‘အိၣ်အ့စ့း’လၢ အမၤပှဲၤထီၣ်က့ၤဂံၢ်ဘါတခါ

ဖဲအဲၣ်ဒြူ(Andrew)ဒီး အပှၤဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် လဲၤဟးလၢကီၢ်က့ၣ်ညၣ်(Kenya) အ “safari -ဆၣ်ဖၣ်ရံၣ်” (တၢ်လဲၤကွၢ်ကီ ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအကရၢၢ်)န့ၣ်, အဝဲသ့ၣ်သးခုခိးကွၢ် ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအကလုၥ်ကလုၥ် လဲၤဆူ ကမါဆံးဖိတခါ ခဲအံၤခဲအံၤ လၢအအိၣ်ဖဲ ဟီၣ်ခိၣ်ကဝီၤန့ၣ်လီၤ. ကသ့ၣ်ထီကိၥ်(Giraffes), မဲၥ်တဲးလဲးမံၤ(တၤဖး)လၢအအိၣ်လၢကီၢ်မိၢ်ပှၢ်အၤဖြံၤကၤ(wildebeests), တၤဒိၣ်ထံ (hippopotamuses) ဒီးထိၣ်ဒ့ၣ်ထံ(waterfowl) တဖၣ်ခဲလၢၥ် လဲၤဆူထံလၢအမူအခီၣ်ထံးဂံၢ်ထံးအံၤ အအိၣ်လီၤ. ဖဲအဲၣ်ဒြူအိၣ်ခိးကွၢ်ဆၣ် ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် အတၢ်လဲၤအတၢ်ဟဲက့ၤန့ၣ် အဝဲဆိကမိၣ်ထီၣ်ဝဲလၢ “လံၥ်စီဆှံန့ၣ်လီၤဂၥ်ဒီး တၢ်ထီကတၢၢ်တဂၤအနိၣ် လၢဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလဲၤအီထံ” - တမ့ၢ်ထဲတၢ်အံးကွၢ်ဒီး တၢ်ကူၣ်သ့အဂံၢ်ထံးဘၣ်. မ့မ့ၢ် မဲးပျီထံထီၣ်ပၢၢ်လီၢ် (အိၣ်အ့စ့း)လၢ အမၤပှဲၤထီၣ်က့ၤဂံၢ်ဘါ, တၢ်လီၢ်ဖဲသးသမူအတၢ်လဲၤခဲလၢၥ် အပှၤကညီတဖၣ် မၤပှဲၤက့ၤအတၢ်သူ သးလၢထံန့ၣ်လီၤ.

အဲၣ်ဒြူအတၢ်ကွၢ်နီၣ်ဒီး အတၢ်ထံၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါကဒါက့ၤ ဘၣ်ဃးပှၤကွဲးထါစံးထီၣ်ပတြၢၤလၢ အကိးပှၤကညီလၢ အအဲၣ်ဖးတိၢ်ဖံးဃာ်န့ၢ် ယွၤကလုၢ်ကထါတဖၣ် လၢ “ပှၤလၢဘၣ်ဆိၣ်ဂ့ၤ,” မံၤတၢ်ကိးတခါလၢ လံၥ်စီဆှံလီၢ်လံၤတကတြူၢ် စူးကါပၥ်ဖျါ ကစၢ်ယွၤအတၢ်သိၣ်လိနဲၣ်လိဒီး အတၢ်မၤလိၥ်တဖၣ်လီၤ. စံး ၁:၃ ပာ်ဖျါဝဲ ပှၤလၢအဆိကမိၣ်ထံ ယွၤကလုၢ်ကထါထီဘိတဖၣ်…

ဃုထံၣ်န့ၢ်တၢ်အိၣ်ဘှံးလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအပူၤ

သးလၢတဂၢၢ်တကျၢၤ, ဟူးဂဲၤတဖၣ်န့ၣ် လၢတၢ်ထူးတၢ်တီၤ ဒီးတၢ်မၤနၢၤ တၢ်လၢ တၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤတဖၣ် အဖီခိၣ် တၢ်သးမံသုးမုာ် အလၢအပှဲၤ တအိၣ်ဝဲနီတဘျီဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီတထံၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်အုၣ်အသးသ့ဝဲဒၣ်လၢ ပှၤသးဝံၣ်တၢ်မံၤဟူသၣ်ဖျါ လၢသံတ့ၢ်လံတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. အတၢ်သးဝံၣ် အဲၣ်ဘၣ်(Albums) အဘ့ၣ် ၄၀ န့ၣ် ဘၣ် တၢ်ပာ်ဖျါလၢ ဘ့းဘီး (Billboard) တၢ်သးဝံၣ် အမုာ်ကတၢၢ်စရီအခီၣ်ထံး အယုၢ် ၁၀ အကျါ ဒီးနီၣ်ဂံၢ် ၁ တၢ်သးဝံၣ် တယုၢ်စူာ်စူာ်တဖၣ် အါယုၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲဟံးန့ၢ် အမါအါဂၤ ဒီးအါတက့ၢ် အတၢ်ဆၢကတီၢ်တဖၣ် လဲၤပူၤကွံာ်ဝဲဒၣ် လၢဘၣ်လီၤဃိာ်န့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်မၤန့ၢ်, မၤနၢၤတၢ်တဖၣ် အါမးအပူၤ တဘျီန့ၣ် ကအုကစွါဝဲဒၣ်လၢ “ယအိၣ်ဒီးသးလၢ တဂၢၢ်တကျၢၤ, တၢ်လၢယမၤနၢၤတသ့, တန့ၢ်နီတဘျီဒီး တမ့ၢ်လၢတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ, တၢ်ဆီဟံၣ်ဆီဃီ ဒီးတၢ်လၢအခီပညီတအိၣ်ဘၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. သးလၢ အတဂၢၢ်တကျၢၤအံၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒံး အဖၢမုၢ် လၢအပတီၢ်တပတီၢ်အပူၤ, ကအိၣ်တုၤဒၣ်လဲၣ် ယသံတစု” အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.…

ဘၤဘူတၤအုးဖးဒိၣ်တဒု, ကသ့ၣ်ယီၤတဒု ဒီးယၤ

ကၠဲး(Jack)သ့ၣ်ညါ ကဘၣ်ဆီလီၤပာ်လီၤ လ့ၣ်မ့ၣ်အူ လၢကျဲအဘၣ် ဘၣ်လီၤ. လၢခွံနံၣ်အတီၢ်ပူၤ, တၢ်ဆီလီၤပာ်လီၤ လ့ၣ်မ့ၣ်အူကဟၣ်လၢ အတွံၢ်လ့ၣ်မ့ၣ်အူ လၢဝ့ၢ်အံၣ်တဲၣ်ဟး (Uitenhage), အဲဖြၤကၤကလံၤစိးသန့န့ၣ်, အဝဲတမၤကမၣ်ဝဲနီတစုဘၣ်.

ကၠဲး မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး ခၠၣ်ကမၣ် ဘၤဘူ (Chacma Baboon) တၤအုးဖးဒိၣ်တဒုန့ၣ်လီၤ. အဝဲဘၣ်တၢ် ကဟုကယာ်အီၤ လၢကၠ့(မ)(စ)ဝဲး(ဒ)(James Wide) လၢအနဲၣ် လ့ၣ်မ့ၣ်အူကျဲအဃိ, အဝဲမၤစၢၤကဒါက့ၤ ကၠ့(မ)(စ) န့ၣ်လီၤ. ကၠ့(မ)(စ)ဝဲး(ဒ) လီၤမၢ်ကွံာ် အခီၣ်ခံခီလၢာ်, ဖဲလၢအလီၤဃံၤလၢ လ့ၣ်မ့ၣ်အူသိလ့ၣ် အမဲာ်ညါန့ၣ်လီၤ.

အဝဲသိၣ်လိ ကၠဲး ဒ်သိးကမၤစၢၤအီၤ, ဒီးကွၢ်ထွဲ ဟံၣ်ကပိာ်ကပၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးတယံာ်ဘၣ်ဒီး ဒ်သိး ကၠဲးမၤစၢၤအီၤလၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ, ဃုာ်စ့ၢ်ကီးဒီး တၢ်ဆီၣ်ထီၣ်ဆီၣ်လီၤ စုဟံး ဒ်သိး ကဆှၢလ့ၣ်မ့ၣ်အူအကျဲအကျိၤ ဒ်တၢ်ပနီၣ်ပာ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.

လံာ်စီဆှံတဲဘၣ်ပှၤလၢ ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအဂၤတဒု လၢအမၤစၢၤပှၤတဂၤ, လၢကျဲလၢ အလီၤကမၢကမၣ်, လၢအမ့ၢ် စီၤဘံးလၣ် အကသ့ၣ်ယီၤလီၤ. စီၤဘံးလၣ် မ့ၢ်ဝံတဂၤ…

တၢ်သ့ထံၣ် တၢ်လၢအလိၣ်တမံၤ

ယပၢ်အသးသမူတချုးဟးထီၣ်ကွံာ် တဘျုးသီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်, သရၣ်မုၣ် ကွၢ်ပှၤဆါတဂၤ ဟဲနုာ်လီၤဆူဒၢးပူၤဒီး သံကွၢ်ယၤ မ့ၢ်အကလူၤန့ၣ် ယပၢ်အခၣ်ဆူၣ်ကသ့ဧါန့ၣ်လီၤ. ဖဲရၤဃ့လး လူၤယပၢ်အခၣ်ဆူၣ် ကပုာ်လူးကဖီလီဖိ အဆၢကတီၢ် မၤဆှဲထီၣ် အတၢ်ကတိၤ “ပှၤသးပှၢ်လၢ အနံၣ်အလါဒ်သိးအံၤတဖၣ်, သးအိၣ် မၤကဆှဲကဆှီဒီး လူၤအခၣ်ဆူၣ် ကိးမုၢ်န့ၤဒဲး”န့ၣ်လီၤ. ရၤဃ့လး မ့ၢ်ပှၤလၢ အသ့ထံၣ်တၢ်လၢအလိၣ် ဒီးလၢ အနီၢ်ကစၢ် တၢ်သူၣ်ဂ့ၤသးဝါအပူၤ ဖံးတၢ်မၤတၢ်တဖၣ် ပာ်ဖျါဝဲ တၢ်အဲၣ်သးကညီၤတၢ်, အိၣ်ဒီးအသူးအသ့ၣ် ဒီးလၢတၢ်ယူးယီၣ်ပာ်ကဲပှၤဂၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အဲၣ်ကဟုကယာ် ကပုာ်လုးကဖီလီဖိ လၢအမၤဝဲဒၣ်န့ၣ် ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤယၤ လၢယတံၤသကိးမုာ် ကၠူလံၣ် (Julie) လၢအခဲၣ်န့ၢ်ဒံးဒၣ်ဝဲ အမိၢ်သးပှၢ်, အစုမ့ၣ်ခီၣ်မ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢ အမိၢ်သးပှၢ် အတၢ်ဖျါဃံဖျါလၤ လၢအဂီၢ် မ့ၢ်တၢ်အကါအဃိန့ၣ်လီၤ.

မၤတၢ်အဆၢဒိၣ် ၉ စံးဘၣ်ပှၤ, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ်အပျဲၢ်အဘီၣ်တဂၤ လၢအမံၤမ့ၢ် “ နီၢ်ဒီၢ်ကါ” (ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီးလၢ နီၢ်တဘံၤသါ)န့ၣ် မ့ၢ်ပိာ်မုၣ်လၢ အပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်အဲၣ်သူၣ်ကညီၤတၢ် ခီဖျိတၢ်ဆး ဆ့ကူဆ့ကၤတဖၣ်…

တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ပနီၣ်တမံၤစ့ၢ်ဧါ

တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ် လၢတၢ်ဟ့ၣ်ထီၣ် ဖျါလၢဂ့ၤဝဲဒီး မ့ၢ်တၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလၢ, တၢ်လၢ ဖံထၢၣ်(Peter) လိၣ်ဘၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲဘၣ်တၢ်ဆိကတီၢ်လၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤဝံၤ အလီၢ်ခံ, သးစၢ်ထဲတဂၤဧိၤ လၢအဃုကျိၣ်ဃုစ့ လၢအဟံၣ်ဖိဃီဖိ, လၢတၢ်မုၢ်လၢ်လၢာ်, ဃ့ထုကဖၣ် လၢကဒိးန့ၢ်တၢ်မၤအသီတခါ အဂီၢ်လီၤ. အတံၤသကိး တဲဘၣ်အီၤလၢ “တၢ်အံၤ, မ့ၢ်နီၢ်နီၢ် ကစၢ်ယွၤစံးဆၢတၢ်လၢနဃ့ထုကဖၣ်န့ၣ်လီၤ”.

ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲလၢ အဖးဘၣ်ဝဲ လံာ်အုၣ်သးလၢ ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ် လၢပှၤမၤတၢ်ဖိ ကြၢးဒိးန့ၢ်ဝံၤန့ၣ်, ဖံထၢၣ်တဂၤ ကလၢာ်ဘၣ် တၢ်လၢ အတညီတဘှါန့ၣ်လီၤ. ခီပနံာ် တ့ၢ်နုာ်လီၤ ကျိာ်စ့လၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ လၢအဘၣ်တၢ်သးဒ့ဒီ ဒီးအိၣ်ဒီးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ လၢတၢ်အီၣ်ကျိၣ်အီၣ်စ့လီၤ. လၢခံကတၢၢ်, လၢတၢ်သးတမုာ်အပူၤ ဖံထၢၣ်သမၢကွံာ် တၢ်မၤအံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲ တဲဘၣ်ယၤလၢ “ယနာ်လၢ ကစၢ်ယွၤသးအိၣ်လၢ ယကမၤတၢ်လၢ အလိၤဝဲဘၣ်ဝဲ”လီၤ. “အလီၢ်အိၣ်လၢ ထဲဒၣ် ယကအိၣ်ဒီးတၢ်နာ်လၢ အဝဲကမၤပှဲၤတၢ်လၢ ယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.”

ဖံထၢၣ်အတၢ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်လၢအဘၣ်ထွဲဒီး စီၤဒၤဝံးအတၢ်သဂၢၢ်လိာ်သးဒီး စီၤစီလူးလၢ…

စံးကတိၤကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ် ကိးမုၢ်နံၤဒဲးတက့ၢ်

လၢတၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်စံးဆၢတၢ်(interview)တမံၤအပူၤ, ပှၤဒ့တၢ်အူတၢ်တဂၤလၢ အစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤခရံာ်န့ၣ် သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲ အကတီၢ်တဖၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်စံးဘၣ်အီၤ ဒ်သိး “ကဆိကတီၢ်တၢ်စံးကတိၤသကိး ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်” အိၣ်ဝဲဒၣ်အါဘျီန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်. လၢတၢ်ဆိကမိၣ်အဂီၢ် ပှၤစံးဘၣ်အီၤ, အဝဲမ့ၢ် ဆိကတီၢ် အတၢ်စံးကတိၤဘၣ်ထွဲဒီး အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤ မ့ၢ်ဒၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဃိလီၤ တထံၣ်အံၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် ပှၤဒ့တၢ်အူတၢ်ကရူၢ်ဖိတဖုအံၤ အမံၤကဟူထီၣ်သါလီၤအါထီၣ် ဒီးကမၤန့ၢ် အါထီၣ် ကျိာ်စ့ ဒ်သိးကဟ့ၣ်မၤစၢၤ လုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ ပှၤဖှီၣ်ဖိယာ်ဖိကသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဆိကမိၣ်ထီၣ်ဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲး ဝံၤစံးဝဲဒၣ်, “တၢ်ဂ့ၢ်မိၢ်ပှၢ်လၢ ယသူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတၢ်အံၤ ဒ်သိးလၢယကဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလီၤ ယတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်ဘၣ်နီတမံၤ လၢယကအိၣ်ဘှ့ၣ်အိၣ်ဘှီၣ်အဂီၢ်”န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲဒၣ် “အမူဒါလၢ အကဲၤကီၢ်ထီၣ်တမံၤအံၤ မ့ၢ်ဒၣ် ကဘၣ်ဟ့ၣ်ခီဟၣ်နီၤလီၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်”န့ၣ်လီၤ.

ပှၤတၢ်မၢဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်မၤအသးလၢ တၢ်မၤပျံၤမၤဖုးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ကစီၣ် ဒ်သိးလိာ်အသးဒီး တၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. မၤ ၅:၁၉-၂၀ ပာ်ဖျါဝဲ တၢ်မၢဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်တ့ၢ်နုာ်ဆူဃိာ်ပူၤဒီး လၢတၢ်ကမၢကမၣ်အပူၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤပူၤဖျဲးလၢ…

တၢ်ထုကဖၣ်လၢ တၢ်အဆၢကတီၢ်ကီခဲတဖၣ်

ရၢးစဲ(လ)မိ (Russell Moore)လၢအမ့ၢ်ပှၤကွဲးလံာ် ဒီးပှၤကူၣ်သ့လၢ ယွၤဂ့ၢ်ပီညါ, ပာ်ဖျါထီၣ် အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး လၢတၢ်ဘှ့ၣ်ဘှီၣ်လီၤဆီ လၢရၢးရှၣ်(Russia)ဖိၣ်ဃဲအိၣ်ဆိးလီၢ်, ဖဲအဝဲလုၢ်ဖိအဖိခွါဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢခံ, ပှၤတဂၤ ဘှါဆှဲဝဲလၢ လၢဖိသၣ်တဖၣ် ဆိကတီၢ် တၢ်ဟီၣ်မၤသီအကလုၢ် မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် မၤလိန့ၢ်တၢ်လၢ မတၤတဂၤမး တမၤဆၢက့ၤတၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် အတၢ်ဟီၣ်သီၣ်ထီၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.

ဖဲပကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ် တၢ်အကတီၢ်ကီခဲတဖၣ်, ပဝဲစ့ၢ်ကီး ပကကလၢၢ်ဘၣ်လၢ မတၤတဂၤမး တဒိကနၣ်ပှၤန့ၣ်ဘၣ်. ဒီးတၢ်အနးကတၢၢ်တခီ, ပကကလၢၢ်ဘၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်လဲာ် တဒိကနၣ် ပတၢ်ကိးထီၣ်ဃ့ထီၣ်, တထံၣ် ပမဲာ်ထံမဲာ်နိဘၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲမၤဆၢက့ၤတၢ်လီၤ. လၢတၢ်အံၤအဃိ ပလိၣ်ဘၣ် ကျိာ်လၢ တၢ်သကွံၢ်ကညးဒီး ကိးသတြီထီၣ်, လီၤလီၤဆီဆီ လၢလံာ်ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤကွဲးထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ဃ့သကွံၢ်ကညးတၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤစၢၤအဂီၢ် ဃုာ်စ့ၢ်ကီးဒီး တၢ်ကိးသတြီထီၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်အိၣ်သး ဆူအအိၣ်လီၤ. ဖဲလံာ်ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၆၁, စီၤဒၤဝံး ဟဲစိာ် အတၢ်သကွံၢ်ကညး ဒီးတၢ်ကိးသတြီထီၣ် လၢတၢ်ဘၣ်တ့ကစၢ်အမဲာ်ညါ, စးထီၣ်တၢ်အံၤ, “တုၤယသး…

ထံမူ

အဲၣ်ဒရံယၣ်(Andrea)အတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤလၢဟံၣ်ပူၤဃီပူၤန့ၣ် တၢ်အိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤ တအိၣ်ဝဲဒၣ်အဃိ ဖဲအသးအိၣ် ၁၄ နံၣ်န့ၣ်, အဝဲအိၣ်ဟးထီၣ်လၢဟံၣ်, ဃုတၢ်ဖံးတၢ်မၤ ဒီးအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢ အတံၤသကိးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဆၢဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ, ဟ့ၣ်မၤစၢၤတၢ်လၢ နီၢ်သးအဂီၢ်အဃိ လၢခံန့ၣ် လဲၤအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်ဒီးပိာ်ခွါတဂၤ လၢအဒုးသ့ၣ်ညါ အဲၣ်ဒရံယၣ် လၢတၢ်စူးကါကသံၣ်မူၤဘှိးတဖၣ် ဒ်သိး ကအီထွဲဃုာ်ဒီး သံးလၢအညီနုာ်အီတ့ၢ်လံန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးမ့ၢ်ဂ့ၤ, ကသံၣ်မူၤဘှိး ဒီးသံးဧိၤဂာ်ဧိၤ လၢအသူစူးကါဝဲတဖၣ်န့ၣ် တမၤမံသူၣ်မုာ်သးအီၤ လၢ အတၢ်ဆၢဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်အဂီၢ်ဘၣ်. အဝဲလူၤဃုထံၣ်န့ၢ်ဘၣ် တၢ်လၢကမၤမံသူၣ်မုာ်သးအီၤအဂီၢ် အါနံၣ်အါလါ လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤ အလီၢ်ခံန့ၣ် အဝဲထံၣ်လိာ်အသးဒီး ပှၤလၢ အစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ် လၢဟဲဆူအအိၣ်ဒီး မၤစၢၤအီၤ ဒ်သိး ကဃ့ထုကဖၣ်တၢ်လၢ အဲၣ်ဒရံယၢၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တဘျုးလါလဲၤပူၤကွံာ် ဝံၤအလီၢ်ခံ, ဒီးအကတၢၢ်န့ၣ် အဝဲဃုထံၣ်န့ၢ်ဘၣ်ဝဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, လၢအကဒုးဘျဲးအီၣ်ဘျဲးအီအီၤ တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ လၢအသးသူ, ဆၢဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.

ရှၤမရံမုၣ် လၢကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဃ့အီၤထံလၢ ယၤကိာ်ထံပူၤတဂၤစ့ၢ်ကီး ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ…

တၢ်ဆီၣ်လီၤသး အမုၢ်နံၤ

တလီၢ်လီၢ်, ယဘၣ်တၢ်မၤသးခုယၤလၢ မုၢ်နံၤလၢတၢ်ဟးကသုၣ် လၢပှၤကမျၢၢ်တဖၣ် ဟဲပာ်ဖျါထီၣ်သး လၢအတမ့ၢ်ဘၣ် တၢ်ပျၢ်ရူပျၢ်တ့ အနံၤန့ၣ်ဘၣ် န့ၣ်လီၤ. ထဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ တလါဧိၤအံၤ, အိၣ်ဒီးမုၢ်နံၤတဖၣ် ဒ်အမ့ၢ် ကိၣ်ဘၢပံာ်ပံာ်အမုၢ်နံၤ(Sticky Bun Day), တၢ်ယူၢ်လီၤနးအမုၢ်နံၤ(Sword Swallowers Day), တုၤဒၣ်လဲာ်လၢ တၢ်ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးလၢ ထွံၣ်တဒုအကိၣ်ဘံၣ်စကံးအမုၢ်နံၤ(Dog Biscuit Appreciation Day)န့ၣ်လီၤ. တနံၤအံၤ, တၢ်ပာ်ပနီၣ် ကဒီးနံၤသီလၢအမ့ၢ် တၢ်ဆီၣ်လီၤသးအမုၢ်နံၤလီၤ. ပှၤကိးဂၤပာ်ပနီၣ် တၢ်အံၤ ဒ်တၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါတမံၤ, ဒီးတၢ်ဆီၣ်လီၤသး မ့ၢ်တၢ်လၢအကြၢးဝဲဘၣ်ဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲး လၢတၢ်ကဘၣ်မၤအီၤ မူးပွဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်လီၤသးစဲအပူၤ, တၢ်အံၤထီဘိ တမ့ၢ်တၢ်လၢ အဘၣ်တၢ်ပာ်ဒိၣ်အီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဆီၣ်လီၤသး ဘၣ်တၢ်ဆိကမိၣ်အီၤ ဒ်အမ့ၢ် တၢ်ဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်တမံၤ, လၢအတမ့ၢ် တၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါတမံၤ လၢစိၤဆၢကတီၢ်လၢအပူၤကွံာ်, လၢတၢ်ပာ်ထီၣ်ထီသး မ့ၢ်တၢ်လၤကပီၤလၢတၢ်အံၤအလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ပာ်ဒိၣ်သးလၢ နီၢ်တဂၤအတၢ်မၤနၢၤတဖၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢ ပှၤမုၢ်လၢ်ဘၣ်အီၤ ဒီးဃုထံၣ် တၢ်ကသုးထီထီၣ် အလီၢ်အလၤ, လၢအတအိၣ်ဒီး တၢ်ကထိၣ်ဖုၣ်လီၤသး…

ဟံးဃာ်ပၢဃာ် နသူၣ်နသးတက့ၢ်.

ပှၤကူၣ်သ့လၢတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဒွး အၣ်ဘြၣ်ဟၣ်ဝဲ(လ)(ဒ),(Abraham Wald)မ့ၢ်ပှၤဟၣ်က့ၣ်ရံၣ်ဖိ( Hungarian) ဒီး လဲၤတုၤဆူ ကီၢ်အမဲရကၣ် ဖဲ ၁၉၃၈ နံၣ်တဂၤအံၤန့ၣ် ဟ့ၣ်လီၤအတၢ်သ့တၢ်ဘၣ် လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ဒုးတၢ်ယာ်ဖးဒိၣ် ခံဘျီတဘျီအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လၢ သုးဂ့ၢ်ဝီၤတဖၣ် လၢကွၢ်ဃုကျိၤကျဲတဖၣ်လၢ တၢ်ကဒီတဒၢ ဒုၣ်ဒါအတၢ်ခးလီၤတဲာ် ကဘီယူၤအဂီၢ်န့ၣ် ဃ့ဝဲ ဝဲ(လ)(ဒ) ဒီးအတံၤသကိးတဖၣ်လၢ မၤသကိးတၢ် ဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်ဃုပာ်ဖှိၣ်ဃုနၢ်ပၢၢ် နီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးစရီပတီၢ်တဖၣ်အကရူၢ်ဖိ ဒ်သိးလၢ ကဃုထံၣ်န့ၢ်ဘၣ် ကျိၤကျဲအဂ့ၤကတၢၢ်တဖၣ် လၢတၢ်ကဒီတဒၢ သုးကဘီယူၤတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်စးထီၣ် လူၤကွၢ်ဃိထံ ကဘီယူၤတဖၣ်လၢ အဟဲက့ၤတုၤလၢ တၢ်ဒုးပျီတဖၣ်အလိၤ ဒ်သိး ကသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲ တၢ်လီၢ်လၢဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးဟးဂီၤအလီၢ်အါကတၢၢ်ကမ့ၢ်ဖဲလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ကဘီယူၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီး ဟးဂီၤဝဲဒၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါဝဲ တၢ်လီၢ်လၢ ကဘီယူၤလိၤ တၢ်ခးဘၣ်ဒီး တလီၤတဲာ်ဟးဂီၤဝဲဒၣ်ဘၣ်ဒီး ဟဲက့ၤတုၤကဒါက့ၤတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ထံၣ်လီၤဆီလၢ ဝဲ(လ)(ဒ) ဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်စံးပတြၢၤတမံၤန့ၣ်လီၤ. ဝဲ(လ)(ဒ) နၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ် ကဘီယူၤတဖၣ် လၢ ဘၣ်တၢ်ခးလီၤတဲာ်န့ၣ် ပှၤဃုထံၣ်န့ၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢအလိၣ်ကတၢၢ် ဒ်သိးတၢ်ကမၤဂ့ၤမၤအါထီၣ် ကတီၤဒီသဒၢ…