တၢ်ပီးတၢ်လီ  |  odb

တၢ်စူးကွံာ်ညိကွံာ် နီၢ်ခိအတၢ်သးကွံ

အီကၢးစတံ(Augustine) ကွဲးလံာ်လၢ အနီၣ်ကစၢ်အုၣ်အသးအဂ့ၢ်တဖၣ်အပူၤ ပာ်ဖျါဝဲ အတၢ်လဲၤဆူ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအအိၣ်န့ၣ် ယံၤဝဲ, ယံာ်ဝဲဒီး တမ့ၢ်တၢ်လဲၤ လိၤလိၤဘျၢဘျၢဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးတဘျီ ဖဲအလဲၤဆူနုၢ်ဧိၤနီဧိၤ ဒ်သိးအကလဲၤစံးကတိၤ မၤသူၣ်ဖှံသးညီ စီၤပၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲထံၣ် ပှၤဃ့အီၣ်တၢ်တဂၤလၢ အီသံးမူၤတဂၤန့ၣ် ကတိၤနံၤတၢ်ဒီး နံၤဒၣ်အတၢ်အဆၢကတီၢ် အဝဲအသးဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီလၢ အတၢ်ကတိၤ လံၢ်အီၣ်လီအီၣ်တၢ်တဖၣ်လၢ ပှၤဒဲစု ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်လၢ ပှၤအီသံးမူၤတၢ်တဂၤအံၤ လၢအတဂုာ်ကျဲးစၢၤဘၣ်တၢ် အါမးဒၣ်လဲၣ်, အိၣ်ဒီးကယဲၢ် တၢ်မၤလီၤနံၤ ပှၤဂၤလၢအမၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ အီကၢးစတံ ဆိကတီၢ် အတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢး ဃုဒိးန့ၢ် တၢ်အိၣ်မူတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီလၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢအံၤန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်ဆၣ် အဝဲမ့ၢ်ဒ်ဒၣ်ပှၤလၢအသးကွံ နီၢ်ခိအတၢ်မုာ်တၢ်လၤ အတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤ အပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်တစူးကွံာ်ညိကွံာ်တၢ်ဒဲးဘးဘၣ်ဒီး သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ လဲၤဃီၤဆူ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအိၣ် တသ့ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤလၢ မုၣ်ခွါအတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးအဖၢမုၣ်အဃိ ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်လၢကစၢ်ယွၤ “မၤကဆှီလၢ်ဘၣ်ယၤ န့ၣ်တက့ၢ်, ဘၣ်ဆၣ်တမ့ၢ်ခဲအံၤဘၣ်,” န့ၣ်လီၤ. အီးကၢးစတံသးသမူအတၢ်လဲၤ လၢနီၢ်သးတကပၤလီၤဃံၤဝဲဒၣ် လၢတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤဒီး တၢ်ဒဲးဘးအဘၢၣ်စၢၤ တုၤဒၣ်လဲၣ်…

ပျံၤဖုၣ်တလၢကဲၣ်ဆိး, လၢတၢ်ကဘၣ်စူးကါအီၤ

မုၢ်ဂၢ်မါကရဲး(Margaret)န့ၣ် မ့ၢ်ပှၤလၢအသူတၢ် ထံထံဆးဆးဒီး ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲလဲၤပူၤကွံာ် ဟီၣ်ခိၣ်ဝံၤ အဖိဒိၣ်မုၣ်န့ၣ် လၢတၢ်သ့ၣ်နီၣ်အီၤဒီး လၢတၢ်သးအုးအပူၤ ဘၣ်ရဲၣ်ကျဲၤ အမုၢ်ဂၢ်အတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢဆွဲအၣ်အတလါပူၤ ပလးစတ့းထၢၣ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ရဲၣ်လီၤလၢ အကျိၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်ဒီး အပူၤန့ၣ် ပျံၤအဖုၣ်ဖိတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ထၢၣ်အလိၤဘၣ်တၢ်ကွဲးအီၤလၢ” ပျံၤဖုၣ်တလၢကဲၣ်ဆိးလၢ တၢ်ကဘၣ်စူးကါအီၤ”န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မနုၤတမံၤ ကသဆၣ်ထီၣ်ပှၤတဂၤလၢ ကပာ်ဃာ်ဒီးရဲၣ်ကျဲၤလၢအလီၢ်ဒၣ်ဝဲ ဒ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်လၢပှၤဆိးကါတသ့လၢၤဘၣ်န့ၣ်လဲၣ်. ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ကမ့ၢ်ပှၤဒ်သိးအသ့ၣ်ညါတ့ၢ်လံလၢ တၢ်ဖှီၣ်တၢ်ယာ်နးနးဒိၣ်ဒိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ဟးထီၣ်ပူၤဖျဲးလၢအဲၤကူပတူး တၢ်မၢကဲကုၢ်ဒီးတၢ်အိၣ်မူလၢအနးဒီး အကီခဲန့ၣ် အိၣ်တ့ၢ်လၢတၢ်လီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဘၣ်သးပ့ၣ်နီၣ်ကွံာ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤလီၤလးတဖၣ် ဘၣ်ထွဲဒီးအဝဲသ့ၣ်အတၢ်ဘၣ်ဟးထီၣ်လၢ တၢ်မၢကဲကုၢ်အလီၢ်ဒီး စးထီၣ်ကဒူးကဒ့ၣ်တၢ်လၢ တၢ်အီၣ်တၢ်အီတလၢတပှဲၤအဃိန့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ယွၤအဲၣ်ဒိးလၢ ပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ်ကနာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. လၢပှၢ်မုၢ်ကနၢန့ၣ် ပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် ကအိၣ်ဘၣ်တၢ်အဂီၢ် ကစၢ်ယွၤကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် ကိၣ်မၤနၤဒီး၂မိၤ၁၆:၄ အပူၤကစၢ်ယွၤစံးဘၣ်စီၤမိၤရှ့ “ကွၢ်ကွၢ် ယကဒုးဟဲစူၤကိၣ်လၢမူခိၣ်လၢသုဂီၢ်, ဒီးပှၤဂီၢ်မုၢ်ကလဲၤထၢထီၣ် တနံၤအတၢ်အီၣ်လၢအဂီၢ်ဒၣ်ဝဲ, တနံၤလၢအဂီၢ်ဒၣ်ဝဲ” န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၅ ဒီး ၂၅ အပူၤစ့ၢ်ကီး စံးဝဲ “ဒီးဃုနံၤတနံၤန့ၣ် တၢ်ကမၤအသးလၢ…

တၢ်အဲၣ်လၢလီၤဂာ်လိာ်သးဒီး ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအတၢ်အဲၣ်

လၢကီၢ်စဲၣ်ကၠီၣ်ကၠံၤယၤ(Georgia), ဝ့ၢ်အဲးတလဲတၢ်(Atlanta) လ့ၣ်မ့ၣ်အူသန့အပူၤ, ပှၤပိာ်ခွါသးစၢ်တဂၤ ကူသိးတဃာ်ဝဲ ဖျီၣ်ခံထီဒီး ဆ့ကၤၡၢး(Shirt) ဆ့ၣ်နီၤခိးဝဲ လ့ၣ်မ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲဂုာ်ကျဲးစၢၤသိးထီၣ် နဲးကထၢ(Neck-tie)အဆၢကတီၢ် ပိာ်မုၣ်သးပှၢ်တဂၤမၢအဝၤလဲၤမၤစၢၤ ပှၤသးစၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးပှၤသးပှၢ်အံၤ ဒုးနဲၣ်ပှၤသးစၢ်လၢတၢ်ကသိးထီၣ်နဲးကထၢ ဒ်လဲၣ်အဆၢကတီၢ် ပှၤတဂၤဒိန့ၢ်အဝဲသ့ၣ်သၢဂၤတၢ်ဂီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂီၤအံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ရၤလီၤဒုးနဲၣ်လၢ အ့ထၢၣ်နဲး (Internet) အပူၤ ဒီးပှၤကွၢ်တၢ်ဒီဒုၣ်ကွဲးပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်သူၣ်အိၣ်သးအိၣ် အတၢ်မၤစၢၤအဂ့ၢ် အိၣ်ကဲထီၣ်အသးလၢ တၢ်တဆိကမိၣ်တၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

ပှၤလၢအစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး ဒ်သိးပဝဲနၤယၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ပတၢ်အဲၣ် သူၣ်ကညီၤသးကညီၤတၢ်ဆူပှၤဂၤ မ့ၢ်တၢ်ကပီၤကဒါထီၣ်က့ၤ တၢ်လၢကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး သးအိၣ်ပာ်ဖျါထီၣ် အတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးလၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်လၢအပာ်ဖျါ ကစၢ်ယွၤအတၢ်အဲၣ်ဒီး ၁ ယိၤ ၃:၁၁ အပူၤ ပာ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအဲၣ်ဒိး အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် အိၣ်မူပိာ်ထွဲ “ဒ်သိးပကအဲၣ်လိာ်ကွံလိာ်ပသး”အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၁၅ အပူၤ စီၤယိၤဟၣ်မၤဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီး တၢ်အဲၣ်ပုၢ်အဲၣ်ဝဲၢ်အံၤ လၢ“ကယဲၢ်ပှၤလၢအသးဟ့ အဒီပုၢ်ဝဲၢ်ကိးဂၤဒဲးန့ၣ်, မ့ၢ်ပှၤမၤသံပှၤကညီ”န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ၁၆န့ၣ် အဝဲပာ်ဖျါကဒါက့ၤဝဲ ကစၢ်ခရံာ် ဒ်အမ့ၢ်တၢ်အဒိလၢ ပကသ့ၣ်ညါ တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံမ့ၢ်တၢ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ.…

သးဂံၢ်ဘါတၢ်စိတၢ်ကမီၤလၢ တၢ်ပျၢ်ပှၤဂၤအတၢ်ကမၣ်

ပနၢ်ဟူတၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ ဖဲ၂၀၂၁နံၣ်န့ၣ် ပှၤစိာ်တၢ်သးခုကစီၣ်ဖိ (၁၇) ဂၤ ဘၣ်တၢ်ဖီၣ်စိာ်န့ၣ်ဆူၣ်လၢ ပှၤအၢပှၤသီတဖုန့ၣ်လီၤ. ကျိာ်စ့လၢအဝဲသ့ၣ်ဃ့ဝဲ မ့ၢ်တဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဒီး စံးကတိၤ မၤပျံၤမၤဖုးဝဲ လၢကမၤသံပှၤလၢအဖီၣ်ဃာ်တဖၣ် ဃုာ်ဒီးဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကမၢကမၣ်အပူၤ ပှၤမ့းရှ့ၣ်နရံၣ်ဖိတဖၣ် ပူၤဖျဲးထီၣ်က့ၤလၢ တၢ်စိာ်ဖီၣ်ဆူၣ် အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလဲၤတုၤဆူတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအလီၢ်န့ၣ်ဒီး ဆှၢလီၤတၢ်ကစီၣ်ဆူ ပှၤလၢအဖီၣ်စိာ်ဆူၣ် အဝဲသ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကစီၣ်အပူၤစံးဝဲ “ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး သိၣ်လိတ့ၢ်ပှၤလၢ အတၢ်ကတိၤဒီး အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ အိၣ်မူဟ့ၣ်ဒိပှၤလၢ တၢ်အဲၣ်လၢအပျၢ် ပှၤဂၤအတၢ်ဒဲးဘး အစိကမီၤန့ၣ် အဂံၢ်ဆူၣ်အါန့ၣ် တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိးတၢ်လၢ တၢ်သးက့ၣ်သးဟ့တၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ပဆှၢမၤလဲၣ်ထီၣ် ပတၢ်ပျၢ်ပှၤဂၤအတၢ်ဒဲးဘးဆူ သုအိၣ်န့ၣ်လီၤ.”

ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးမၤလီၤတံၢ်ဝဲလၢ တၢ်ပျၢ်ပှၤဂၤအတၢ်ဒဲးဘးန့ၣ် အိၣ်ဒီးအစိကမီၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ်လၢ မး ၆:၁၄ အပူၤ “အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, သုမ့ၢ်ပျၢ်ကွံာ် ပှၤကညီအလီၤကမၣ်တၢ်ဒီး,သုပၢ်အိၣ်လၢမူခိၣ်န့ၣ် ကျၢ်ကွံာ်စ့ၢ်ကီးသုလိၤကမၣ်တၢ်လီၤ”န့ၣ်လီၤ. လၢခံဒီး ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး စံးဆၢဝဲ စီၤပ့းတရူးအတၢ်သံကွၢ် လၢအမ့ၢ်ပကဘၣ်ပျၢ်ပှၤဂၤအတၢ်ဒဲးဘး ပှဲၤစု (ပှဲၤဘျီ)လဲၣ်န့ၣ်ဒီး “ယတစံးဘၣ် တုၤအပှဲၤထီၣ်နွံစုဘၣ်, မ့ၢ်တုၤ အပှဲၤထီၣ်…

တၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်ဘၣ်တ့

လၢကီၢ်မိၢ်ပှၢ်ယူၤရ့ၡါ(Eurasian)အထံကီၢ်တဘ့ၣ် လၢအမ့ၢ် ကီၢ်ကၠီၣ်ကၠံၣ်ယၤ(Georgia)အပူၤ, ကရူၢ်ဘံၤရၣ်-ဘိၣ်ရိၤညၣ်(Krubera-Voronja)န့ၣ်, လၢဟီၣ်ခိၣ်ဖျၢၣ်အံၤ, မ့ၢ်လၢလၢၢ်လ့ကအိအပူၤတဖၣ်အါမး အကျါ မ့ၢ်တၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ်ဘၣ်လၢလၢၢ်လ့ကအိအပူၤအယိာ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤဃုထံၣ် သ့ၣ်ညါတၢ်တဖု ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ တၢ်အယိာ်ဆူဟီၣ်ခိၣ်လာ်အိၣ်ဝဲ ၂,၁၉၇ မံထၢၣ် (၇,၂၀၈ ခီၣ်ယီၢ်ပ့ၣ်)န့ၣ်လီၤ. လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်လၢၢ်လ့ပူၤ ဒ်သိးအံၤ အိၣ် ၄၀၀ ဃၣ်ဃၣ်ဒီး ဘၣ်တၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ်အါထီၣ် ကိးဆၢကတီၢ်ဃုာ်ဒီးတၢ်အယိာ် အသီတဖၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့လၢ အိၣ်ခူသူၣ်အသးတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်အိၣ်ဖျါထီၣ်ရူၢ်ရူၢ် ဒီးမၤအါထီၣ် ပတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တၢ် ဘၣ်ဃး ကယဲၢ်တၢ်ဘၣ်တ့တမံၤလၢ်လၢ် ဃုာ်ဒီး တၢ်ကမၢကမၣ်ဘၣ်ထွဲဒီး ကစၢ်ယွၤအတၢ်ဘၣ်တ့, အစုအတၢ်မၤတဖၣ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်အံၤ ဒီး ၁မိၤ၁:၂၆-၂၈ ပာ်ဖျါဝဲလၢ ပကဘၣ်မ့ၢ် ပှၤလၢအံးထွဲကွၢ်ထွဲကဟုကယၢ် တၢ်ဘၣ်တ့တဖၣ် လၢကစၢ်ယွၤအခၢၣ်စးန့ၣ်လီၤ. စံး၉၅:၁ အပူၤ ပှၤကွဲးထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ကွဲမုာ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခဲလၢာ် “ဟဲ, သးဝံၣ်သကိးယွၤတက့ၢ်. သးခုဒီး ကိးထီၣ်သကိးယွၤ” လၢအတၢ်မၤအဒိၣ်အယိာ်တဖၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၆ ပာ်ဖျါဝဲ “ကယဲၢ်တၢ်ကိးမံၤလၢ တၢ်ဘၣ်တ့အပူၤ-ပဃုထံၣ်တ့ၢ်လံမ့ၢ်ဂ့ၤ တထံၣ်ဒ်ဘၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, အလီၢ်အိၣ်လၢပကတီၤလီၤ,…

တၢ်ဃ့ၢ်သဘျိၣ်တၢ်တထံၣ်ဃီဆူ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအအိၣ်

ဖဲယဃ့ၢ်ဝဲလၢ သ့ၣ်ပှၢ်အပူၤအဆၢကတီၢ် ယလူၤကွၢ်ဃုဃ့ၢ်ဘၣ်ကျဲဖုၣ်ဒီး ဖျါဒ်ယကျဲကမၣ် ကျဲလၢယတညီနုာ် လဲၤတၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢယသးပူၤ မ့ၢ်ယကျဲကမၣ်လံဧါအဃိ, ယသံကွၢ်ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဖိတဂၤ လၢအအိၣ်ဟဲဝဲဒၣ်လၢ တၢ်မဲာ်ညါ, မ့ၢ်ယပိာ်ကျဲ ဘၣ်ကစီဒီဧၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဆၢ“မ့ၢ်” လၢတၢ်လီၤတံာ်အပူၤ ဒီးထံၣ်ဝဲယတၢ်သးဒ့ဒီ အဃိ, စံးကဒီးဝဲ “တဘၣ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်တဂ့ၤ, ယဃ့ၢ်ကျဲလၢ အကမၣ်ခဲလၢာ်ဝံၤလၢာ်လံ. ဘၣ်ဆၣ် တဘၣ်မနုၤမးဘၣ်. ကျဲခဲလၢာ် ပှၤဃ့ၢ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.”

တၢ်မၤအသးလၢထးအံၤန့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ် ယနီၢ်သးအတၢ်အိၣ်သး အကြၢးကတၢၢ် န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ယအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤလၢ တၢ်လ့ပစီတဖၣ်အပူၤ, မ့ၢ်ယသးစဲဘူးဒီး ဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်ထူးတၢ်တီၤအဃိ မ့ၢ်ယလဲၤကပာ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤ အဘျီဆံးအါလံလဲၣ်. ကစၢ်ယွၤ သ့ၣ်ညါပာ်စၢၤလၢ ယကမၤကမၣ်ကဒီးအီၤဘၣ်ဆၣ် အဝဲပျၢ်ယတၢ်ကမၣ် ကိးဘျီဒီး မၤစၢၤယၤလၢ ယကလဲၤတၢ်ဆူညါန့ၣ်လီၤ. လၢပသးသမူအတၢ်လဲၤကျဲအပူၤ အကတီၢ်ကအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ပကလဲၤကမၣ်တၢ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပမ့ၢ် အၢၣ်လီၤ ပတၢ်ကမၣ်ဒီး ပျဲသးစီဆှံဆီတလဲ မၤဂ့ၤထီၣ်ပှၤန့ၣ်ဒီး ထီဘိန့ၣ် ကစၢ်ယွၤ အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသး လၢကပျၢ်ပတၢ်ကမၣ်တဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤပီလူးသ့ၣ်ညါတ့ၢ်ဝဲစ့ၢ်ကီးလၢ ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အတၢ်လဲၤကျဲအပူၤ…

ပဒိးန့ၢ်(ငါန့ၢ်) တံၤသကိးလၢ စ့န့ၢ်ဧါ

တၢ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢအံၤ ပှၤဘၣ်အိၣ်ထဲဒၣ်တဂၤဧိၤဒီး ဘၣ်အိၣ်သယုၢ်သညိန့ၣ် အါထီၣ် အါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢ ၁၉၉၀ နံၣ်န့ၣ် ပှၤအမဲရကၤဖိလၢ အတံၤသကိး တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ် အါထီၣ်လွံၢ်ပူတပူန့ၣ်လီၤ. ယူၤရပၤ(Europe)ထံကီၢ်တနီၤအထံဖိ ကီၢ်ဖိနီၢ်ဂံၢ် ၂၀ မျးကယၤန့ၣ် တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်ဝဲ သးအတၢ်သယုၢ်သညိဒီး ဖဲလၢကီၢ်ယပၣ်(Japan)န့ၣ် ပှၤသးပှၢ်တနီၤကူၣ်တၢ်ဆးတၢ် တသ့တဘၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ လုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ် တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢ ဒ်သိးကမၤန့ၢ်တံၤသကိးလၢဃိာ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဖံးတၢ်မၤကျဲအကျိၤအကွၢ်တဖၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်အစဲလၢ ပှၤအတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ် သးအတၢ်သယုၢ်သညိတဖၣ်အဂီၢ် - တၢ်ငါလီၤတံၤသကိး(တၢ်ဒိးန့ၢ်တံၤသကိးခီဖျိ ကျိာ်စ့)န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်နၣ်ရံၣ်အဂီၢ် နမ့ၢ်ဟ့ၣ်စ့ဒီး နကမၤန့ၢ်တံၤသကိးလၢ အကစံးကတိၤသကိးတၢ်ဒီးနၤ မ့တမ့ၢ် ကအိၣ်သကိး, လဲၤသကိး တၢ်သူၣ်ဖှံသးညီ အမူးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဘၣ်မၤ “တံၤသကိး” ဒ်န့ၣ်အသိးတဂၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်သံကွၢ်အီၤ, ပှၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တံၤသကိးတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ပှၤဒ်လဲၣ်တကလုာ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဆၢ “ပှၤမၤန့ၢ်အီၣ်ကဲလၢ အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤဒီး အသးအနံၣ်အလါ ၃၀-၄၀ အဘၢၣ်စၢၤလၢ ဖံးတၢ်မၤတၢ်အဆၢကတီၢ် နၣ်ရံၣ်အါမးအဃိ အဝဲသ့ၣ်အဂီၢ် တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢ ကဃုတံၤသကိးတအိၣ်တဖၣ်”န့ၣ်လီၤ.

လံာ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ် ပာ်ဖျါဝဲပှၤလၢ အဖိမ့ၢ်ဂ့ၤ…

ကစၢ်ယွၤအတၢ်တီတၢ်လိၤလၢ ခါဆူညါအဂီၢ်

စၤရါန့ၣ် အမိၢ်သံအခါ အိၣ်ဒ်ဒၣ် ၁၄ နံၣ်ဖိဒီး တယံၢ်ဘၣ် အဟံၣ်စ့ၢ်ကီး ဘၣ်ဆါကွံာ်ဝံၤ အဒီပုၢ်ဝဲၢ်ဖိတဖၣ် ကဲထီၣ် ပှၤဟံၣ်တအိၣ်ဃီတအိၣ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. နံၣ်တဖၣ်လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤ စၤရါန့ၣ် အဲၣ်ဒိးကျဲၤန့ၢ်အဖိတဖၣ်အဂီၢ် တၢ်န့ၢ်သါလၢခါဆူညါအဂီၢ် ဒ်သိးအကဟ့ၣ်ခီလီၤ ဖိစိၤလံၤစိၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲဂုာ်ကျဲးစၢၤမၤဝဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် ဒ်သိးကပှ့ၤန့ၢ်ဟံၣ်တဖျၢၣ်, ဒီးကဟ့ၣ်ဝဲအဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် ဟံၣ်အဂၢၢ်အကျၢၢ် တဖျၢၣ် တၢ်တမံၤလၢ တန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ နီတဘျီဘၣ် လၢအတၢ်အိၣ်မူပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ပာ်ဖှိၣ်ပၢနုာ်လီၤ စ့လၢဟံၣ်ဃီပနံာ်တၢ်ကၤ (တၢ်ပှ့ၤ/ဆါဟံၣ်) လၢခါဆူညါ ဖိစိၤလံၤစိၤအဂီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်စူၢ်တၢ်နာ် အတၢ်မၤတမံၤန့ၣ် မ့ၢ်နတသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်ဧါ. ယံး၃၂:၆-၁၂အပူၤ ကစၢ်ယွၤစံးဘၣ် ဝံယံးရမံယၤလၢ အကပှ့ၤန့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ် တချုးဖဲ ပှၤဘၤဘူၤလိၣ်ဖိတဖၣ် ဟဲနုာ်လီၤဒုးန့ၢ် ဝ့ၢ်ယရူၤၡလ့ၣ်လၢ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဝံအဂီၢ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်ကတိၤအံၤ အခီပညီတအိၣ်အါအါဘၣ်. မ့ၢ်လၢတယံၢ်ဘၣ် အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကယဲၢ်တၢ်အိၣ်လၢ ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် အတၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ကဘၣ် တၢ်ဟံးန့ၢ်အီၤန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်ဆၣ် ယံး၃၂:၄၂အပူၤ ကစၢ်ယွၤအၢၣ်လီၤ ဝံယံးရမံယၤလၢ “အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ယွၤစံးဒ်အံၤ,…

တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ တၢ်စံးထီၣ်ပတြၢကစၢ်ယွၤ

ဖဲပတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အကရၢကရိ သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်အခီၣ်ထံးတဖျၢၣ် အဆၢကတီၢ် ကမျၢၢ်တဖၣ် ကွဲးပာ်ဖျါ တၢ်ကတိၤစံးဘျုးစံးဖှိၣ်လၢ ကဒုးသ့ၣ်ညါ တၢ်တဖၣ် လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်အဒူၣ်လိၤ ဒီးတၢ်အဒါလိၤန့ၣ် တချုးလၢတၢ်မၤဝံၤတၢ်သူၣ်ထီၣ် အကိပူၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံအဆၢဖိတဖၣ် တဆၢဘၣ်တဆၢဘၣ် တၢ်ကွဲးဒီးအကပၤန့ၣ် ကွဲးဃုာ်ဝဲ လၢတၢ်ထုကဖၣ် စံးဘျုးတၢ်လၢအမ့ၢ် “ယွၤန့ၣ် ဂ့ၤဝဲဒိၣ်ဒိၣ်အါအါန့ၣ်လီၤ.” ပပာ်တ့ၢ် တၢ်ကွဲးဖိတဖၣ်အံၤ ဒ်သိးကကဲထီၣ် တၢ်အုၣ်အသးတမံၤ လၢခါဆူညါ ဖိစိၤလံၤစိၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီးကသ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ တၢ်ကီတၢ်ခဲ, တၢ်တၤတၢ်တဖၣ် လၢပဂီၢ် မ့ၢ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ် ယွၤသူၣ်ကညီၤသးကညီၤပှၤ ဒီးအံးထွဲကွၢ်ထွဲပှၤန့ၣ်လီၤ.

အလီၢ်အိၣ်လၢ ပကဘၣ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ ကစၢ်ယွၤမၤတ့ၢ်လံတၢ်လၢပဂီၢ်ဒီး ပကဘၣ်အုၣ်ပသးလၢ တၢ်အဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးအံၤ ကကဲထီၣ် တၢ်အဒိအတဲာ်တမံၤ ဖဲယၡါ ၆၃:၇ အပူၤ, ဝံယၡါယၤကွဲးပာ်ဖျါ “ယွၤအဘျုးအဖှိၣ်န့ၣ် ယကဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤ, တၢ်စံးထီၣ်ပတြၢၤယွၤန့ၣ် ဒ်ကယဲၢ်တၢ်လၢယွၤမၤဝဲလၢပဂီၢ်...” အကတီၢ်လၢခံစ့ၢ်ကီး ဝံဂံၢ်ထီၣ်ဒွးထီၣ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်သူၣ်ကညီၤသးကညီၤတၢ်လၢ အပှၤဂီၢ်မုၢ်အဂီၢ် လၢ အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤဒီစိၤအပူၤ လၢအဆၢဖိ ၉ စံးဝဲ “လၢအဝဲသ့ၣ်အတၢ်…

တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံလၢ အဒိၣ်အယိာ်

ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တချုးမၤတၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးခရံာ် အတၢ်ဟ့ၣ်လီၤအသးသမူ ဒီးတၢ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤအမုၢ်နံၤတဖၣ် လၢနွံစီဆှံအပူၤ အဆၢကတီၢ်, ပှၤတခီတၢၤလၢ အဃုမၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတဖၣ် နုာ်လီၤ ခးတဖြဲးကျိ ဒီးပှၤသံခံဂၤ ဖဲကီၢ်ဖရၣ်စ့ၢ်မုၢ်နုာ်ကလံၤထံးတကပၤ(southwest France), လၢပှၤဆါတၢ်ပှ့ၤတၢ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်စံးကတိၤသကိး အၢၣ်လီၤအီလီၤသကိးတၢ်ဝံၤ ပှၤမၤဆူၣ်မၤစိးတၢ်တဖၣ် ပျၢ်လီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ခဲလၢာ်ဘၣ်ဆၣ် ကိးတ့ၢ်ဝဲတဂၤ ဒ်သိးကမၤဝဲ ပှၤကညီအကတီၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဆၢကတီၢ်ဖဲန့ၣ်ပၢၤကီၢ်(Police) ပှၤအခိၣ်တဂၤ, လၢအမ့ၢ်အၣ်နိဘဲးထါ (Arnaud Beltrame)န့ၣ် သ့ၣ်ညါဝဲလၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်သနၢ်က့လၢ ပှၤတဆိကမိၣ်ဘၣ်တၢ်အပူၤ လၢအနီၢ်ကစၢ်အတၢ်ပာ်လီၤအသးဒၣ်ဝဲ ဟံးန့ၢ်အိၣ်တ့ၢ်ဝဲဒၣ် လၢပိာ်မုၣ်လၢပှၤကိးတ့ၢ်တဂၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤအၢပှၤသီတဖၣ် ပျၢ်လီၤကွံာ်ဝဲပိာ်မုၣ်န့ၣ်ဝံၤ လၢတၢ်ခးလိာ်သးကျိ ယၢ်ခီယၢ်ခီအဘၢၣ်စၢၤ ပှၤပၢၤကီၢ်ဂၤအံၤ ဘၣ်ဒိလၢ ကျိချံဒီးလၢခံန့ၣ် သံဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ခိၣ်နၢ်ပဒိၣ်ဖးဒိၣ်တဂၤလၢ အသ့ၣ်ညါ ပၢၤကီၢ်ပှၤအခိၣ်လၢအမၤပှၤဒူပှၤဃိၤအတၢ်မၤ ဒီးတူၢ်သံအသးအဃိ မၤလၤကပီၤကတိၤဒိၣ်အီၤ ခီဖျိ ယိၤ ၁၅:၁၃,“ပှၤမ့ၢ်ပာ်လီၤကွံာ် အသးသမူလၢအတံၤအသကိးအဂီၢ် ဒီးပှၤတအိၣ်ဘၣ်ဒီးတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံဒိၣ်န့ၢ် အဝဲန့ၣ် နီတဂၤဘၣ်.” ဒ်အမ့ၢ်ပှၤလၢအနာ်ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးခရံာ်အဃိန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤတဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးခရံာ် စံးကတိၤဝဲဆူ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်အအိၣ် ဖဲတၢ်အီၣ်သကိး ဟါတၢ်အီၣ်လၢခံကတၢၢ်ဝံၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.…