လၢကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ်အဂီၢ် စူးကါတၢ်လၢအအိၣ်ဒီးနၤ
မ့ၢ်နနၢ်ဟူဘၣ် “ဘျီၣ်ဒိၣ်လၢ တၢ်မၤလၤကပီၤတၢ်ဆးဆ့ကူဆ့က့ၤ” (The Sewing Hall of Fame) အဂ့ၢ်န့ၣ်ဧါ. တၢ်ကရၢကရိအံၤ ဘၣ်တၢ်စးထီၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် ဖဲ ၂၀၀၁ နံၣ်, ဒ်သိးကပာ်ပနီၣ်မၤလၤကပီၤ ပှၤတဖၣ် “လၢကျိၤကျဲလီၤဆီအပူၤ မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲ တၢ်ဆးတၢ်ကူတၢ်ကၤတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့, ဒီးထုးထီၣ် တၢ်ပိးတၢ်လီၤလၢအဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်တဖၣ်ဆူ ဟံၣ်ဃီပူၤတၢ်ဆးဆ့ကူဆ့ကၤတၢ်မၤ, အတၢ်ကဲဘျုး အါနံၣ်အါလါအဂီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤတဖၣ်အကျါ ပာ်ဃုာ်ဒီးနီၢ်တဂၤစုာ်စုာ်, လၢအမ့ၢ် မၤသၢ်ဖူ(လ)လဲ(န) (Martha Pullen), ဒီးဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤအီၤ ဖဲ ၂၀၀၅ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်အီၤ ဒ်အမ့ၢ်ပိာ်မုၣ်လၢအဖျါဖဲ ကတိၤ ၃၁, “ပိာ်မုၣ်လၢ အအိၣ်ဒီးတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါ, အိၣ်ဒီးတၢ်ဆိကမိၣ်လၢအပတီၢ်ထီ, ဒီးအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤတဖၣ်န့ၣ် တလီၤတူာ်လီၤကၢ်လၢကမျၢၢ်အတၢ် သ့ၣ်ညါပာ်ပနီၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”
“ဘျီၣ်ဒိၣ်လၢ တၢ်မၤလၤကပီၤတၢ်ဆးဆ့ကူဆ့က့ၤ” အံၤ မ့ၢ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် ဖဲလၢနံၣ်ကယၤ ခံဆံတၢ ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဒ်သိးအံၤ မ့ၢ်စးထီၣ်အိၣ်ဝဲလၢ နံၣ်ကယၤတၢအကတီၢ်, ဖဲအံၣ်စရ့လးအကီၢ်ပူၤန့ၣ်ဒီး, ပိာ်မုၢ်တဂၤလၢအမံၤမ့ၢ် နီၢ်တဘံၤသါန့ၣ် ကဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤအီၤန့ၣ်လီၤ. မၤတၢ်…
ပတၢ်မုၢ်လၢ် အနီၣ်သက့ၤ
ယဖီၣ်တၢ်ဂီၤတဘ့ၣ် လၢအပာ်ဖျါပှၤကညီတဖၣ်မံဝဲဒၣ်လၢ စးခိအက့အခီတီၣ်တီၣ်တဖၣ်အဖီလာ် လၢကျဲကဆူးတၢ်ကပီၤကဒုကယီၢ်အဖီလာ်န့ၣ်ဒီး, ယသံကွၢ် ပှၤဃုတီၤအိၣ်ဘှံးနံၤတၢ်မၤလိကၠိဖိတဖၣ် လၢ “မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်ကလိၣ်ဘၣ်တၢ်မနုၤလဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. ကၠိဖိတဂၤစံးဆၢ “တၢ်အီၣ်,” အတဂၤစံးဝဲ “ကျိၣ်စ့,” ဒီးမ့မ့ၢ်ပိာ်ခွါဖိတဂၤန့ၣ် စံးဆၢဝဲလၢတၢ်ဆိကမိၣ်ယိာ်ယိာ်အပူၤ “တၢ်လီၢ်လၢကအိၣ်ဘၣ် ဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢတလီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ဝံၤအလီၢ်ခံ, ပိာ်မုၣ်ဖိတဂၤ စံးပိာ်ထွဲဝဲလၢ “တၢ်မုၢ်လၢ်” န့ၣ်လီၤ.
အဝဲပာ်ဖျါဆှဲဝဲဒၣ် “တၢ်မုၢ်လၢ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤလၢ တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ်တၢ်အဂ့ၤအဝါ ကဟဲအိၣ်ထီၣ်, ကဲထီၣ်အသး” န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢတၢ်တၤတၢ်တဖၣ်အဃိ, တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ် တၢ်အဂ့ၤအဝါကလီၤဘၣ် ပှၤလၢပတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်လၢအညီဘၣ်ဆၣ် အတၢ်ကတိၤဖိလၢအမ့ၢ် “တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ်” တၢ်အဂ့ၤအဝါစံးတၢ်န့ၣ် ထုးန့ၢ်သူၣ်န့ၢ်သးလၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, လံာ်စီဆှံအတၢ်ပာ်ဖျါ တၢ်မုၢ်လၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၤပလိာ်အသးဒီး ယပျဲၢ်ဖိအတၢ်ပာ်ဖျါန့ၣ်လီၤ. ဒ်လံာ်ဧ့ၤဘြံၤ ၁၁:၁ ပာ်ဖျါဝဲအသိး ပမ့ၢ်စံးလၢ “တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်မ့ၢ်တၢ်မုၢ်လၢ်အတၢ်သန့ၤပသး” အဃိန့ၣ်ဒီး ပဝဲလၢ အစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ် ပမုၢ်လၢ်တၢ်အဂ့ၤအဝါတဖၣ် ကဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢပဂီၢ် သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်အဂ့ၤအဝါအဒိၣ်ကတၢၢ်လၢ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤခရံာ်တဖၣ် မုၢ်လၢ်ဝဲ…
ယမ့ၢ်မတၤလဲၣ်
ကံၣ်စိၣ်ဘိၣ် (Kizombo) ဆ့ၣ်နီၤကွၢ်မ့ၣ်အူပူၣ်, ဒီးဆိကမိၣ်ဝဲ တၢ်သံကွၢ်ထံထံဆးဆး “ယတၢ်အိၣ်မူ အပူၤ ယမၤဝံၤတၢ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ် မ့ၢ်အိၣ်တမံၤမံၤဧါ,” လၢအတၢ်အိၣ်မူအဂီၢ် မ့ၢ်တၢ်သံကွၢ်အကါဒိၣ် တထံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်စံးဆၢဟဲထီၣ်ချ့မးလီၤ. တၢ်လီၤတိၢ်လီၤဆီတအိၣ်တၢ်နီတမံၤဘၣ်. ဟဲက့ၤကဒါဆူ တၢ်လီၢ်လၢအအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲ, ဒီးနုာ်လီၤသိၣ်လိတၢ်လၢကၠိ, ကၠိလၢအပၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်လၢပှၢ်မုၢ်ကနၢ သ့ၣ်ပှၢ်ယိာ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲဂုာ်ကျဲးစၢးကွဲး အပၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤလၢအဂံၢ်သဟီၣ်ဆူၣ်, လၢအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤ ဒီးလဲၤခီဖျိဘၣ် ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤခံဘျီန့ၣ်လီၤ. အဝဲဆိကမိၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ “ယကဂုာ်ကျဲးစၢးမၤ တၢ်မၤဒ်သိးအံၤခဲလၢာ်အဂီၢ် ယမ့ၢ်မတၤလဲၣ်” န့ၣ်လီၤ.
ကံၣ်စိၣ်ဘိၣ် အသးဒ့ဒီတၢ်န့ၣ် ဖျါလီၤဂာ်ဒီးစီၤမိၤရှ့န့ၣ်လီၤ. ၂ မိၤ ၃:၁၀ အပူၤ ယွၤဟ့ၣ်လီၤစီၤမိၤရှ့ တၢ်ဖံးတၢ်မၤတမံၤ- “ယကမၢလီၤနၤဆူဖၤရိၤအအိၣ်, ဒ်သိးနကဒုးဟးထီၣ်, ယပှၤဂီၢ်မုၢ်ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိ, လၢအဲၤကူပတူးအပူၤ” န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၁၁ န့ၣ် စီၤမိၤရှ့ စံးဆၢက့ၤ “ယဲဒၣ်အံၤ ယမ့ၢ်မတၤလဲၣ်” န့ၣ်လီၤ.
စီၤမိၤရှ့သံကွၢ်က့ၤတၢ်, လၢအတဂၢၢ်တကျၢၤအံၤဝံၤန့ၣ်, ၂မိၤ ၄:၂ ပာ်ဖျါဝဲ “ဒီးယွၤစံးဘၣ်အီၤ, တၢ်အိၣ်လၢနစုပူၤန့ၣ်မ့ၢ်မနုၤတမံၤလဲၣ်. ဒီးစံးဝဲဒၣ်,…
ကစၢ်ယွၤအကျဲတဖၣ် လၢတၢ်တမုာ်လၢ်ဆိကမိၣ်တ့ၢ်အီၤ
တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ် ကွၢ်စူၣ်ကွၢ်ထံ တၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤ, ဒီးဖီၣ်ဃးဝဲ လံာ်ကဘျံးတဖၣ် ဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် လၢအမဲာ်ချံ ဒ်သိးကထံၣ်ဘၣ်လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲတထံၣ်လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်ဂ့ၤဂ့ၤအဃိ ဃုထၢဖး လံာ်ကျိၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲး ဒီးဖးဖျါထီၣ်ဝဲအကလုၢ်န့ၣ် လၢတၢ်ထုးန့ၢ်သူၣ်သးတအိၣ်တၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢ ကစၢ်ယွၤအသးစီဆှံ မၤတၢ်လၢ ကၠီနသၣ် အဲး(ဒ)ဝၢး စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်န့ၣ်အဃိ တၢ်မူထီၣ် ဂဲၤထီၣ်ဖးဒိၣ်အဆိကတၢၢ်တဘျီန့ၣ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤခရံာ် လၢအကထိတဖၣ်အကထိန့ၣ်လီၤ.
ဒ်သိးကမၤလၢပှဲၤ အတၢ်ပညိၣ်လၢလၢပှဲၤပှဲၤအဂီၢ် ကစၢ်ယွၤစူးကါကျိၤကျဲလၢ ပှၤတဆိကမိၣ် မုာ်လၢ်တ့ၢ်တဖၣ် တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကွဲးဘၣ်ထွဲဒီး ကစၢ်ယွၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ဒ်သိးကထုးန့ၢ်မိၤန့ၢ် ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိ, လၢအလဲၤကမၣ်ကျဲတဖၣ်အဂီၢ်, ခီဖျိကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်အဲၣ်ပှၤအဃိ, ဘၣ်သံဝဲလၢ သ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူၣ်စုညါအလိၤအဂ့ၢ်န့ၣ်, စီၤပီလူးပာ်ဖျါထီၣ်လၢ ၁ ကရံၣ် ၁:၂၇ အပူၤ “မ့ၢ်ယွၤဃုထၢတၢ် ကလီကလီလၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢ ဒ်သိးကမၤမဲာ်ဆှး ပှၤကူၣ်တၢ်သ့, ဒီးယွၤဃုထၢတၢ်ဂံၢ်စၢ်ဘါ လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢ ဒ်သိးအကမၤမဲာ်ဆှး ပှၤဂံၢ်ဆူၣ်ဘါဆူၣ်လီၤ” န့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ခိၣ်မုၢ်လၢ်ဝဲလၢ ယွၤအတၢ်ကူၣ်သ့န့ၣ် ကလီၤဂာ်ဒီး ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိအတၢ်ကူၣ်သ့, ဒီးကဘၣ်ဟဲဃုာ်ဒီးတၢ်သဟီၣ်ဆူၣ် လၢတၢ်တြီဆၢတန့ၢ်အပူၤ န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်အံၤအလီၢ်န့ၣ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး…
တၢ်ဟ့ၣ်တမံၤလၢ ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိဟ့ၣ်တသ့
ယမံၤပှၢ်ပိာ်မုၣ်အနံၤအိၣ်ဖျဲၣ်ဆၢက့ၤအဂီၢ်, ယထံၣ်န့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်အဃိ ယသးပူၤပှဲၤလုၣ်ကွံာ် ဒီးတၢ်သးခု န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟ့ၣ်အံၤ မ့ၢ်ထံဖှံၣ်ဖိ, ပၣ်ဃုာ်ဒီးလၢၢ် လၢအဘၣ်ထွဲဒီး အအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်မုၢ်နံၤမုၢ်သီန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်အဂ့ၤကတၢၢ်လၢ ပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်သးခုအဒိၣ်အမုာ်တမံၤထီဘိန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပမ့ၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ဆူနီၢ်တဂၤစုာ်စုာ်အတၢ်လိၣ် ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်အံၤ မ့ၢ်လဲၤတလၢကွံာ် တၢ်လၢပဟ့ၣ်န့ၢ်န့ၣ်ဒီး, တၢ်ကမၤအသးဒ်လဲၣ်. မ့ၢ်သ့န့ၣ်ဒီး ပဝဲအါဒံအါဂၤ ပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကပှ့ၤန့ၢ် သးအတၢ်ဃူတၢ်မုာ်, တၢ်အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါ မ့တမ့ၢ် တၢ်သူၣ်စူၤသးစူၤ, ဒီးပကဘိၣ်ဘံဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်ဝံၤ ပသးအိၣ်ဟ့ၣ်ဘၣ်ပှၤတဂၤဂၤန့ၣ်လီၤ.
ပှၤတဂၤကဟ့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ဒ်သိးအံၤဆူ ပှၤအဂၤတဂၤအဂီၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်တသ့ဝဲဒၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး လၢအမ့ၢ်ယွၤ, ဒီးလိၣ်ထီၣ်အသးဒ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိအက့ၢ်အဂီၤတဂၤန့ၣ် ဟ့ၣ်လီၤဝဲတၢ်ဟ့ၣ် - လၢအမ့ၢ်သးအတၢ်မုာ်တၢ်ပၢၤ, တၢ်ဟ့ၣ်လၢပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိဟ့ၣ်တသ့အံၤဆူ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤအီၤတဂၤလၢ်လၢ်န့ၣ်လီၤ. တချုးပာ်တ့ၢ်အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်, ဒီးက့ၤထီၣ်ဆူမူခိၣ်န့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အၢၣ်လီၤအီလီၤဝဲသးစီဆှံ, ဒီးမၤမုာ်ထီၣ်အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ယိၤဟၣ် ၁၄:၂၆ ပာ်ဖျါဝဲလၢ “အဝဲဒၣ် ကသိၣ်လိသုလၢတၢ်ခဲလၢာ် ဒီးကဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤသုလၢ တၢ်လၢယစံးဘၣ်တဲဘၣ်သု ခဲလၢာ်လီၤ”. ဖဲအပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီ, ဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအဆၢကတီၢ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးသးအိၣ်ဟ့ၣ်…
တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်နာ်သန့ၤသးလၢယွၤ
ယအိးထီၣ်ယၣ်ဖးထီ လၢပှၤဒီတဒၢတၢ်ကပီၤလၢတြဲၤဖိန့ၣ်ဒီး ယထံၣ်တၢ်လၢအလီၤပျံၤလီၤဖုးန့ၣ်လီၤ. ဘှ့ၣ်ပစီၤလီၤဝဲ ဒီးလီၤဂာ်ဒ် တၢ်အဒူၣ်ဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤ စံးဝဲ “ဘှ့ၣ်ပစီၤလၢအခုၣ်ကဲၣ်ဆိး” န့ၣ်လီၤ. ညီနုၢ်တၢ်တမၤအသးဒ်သိးအံၤလၢ ပအိၣ်ဆိးအလီၢ်အကျဲအဃိ, ဘှ့ၣ်ပစီၤလီၤဝဲတဘျီအံၤ ဟဲစိာ်တၢ်ကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤ, တၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါထွဲလၢ “တနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤ” တၢ်ကကဆှီထီၣ်, ဒီးမုၢ်ကဟဲကပီၤထီၣ်န့ၣ်လီၤ. ယစံးဘၣ်ယဝၤလၢ “တၢ်အံၤကဲထီၣ်သးတသ့ဘၣ်. ဆူမဲာ်ညါခီၣ်ကါတကါအဂီၢ်ဒၣ်လဲာ် ပတထံၣ်တၢ် ဘၣ်.” ဘၣ်ဆၣ် တချုးဖဲတနၣ်ရံၣ်ပှဲၤထီၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ဘှ့ၣ်ပစီၤတဖၣ်ဟါမၢ်ကွံာ်ဝဲ, မုၢ်ဟဲကပီၤထီၣ်, မူကပိာ်လိၤ ဖျါဆှံလါဟ့ထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
ယဆၢထၢၣ်လၢတြဲၤဖိကပၤ, ဒီးယဆိကမိၣ်ထီၣ် ယတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် ဖဲလၢဘှ့ၣ်ပစီၤမၤဘၢ ယတၢ်ထံၣ် လၢယတၢ်အိၣ်မူပူၤအကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယသံကွၢ်ယဝၤလၢ “မ့ၢ်ယနာ်ကစၢ်ယွၤ, ထဲလၢယထံၣ်တၢ်တဖၣ် အဂီၢ်န့ၣ်ဧါ” န့ၣ်လီၤ.
စီၤပၤဧူးစံယါသံဝံၤ ပှၤပၢတၢ်တနီၤ လၢတပိာ်ယွၤအကျဲတဖၣ် န့ၢ်စိန့ၢ်ကမီၤ လၢကီၢ်ယူၤဒၤအကတီၢ်, ဝံယရှါယၤသံကွၢ် တၢ်သံကွၢ် “မ့ၢ်ပကဘၣ်သန့ၤပသးလၢမတၤလဲၣ်” ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးဝံယရှါယၤ ကနာ်အီၤအဂီၢ် ကစၢ်ယွၤစံးဆၢဝံ ခီဖျိတၢ်ထံၣ်လၢညါခီလီၤလီၤဆီဆီတမံၤန့ၣ်, တၢ်လၢခါဆူညါမုၢ်နံၤမုၢ်သီ အဂ့ၤတဖၣ်အဂီၢ်, ကစၢ်ယွၤန့ၣ်တၢ်နာ်သန့ၤအီၤလၢခ့ခါအကတီၢ် သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ယရှါ…
တၢ်သ့ၣ်ညါဒီး တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ
တၢ်ကွဲးဖှိၣ်ရၤ “မ့ၢ်ယဖိခွါသ့ၣ်ညါနၤဧါ,” လၢအသဟီၣ်ဆူၣ်တယုၢ်အပူၤ ပှၤကွဲးတၢ်လိၣ်ခိၣ်လိၣ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ် ကၠီနသၣ်ခၠး(စ) ကွဲးဖျါထီၣ် အဂ့ၢ်အကျိၤ လၢအဘၣ်ဂုာ်ဂဲၤလိာ်ဝဲဒီး ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါ, ဒီးဆၢမုၢ်လၢ်ဝဲ လၢပှၤဂုၤပှၤဂၤ ကကဟုကယာ်အမါဒီး အဖိခွါဆံးန့ၣ်လီၤ. ပှၤသၢဆံလွံၢ်နံၣ်တဂၤ တချုးသံဃုလါအကတီၢ်န့ၣ် ကွဲးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ခၠး(စ) မ့ၢ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ် ဒီးအပၢ်သံသဒၣ်အီၤ ဖဲအမ့ၢ်ပှၤသးစၢ်ဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ပှဲၤသီတဂၤ အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဟ့ၣ်နီၤလီၤ လံာ်စီဆှံအဆၢ ( ၂ မိၤ ၂၂:၂၂, ယရှါ ၁:၁၇, ယၤ ၁:၁၇) လၢအပာ်ဖျါ တၢ်ကဟုကယာ် မုၣ်ကမဲဒီးဖိၣ်ဃဲ အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ခၠး(စ) ကွဲးဝဲလိၤလိၤဆူ အတံၤသကိးတဖၣ်အအိၣ် “ဖဲယထံၣ်ဘၣ်သုလၢ မူခိၣ်ဘီမုၢ်န့ၣ်, ယအိၣ်ဒီးတၢ်သံကွၢ်ထဲတမံၤဧီၤ လၢယကသံကွၢ်သု- မ့ၢ်သုမၤဂ့ၤတၢ်လၢ ယဖိခွါဒီးယမါအလိၤဧါ... မ့ၢ်ယဖိခွါသ့ၣ်ညါနၤဧါ” န့ၣ်လီၤ.
၂ ရှမူၤ ၉:၁ အပူၤန့ၣ် စီၤပၤစီၤဒၤဝံး ဆိကမိၣ်ကွၢ်ဝဲလၢ မ့ၢ် “ပှၤအိၣ်လီၤတဲာ်ဒံးလၢစီၤစီလူးအပှၤ ဟံၣ်ဖိအကျါ, ဒ်သိးယကမၤအီၤလၢ တၢ်အဘျုးအဖှိၣ် လၢစီၤယိၤနၤသၣ်အဃိတဂၤဂၤန့ၣ်ဧါ”…
အိးထီၣ် ယသးအမဲာ်ချံ
ဖဲ ၂၀၀၁ နံၣ် ဖိသၣ်ဖိလၢ အမံၤမ့ၢ် ခရံးစတိၣ်ဖၢၣ် ဒၢးဖလ့ၣ် ( Christopher Duffley )အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ် တဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ် ဒီးမူဝဲအဃိ ကဲထီၣ်တၢ်ကမၢကမၣ်လၢ ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအသးပှဲၤထီၣ်ယဲၢ်လါ, အဝဲဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ကဟုကယာ်လုၢ်ဖိ အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ, တုၤအဘၣ်တၢ်လုၢ်ဖိအီၤလၢ အမုၢ်ဂၢ် အဟံၣ်ဖိဃီဖိတစုန့ၣ်လီၤ. ခရံးစတိၣ်ဖၢၣ်ဖိ, အသးအိၣ်လွံၢ်နံၣ်ဖိအံၤ အမဲာ်ချံတထံၣ်တၢ်, ဒီးမ့ၢ်ဖိသၣ် လၢအိၣ်ဒီး တၢ်အိၣ်သယုၢ်သညိသးအတၢ်ဆါ (Autism) ဘၣ်ဆၣ် အကလုၢ်အထီၣ်အလီၤဂ့ၤဝဲလိၤဝဲ ဒၣ်န့ၣ် အသရၣ်မုၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဂ့ၤဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. ဃုနံၣ်လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ်, ခရံးစတိဖၢၣ် ဆၢထၢၣ်လၢ တၢ်ဘါသရိာ်ပျဲၢ်စီၤခိၣ်, ဒီးသးဝံၣ်ဝဲ “အိးထီၣ်ယသး အမဲာ်ချံ” တၢ်သးဝံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သးဝံၣ် အတၢ်ဂီၤမူအံၤ ပှၤကွၢ်အိၣ်ဝဲ အကကွဲၢ်အါမးန့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၂၀၂၀ နံၣ်, ခရံးစတိၣ်ဖၢၣ် ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤ အတၢ်ပညိၣ်တဖၣ် လၢအကမ့ၢ်ဝဲ ပှၤကမၤဂ့ၤမၤစၢၤ ပှၤနီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤဂံၢ်စၢ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအိးထီၣ် အသးအမဲာ်ချံလၢ ကစၢ်ယွၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤအဃိ တၢ်လၢကကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ် အသးသ့ဝဲတဖၣ် အိၣ်ဝဲအါမးန့ၣ် အဝဲမ့ၢ်တၢ်အုၣ်အသးလၢပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.…
ပှၤလၢအဘၣ် တၢ်မၤဆါအဂီၢ် တၢ်မုၢ်လၢ်
“ပှၤအါဒံအါဂၤ အိၣ်ဒီးခီမဲာ် လၢပှၤဂုၤပှၤဂၤ ထံၣ်တသ့ မ့တမ့ၢ် နၢ်ပၢၢ်တသ့တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.” တၢ်ကတိၤ တဖၣ်အံၤအိၣ်ဟဲဝဲလၢ ပှၤလိာ်ကွဲမ့ၣ်ကၠၢၣ်လံးဘ့း(စ)ဘီ (Major League Baseball) အဲ(န) ဒရဲ(လ) တၢၣ် စ့မၢၣ် (Andrelton Simmons)လၢ အဘၣ် တၢ်ထုးထီၣ်ကွံာ်အီၤ ဖဲ ၂၀၂၀ နံၣ်ဘူးကလၢာ် ခီဖျိလၢ သးအတၢ်အိၣ်ဆူအိၣ်ချ့ အတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဃိ န့ၣ်လီၤ. စ့မၢၣ် ကွၢ်ထံဆိကမိၣ်အတၢ်ဆၢတဲာ်ဝံၤဒီး, အသးကလၢၢ်ဘၣ်လၢ ပှၤဂုၤပှၤဂၤလၢအဘၣ် ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်တၤတၢ်တမံၤဃီ ဒ်သိးအီၤတဖၣ်အဂီၢ် တၢ်ကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ, ဒီးဒုးသ့ၣ်ညါပှၤဂုၤပှၤဂၤ လၢကဒုးနဲၣ်တၢ်သးကညီၤအဂီၢ် အလီၢ်အိၣ်လၢ ကနီၤဟ့ၣ်အတၢ်လဲၤခီဖျိအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပူၤလီၢ်ခီမဲာ်လၢပတထံၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ် မၤဘၣ်ဒိဆါတၢ် ဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်ဒီး တၢ်ပူၤလီၢ်ပူၤကျဲ လၢတၢ်ထံၣ်န့ၢ်အီၤတသ့တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအမၤဆါတၢ်နီၢ်နီၢ်, ဒီးပတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်အီၤနးနးကလဲာ် န့ၣ်လီၤ. လၢထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၆ အပူၤ, အဆၢဖိ ၂ န့ၣ် “ယလီၤဘှါ” ဒီး အဆၢဖိ ၃ န့ၣ် “ယသးကိၢ်နးမး”- တၢ်လၢအဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢၤဂဲၤလိာ်တၢ်အဂ့ၢ်…
လုၢ်လၢ်က့ၢ်ဂီၤမၤတၢ်, လဲၤတၢ်ဃၢဃၢ အဘျုးအဖှိၣ်
မ့ၢ်နနၢ်ဟူဘၣ် တၢ်လၢအဘၣ်ထွဲဒီး လုၢ်လၢ်က့ၢ်ဂီၤ မၤတၢ်လဲၤတၢ်ကယီကယီ (#slowfashion) အဂ့ၢ် တဘျီဘျီန့ၣ်ဧါ. တၢ်ပနီၣ် (#slowfashion)အံၤ မ့ၢ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ, အိၣ်ဒီးတၢ်ပညိၣ်လၢ ကထီဒါကွံာ် “လုၢ်လၢ်က့ၢ်ဂီၤမၤတၢ်လဲၤတၢ်ချ့ချ့” (fast fashion) လၢအထုးထီၣ်တၢ်ကူတၢ်ကၤအါအါ, ဒီးအပှ့ၤကလံၤဘၣ်ဘၣ်, ဝံၤန့ၣ်ဒီး ဘၣ်တၢ်စူးကွံာ်အီၤ ညီညီဒီးချ့ချ့န့ၣ်လီၤ. လုၢ်လၢ်က့ၢ်ဂီၤ မၤတၢ်လဲၤတၢ်ချ့ချ့ အတၢ်မၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ကူတၢ်ကၤတဖၣ် လၢအအိၣ်လၢ တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤအကျးန့ၣ်, တယံာ်ဘၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် ပှၤတဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးလၢၤဘၣ်အဃိဒီး ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ် ဆ့ကၤပနီၣ်(brands)တနီၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်စူးကွံာ်အဆ့ကၤ အနီၢ်ဂံၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ် “လုၢ်လၢ်က့ၢ်ဂီၤ မၤတၢ်လဲၤတၢ်ကယီကယီ” အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတခီ ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပှၤဂီၢ်မုၢ် ကမၤတၢ်လဲၤတၢ်ကယီကယီ ဒီးဆိကမိၣ်ဃုမၤတၢ်လၢ ကျိၤကျဲလီၤဆီအဂၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး ထီဘိကဘၣ်မ့ၢ် တၢ်လၢအဘၣ်တၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် ဒ်သိးကလူၤထီၣ်ခ့ခါ ဆၢကတီၢ်အလီၢ်န့ၣ် လုၢ်လၢ်က့ၢ်ဂီၤ မၤတၢ်လဲၤတၢ်ကယီကယီ ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါပှၤလၢ ပကဃုထၢ တၢ်တမံၤမံၤလၢ ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤအဘ့ၣ်စှၤစှၤ, လၢအိၣ်ဒီးအကံၢ်အစီ, ဒီးအတမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်, လၢပှၤစူးကါအီၤသ့ယံာ်ယံာ်န့ၢ်ဝဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲယဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤ လုၢ်လၢ်က့ၢ်ဂီၤမၤတၢ်လဲၤတၢ်ကယီကယီ အတၢ်ကွဲမုာ်န့ၣ်, ယထံၣ်လၢ…