တူၢ်လိာ်တၢ်ပၢဆှၢနဲၣ်ကျဲ
ဖဲယတံၤသကိး မ့းၡဲလ် (Michelle) သိၣ်လိယဖိမုၣ်လၢတၢ်ဒိးကသ့ၣ်, ဒီးပဆၢထၢၣ်လၢဘုဖီကပၤ အဆၢကတီၢ် ကလံၤအစိနၢမူဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ဖံးဘ့ၣ်, ဒီးဘုကၠူၣ်အစိလီၤ. မ့းၡဲလ်အကသ့ၣ်ယီၤဝါဖိ အိးထီၣ်အကိာ်ပူၤ ဖဲအဝဲဒုးနဲၣ် တၢ်ကပာ်ကသ့ၣ်အထးအ့ၣ် လၢအမဲတဖၣ်အလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ. အဝဲထုးခီကသ့ၣ်ထးအ့ၣ်ပျံၤဆူ ကသ့ၣ်အနၢ် ဒီးမ့းၡဲလ် ပာ်ဖျါဆှဲဝဲ တၢ်လၢကသ့ၣ်အထးအ့ၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ် လၢၦၤဒိးကသ့ၣ်တဖၣ် ဒ်သိးကမၤဃၢထီၣ်ကသ့ၣ် ဒီးကဃၣ်အတၢ်လဲၤဆူ စုစ့ၣ် စုထွဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ကသ့ၣ်တဒုအထးအ့ၣ်န့ၣ် လီၤဂာ်ဒီးၦၤကညီအပျ့ၤႇ မ့ၢ်တၢ်အဆံးဘၣ်ဆၣ် အကါဒိၣ်ဝဲလီၤ. ခံမံၤလိာ်န့ၣ် စိကမီၤဒိၣ်ဘၢလၢတၢ်အဒိၣ်, ဒီးအဂံၢ်ဆူၣ်ဘါဆူၣ်အလိၤ - ယၤ ၃:၃, ၅ ပာ်ဖျါဝဲ ကသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကသ့ၣ်ထးအ့ၣ်, ဒီးလၢပတၢ်စံးတၢ်ကတိၤတဖၣ်အဂီၢ် ပျ့ၤမ့ၢ်တၢ်လၢစိကမီၤ ဒိၣ်ဘၢဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ.
ပတၢ်ကတိၤတဖၣ် လဲၤဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်လီၢ်ကိးကပၤဒဲးသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၉ စံးဘၣ်ပှၤ “ပဆိၣ်ဂ့ၤယွၤ ပၢ်တဂၤန့ၣ်လၢအီၤႇ ဒီးပဆိၣ်အၢၦၤကညီ လၢ အဘၣ်တၢ်တ့အီၤဒ်ယွၤအက့ၢ်အဂီၤ အသိးႇ လၢအီၤလီၤ” န့ၣ်လီၤ. လူၤ ၆:၄၅ အပူၤ…
တၢ်လီၤကမၢကမၣ်တဖၣ်အယွၤ
ခဝ့ရှၢၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးဘျီၣ်ရိဖှိၣ် လီတၢ်ကပီၤဘၣ်တၢ်မၤစှၤလီၤ, ဒီးပဝဲဖၠၣ်စိမိၤကၠိဖိလၢအကထိတဖၣ် ဆုးလီၤပခိၣ် ဖဲၦၤဆှၢတၢ်ထုကဖၣ်, ဆှၢၦၤလၢတၢ်ဟ့ၣ်လီၤအးလီၤသး အတၢ်ထုကဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤလၢအသးကလၢၢ်ဘၣ်ဒ်သိး ကဘၣ်လဲၤမၤ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤမံးၡၢၣ်တဖၣ်အဂီၢ် အဝဲကွဲမုာ်လၢ ကဘၣ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်ဝဲအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ယသ့ၣ်ညါထွဲလၢ ယတံၤသကိးမုၣ် လ့(န)နဲး (Lynette) ဂဲၤဆၢထၢၣ်လၢ အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒီး ယသ့ၣ်ညါ အဝဲအၢၣ်လီၤဝဲလၢ ကလဲၤအိၣ်ဆိး ဒီးမၤတၢ်လၢ ကီၢ်ဖံလပ့ (Philippines) န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်ယဲဒၣ်အံၤ ယတအဲၣ်ဒိးဂဲၤဆၢထၢၣ်ဘၣ်. မ့ၢ်လၢယထံၣ် တၢ်လိၣ်တဖၣ်အါမးလၢကီၢ်အမဲရကၤအပူၤအဃိ, ယသးအိၣ်ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလီၤ ကစၢ်ယွၤအတၢ်အဲၣ် ဖဲဒၣ် ထံကီၢ်လၢယအိၣ်ဖျဲၣ်, ဒိၣ်ထီၣ်ဘၣ်တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်အနံၣ်တဆံပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ် ယက့ၤအိၣ်ဆိးလၢ ကီၢ်ဘြံၢ်တ့ၣ် (Britain), ဒီးဃုထံၣ်ၦၤတဖၣ်လၢယွၤဟ့ၣ်ယၤ ဒ်သိးအကကဲထီၣ် ၦၤလၢယဃၢၤတဖၣ် လၢယကမၤယွၤအတၢ်မၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲယသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ, ကစၢ်ယွၤကွဲမုာ်ယၤ ဆူတၢ်လီၢ်အဂၤ, လၢအလီၤဆီလိာ်ဒီး တၢ်လီၢ်လၢယမၤတ့ၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဒီး ယတၢ်ပာ်သးဘၣ်ထွဲဒီး ယကအိၣ်မူ တၢ်အိၣ်မူဒ်လဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ်ဆီတလဲကွံာ်ဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးမၤတၢ် လၢအလီၤကမၢကမၣ် လၢၦၤလၢအထံၣ်လိာ်သးဒီးအီၤတဖၣ်, ပၣ်ဃုာ်လၢ ၦၤဖီၣ်ညၣ်တဖၣ် လၢအကိးဝဲ ဒ်သိးပှၤကပိာ်အခံအဂီၢ် အမဲာ်ညါန့ၣ်လီၤ.…
တၢ်သူၣ်ကညီၤသးကညီၤအတၢ်မၤ
ဘဲလရံၣ် (Valerie) န့ၣ် အဟုးအသးဟးဂီးလီၤတဲာ် အါလါဝံၤအလီၢ်ခံ ပာ်လီၤအသးလၢ ကဆါကွံာ်အတၢ်ဖိတၢ်လံၤ အလီၢ်လံၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤတ့ဘှီတၢ် ကၠဲၢ်ရၢၣ် (Gerald) လၢ အအိၣ်ယံၤစှၤမံးလာ်တဂၤႇ လၢတၢ်သးဆူၣ်အပူၤ ၦ့ၤဝဲဖိသၣ်အလီၢ်မံစုာ် လၢအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ် ကၠဲၢ်ရၢၣ်အမါကတိၤသကိးတၢ်ဒီးဘဲလရံၣ် ဒီးသ့ၣ်ညါထွဲလၢ ဘဲလရံၣ် အတၢ်လီၤမၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲနၢ်ဟူဘၣ်ဝဲ ဘဲလရံၣ်အတၢ်ဂ့ၢ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး ကၠဲၢ်ရၢၣ် ပာ်လီၤအသးလၢ ကသူက့ၤဖိသၣ်လီၢ်မံစုာ်အံၤဒီး တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် “တၢ်သ့ၣ်နီၣ်” တမံၤလၢ ဘဲလ်ရံၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တနွံပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ် လၢမဲာ်ထံဒီးမဲာ်နိအပူၤ ကၠဲၢ်ရၢၣ် ဟဲဟ့ၣ်ဝဲ ဘဲလရံၣ် လၢခးဆ့ၣ်နီၤထီဃံလၤ တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ် ဘဲလရံၣ် စံးဝဲ “ၦၤလၢအဂ့ၤ အိၣ်ဒံးဝဲမးလဲၣ်, ဒီးတၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်အုၣ်သးလီၤ.”
ဒ်ဘဲလရံၣ်အသိး နီၢ်ရူၤသး ဒီးနီၢ်နၤဧမံ လဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်လီၤမၢ်ဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နၤဧမံ အဝၤဒီး အဖိခွါခံဂၤသံဝဲ ဒီး, ရူၤ ၁:၁-၅ ပာ်ဖျါ အဝဲဒၣ်ဒီး အဒဲၣ်မုၣ်နီၢ်ရူၤသးန့ၣ် ၦၤကန့ၢ်သါတၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ၦၤလၢကကွၢ်ထွဲ, လုၢ်အီၣ်လုၢ်အီအဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ တအိၣ်လၢၤဘၣ်.…
ယတမ့ၢ်ၦၤနီတဂၤဘၣ်. နမ့ၢ်မတၤလဲၣ်
ထါအိၣ်တယုၢ် စးထီၣ်ဝဲလၢ “ယတမ့ၢ်ၦၤနီတဂၤ နမ့ၢ်မတၤလဲၣ်” ဒီးထါအပူၤန့ၣ် ပှၤကွဲးထါ အဲမလ့ၣ် ဒ့းက့ၣ်စၣ် (Emily Dickinson) လၢတၢ်ကလီာ်ကလာ်အပူၤ တၤဝဲဒၣ် ကယဲၢ်ပှၤကညီ အတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢးတဖၣ်, လၢပှၤအဲၣ်ဒိးကဲထီၣ် “ၦၤတဂၤဂၤ”အဂီၢ်, ဒီးအလီၢ်န့ၣ် ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲ ပှၤလၢအတမ့ၢ်တၢ်နီတဂၤ သးခုသးမုာ်ဝဲလၢ အတၢ်သဘျ့အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ထါအဖျၢၣ်တဖၣ်န့ၣ် “တၢ်ကမ့ၢ် ၦၤတဂၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ် လီၤကၢၣ်ထဲလဲၣ်. တၢ်မံၤဟူသၣ်ဖျါန့ၣ် လီၤဂာ်ဒ်ဒ့ၣ်ဖိလၢမၤသီၣ် အကလုၢ်, ဒ်သိးပှၤကသ့ၣ်ညါအိၣ်ဝဲဖဲလဲၣ်. အတၢ်ပာ်သးကဖၢလၢ ဒီးတၢ်ကျဲးစၢၤလၢအဃု ပှၤကဆိကမိၣ်ဒိၣ်အီၤန့ၣ်, လီၤဂာ်ဒ် တၢ်ယီၤအကတီၢ်လၢ အယံၢ်ဝဲထီဝဲ” န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ်တၢ်သဘျ့ လၢတၢ်ပျဲပူၤကွံာ် တၢ်အဲၣ်ဒိးကဲထီၣ် “ၦၤတဂၤဂၤ”န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤ ၦၤတၢ်မၢဖိစီၤပီလူး အတၢ်အုၣ်သး လၢကျဲတနီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. တချုးလၢ စီၤပီလူးထံၣ်လိာ်သးဒီး ကစၢ်ခရံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် အဝဲအိၣ်ဒီး နီၢ်ဂံၢ်စရီဖးထီႇ လၢတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအတၢ်အုၣ်ကီၤ, ၦၤအတီၤ အပတီၢ်, လၢအလီၤထုးန့ၢ်ပှၤသးအဃိ, ဖံလံးပံၤ ၃:၄ ပာ်ဖျါဝဲလၢ “ယသန့ၤယသးလၢ တၢ်ဖံးတၢ်ညၣ် အပူၤ အလီၢ်အိၣ်ဝဲလီၤ.....…
ကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ထီဒုၣ်ထီဒါယၤ
အပူၤကွံာ် အမဲရကၤအကီၢ်ခိၣ်, ယူလစံ(စ) အဲး(စ) ကရၢး (Ulysses S. Grant) န့ၣ် ကျိၣ်စ့လၢ အပာ်ဖှိၣ်ဃာ်ဝဲ အါနံၣ်အါလါအပူၤတဖၣ် ဘၣ်တၢ်လံၣ်အိာ်လီၤအီၣ်ဝဲဒၣ် လၢအၦၤမၤသကိးတၢ် လၢပနံၣ်ကၤတၢ်မၤအပူၤအဃိ, စံးဝဲဒၣ်လၢ “မုၢ်တဂီၤအံၤ ယဆိကမိၣ်လီၤယသး လၢယအိၣ်ဒီး ကျိၣ်စ့အါမးဘၣ်ဆၣ်, ခဲအံၤစ့တဒီလၣ်ဒၣ်လဲာ် တအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ် ယတသ့ၣ်ညါလီၤယသးဘၣ်.” လါတဖၣ်ပူၤကွံာ်ဝံၤအလီၢ်ခံ ကရၢး ဒိးန့ၢ်ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါ လၢၦၤကူစါတန့ၢ်လၢၤဘၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်အဂီၢ်, ၦၤကွဲးလံာ် မးထွ့(န) Mark Twain ဟ့ၣ်ကူၣ်အီၤ လၢကစဲကျံးထုးထီၣ် အသးသမူအတၢ်လဲၤခီဖျိ နီၢ်ကစၢ်တၢ်ကွဲးနီၣ်အဂီၢ် အဝဲတူၢ်လိာ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. တချုးသံ, တနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ကွဲးဝံၤဝဲန့ၣ်လီၤ.
လံာ်စီဆှံစံးဘၣ်ၦၤလၢ ၦၤအိၣ်ဝဲတဂၤ, လၢအဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဂ့ၢ် န့ၣ်လီၤ. ၁မိၤ ၃၇:၃၃ ပာ်ဖျါထီၣ် စီၤယၤကိာ် နာ်ဝဲဒၣ်လၢ အဖိခွါစီၤယိၤသး ဘၣ်တၢ်အ့ၣ်ဖှီလၢဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအၢသီဒိၣ်မးတဒုန့ၣ်လီၤ. အဖိခွါစီၤစူၤမ့းအိၣ်စ့ၢ်ကီး ဘၣ်တၢ်ဖီၣ်ထၢနုာ်လၢဃိာ်ပူၤ လၢထံဂၤကီၢ်ဂၤ, ဒီးစီၤယၤကိာ် ပျံၤတၢ်လၢအဖိခွါစီၤဘံၣ်ယၤမံၣ် ကဘၣ်တၢ်ဟံးန့ၢ် လၢအအိၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. မၤသးဒ်န့ၣ်ဒီး,…
တၢ်သူၣ်ကညီၤသးကညီၤလၢ အတလၢကွံာ်တၢ်
ၦၤဆါ ‘တၢ်အီၣ်-အီၣ်ဘၣ်လၢအချ့’ အကျး ၦၤမၤတၢ်ဖိ ကဲၣ်ဘ့ၣ်ဖီး(Kevin Ford)န့ၣ် လၢ ၂၇ နံၣ် အတီၢ်ပူၤ မၤတၢ်မၤ တလီၤဟိနီတသီဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲဘံၢ်ဒံၢ်အိၣ် (video) အတၢ်ဒုးနဲၣ်ဘၣ်ဃးဒီး အဝဲအတၢ်ဆီၣ်လီၤသးဒီးစံးဘျုးဝဲ လၢအဒိးန့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ဆံးဖိ လၢတၢ်မၤလၤကပီၤက့ၤ အမၤတၢ်နံၣ် လၢအဆံတဖၣ်အဂီၢ်အဃိန့ၣ်ဝံၤဒီး ၦၤဂီၢ်မုၢ်လၢအကထိတဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ဒ်သိးကဒုးနဲၣ် တၢ်သးအိၣ်ဘၣ်အီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတနွံဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤ တၢ်ဃုစ့တၢ်မၤဘူၣ်ထီၣ်ဘး ဒီလၣ် ၂၅ဝ,ဝဝဝ န့ၣ်ဒီး အဝဲစံး “တၢ်အံၤမၤသးဒ်တၢ်မံမီၢ်, တၢ်မံမီၢ် လၢအလၢထီၣ်ၦဲၤထီၣ်ဝဲတမံၤ” န့ၣ်လီၤ.
စီၤပၤယဟိၤယါခံၣ်, ယူဒၤအစီၤပၤလၢဘၣ်တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်အီၤ မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးၦၤတဂၤ လၢအဒိးန့ၢ် တၢ်သးကညီၤ လၢအတလၢကွံာ်တၢ်န့ၣ်လီၤ. တချုးလၢဘၤဘူၤလိၣ်စီၤပၤ အတၢ်မၤဂ့ၤတၢ်, ဒီးဟ့ၣ်က့ၤအီၤတၢ်သဘျ့န့ၣ် အဝဲဘၣ်တၢ်ဖီၣ်ဒုးဃာ်အီၤ သၢဆံနွံနံၣ်န့ၣ်လီၤ. ယံး ၅၂:၃၁-၃၂ ပာ်ဖျါဝဲ “ဘၤဘူၤလိၣ်အစီၤပၤမၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်အီၤ လၢဃိာ်ပူၤလီၤ. အဝဲကတိၤတၢ်မုာ်မုာ်ဒီးအီၤ ယပာ်အလီၢ်ပစိာ်ထီန့ၢ် စီၤပၤတဖၣ်အလီၢ်ပစိာ် လၢအအိၣ်ဒီးအီၤလၢဘၤဘူၤလိၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ”. စီၤပၤယဟိၤယါခံၣ် ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အီၤလီၢ်လၤအသီ, တၢ်ကူတၢ်သိးအသီတဖၣ်, ဒီးတၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ် အသီန့ၣ်လီၤ.…
တၢ်ကးဘၢမဲာ်လၢ ဘၣ်ဆိၣ်ဂ့ၤ
ဖဲတၢ်ဆါသတြိာ်စှၤလီၤဒီး တၢ်သိးထီၣ်တၢ်ကးဘၢမဲာ် တၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါ, တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်တဖၣ် စၢ်လီၤဝဲန့ၣ် တၢ်လီၢ်တနီၤ, ဒ်သိးယဖိမုၣ်အကၠိန့ၣ် လိၣ်ဘၣ်ဒံးဝဲလၢ တၢ်ကးဘၢမဲာ်အဃိ ယဘၣ်ကျဲးစၢးမၤသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်သးလၢ ယကဟံးဃာ်တၢ်မၤဘၢမဲာ်ဒီးယၤ ဖဲလၢယလိၣ်ဘၣ်တၢ် အကတီၢ်, ယမၤကန့ၢ်ညီအီၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တနံၤ, ယလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤဘၢမဲာ်ဒီး ယထံၣ်န့ၢ်အီၤ လၢယသိလ့ၣ်အပူၤ, ဒီးမ့ၢ်တၢ်မၤဘၢမဲာ်တဘ့ၣ်လၢ ယတအဲၣ်ဒိးသူအီၤ, ခီဖျိလၢ တၢ်ကတိၤ ‘တၢ်ဘၣ်ဆိၣ်ဂ့ၤ’ (BLESSED) အိၣ်ကွဲးသး လၢအလိၤအဃိန့ၣ်လီၤ.
ယအဲၣ်ဒိးသူဒၣ် တၢ်မၤဘၢမဲာ်လၢ တၢ်ကွဲးတအိၣ်နီၤတမံၤတဖၣ်, ဒီးယနာ်, တၢ်မၤဘၢမဲာ်လၢ အအိၣ်ဒီးတၢ်ကွဲးအသး, လၢယထံၣ်န့ၢ်အံၤ ဘၣ်တၢ်စူးကါအါမးလံန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ယကဃုထၢ တၢ်အဂၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိ, လၢတၢ်သူၣ်တဆူၣ်သးတဆူၣ်အပူၤ ယသိးထီၣ် တၢ်မၤဘၢမဲာ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးယတၢ်သးအ့န့အံၤ ဘူးတ့ၢ်မးလၢ ယကပာ်ဖျါထီၣ်ဆူ ကၠိအၦၤတူၢ်လိာ်တၢ်အသီတဂၤန့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်လၢယသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်လၢ ယမး(စ)(Mask)အလိၤအဃိ ယပၢၤက့ၤ ယသးန့ၣ်လီၤ. ယတအဲၣ်ဒိးပာ်မၤယသး ဒ်ပှၤအဂ့ၤအဝါ, လၢအသိးထီၣ် တၢ်မၤဘၢမဲာ်တခါလၢ အိၣ်ဒီးတၢ်ကွဲးလံာ်မဲာ်ဖျၢၣ် “တၢ်ဘၣ်ဆိၣ်ဂ့ၤ,” မ့မ့ၢ် ယနီၢ်ကစၢ်တခီ မ့ၢ်ပှၤလၢ အပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်သးအ့န့ဆူ…
တၢ်မုၢ်လၢ် ဒိၣ်န့ၣ်ယိာ်န့ၣ် တၢ်သံ
တၢ်ဂ့ၢ်အခိၣ်တီလၢ လါစဲးပထ့ဘၢၣ် | ကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤလၢ လံာ်စီဆှံယွၤဂ့ၢ်ပီညါ
တၢ်ဆၢကတီၢ်လဲၤပူၤကွံၥ်မး ယနၢ်ဟူဘၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ် သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးတထံၣ်ဃီဘၣ်ထွဲဒီး ထူၣ်စုညါဒီးယ့ၣ်ၡူး အတၢ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤအဂ့ၢ်, တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢ ယွၤအတၢ်မၤနၢၤတၢ်လၢအတၢ် ဘၣ်တ့အပူၤ လၢအမ့ၢ်တၢ်သံတၢ်ၦၢ်ဒီး တၢ်အၢတၢ်သီအစိကမီၤဒီး အတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ် န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်နီၢ်နီၢ်လၢ…
လၢတၢ်သ့ၣ်ညါယွၤအဂီၢ်
ယလဲၤဟးဆူ ကီၢ်အၣ်ယၣ်လဲ (Ireland)န့ၣ်, ယထံၣ်ပှၤစူးကါ ရှဲ(မ)ရီး(shamrock)အမုၢ်, က့ၢ်ဂီၤ အါအါဂီၢ်ဂီၢ် လၢတၢ်ကယၢကယဲတၢ်အဂီၢ်အဃိ ကဲထီၣ်တၢ်ကမၢကမၣ်ဒိၣ်မး လၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်အမုၢ်အလါဖိ လၢအိၣ်ဒီးသ့ၣ်လၣ်သၢလၣ်ပာ်ဖှိၣ်အက့ၢ်အဂီၤအံၤန့ၣ် နထံၣ်ဘၣ်အီၤသ့ဝဲလၢ ပှၤဆါတၢ်ပှ့ၤတၢ်အလီၢ်ကိးပူၤ - လၢတၢ်ကူတၢ်သိးလိၤ, ခိၣ်သလုးလိၤ, တၢ်မၤဃံမၤလၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤ လၢအလုၢ်ဒိၣ်ၦ့ၤဒိၣ်အလိၤ, ဒီးတၢ်အဂုၤအဂၤအါမးတဖၣ်အလိၤန့ၣ်လီၤ.
သ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ်အံၤ မဲထီၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ် လၢကီၢ်အၣ်ယၣ်လဲဒီဘ့ၣ်အပူၤဒီး တကးဒ်ဘၣ်န့ၣ်, သ့ၣ်ရှဲ(မ)ရီးအံၤ ဘၣ်တၢ်တူၢ်လိာ်ဟံးန့ၢ်အီၤ လၢပှၤတစိၤဘၣ်တစိၤ ဒ်သနူကျိၤကျဲတထံၣ် လၢတၢ်ကပာ်ဖျါ ယွၤသၢဂၤ မ့ၢ်တၢ်တဂၤဃီ ဒ်အမ့ၢ်စံၣ်စိၤနုာ်ခရံာ်ဖိအတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် လၢအမ့ၢ် ယွၤမ့ၢ်တၢ်တမံၤဃီ လၢအအိၣ်လၢၦၤလီၤဆီသၢဂၤအပူၤလီၤစိၤ, ပၢ်ကစၢ် ဖိခွါကစၢ်, ဒီးသးစီဆှံကစၢ် န့ၣ်လီၤ. ယွၤသၢဂၤတဂၤဃီအဂ့ၢ် ၦၤကညီအတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ် မ့ၢ်တလၢတၦဲၤဘၣ်ဒီး, ရှဲ(မ)ရီးလၣ်န့ၣ် ကဲဘျုးလၢတၢ်ပနီၣ်ဟ့ၣ်ဒိ ခီဖျိလၢ သ့ၣ်အမုၢ်အံၤအိၣ်ကဲထီၣ်လၢ တၢ်အသံးအကာ်တမံၤဃီ လၢအိၣ်ဒီးအလၣ်တဒ်သိးသၢလၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကတိၤယွၤသၢဂၤတဂၤဃီအံၤ တဖျါလၢလံာ်စီဆှံအပူၤဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်တၢ်ပာ်ဖျါကျၢၢ်တံၢ် ထူဂ့ၢ်ယွၤဂ့ၢ်အမ့ၢ်အတီ လၢပကထံၣ်ဘၣ်ဖျိဖျိဖျါဖျါ, လၢလံာ်စီဆှံတၢ်ကွဲးတဖၣ်အပူၤ ယွၤသၢဂၤလိာ်အံၤ အိၣ်ဖျါဝဲတကတီၢ်ဃီအပူၤန့ၣ်လီၤ. မၢ်ကူး ၁:၁၁ ပာ်ဖျါထီၣ် ဖိခွါကစၢ်,…
ကစၢ်ယွၤ အတၢ်တဲပူ အဒိၣ်ကတၢၢ်
Life magazine(လဲး မဲးကစံ)အလံာ်, လၢဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤ ဖဲလါယူၤလံ (၁၂), ၁၉၆၈ နံၣ်, လံာ်အကုလိၤန့ၣ် ပာ်ဖျါဝဲ ဖိသၣ် သၣ်ဝံၤလီၤဒိတဖၣ်အဂီၤ လၢအလီၤပျံၤလီၤဖုး လၢကီၢ်စဲၢ် ဘဲၣ်ယၣ်ဖြၣ် (Biafra) (အိၣ်လၢကီၢ်နဲၣ်ကၠံရံယါ(Nigeria) ဖဲထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအကတီၢ်) န့ၣ်လီၤ. ပိာ်ခွါဖိသးစၢ်တဂၤႇ လၢတၢ်သူၣ်အုးသးအုအပူၤႇ ဒိခီဒိတီန့ၢ်မဲးကစံအကုအံၤဒီး လဲၤစိာ် ဝဲဆူ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်တဂၤအအိၣ်ဒီး သံကွၢ်ဝဲ “ကစၢ်ယွၤသ့ၣ်ညါတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဧါ” န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်န့ၣ်စံးဆၢ “ယသ့ၣ်ညါလၢ နတနၢ်ပၢၢ်ဘၣ်, ဘၣ်ဆၣ်ဒီး မ့ၢ်ဝဲ, ကစၢ်ယွၤသ့ၣ်ညါ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ.” ပိာ်ခွါဖိန့ၣ် ဟးထီၣ်ဆူတၢ်ချၢ, ဒီးတဲဖျါထီၣ်ဝဲလၢ အဝဲတအဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါ ကစၢ်ယွၤဒ်သိးအံၤတဂၤ အဂ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်သံကွၢ်တဖၣ်အံၤ မၤကီမၤခဲတၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်ထဲလၢဖိသၣ်တဖၣ်ဘၣ်, လၢပဝဲခဲလၢာ်အဂီၢ် စ့ၢ်ကီး ကဲထီၣ်တၢ်သးတံာ်တာ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မၤလီၤတံၢ်ကစၢ်ယွၤအတၢ်သ့ၣ်ညါလၢ ၦၤကနၢ်ပၢၢ် ကီခဲတၢ်အပူၤန့ၣ်, ယဆၢလၢပိာ်ခွါဖိအံၤန့ၣ် ကနၢ်ဟူဘၣ်ဝဲ ကစၢ်ယွၤအတၢ်တဲပူ အဒိၣ်ကတၢၢ် တယုၢ်အဂ့ၢ်, ဒီးကဘၣ်တၢ်ကွဲးအီၤဆူညါ ဒ်သိးအပူၤကွံာ်တၢ်မၤအသး လၢဘဲၣ်ယၣ်ဖြၣ် ထံကီၢ်…