၤတပြီၢ်) န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တုၤအိၣ်က့ၤ အနံၣ် (၄ဝ) နံၤသးခုန့ၣ် “တၢ်တဲဆိဘၣ် ဘိမဲ တချုးခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အနံၤန့ၣ် တၢ်အိၣ်ဒီးပှၤဒိကနၣ်တၢ်ဖိအအါကတၢၢ်လၢ အနၢ်ဟူဘၣ် ပှၤကညီအကလုၢ်သီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်နဲၣ်လီၤထဲတခါလၢ ပဒိးန့ၢ်လၢ နၣ်ဆၣ်(NASA)န့ၣ် မ့ၢ်ပကမၤတၢ်တမံၤမံၤလၢ အကြၢးဝဲဘၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ”. လံာ်စီဆှံအဆၢဖိတဖၣ်လၢ အပိၣ်လိ-ဃိး…
ဖံဖံပီၣ်လဲၣ်ညၣ်မိၢ်ပှၢ်
ပီၣ်လဲၣ်ညၣ်မိၢ်ပှၢ် အအၢတဘ့ၣ်, လၢပှၤဃုမၤလိ မၤနီၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ဃာ် အမံၤလၢ ကြဲနံၣ်(Granny)န့ၣ် သ့ၣ်ညါတ့ၢ်ဝဲ အလီၢ်အလၤမူဒါ မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ်ဝဲလၢ အလံၤညၣ်မိၢ်ပှၢ်ဆံးဖိ အတၢ်အိၣ်မူအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ညၣ်မိၢ်ပှၢ်ဆံးဖိအံၤ အမိၢ်န့ၣ်လၢ တၢ်တယံာ်ဘၣ် အဆၢကတီၢ် သံဝဲအဃိ, ဖိၣ်ဃဲညၣ်မိၢ်ပှၢ်ဆံးဖိန့ၣ် တၢ်ဒီသဒၢဒီး တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ မ့ၢ်တအိၣ်ဘၣ်ဒီး ကအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဒီး ကဒိၣ်ထီၣ်အကစၢ်ဒၣ်ဝဲအဂီၢ် အသးအနံၣ်အလါ တထီၣ်ဘးဒံးဘၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ဖံဖံညၣ်မိၢ်ပှၢ်အံၤ အသးမ့ၢ်အိၣ် ၈၀ လံ (ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ကပှၢ်န့ၢ်ဃိးဆံ) လဲၤသကိးတၢ်ဒီးအလံၤဖိ ဒ်သိးကသိၣ်လိနဲၣ်လိအီၤ တၢ်လၢ အကြၢးသ့ၣ်ညါတဖၣ် လၢတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အနီၢ်ကစၢ် ကဘၣ်အီၣ်ဝဲအလီၢ်န့ၣ်, ဖံဖံ နီၣ်ဖှိၣ်ညၣ်ဖိတဖၣ်လၢ ညၣ်မိၢ်ပှၢ်ဆံးဖိအံၤအဂီၢ်အဃိ လံၤဖိအံၤတမ့ၢ်ထဲကဒိးန့ၢ်တၢ်အီၣ်ဘၣ်, ကမၤလိန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲ ကဘၣ်အီၣ်တၢ်မနုၤလဲၣ် ဒီးဒ်သိးကမူဝဲအဂီၢ် တၢ်အီၣ်လၢအဝဲလိၣ်ဘၣ်န့ၣ် ကဃုထံၣ်န့ၢ်ဘၣ် ညၣ်စဲလမိၣ်အလီၢ်အကျဲတဖၣ် ဖဲလဲၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပဝဲတဖၣ်စ့ၢ်ကီး ပအိၣ်ဒီးမံၤလၤသၣ်ကပီၤလီၤဆီဒီး တၢ်သးခုလၢပဟ့ၣ်ခီလီၤတၢ် လၢပသ့ၣ်ညါ-ပနီၤဟ့ၣ်တၢ်ဘၣ်ဃး ယွၤအတၢ်မၤလီၤလး ဒီးယွၤအသကဲာ်ပဝးတဖၣ် ဆူပှၤလၢအပိာ်ထွဲထီၣ်ပခံတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. စံး ၇၁:၁၈ အပူၤ, ပှၤသးပှၢ်အကွဲးတၢ်တဂၤ ဃ့ယွၤ…