တၢ်အဲၣ်လၢအပျံကွံာ်တၢ်ဂံၢ်န့ၢ်အီၤ

“ယအဲၣ်နၤဒ်လဲၣ်. ပျဲယဂံၢ်ဒွးကျဲ ပျိၤပျဲလၢယအဲၣ်နၤတဖၣ်တက့ၢ်” တၢ်ကတိၤတဖၣ်အံၤ အိၣ်ဟဲလၢ အဲလံစဘဲး ဘါရဲး ဘရီန့ၣ် (Elizabeth Barrett Browning) အတၢ်ကွဲး, ပီၤတူၤကံၤစ် အထါအိၣ်ဝဲ ၁၄ ကျိၤ ‘Sonnets from the Portuguese’, မ့ၢ်လံာ်တဘ့ၣ်လၢ အလံာ်မံၤဟူသၣ်ဖျါ ဘၣ်တၢ်ကွဲးအီၤလၢ အဲးကလံးအကျိာ်န့ၣ်လီၤ. တချုးလၢအဝဲသ့ၣ်ဒိးတ့ဒိးဖျီအသးန့ၣ်, ကွဲးဝဲဆူ အတၢ်အဲၣ်တီ ရီဘၢး ဘရီန့ၣ် အအိၣ် ဒီးအဝဲဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးဒိၣ်မးအဃိ ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤ ဒ်သိး ကစဲးကျံးထုးထီၣ် အတၢ်ကွဲးထါပာ်ဖှိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်လၢ တၢ်စူးကါကျိာ်တၢ်ကတိၤ တဖၣ် မုာ်, ကပုာ်လုာ်ဒိၣ်မးဒီး, ခီဖျိလၢအဲၣ်ဒိးပာ်ဝဲ ဒ်နီၢ်ကစၢ်အတၢ်ခူသူၣ်အသိးအဃိ ဘါရဲး စဲးကျံးထုးထီၣ် ဒ်သိး တၢ်ကွဲးကျိာ်ထံက့ၤအီၤလၢ ပီၣ်တူၢ်ကံၢ် ပှၤကွဲးတၢ်တဂၤအအိၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တဘျီဘျီ ဖဲပဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် ပတၢ်အဲၣ်ဆူ ပှၤအဂၤတဖၣ်အလိၤန့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီ လၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်လၢအတဒ်သိးလိာ်အသးတမံၤမ့ၢ်ဝဲ ဖဲလံာ်စီဆှံပာ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်…

တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအကစၢ် လၢအသူၣ်အိၣ်သးအိၣ်တၢ်

ဖဲ နံးခိလးစ် (Nicholas) နီၣ်သိလ့ၣ် လၢတၢ်ခံးယိာ်မးအကတီၢ်, ထံၣ်ဝဲမ့ၣ်အူအီၣ်ဟံၣ်တဖျၢၣ် န့ၣ်လီၤ. အဝဲပာ်ကတီၢ်အသိလ့ၣ်လၢ ကျဲဖးဒ့, ဃ့ၢ်နုာ်လီၤဆူဟံၣ်လၢမ့ၣ်အူအီၣ်တဖျၢၣ်အံၤအပူၤ, ဒီးဂုာ်မၤပူၤဖျဲးဝဲ ဖိသၣ်လွံၢ်ဂၤန့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ် လၢကွၢ်ထွဲဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ် သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ဝဲ, လၢဟံၣ်ပူၤဖိသၣ်အိၣ်တ့ၢ်ဒံးတဂၤအဃိ ဒုးသ့ၣ်ညါဝဲ နံးခိလးစ် န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလဲၤမၤပူၤဖျဲး ဖိသၣ်အဂီၢ် အဝဲက့ၤနုာ်ဝဲဆူဟံၣ်ပူၤသတူၢ်ကလာ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး အဝဲဒီးဖိသၣ်ခံဂၤန့ၣ် မ့ၣ်အူကဝီၤဃာ်ဖဲ တၢးခံကထၢတကထၢန့ၣ်လီၤ. အဝဲမၤသ့ၣ်ဖး ပဲတြီဖိ ဒီးလၢအစုပူၤစိာ်ဖိသၣ်တခီခီ စံၣ်လီၤဖုလီၤဆူ တၢ်ဖီလာ်, ဒီးတကတီၢ်ဃီန့ၣ် ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဟဲတုၤဝဲန့ၣ်လီၤ. ဃုထၢဝဲတၢ်သူၣ်အိၣ်သးအိၣ် ပှၤဂၤအဂီၢ် အါန့ၢ်အကစၢ်ဒၣ်ဝဲအဂီၢ်အဃိ, အဝဲမၤပူၤဖျဲးဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

နံခိလးစ် ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် ပှၤဒူပှၤဃိၤအတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး, လၢအသးအိၣ်ဟ့ၣ်လီၤ အတၢ်ဘံၣ် တၢ်ဘၢလၢ ပှၤဂၤတဖၣ်ကပူၤဖျဲးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အဲၣ်အတၢ်မၤ လၢအပှဲၤဒီးအစိကမီၤအံၤ ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် တၢ်အဲၣ်လၢအလုၢ်ထီၣ်အသးသမူ, ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါလၢပှၤသူၣ်အိၣ်သးအိၣ် အုၣ်က့ၤ ခီၣ်က့ၤတၢ်တဂၤ, လၢအဟ့ၣ်လီၤကွံာ်အသးသမူ, ဒ်သိးကမၤပူၤမၤဖျဲးပှၤ လၢတၢ်ဒဲးဘးဒီးတၢ်သံ, လၢအမ့ၢ်ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးန့ၣ်လီၤ. ရိမ့ၤ ၅:၆ ပာ်ဖျါဝဲ “ဖဲပဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်န့ၣ် အမုၢ်အလါဘၣ်ဒီး…

အကတီၢ်ဘၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤကမၤဂ့ၤမၤသီထီၣ်က့ၤတၢ်

လီတၢ်ကစီၣ်ပရၢဃုာ်ဒီးတၢ်ဂီၤတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဆှၢလီၤလၢတံၤသကိးတဂၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ကမၢကမၣ် ဖးဒိၣ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂီၤတဖၣ် ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်သတူၢ်ကလာ် လၢတၢ်မၤကမၢကမၣ် အမါအသး အဂီၢ်အကျါ တၢ်ဂီၤတဘ့ၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်မၤသီထီၣ်က့ၤ ၁၉၆၅ နံၣ် သိလ့ၣ် ဖီး(ဒ) မး(စ) တဲ (Ford Mustang) တဆိ - ဖျါကပီၤကျံာ်ကျုာ်, အလွဲၢ်မ့ၢ် အလါအဲးပှၢ်, အကနူၤတဖၣ် အိၣ်ဒီး အလွဲၢ်ဘီကပြ့ၢ်, သိလ့ၣ်အကိပူၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်တ့အီၤ ဒီးတၢ်ဖံးကပုာ်ကလုာ်အသူ, ဒီးဒ်သိးကမ့ၢ် သိလ့ၣ်လၢ လူၤထီၣ်ဆၢကတီၢ်ချုးအဂီၢ် ပှၤတ့တ့ၢ်နုာ်မီထၢၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. သိလ့ၣ်တခိၣ်ဃီအံၤ အတၢ်ဂီၤလီၤလံၤတဘ့ၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲ, ဒီးပာ်ဖျါဝဲသိလ့ၣ်အံၤလၢတချုးတၢ်တ့မၤသီထီၣ်က့ၤအပတီၢ်, လီၢ်လံၤဖီဃာ်, အလွဲၢ်ဘီလၢဖျါတဃံတလၤတခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ပမ့ၢ်ကွၢ်ဆိကမိၣ်န့ၣ်ဒီး ကကဲထီၣ်တၢ်ကီ တၢ်ခဲဖးဒိၣ်လၢ, ဖဲသိလ့ၣ်အံၤ ဘၣ်တ့ထုးထီၣ်သီန့ၣ် ကဖျါဃံဖျါလၤဝဲသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖးယံာ်အတီၢ်ပူၤ, ကဟးဂီၤ, ဒီးကဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး, ဒီးလၢတၢ်ဂ့ၢ်အဂၤတဖၣ်အဃိ, ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်လၢ တၢ်ကမၤသီထီၣ်က့ၤအီၤန့ၣ်လီၤ.

စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၈၀ အပူၤန့ၣ် ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ် အတၢ်အိၣ်သးမၤအသးတဖၣ် ဒ်သိးအံၤအဃိ အကတီၢ်ဘၣ်လၢ…

မူရၣ်အခီပညီ

တနံၤအံၤ အံၣ်ဖံးဖနံၣ် (Epiphany) အမုၢ်နံၤ, လၢတၢ်မၤလၤကပီၤ ပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိ ပှၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တဖၣ် ဟဲအိၣ်သကိးဖိသၣ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်အကျိၤ ဖျါလၢတၢ်သးဝံၣ်, “ပဝဲမုၢ်ထီၣ် စီၤပၤသၢဂၤ” အပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်တမ့ၢ်စီၤပၤဘၣ်, အဝဲသ့ၣ်တမ့ၢ်လၢမုၢ်ထီၣ်အကတၢၢ်တကပၤ (ဒ်လၢသီ ပှၤဆိကမိၣ်မုၢ်ထီၣ်) န့ၣ်ဘၣ်, ဒီးတမ့ၢ်ထဲ အဝဲသ့ၣ်ပှၤသၢဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကွၢ်ဖဲကမ့ၢ်ဒၣ်ဝဲ, တၢ်ဟ့ၣ်အိၣ်ဝဲသၢမံၤ, ဒီးတၢ်သးဝံၣ်ပာ်ဖျါ တမံၤဘၣ်တမံၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤမၢ်ကူးတဖၣ် ဟဲတုၤဝဲ ဘ့ၤသလ့ၤဃၣ်န့ၣ် မး ၂:၁၁ စံးဘၣ်ပှၤ “အဝဲသ့ၣ်အိးထီၣ် အတၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ် ဒီးမၤဘူၣ်အီၤလၢ ထူ, လီၢ်ဘၣ်ဒီးမူရၣ်လီၤ” န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ဒိလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်မၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ထူပာ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအလီၢ်အလၤ ဒ်စီၤပၤအသိး, လီၢ်ဘၣ် မ့ၢ်တၢ်နၢမူလၢဃါဃုာ်အသး လၢပှၤလုၢ်ထီၣ်တၢ်လုၢ်နၢမူ လၢတၢ်လုၢ်လီၢ်ဒီး, မ့ၢ်တၢ်အဒိ ဒ်မူခိၣ်ကစၢ်အသိး, ဒီးမူရၣ် မ့ၢ်တၢ်နၢမူလၢပှၤဘိၣ်ဘံပှၤသံအဃိ အလီၢ်အိၣ်လၢ ပကဘၣ်ဆိကမိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်သးဝံၣ် လွံၢ်ဆၢတဆၢစံးဝဲ, “မ့မ့ၢ် ယၤယဟဲဆှၢမူရၣ်, အတၢ်နၢမူမ့ၢ်ထဲတၢ်ခၣ်, ဘၣ်သးအုးသံဒီးဂၢ်လီၤသွံၣ်, လၢသွၣ်ခိၣ်ဘၣ်ကျၢ်တံၢ်” န့ၣ်လီၤ. ပတကွဲးပာ်ဖျါ…

ကစၢ်ယွၤ, ဖဲကျဲဂာ်တဲာ်အလီၢ်

ယဝၤဆူးဆါတဘျုးသီ ဒီးအလိၤကိၢ်ဖးဒိၣ်အဃိ, ဖျါလၢ အလိၣ်ဘၣ် ဂ့ၢ်ဂီၤအူတၢ်ကဟုကယာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆါဟံၣ် တူၢ်လိာ်အီၤတဘျီဃီ လၢကထီၣ်ကူစါယါဘျါအသးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်နံၤ လဲၤပူၤကွံာ်တသီဝံၤ အတၢ်ကိၢ်လီၤဘၣ်ဆၣ် ကဘၣ်စံၣ်လီၤတၢ်ဆါဟံၣ်အဂီၢ်တသ့ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီးတၢ်ဃုထၢအကီခံမံၤ- မ့ၢ်ယကဘၣ်အိၣ်ဒီးယဝၤ ဖဲတၢ်ဆါဟံၣ်ဧါ မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး မ့ၢ်ပကဘၣ်လဲၤမၤ တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်လၢအကါဒိၣ်, ဃုာ်ဒီးတၢ်မၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤအါဂၤဧါန့ၣ်လီၤ. ယဝၤမၤဂၢၢ်မၤကျၢၤယၤ ဒ်သိးယသုတကိၢ်တဂီၤလၢအဂီၢ် ဘၣ်ဆၣ် လၢယဝၤဒီးယတၢ်မၤအဘၢၣ်စၢၤ ယသးထုးဃၢယၤခံကပၤန့ၣ်လီၤ.

ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤတၢ်မၤစၢၤ ဖဲအတုၤကျဲဂာ်တဲာ် လၢကဘၣ်မၤသးသမူ အတၢ်ဆၢတဲာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တလီၢ်လီၢ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ကအိၣ်မူပိာ်ထွဲ ကစၢ်ယွၤအတၢ်နဲၣ်ကျဲအဂီၢ် ယံၤဝဲကီဝဲဒိၣ်မးအဃိ, ၅ မိၤ ၃၀:၁၉ အပူၤန့ၣ် စီၤမိၤရှ့ ဃ့ကညးပှၤဂီၢ်မုၢ် ဒ်သိး က “ဃုထၢတၢ်မူ” ခီဖျိ အိၣ်မူပိာ်ထွဲယွၤအတၢ်သိၣ်တၢ်သီန့ၣ်လီၤ. လၢခံန့ၣ် ဝံယံးရမံယၤ စံးကတိၤလီၤ ဒ်တၢ်ဟံးစုနဲၣ်ကျဲ အတၢ်ကတိၤတဖၣ် ဆူယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ် လၢအလဲၤကပာ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤလိာ်တဖၣ် ဒီးကွဲန့ၢ် အဝဲသ့ၣ်လၢ ကပိာ်ယွၤအကျဲတဖၣ်- ဒီးစံးဝဲ “ဆၢထၢၣ်လၢကျဲပူၤ ဒီးကွၢ်တၢ်, ဒီးသံကွၢ် တၢ်လၢကျဲလီၢ်လံၤတဖၣ်အဂ့ၢ်,…

လၢတၢ်အိၣ်ဂၢၢ်အိၣ်ဘှီၣ်အပူၤ တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်ခရံာ်တီတီလိၤလိၤ

အခီၣ်ထံးန့ၣ် ယတပာ်သူၣ်ပာ်သးဘၣ် ပှၤတဂၤအံၤန့ၣ်ဘၣ်. ယကအီၣ်ဂီၤတၢ်အီၣ်အဂီၢ် ယဟဲလီၤ လၢယဟိၣ်ထဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်ကဆှဲကဆှီလၢတၢ်အီၣ်အဒၢးပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အီၣ်တၢ်အီ တဖၣ်အိၣ်ပှဲၤလၢစီၣ်နီၤခိၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ခုၣ်ဒၢအပူၤ တၢ်အီၣ်တၢ်အီအိၣ်အပှဲၤ, တၢ်ပီးတၢ်လီလၢ ပစူးကါအီၤတဖၣ် ဘၣ်တၢ်ပာ်အီၤဂ့ၤဂ့ၤ, ဒီးကယၢ်တၢ်ခဲလၢာ်လၢပှဲၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲန့ၣ် ယထံၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖျါလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဆီၣ်လီၤသးတဂၤ, မၤပှဲၤတၢ်လၢအလိၣ်တဖၣ်, ဒီးမၤကဆှဲကဆှီတၢ်န့ၣ်လီၤ. တမ့ၢ်မၤဝဲအတၢ်မၤဒ်သိးပှၤကပာ်သူၣ်ပာ်သးအီၤအဂီၢ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ် ယဆ့ၣ်နီၤကွၢ်အဝဲမၤတၢ်ယံာ်ထီၣ်ယံာ်ထီၣ်, ဒီးလၢယသးပူၤတၢ်ကမၢကမၣ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤအံၤ မၤတၢ်ချ့, အိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး လၢတၢ်ကိးမံၤ, ဒီးတချူးလၢပှၤတဂၤဂၤလိၣ်ဘၣ် တၢ်တမံၤမံၤန့ၣ် မၤပှဲၤက့ၤတၢ်ကိးမံၤဒဲးန့ၣ်လီၤ. ယနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ဒ်အမ့ၢ်ပှၤမၤတ့ၢ်တၢ်လၢ တၢ်ကတဲာ် ကတီၤရဲၣ်ကျဲၤ တၢ်အီၣ်တၢ်အီတဂၤအသိး ယပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ အဝဲတပျဲတၢ်လီၤဟိလၢ တၢ်ကိးမံၤ အပူၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပှၤတဂၤအံၤမၤတၢ် လၢတၢ်သးတီအဃိ ပှၤပာ်သူၣ်ပာ်သးအီၤ အိၣ်ဒၣ်ထဲ ပှၤစှၤဂၤဘၣ်ဆၣ် တၢ်ခဲလၢာ် လၢပှဲၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ယခိးကွၢ် ပှၤတဂၤအံၤဖံးတၢ်မၤတၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး, မၤဝဲအဂ့ၤကတၢၢ်န့ၣ် ယသ့ၣ်နီၣ် စီၤပီလူး ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပှၤသ့းစၤလနံဖိတဖၣ်, လၢ ၁ သ့း ၄:၁၁-၁၂ အပူၤစံးဝဲ “ပလီၢ်သုသးသပှၢ်ပှၢ်…

တၢ်မုၢ်လၢ်, တၢ်မၤနၢၤအထီ

ပှၤမၤလိပီၣ်လဲၣ်ဂ့ၢ်ကျိၤ (Oceanographer) စ့ဘယၣ် အါ (Sylvia Earle)န့ၣ် အနီၢ်ကစၢ်ထံၣ်ဘၣ် ပီၣ်လဲၣ်အလၢၢ်သိၣ်ကျိၤတဖၣ် ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဒုးအိၣ်ထီၣ် မံးရှၢၣ်လါအဲး (Mission Blue) တၢ်ကရၢကရိ လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်မုၢ်လၢ် အတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ် “hope spots” လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်လီၢ်လီၤဆီတဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲ “တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ် လၢပီၣ်လဲၣ်မိၢ်ပှၢ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်,” ဒီးမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်လၢ ကမၤဘၣ်ဒိပတၢ်အိၣ်မူတဖၣ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢတၢ်တိာ်သူၣ်ပာ်သးအပူၤ, တၢ်ကဟုကယာ်က့ၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် ပှၤသ့စဲအ့ၣ်ဖိတဖၣ်ထံၣ်ဝဲ, တၢ်အတဝၢတဖၣ်လၢ ပီၣ်လဲၣ်ထံဖံးခိၣ်အဖီလာ်တဖၣ် အတၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်က့ၤအသးဂ့ၤဂ့ၤ, ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢ တၢ်သးသမူကလုာ်ဖိတဖၣ် ကလီၤမၢ်ဘူးထီၣ်လံအဃိ ဘၣ်တၢ်ကၢၤက့ၤ, ကတီၤက့ၤအီၤန့ၣ်လီၤ.

ဖဲစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၃၃:၆-၉ န့ၣ် ပှၤကွဲးထါအၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်ဝဲလၢ ကစၢ်ယွၤဟ့ၣ်လီၤအကလုၢ်, ဒီးတၢ်ခဲလၢာ်ကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်, ဒီးတၢ်လၢအမၤဝဲခဲလၢာ် ကအိၣ်စံၣ်အိၣ်ကျၢၤအဂီၢ် မၤလီၤတံၢ်ဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၁၁-၁၉ အပူၤပာ်ဖျါဝဲ ကစၢ်ယွၤ ဒ်အမ့ၢ်ပှၤပၢဆှၢ စၢၤသွဲၣ်အစိၤစိၤ, ဒီးဘီမုၢ်တဖၣ် အသိးအဃိ, ထဲဒၣ်ယွၤတဂၤဧိၤ ကမၤလိၤမၤဘၣ်က့ၤ တၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးတဖၣ်,…

ဖိခွါစ့ၢ်ကီးဂဲၤထၢၣ်

Ernest Hemingway (အၢနဲး ဟဲမ့ၣ်ဝ့) အလံာ်တၢ်တဲဖးထီအပူၤ ပာ်ဖျါဝဲ အတံၤသကိးလၢအီသံးဆူၣ်မးတဖၣ်ဒီးလၢတယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ဒုးဖးဒိၣ် တၢတဘျီန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢ တၢ်ဒုးဖးဒိၣ် မၤဟးဂီၤတၢ် ဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်အဃိ အဝဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်ဝဲ လိၤလိၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဆီမ့ၢ်ဂ့ၤ, အပူၤလီၢ်ခီမဲာ်တဖၣ် အိၣ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်အဃိ လၢတၢ်မၤမုာ်က့ၤအသးအဂီၢ် မၤမူးအီၣ်အီမုာ်လၤတဖၣ် တၢ်ဂုာ်လဲၤဖျိကွၢ်တဖၣ်, ဒီးတၢ်ဟးအိၣ်ဟးမံတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကမၤဘျါက့ၤ အတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ထီဘိန့ၣ် တၢ်အီသံးမ့ၢ် တၢ်တမံၤဘၣ်ဆၣ် တၢ်သးခုတအိၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ် နီတဂၤဘၣ်.

ဟဲမ့ၣ်ဝ့ အလံာ်အခိၣ်တီ ‘The Sun Also Rises’ (မုၢ်ဟဲထီၣ်စ့ၢ်ကီး) အိၣ်ဟဲလိၤလိၤ ဖဲ စံၣ်တဲၤတဲ ၁:၁ န့ၣ် စီၤပၤရှလိၤမိၤ ပာ်ဖျါလီၤအသး ဒ်အမ့ၢ် ပှၤစံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၂ ပာ်ဖျါဝဲ လၢ အမၤလိန့ၢ် “တၢ်ခဲလၢာ် မ့ၢ်တၢ်ကလီကလီ”,ဒီးလၢ အဆၢဖိ ၃ အပူၤသံကွၢ်ဝဲ “ပှၤကညီဖိလၢ အမၤတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်အန့ၢ်ဘျုးတၢ်မနုၤလဲၣ်”…

ပတၢ်မ့ၢ်တၢ်အသီ လၢယ့ၣ်ရှူးအပူၤ

ဖဲကၠိဖိတဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးလၢဘျီၣ်ရိဖှိၣ်အကတီၢ် ယဖိခွါကတိၤလီၤတၢ်ကတိၤဖိအံၤ “ယတမ့ၢ် ပှၤလၢ ယမ့ၢ်တ့ၢ်တဂၤဘၣ်. ယမ့ၢ်ပှၤအသီလီၤ.” လၢအပာ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယွၤ ဆီတလဲ တၢ်အိၣ်မူအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ကၠီဖရံၣ် (Geoffrey)န့ၣ် တဘျီမ့ၢ် ပှၤသူကသံၣ်မူၤဘှီး ဟဲရိၣ်အ့ (heroin) ဒီးထံၣ်လီၤက့ၤအသး ဒ်အမ့ၢ် ပှၤတၢ်ဒဲးဘးဖိ ဒီးပာ်မၤကမၣ်တၢ် တဂၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ခဲကနံၣ်အံၤ ထံၣ်လီၤက့ၤအသး ဒ်သိးလၢ ယွၤအဖိတဂၤန့ၣ်လီၤ.

ဖဲ ၂ ကရံၣ် ၅:၁၇ အပူၤန့ၣ် လံာ်စီဆှံဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါပှၤ ခီဖျိ အၢၣ်လီၤအီၤလီၤ ပှၤလၢ - “ပှၤတဂၤဂၤ မ့ၢ်အိၣ်လၢ ခရံာ်အပူၤ ဒီးမ့ၢ်အမ့ၢ်တၢ်တ့အသီလီၤ. တၢ်လီၢ်လံၤတဖၣ်ပူၤကွံာ်ဝဲ, ကွၢ်ကွၢ်, တၢ်ခဲလၢာ်ကဲလၢအသီလံ” န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ် ကွၢ်ဖဲပကမ့ၢ် ဒီးကွၢ်ဖဲ ပကမၤ လၢပတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအဂီၢ် ပမ့ၢ်စူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဒီးတူၢ်လိာ်တၢ်ပျၢ် ပတၢ်ဒဲးဘး ဟ့ၣ်ခီဖျိဝဲ လၢအထူၣ်စုညါန့ၣ်ဒီး ပကဲထီၣ် ပှၤအသီတဂၤလံန့ၣ်လီၤ. လၢဧ့ၤဒၣ်တၤသၣ်လီၢ်လံၤလံၤ, တၢ်သးကလၢၢ်ဘၣ်…

ၦၤတီၦၤလိၤတဖၣ်အဝ့ၢ်

ဖဲနံၣ်ထီၣ်သီ ၂,၀၀၀ နံၣ် န့ၣ် ပဒိၣ်ပၦၢ်ခိၣ်နၢ်လၢ ဝ့ၢ်ဒံးထရွဲး(Detroit)တဖၣ် အိးထီၣ်တလါလၢ အသးအနံၣ်အလါအိၣ်လံ တကယၤတဖျၢၣ် လၢတၢ်ပလီၢ်သးအပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢတိၢ်ဂီၤတလါအပူၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်အီၣ်ကုးအီၦဲၤအဂီၢ် တၢ်ထံၣ်လၢညါခီ လၢဝ့ၢ်ခိၣ်နၢ်တနီၤ မုၢ်လၢ်စံးကတိၤ ပာ်ဖျါဆိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဝ့ၢ်ခိၣ်အတၢ်ကစီၣ်န့ၣ် ဟ့ၣ်ထီၣ်ဝဲလၢကျဲလီၤဆီတဘိန့ၣ်လီၤ. အဝဲကွဲးပာ်ဖျါ, “မ်ပကဘၣ်တၢ်ပျဲၦၤလၢ ပကပာ်ဖျါတၢ်မုၢ်လၢ်တမံၤ ဂ့ၤန့ၢ်တၢ်ဂၤခဲလၢၥ် ... လၢအမ့ၢ် ပှၤခဲလၢာ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် ထံကီၢ်တဘ့ၣ်, ၦၤကညီတဂၤ, ဒီးဝ့ၢ်တဝ့ၢ်, မ့ၢ်ဒိၣ်ထီၣ်လၢ တၢ်တီတၢ်လိၤအပူၤန့ၣ်ဒီး, တၢ်တီတၢ်လိၤအံၤ မ့ၢ်တၢ်တမံၤလၢအစိၥ်ထီၣ်ထီ ထံကီၢ်, ဒီးၦၤကလုၥ်န့ၣ်လီၤ.”

အါန့ၢ်တၢ်မၤန့ၢ်မၤနၢၤ, တၢ်သူၣ်ခုသးခု, မ့တမ့ၢ် တၢ်မုာ်တၢ်ပၢၤန့ၣ်, ဝ့ၢ်ခိၣ်ဆၢမုၢ်လၢ်ဝဲလၢ ခါဆူညါၦၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ် ကဒိၣ်ထီၣ်လၢ တၢ်တီတၢ်လိၤ, ဒီးတၢ်သူၣ်ဘျၢသးဘျၢနီၢ်နီၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် အဝဲကဟံးန့ၢ် ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအတၢ်သိၣ်လိနဲၣ်လိတၢ် ဖျါဖဲ မးသဲ ၅:၆ အပူၤ, “ပှၤလၢတၢ်သၣ်ဝံၤအသးဒီး တၢ်သူအသးလၢတၢ်တီတၢ်လိၤတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်ဆိၣ်ဂ့ၤဝဲလီၤ” န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ဖဲပဆိကမိၣ်ကစၢ်ယွၤအနီၣ်ထိၣ် အတၢ်လၢတၢ်ၦဲၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ဒီး တၢ်သးဟးဂီၤ ကဟဲအိၣ်ထီၣ်…