ဂ့ၤ၀ဲလၢ ပှၤခဲလၢာ်အဂီၢ်
မုၢ်မဆါတနံၤ တၢ်ဆဲးတၢ်လၤလၢ အမ့ၢ် တၢ်သးစဲဒီး ပှၤမံၤဟူသၣ်ဖျါတဖၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်လီၤကမၢကမၣ်လၢပဂီၢ် ဘၣ်လၢပှၤလၢအကူၣ်ကၤတၢ်တဖၣ် အတၢ်မၤလၢ မုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ် အတၢ်မၤမ့ၢ် တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ရၠာစးဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢတၢ်ဒုးထံၣ်လိာ်သးလၢ ပှၤမံၤဟူသၣ်ဖျါ လၢမဲာ်သကိးမဲာ်န့ၣ်လီၤႉ ပဟုဟံနံ ပရၠာစးၤ အတၢ်ကွဲးလၢ နယူယီးခၢၣ် လံာ်ပရၠာစးၢအပူၤန့ၣ် စံး၀ဲ ဒ်သိး နကထံၣ်လိာ်ဘၣ်နသးဒီး ပှၤသး၀ံၣ် တၢ်မံၤဟူသၣ်ဖျါ ့ှှဲးကံၢ်ရၠာစးၤအဂီၢ်န့ၣ် ကလီၤလဲ၀ဲ ဒီလၣ် ၁၅‚၀၀၀‚ ဖဲလၢ ဒီလၣ် ၁၂‚၀၀၀ ကလၢာ်၀ဲလၢ နကမၤန့ၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ နကအီၣ်ဘၣ်မုၢ်ဆါတၢ်အီၣ်လၢ ပှၤဖီတၢ်မံၤဟူသၣ်ဖျါ မဲးကၢၣ်ခၠဲရၠာစးံၣ်လိၣ် ဃုာ်ဒီး တမှံၤ ၁၁ ဂၤလၢ ကရၠာစးၢၢ်ပူၤလီၤႉ
ပှၤဂီၢ်မုၢ်အါဂၤ ပာ်ကစၢ်ယ့ၣ်။း ဒ်ပှၤမံၤဟူသၣ်ဖျါ တဂၤအသိး‚ ဒီးလူၤပိာ်၀ဲ ကစၢ်ယ့ၣ်။းအခံဆူ တၢ်လီၢ် တတီၤဘၣ်တတီၤ ဒ်သိး ကဒိကနၣ်ဘၣ် ကစၢ်ခရၠာစးံာ် အတၢ်သိၣ်တၢ်သီဒီး ထံၣ်ဘၣ်တၢ်လီၤလးလၢ ယ့ၣ်။း တပာ်ဒိၣ်ပာ်ထီအသးဘၣ်ႉ ဒီးတအိၣ်ယံၤအသးဒီး ပှၤဂီၢ်မုၢ်…
တၢ်အိၣ်မူဆူ တၢ်လၢတၢ်ပှဲၤ
ဖဲလၢ ယလဲၤဟးဆူ ယ၀ဲၢ်မုၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိအအိၣ်န့ၣ်‚ ယဖိဒိၣ်ခွါတဖၣ် ဒုးနဲၣ်ယၤ အ၀ဲသ့ၣ်အဖၣ်ကပူၤ အတၢ်သူတၢ်စွဲ လၢၢ်ဘ့ၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ အလၢၢ်ဘ့ၣ်ဘၣ် လၢအပှဲၤဒီး အတၢ်မၤတဖၣ်အံၤ တခါဘၣ်တခါ လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဆီထီၣ်၀ဲ လီမ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤအ၀ဲအံၤ ဖျါလၢ ဖိသၣ်တဖၣ် ထိး၀ဲတၢ်ပနီၣ်အခါ လၢအအိၣ် လၢတၢ်ဖီလာ်သ့၀ဲ လၢအ၀ဲသ့ၣ်ကသူ၀ဲဒၣ်အဂီၢ်လီၤႉ တၢ်အတဂ့ၤတဘၣ် လၢအလီၤဂာ် လၢအဟးထီၣ်၀ဲလၢ ဟံၣ်လီၢ်ခံအပဲBတီန့ၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်မၤစှၤလီၤ တၢ်လၢ အအိၣ်ဒီး ပှၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢ အဒုးဟးထီၣ်ကွံာ် တၢ်လၢအအိၣ်ဒီးပှၤတဖၣ်‚ ဒ်အမ့ၢ်၀ဲ ခီၣ်ဖၠူထၢၣ် အကတီၢ်ဒီး တၢ်လၢ အတဂိာ်တသီၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ယဖိဒိၣ်ခွါဖိတဖၣ် အသးဆူၣ်၀ဲ လၢကမၤဒၣ်တၢ်လၢအကဲဘျုးကဲဖှိၣ် လၢအကးတံာ်ဃး ဟံၣ်လီၢ်ခံအပဲBတီ အဂီၢ်လီၤႉ
တၢ်ကူၣ်ထီၣ် တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်တခါအံၤ ကဲထီၣ်တၢ်လီၤနံၤလၢယဂီၢ်ဒီး တၢ်သးဟူး၀းအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီး မ့ၢ်၀ဲ စဲဃဲးလီၤႉ ကစၢ်ယွၤန့ၣ် ဟ့ၣ်ပှၤ တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤမံၤလၢပကဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်န့ၣ်လီၤႉ အါန့ၢ်အန့ၣ် ယွၤမၤလိာ်ပှၤလၢ ပကအိၣ်ဒီး တၢ်ဒိကနၣ်‚ ဒီးကစၢ်ယ့ၣ်။းအၢၣ်လီၤပှၤ…
ပာ်ဖျါထီၣ်ယွၤအတၢ်အဲၣ်
ယဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်တခါ ဖဲယမိၢ်အိၣ်လၢ ခဲစၢၣ်အတၢ်ကဟူကယာ် လီၤခၢၣ်သးအခါ ဒ်ပှၤအံးထွဲကွၢ်ထွဲ ပှၤဆါတဂၤအသိး ယအံးထွဲကွၢ်ထွဲ ယမိၢ်လီၤႉ အ၀ဲဒိးဘၣ် တၢ်ဆါနာ်သက့ ဖးလံာ်စီဆှံဒီး ဘါထုကဖၣ်တၢ် လၢပှၤဂၤအဂီၢ် ဖဲလၢ တချုးနုာ်လီၤဆူ လီၢ်မံပူၤအခါဒံးန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစူးကါ၀ဲတၢ်ဆၢကတီၢ် လၢတၢ်ရၠာစး့လိာ်သးဒီး ကစၢ်ယ့ၣ်။းကိးနံၤဒဲး‚ ဒီးအ၀ဲပာ်ဖျါထီၣ် အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် လၢ အသန့ၤအသးလၢယွၤ‚ ဒီးအတၢ်သးအိၣ်ယိာ်ယိာ် လၢ အတၢ်သးအိၣ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပှၤဂၤဒီး ဃ့ထုကဖၣ် လၢပှၤဂၤအဂီၢ်လီၤႉ ပတသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲး ဘၣ်ဃး အ၀ဲအတၢ်နံၤကမှံ လၢအကပီၤထီၣ် ယွၤ အတၢ်အဲၣ်‚ တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်အံၤ ဆံးအါလဲၣ်န့ၣ်ဘၣ်ႉ အ၀ဲနီၤလီၤ ယွၤအတၢ်အဲၣ်ဆူ ပှၤလၢအဘၣ်ထွဲဒီးအီၤ တချုးလၢ အပၢ်အိၣ်လၢမူခိၣ် ကိးက့ၤအီၤ အဆၢကတီၢ် အခါဒၣ်လဲာ်န့ၣ်လီၤႉ
စီၤမိၤဒီးဟံးန့ၢ် တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အနံၤလွံၢ်ဆံ‚ အနၤလွံၢ်ဆံ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် (၂ မိၤ ၃၄း၂၈) ‚ အ၀ဲဟဲက့ၤလီၤလၢ ကစၢၢ်စံၤနါအလိၤလီၤႉ အ၀ဲ တနၢ်ပၢၢ်၀ဲ…
တၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်
ကီၢ်အမဲရၠာစးကၤ အတၢ်လိာ်ကွဲ ဖျၢၣ်ယၤတီၢ် (–ဂါှဖ်) အကရၠာစးၢ စးထီၣ်အသးဖဲ ၁၉၃၄‚ ဒီးစးထီၣ်ဖဲန့ၣ်န့ၣ် ပှၤဂဲၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ယၤတီၢ် ထဲသၢဂၤဧိၤ ဒိးန့ၣ်ဘၣ်ခိၣ်ဖး လၢခံနံၣ် တရၠာစးဲၣ်ဃီန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါအ့ြဖ့ၣ် ၁၀ သီ‚ ၂၀၁၆ နံၣ်န့ၣ် ယီၣ်ဒၣ်စပိးလၢ အသးအိၣ် ၂၂ နံၣ် တဂၤ ကကဲထီၣ်ဘၣ် ပှၤလွံၢ်ဂၤတဂၤ လၢအမၤန့ၢ်ခိၣ်ဖးလီၤႉ (မငါတနံၣ် အ၀ဲမ့ၢ် ပှၤမၤနၢၤတၢ်လီၤ) ဘၣ်ဆၣ် ဖဲလၢကတုၤလၢဖီတၢၣ် ဃၣ်ဃၣ် ကဘၣ်တီၢ်နုာ် ဖျၢၣ်ယၤတီၢ် ဆူတၢ်ပူၤ ခွံပူၤ တပူၤန့ၣ် အ၀ဲကဲထီၣ် ကနူၤကပၤဒီး မၤ၀ဲတထီၣ်ဘးအဃိဘၣ်သးမံ၀ဲလၢ ခိၣ်ဖးခံန့ၣ်လီၤႉ အတၢ်ဃၣ်တဘျီအံၤ မ့ၢ်တၢ်သူၣ်ဟးဂီၤသးဂီၤနာ်က့ အ၀ဲဒၣ် ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်အဘျုးအဖှိၣ်ဒီး မၤလၤကပီၤ ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်စဲၣ်နီး (ချန်ပီယံ) ပှၤလၢအမၤနၢၤတၢတဂၤ လၢအမ့ၢ် ဒၤနံး၀ံးလံး ဒီး သးခုဃုာ်ဒီးအီၤ မ့ၢ်လၢအ၀ဲအမါ ဆံးစၢ်န့ၢ်အီၤ လၢဖိခွါ တဂၤ လၢအမ့ၢ် တၢ်အရၠာစး့ဒိၣ်န့ၢ်…
တၢ်သိၣ်လိက့ၤပသးလၢ တၢ်အိၣ်မူအဂီၢ်
ယသိၣ်လိက့ၤယသး လၢယဃ့ၢ်ြပၢ တၢ်ဃ့ၢ်ြပၢဒီတစိၤလၢအယံၤ (တာဗ၀းအဗြပး့ ျပိုင်ပွဲ) ၀ဲန့ၣ်‚ မ့ၢ်တၢ်လၢ အကဲထီၣ် တၢ်အတမုာ်တလၤ၀ဲဒီး လၢခံကတၢၢ် မ့ၢ်၀ဲ တၢ်သးဟးဂီၤလၢ ယဂီၢ်လီၤႉ ယကဘၣ်အိၣ်ဂၢၢ်အိၣ်ကျၢၤယဲဒၣ် ဘၣ်ဆၣ် ယတအိၣ်ဂၢၢ်ဘၣ်ယဲဘၣ်ဒီး ယဘၣ်ခါထီၣ်ယဲဒၣ်လီၤႉ တၢ်တခါအံၤ မၤသးဒ်ယလီၤတဲာ် လၢတၢ်ဒိးစဲအပူၤလီၤႉ အန့ၢ်ဒီး ယသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ယဲတၢ်အံၤ မ့ၢ်ဒၣ် တၢ်သိၣ်လိက့ၤသးလၢ ယဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤ တမ့ၢ်လၢ ယကဖျိတၢ်ဒိးစဲးအဂီၢ် ဒီးဒ်သိးယကမၤန့ၢ် တၢ်အပတီၢ်ထီအဂီၢ်ဘၣ်ႉ အခိၣ် တလိာ်‚ မ့ၢ်ဒ်သိးယကမၤကဒီး တဘျီ၀ံၤတဘျီ ဒ်သိး ယတၢ်အိၣ်မူအတီၤ ကထီထီၣ်၀ဲဒၣ်အဂီၢ်လီၤႉ
ဘၣ်တဘၣ် နကသူၣ်ကိၢ်သးဂီၤလၢ နထံၣ်ဘၣ် သဂၢၢ်ဘၣ် တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤအဃိလီၤႉ တၢ်အံၤ မ့ၢ်ဒၣ်ယွၤပျဲအခွဲး ဒ်သိးပကဒိးမၤကွၢ်ပသး ဒီးမၤန့ၢ်နီၢ်သးအဂံၢ်အဘါ ဒ်သိး ပကဆူၣ်၀ဲဒၣ် အဂီၢ်လီၤႉ အ၀ဲသိၣ်လိပှၤ ဒ်သိးပကသန့ၤပသးလၢအီၤ‚ ဒီးပစီပှၤဒ်သိး ပကစီဆှံ ထီၣ် ဒ်သိးပကလီၤဂာ်အါထီၣ်ဒီးခရၠာစးံာ်န့ၣ်လီၤႉ
ပကမၢကမၣ်အလီၢ်တအိၣ်ဘၣ် လၢပှၤကွဲးလံာ်ထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤတဂၤ သး၀ံၣ်စံးထီၣ်ပ့တၢၤက့ၤကစၢ်ယွၤ လၢမၤဂ့ၤမၤ၀ါထီၣ်က့ၤ ပှၤအံၣ်စရၠာစး့လးဖိတဖၣ်လၢမ့ၣ်အူဒီးထံ…
တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ဒီးတၢ်နာ်
ဖဲယသးအိၣ်ဃုနံၣ်အခါ ယဒိး ရၠာစးိလၢၣ်ခီးစထၢၣ်လ့ၣ်ကဟၣ်လၢ အဃ့ၢ်တရၠာစးံးဆူ မူဖးဖီ အဆိကတၢၢ်တဘျီ လၢ ယ၀ဲၢ်ပိာ်ခွါန့ၣ်လီၤႉ တဘျီဃီ ဖဲအ၀ဲဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲ လ့ၣ်ကဟၣ်အံၤ အဃ့ၢ်သဟီၣ်ဆူၣ်နးထီၣ်အဃိ ယကိးပသူထီၣ်ယဲ‚ ‘‘ပာ်ကတီၢ်ကွံာ် ခဲလၢာ်တဘီ‚ ယအဲၣ်ဒိးစံၣ်လီၤလံ’’ န့ၣ်လီၤႉ အခိၣ်တလိာ် ရၠာစးိလၢၣ်ခီးစထၢၣ်တခီ‚ တအိၣ်ကတီၢ်၀ဲဘၣ်အဃိ ပဘၣ်စှီၤဃာ် တၢ်ကပၤ ကျၢၤကျၢၤ တုၤပဒိးတၢ်အံၤ အ၀ံၤတစုလီၤႉ
တဘျီဘျီ ပတၢ်အိၣ်မူန့ၣ်လီၤဂာ်ဒ် ပဒိးဘၣ်ရၠာစးိလၢၣ်ခီးစထၢၣ် လၢအတမုာ်တလၤ‚ ဃုာ်ဒီး ‘‘တၢ်ထီၣ်ထီၣ် တၢ်လီၤလီၤ’’ အံၤ န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလၢ ပတမုၢ်လၢ်ဘၣ်အခါ တၢ်ကီတၢ်ခဲ မ့ၢ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်အခါန့ၣ် လံာ်စီဆှံတဲဘၣ်ပှၤ လၢပတၢ်ပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါအလီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်၀ဲ တၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်ယွၤနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤႉ အခါတဘျီ ဖဲလၢဒူၣ်ဒါ သုးမုၢ်ဂီၢ်မုၢ်ဟဲနုာ်လီၤ ဆူထံကီၢ်အပူၤဒီး က၀ီၤဃာ် အ၀ဲသ့ၣ် အခါန့ၣ် သးစီဆှံ ဟဲလီၤလၢ ၀ံယ့ှှှါယၤ အလိၤဒီးယွၤစံးဘၣ်အီၤ‚ ‘‘ပှၤအသးလၢသန့ၤအသးလၢနၤန့ၣ် နကပၢၤအီၤလၢတၢ်ဃူတၢ်ဖိး အလၢအပှဲၤန့ၣ်လီၤႉ အဂ့ၢ် ဒ်အံၤ‚ သန့ၤအသးလၢနၤလီၤ (…
ခီလ့ၣ်ကၠိသရၠာစးၣ်ဒိၣ်စိ အတၢ်ပာ်လီၤသး
ခီလ့ၣ်ကၠိသရၠာစးၣ်ဒိၣ်စိ ဒ့ပ့း ဖီၣ်စတၢ် ၀ီလ့း ဖုးဘၣ်မးအသး မ့ၢ်လၢအပျဲၢ်တဖၣ် အတၢ်ကွဲးလံာ်ကွဲးလဲာ် တဂ့ၤဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်အပူၤအဃိ အ၀ဲဆိကမိၣ်၀ဲ လၢကဘၣ် မၤဂ့ၤပတီၢ်ထီထီၣ် အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤႉ သရၠာစးၣ်ဒိၣ်စိအံၤ သံကွၢ်လီၤက့ၤ အသး ‘‘ဘၣ်မနုၤအဃိ အပှၤမၤလိတၢ်ဖိတဂၤန့ၣ် ကဒိကနၣ်တၢ် ပှၤဒ်သိးအီၤ လၢအမ့ၢ်၀ဲ‚ ပှၤလၢအသးမံလီၤက့ၤအသးဒၣ်၀ဲ‚ ဒီးတၢ် လၢအအံၣ်ဆံး‚ ဒီးတၢ်ပာ်ဒိၣ်လီၤသး’’ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲ သ့ၣ်ညါလီၤအသးလၢ အအိၣ်ဒီး တၢ်ကီတၢ်ခဲတမံၤ လၢ တၢ်ပာ်ထီၣ်ထီသးန့ၣ်လီၤႉ
သရၠာစးၣ်ဒိၣ်စိအံၤ ဆီတလဲကွံာ်၀ဲအသး အပျဲၢ်တဖၣ် အဂီၢ် သ့၀ဲဒၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် အ၀ဲတကဲထီၣ်အပျဲၢ်အကျါတဂၤဘၣ်ႉ ဘၣ်ဆၣ် ဖဲလၢယ့ၣ်။းဟဲလီၤဆူ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢအခါန့ၣ် အ၀ဲဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် တၢ်ဆီၣ်လီၤသး ဒ်ပ၀ဲအကျါတဂၤအသိးလီၤႉ အ၀ဲခါပတီၢ်ကွာ် တၢ်အပတီၢ်တဖၣ် ဒီး မၤ၀ဲဒ်အဟံၣ်ဒၣ်၀ဲအသိး လၢအလဲၤတပူၤလၢ်လၢ်‚ လၢအတၢ်သိၣ်လိဒီး အတၢ်မၤ ဒ်အပၢ်ကစၢ်အတၢ်ဘၣ်အသးအသိးန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလၢ အဘၣ်တၢ်ပျၢ်ထီအီၤအခါဒၣ်လဲာ်န့ၣ် အ၀ဲဘါထုကဖၣ်တၢ် လၢပှၤပျၤထီအီၤတဖၣ်အဂီၢ် ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ် အတၢ်ဒဲးဘးကပျၢ်အဂီၢ်လီၤ (လူၤကၣ် ၂၃း၃၄)…
နိၣ်စိၢ်မံၣ် အတၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိ
ဖဲ ၂၀၁၁ နံၣ်အခါ လၢ ကီၢ်ယပၣ် ကလံၤစိးမုၢ်ထီၣ်န့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဟူး၀ဲအပတီၢ် အိၣ်၀ဲ နီၣ်ဂံၢ် ၉ န့ၣ်လီၤႉ ဒီးကဲထီၣ် ဆူၣ်နၣ်မံၣ်လပီ လၢအဟံးထီၣ်ကွံာ် ပှၤကညီအသးသမူ အဂၤ ၁၉‚၀၀၀ ဃၣ်ဃၣ်ဒီး မၤဟးဂီၤကွံာ် ဟံၣ်ဒူၣ်အဖျၢၣ်၂၃၀‚၀၀၀ ညါန့ၣ်လီၤႉတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဖးဒိၣ်အံၤ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် နိၣ်စိၢ်မံၣ် တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ လၢအဒုးကဲ ထီၣ် တၢ်အခီပညီ လၢယပၣ်ကျိာ် မ့ၢ်၀ဲ ‘‘တၢ်မုၢ်လၢ်’’ အိၣ်ဟဲကဲထီၣ်၀ဲ ဒ်သိးကပၢၤဃာ် အစ့ဟဲနုာ်‚ ပခိၣ်ပဃၢၤ‚ပှၤကညီသူးသ့ၣ် ဒီးတၢ်မုၢ်လၢ် လၢယွၤ လၢကတဲာ်ကတီၤ တၢ်တဂၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ
နိၣ်စိၢ်မံၣ် ပိာ်မုၣ်တဖၣ် ဃုထံၣ်၀ဲ ဟံၣ်လီၤပှီၢ် အက့အခီတဖၣ်၀ံၤဒီး ဆီတလဲက့ၤ၀ဲဆူ တၢ်စုသ့မၤကယၢကယဲ ဃံလၤလုၢ်ပရၤဒိၣ်အသိးန့ၣ်လီၤႉ ဒီးတၢ် ကယၢကယဲဃံလၤတဖၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဆါလီၤအီၤ ဆူ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဒီးဘၣ်တၢ်ကတဲာ်ကတီၤအီၤ လၢပိာ်မုၣ် တဖၣ် အသးသမူအတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂီၢ် လၢအ၀ဲသ့ၣ် ရၠာစးၤလီၤ တၢ်စူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ခရၠာစးံာ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢလံာ်စီဆှံအသီတ့တူၢ်အဆၢကတီၢ်အခါန့ၣ် ပှၤညီနုၢ်ပာ်ခူသူၣ်…
‘‘ပှၤအသီ’’တဂၤ
ဘၣ်တဘျီပှၤသးစၢ်တဖု လဲၤဟးလၢတၢ်ကဟုကယာ်ပှၤသးပှၢ်တဖၣ်အဟံၣ် လၢအအိၣ်လၢမိၣ်ထ့ဂူပီၣ်Bတီၤ‚ ကၠ့မ့ၤကါကီၢ်န့ၣ်‚ ပိာ်မုၣ်သးစၢ်တဂၤ ထံၣ်စိဃီၤပှၤတဂၤ လၢအအိၣ်ထဲတဂၤဧိၤ လၢဒၢးအကတၢၢ်န့ၣ်လီၤႉ ပှၤတဂၤအံၤ‚ ဖျါလၢ တၢ်မနုၤမးတအိၣ်ဒီးအီၤလၢၤ‚ ဒီးထဲဒၣ်လီၢ်မံ လၢအ၀ဲမံလီၤ၀ဲ လၢအဖီခိၣ်ဒီး ဟးတသ့လၢၤ မ့ၢ်လၢနီၢ်ခိဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်အဃိလီၤႉ
သးစၢ်မုၣ်အံၤ လဲၤဆူအအိၣ်တထံၣ်ဃီ‚ ဒီးစံးဘၣ် တဲဘၣ်အီၤ လၢယွၤကလုၢ်ကထါတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ လၢအဘၣ်ထွဲဒီး ယွၤအတၢ်အဲၣ်ဒီး ဖးန့ၢ်အီၤ လၢလံာ်စီဆှံ အဆၢန့ၣ်လီၤႉ လၢခံသးစၢ်မုၣ်အံၤ စံးက့ၤ‚ ‘‘ဖဲယဟ့ၣ်ခီ ဟ့ၣ်နီၤအီၤ လၢယွၤအကလုၢ်ကထါအခါ‚ ယသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ အ၀ဲဒၣ်ဆၢနၢ်ဟူဘၣ်၀ဲ အါထီၣ်အါထီၣ်န့ၣ်လီၤႉ မ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ညါ လၢပှၤတဂၤအံၤအိၣ်ဒီး တၢ်သးဆူၣ်အဃိ‚ အ၀ဲစံးကဒီးအီၤ လၢတၢ်လီၤလးလၢအမ့ၢ်ခရၠာစးံာ် အတၢ်တူၢ်သံသးလၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ မ့ၢ်တၢ်ကီလၢ ပှၤလၢဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီးတၢ်မုၢ်လၢ်တအိၣ်လၢၤတဂၤ‚ ဒ်သိးကနၢ်ပၢၢ် ပှၤလၢတထံၣ်လိာ်ဘၣ်အသးဒီးအီၤ နီတဘျီ‚ တူၢ်သံအသး လၢထူၣ်စုညါအလိၤ လၢအတၢ်ဒဲးဘးကဘၣ်တၢ်ပျၢ်အီၤအဂီၢ်လီၤႉ
ဖိသၣ်မုၣ်အံၤ တဲဘၣ်အါထီၣ်အီၤ လၢယ့ၣ်။းအဂ့ၢ်‚ ဒီးတၢ်အၢၣ်လီၤလၢ မူခိၣ်ဘီမုၢ်အဂ့ၢ် (ဃုာ်ဒီးနီၢ်ခိအသီ) လၢပှၤလၢအစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ကိးဂၤအဂီၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသံကွၢ်ဖိသၣ်မုၣ်အံၤ‚ ‘‘နကဂဲၤကလံာ်ဒီးယၤ ဖဲန့ၣ်ဧါ’’ /ပထံၣ်ဘၣ်လၢပှၤတဂၤအံၤ…
အစိၤစိၤအဃၣ်ဃၣ်
ယမိၢ်ဒီးယပၢ် ဖျီအသး ဖဲ ၁၉၃၃ နံၣ်‚ လၢတၢ်ဆီၣ်သနံးဖးဒိၣ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ယမါဒီး ယၤ ပအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ် ဖဲတၢ်အကတီၢ် လၢအဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤ ဒ်ဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်အါ အကတီၢ်‚ ပိာ်ထွဲထီၣ် တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်ခံဘျီတဘျီန့ၣ်လီၤႉ ပဖိမုၣ်လွံၢ်ဂၤ‚ အိၣ်ဖျဲၣ်ဖဲ ၇၀ ဒီး ၈၀ နံၣ်တဖၣ်အပူၤ လၢအဘၣ်ထွဲဒီးဒူၣ်ဖိထၢဖိတစိၤဘၣ်တစိၤဒီး‚ အ့း ဒီး ၀ဲၣ် အစိၤ န့ၣ်လီၤႉ တမ့ၢ်တၢ်လီၤကမၢကမၣ် လၢပတၢ်ထံၣ် ဒီးတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးတဖၣ် တဒ်သိးလိာ်သး လၢတၢ်အါမံၤအဖီခိၣ်‚ မ့ၢ်လၢပဒိၣ်ထီၣ် အစိၤအဆၢကတီၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး တဒ်သိးလိာ်သးအဃိန့ၣ်လီၤႉ
စိၤတဖၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်လီၤဆီလိာ်သးဖးဒိၣ်‚ လၢအတၢ်လဲၤခီဖျိဒီး တၢ်ပာ်လုၢ်ပာ်ပရၤန့ၣ်လီၤႉ ဒီးတၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ လၢပှၤပိာ်ယ့ၣ်။းအခံတဖၣ်အသိးအကျါ န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် ပကူပသိးတၢ်မနုၤဒီး ပအဲၣ်တၢ်သူၣ်၀ံၣ်
သးဆၢဒ်လဲၣ်တဖၣ် အကါတဒိၣ်‚ ပတၢ်စၢဃာ်လၢ နီၢ်သးဂၢၢ်ကျၢၤန့ၣ်ဒံး ပှၤလၢ အတဒ်သိးဒီးပှၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ
စံးထီၣ်ပ့တၢၤ ၁၄၅‚ လၢအမ့ၢ်တၢ်သး၀ံၣ် စံးထီၣ်ပ့တၢၤယွၤတယုၢ်အံၤ‚ တဲဖျါထီၣ် ပတၢ်စၢဃာ်လၢတၢ်နာ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ ‘‘ပှၤတစိၤ ကစံးထီၣ်ပ့တၢၤ…