ပျဲအလဲၤ

တၢ်ဆါလံာ်လဲၢ်အကျးကစၢ်လၢ ကံး(သ) (Keith) မၤတၢ်အလီၢ်န့ၣ် လဲၤဟးကသုၣ်ကသီဆူတၢ်လီၢ်အယံၤ အိၣ်ဒံးဒၣ်ထဲခံသီဘၣ်ဆၣ် က့း(သ) ဒ်အမ့ၢ်ကျးကစၢ်အစုတီၤတဂၤအံၤ အသးဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်လဲၤတရံးသးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဆၣ်, က့း(သ)န့ၣ် ဘၣ်ယိၣ်ဝဲလၢ တၢ်ပၢဆှၢသုးကျဲၤလံာ်လဲၢ်အကျးအတၢ်မၤန့ၣ် တမ့ၢ်မၤဝဲကန့ၢ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်အဃိ, အဝဲဃ့ၢ်ဝ့ၤဝီၤဒီး သုးကျဲၤမၤတၢ်, လၢအကြၢးမၤတဖၣ်ခဲလၢာ်လီၤ.

လၢခံကတၢၢ်န့ၣ် အတၢ်မၤကစၢ်ကတိၤတၢ်ဒီးအီၤလၢ ကလံၤဒၢ ဒီးစံး “ဆိကတီၢ်ကွံာ်” “တၢ်လၢနကဘၣ်မၤတဖၣ်န့ၣ် မၤထွဲတၢ်နဲၣ်ကျဲတဖၣ်လၢလီလံာ်ပရၢအပူၤ, လၢယကွဲးဆှၢန့ၢ်နၤ တနံၤဘၣ်တနံၤန့ၣ်တက့ၢ်. က့း(သ)ဧၢႇ ဘၣ်ယိၣ်တၢ်တဂ့ၤ. ပှၤလၢအကဘၣ်ဟံးန့ၢ်မူဒါန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ယၤလီၤ. တမ့ၢ်နၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ.

ဖဲတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ဒီး ထံကီၢ်အဂၤတဖၣ်အဆၢကတီၢ်, ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ဒိးန့ၢ်တၢ်ကတိၤဒ်သိးအံၤလၢကစၢ်ယွၤအအိၣ် - စံး ၄၆:၁ဝ ပာ်ဖျါဝဲ “အိၣ်ဃိကလာ်” န့ၣ်လီၤ. အခီပညီန့ၣ် “ဆိကတီၢ်သုတၢ်ဂဲၤပျုၢ်ဂဲၤဆှး” ယွၤအဲၣ်ဒိးစံးဝဲ “ပိာ်ထွဲမၤထွဲ ဒ်သိးယစံးဘၣ်သု. ယကဒုးတၢ်လၢသုဂီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤတစံးဘၣ် ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိလၢ ကဘၣ်မ့ၢ်ၦၤတတြီဆၢတၢ်, မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ကဘၣ်သးမံသးမုာ်လၢ အတၢ်ဒၣ်ဝဲဘၣ်. မ့မ့ၢ်ကဘၣ်အိၣ်ဃိကလာ် လၢတၢ်သးဆူၣ်သးဂဲၤအပူၤ - ကဘၣ်ဒိကနၣ်ကစၢ်ယွၤ လၢတၢ်သးတီအပူၤ,…

တၢ်တူၢ်လိာ်မုာ် ၦၤတခီဘီမုၢ်ဖိ

ယူၣ်ကရ့ (Ukrainian) ပိာ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ် လၢအကထိတဖၣ်အကထိ, ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, ဒီးဟဲတုၤဝဲဆူ ဝ့ၢ်ဘၢ်လ့ၣ် (Berlin) အလ့ၣ်မ့ၣ်အူသန့န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ထံၣ်န့ၢ်တၢ်လီၤကမၢကမၣ် တမံၤ - ၦၤကၠၢမနံၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဒူၣ်ထၢတဖၣ်ဖီၣ်ဃာ်, နီၢ်ကစၢ်မၤတၢ်ပနီၣ် တၢ်ဟ့ၣ်လီၢ်အိၣ်ကဒုလၢ အဝဲသ့ၣ်အဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ပနီၣ်တခါပာ်ဖျါဃာ် “တူၢ်လိာ်ၦၤခံဂၤသ့”လီၤ. မ့မ့ၢ်အဂၤတထံၣ်န့ၣ် တၢ်ကွဲးအသး “ဒၢးဖးဒိၣ်ဒိးန့ၢ်သ့” န့ၣ်လီၤ. ဖဲအထံၣ်ဘၣ်တၢ်သံကွၢ်လၢ ဘၣ်မနုၤအဃိ အဝဲသ့ၣ် သးအိၣ်ဟ့ၣ်တၢ်တူၢ်တံၤတူၢ်တမှံၤဒ်သိးန့ၣ်လဲၣ်ဒီး, ပိာ်မုၣ်တဂၤစံးဆၢဝဲ ဖဲအမိၢ်ဘၣ်ဟးထီၣ်ဃ့ၢ် ပူၤဖျဲးအသးလၢ နၣ်စံၢ်(Nazis)အဆၢကတီၢ်, အမိၢ်န့ၣ်လိၣ်ဘၣ် တၢ်အိၣ်ကဒုအလီၢ်အဃိ, အဝဲ သးအိၣ်မၤစၢၤၦၤဂၤ ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ.

လံာ် ၅ မိၤရှ့အပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယွၤမၢၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ကအံးထွဲကွၢ်ထွဲၦၤလၢ အအိၣ်ယံၤဒီး အဟံၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်. ၅မိၤ ၁ဝး၁၈ ပာ်ဖျါဝဲ ယွၤမ့ၢ်တၢ်ဒီသဒၢလၢ ဖိၣ်ဃဲတဖၣ်, မုၣ်ကမဲတဖၣ်, ဒီးၦၤတခီဘီမုၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၁၉ အပူၤ စံးဘၣ်ပှၤလၢ “အဂ့ၢ်ဒ်အံၤႇ သုမ့ၢ်တ့ၢ်ၦၤတခီဘီမုၢ်ဖိ လၢကီၢ်အဲၤကူပတူးအပူၤလီၤ” အဃိ, ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်…

အိၣ်ဘှီၣ်ကလာ်

လၢထံကမါဒၢးဖးဒိၣ်လီၤဆီအပူၤ ယနီၢ်ကစၢ်န့ၣ် ထီၣ်ဖီလၢထံဖီခိၣ်မုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ်, ဒီးဒၢးန့ၣ် ခံးလီၤဝဲႇ ဒီးတၢ်ဒ့လၢအသီၣ်ကပုာ်လုးဖိန့ၣ် အကလုၢ်ဘှ့ၣ်ထီၣ်ဝဲလီၤ. ယဖးဘၣ်လၢ ထံကမါဒၢး ဖးဒိၣ်လီၤဆီတဖၣ်အံၤ မၤစၢၤဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ပသးအတၢ်ဝံဃၢ ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ် ဘၣ်ဘီတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤန့ၣ် ယတကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ် နီတဘျီ ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လီၤဂာ်ဒ် ဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တဖၣ်အိၣ်ကတီၢ်, ဒီးယနၢ်ဟူဘၣ်က့ၤ ယတၢ်ဆိကမိၣ်အယိာ်ကတၢၢ်တဖၣ် ဖျိဖျိဖျါဖျါန့ၣ်လီၤ. ယလဲၤခီဖျိဘၣ်ဒ် တၢ်က့ၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စး, ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဂံၢ်ဘါသီ, ဒီးဒုးသ့ၣ်နီၣ်က့ၤယၤလၢ တၢ်လၢတၢ်အိၣ်ဘှီၣ်ကလာ်န့ၣ် အိၣ်ဒီးအစိကမီၤန့ၣ်လီၤ.

ဒ်သိးပကဘှါဆှဲ ပတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်လၢတနံၤဘၣ်တနံၤအဂီၢ်န့ၣ်, ကစၢ်ယွၤမၤသီထီၣ်က့ၤ ပဂံၢ်ဘါ, ဒီးဟ့ၣ်ပှၤတၢ်ကူၣ်သ့လၢပလိၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်အဃိ, ပအိၣ်ဘှံးမုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ်, ဒီးပအိၣ် ဘှီၣ်ကလာ်လၢယွၤအမဲာ်ညါသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. စံး ၃၇:၇ စံးဝဲလၢ ဖဲပအိၣ်ဘှီၣ်ကလာ်, မၤဘှ့ၣ် မၤဘှီၣ်တၢ်အသီၣ်, ဒီးလၢပတၢ်အိၣ်မူအပူၤ ပမ့ၢ်မၤပျီကွံာ် တၢ်လၢအမၤဒံဝ့ၤဒံဝီၤပသးတဖၣ်န့ၣ်ဒီး ကစၢ်ယွၤကဒုးဆူၣ်ထီၣ်က့ၤပဂံၢ်ပဘါ ဒ်သိးပနၢ်ဟူဘၣ် ယွၤအကလုၢ်ကပုာ်လုး, ဖျိဖျိဖျါဖျါ ကသ့ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤမုာ်မၤဂၢၢ်သးအတၢ်သ့ၣ်ညါဒၢးလီၤဆီဒ်သိးအံၤတဖၣ် မ့ၢ်တၢ်အိၣ်ဘှ့ၣ်အိၣ်ဘှီၣ်အလီၢ် အက့ၢ်အဂီၤတမံၤဘၣ်ဆၣ် ဒ်သိးပကရ့ဒီးအီၤအဂီၢ် ကစၢ်ယွၤဟ့ၣ်ၦၤ ကျိၤကျဲကဆှီဒီဖိတဘိ…

တၢ်ကူၣ်သ့ဒ်လဲၣ်တမံၤလဲၣ်

၂ဝ၁၈ နံၣ် တချုး အံး(စ)ထၢၣ်အမုၢ်နံၤန့ၣ် ၦၤအၢဖိလၢအမၤစုဆူၣ်ခီၣ်တကးတၢ်တဂၤ ဟဲနုာ်ဆူ ဖၠါပူၤႇ မၤသံၦၤခံဂၤဒီး လၢတၢ်အုၣ်ခီၣ်အဂီၢ်က့ၤဖီၣ်ပိာ်မုၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ကျဲးစၢးမၤထူၣ်ဖျဲး ပိာ်မုၣ်အံၤ တကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဘၣ်န့ၣ်ဒီး ပၢၤကီၢ်တဂၤစံးကတိၤဟ့ၣ်ကူၣ်ဝဲ ၦၤအၢပှၤသီန့ၣ်လၢ ကပျၢ်ကွံာ်ပိာ်မုၣ်န့ၣ်ဒီး အလီၢ်န့ၣ် လၢတၢ်အုၣ်ခီၣ်အဂီၢ် ကဖီၣ်ဟံးဃာ်အီၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ကတိၤလၢအဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ်တထံၣ်အံၤ, ဒီချၢလိာ်သးဒီး တၢ်ကတိၤကူၣ်သ့လၢ ညီနုာ် ၦၤအါဂၤသ့ၣ်ညါဟံးဃာ်တဖၣ်အဃိဒီး ကဲထီၣ်တၢ်လီၤကမၤကမၣ်ဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤ. social media အလိၤပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ကတိၤလုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်, တၢ်ကတိၤဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ်တဖၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်စံးကတိၤ အီၤလၢပှၤမံၤဟူသၣ်ဖျါတဖၣ်, နမ့ၢ်ထံၣ်ဒီး ထီဘိန့ၣ်နစံးသ့လၢ စိၤဆၢကတီၢ်လုၢ်လၢ်ဆဲးလၤတမံၤ “အတၢ်ကူၣ်သ့” န့ၣ်လီၤ. တၢ်တဲဒိးကတိၤဒိးဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ် လၢပှၤသ့ၣ်ညါအါတထံၣ်စံးဝဲ “သးသမူ အတၢ်လဲၤလၢအဒုးသူၣ်ဟူးသးဂဲၤပှၤအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ပအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဒ်ပပာ်ပညိၣ်မံမီၢ်ဝဲ အသိး” န့ၣ်လီၤ. အဂၤန့ၣ်စံးဝဲလၢ “အဲၣ်လီၤနသးဒၣ်နဲအဆိႇ ဒီးတၢ်ခဲလၢာ်ကဘၣ်လိာ်ဘၣ်စး ဝဲန့ၣ်လီၤ”. သၢထံၣ်တထံၣ်စံးဝဲလၢ “လၢနဂီၢ်မၤတၢ်လၢနကဘၣ်မၤ” န့ၣ်လီၤ. ပၢၤကီၢ်တဂၤအံၤ မ့ၢ်မၤပိာ်တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ် အဝဲကကွၢ်ဆိတၢ်လၢ အဂီၢ်ဒီးကဃ့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၢဖိစီၤယၤကိာ်စံးဝဲ, လၢဟီၣ်ခိၣ်အံၤ တၢ်ကူၣ်သ့အိၣ်ဝဲခံကလုာ် - တၢတထံၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢ အဘၣ်ဃးဒီးဟီၣ်ခိၣ်,…

တၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤလၢထီၣ်ၦဲၤထီၣ်

ဖဲယနီၢ်ဆံးအခါ, တၢ်ကိၢ်အကတီၢ်တဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ် ဒ်သိးယကလဲၤအိၣ်ဘၣ်ဒီးယဖံယဖု တနွံအဂီၢ် ယဘၣ်လဲၤ မံးလာ်ခံကယၤအတၢ်လဲၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်အခါ ယတသ့ၣ်ညါလၢ ယဒိးန့ၢ် တၢ်ကူၣ်သ့ဒိၣ်ဒိၣ်အါအါ လၢယဖံဖုခံဂၤ လၢယအဲၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်ဘၣ်. အဝဲသ့ၣ်အတၢ်အိၣ်မူ အတၢ်လဲၤခီဖျိ, ဒီးအတၢ်လဲၤတၢ်ဒီးယွၤတဖၣ် ဟ့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်ထံၣ်တဖၣ် လၢပှၤသးစၢ်အတၢ် ဆိကမိၣ်တထီၣ်ဘးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပကတိၤသကိးလိာ်သးဒီးအဝဲသ့ၣ်ဘၣ်ဃးယွၤအတၢ်တီတၢ်လိၤ, မၤလီၤတံၢ်ယၤလၢ ကစၢ်ယွၤန့ၣ် ပနာ်န့ၢ်အီၤသ့ ဒီးမၤလၢမၤၦဲၤကယဲၢ်အတၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤ လၢ ဟ့ၣ်လီၤတ့ၢ်ဝဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအမိၢ်, နီၢ်မၤရံ မ့ၢ်ဒံးဒၣ်ပိာ်မုၣ်လိၣ်ဘိဖိတဂၤ ဖဲမူခိၣ်ကလူးဟဲအိၣ်သကိးအီၤ အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. လူၤ ၁:၃၈ ပာ်ဖျါဝဲ မူခိၣ်ကလူးကၤဘြံၤအ့လး ဟဲစိာ်တၢ်ကစီၣ်လၢ အတလီၤနာ်န့ၣ်, ကမ့ၢ်တၢ်လၢအလုၢ်ဘၢဒိၣ်စိအီၤဘၣ်ဆၣ် လၢတၢ်သးဆူၣ်အပူၤ အၢၣ်လီၤ တူၢ်လိာ်ဝဲမူဒါ, ဒ်အမ့ၢ်ကစၢ်ယွၤအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အဆၢဖိ ၃၉-၄၅ ပာ်ဖျါထီၣ် ဖဲလၢနီၢ်မၤရံလဲၤအိၣ်သကိးအဒီပုၢ်ဝဲၢ်သးပှၢ်မုၣ် နီၢ်အ့းလံၤစါဘ့း - လၢတၢ်လိၤလိၢ်လီၤလးအပူၤ မ့ၢ်ပှၤလၢအဟုးအသးအိၣ်ထီၣ် (ၦၤကူၣ်သ့တနီၤနာ်ဝဲလၢ အ့းလံၤစါဘ့းကအိၣ်ဝဲအနံၣ် ၆ဝ)-န့ၣ် ကဟဲစိာ်န့ၢ်တၢ်သးမုာ်လၢအဂီၢ် ဖဲလၢတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤအပူၤ နီၢ်အ့းလံၤစါဘ့းမၤဂၢၢ်မၤကျၢၤ, ကလူးကၤဘြံၤအ့လးအတၢ်ကတိၤ, လၢအဝဲမ့ၢ်တၢ်အၢၣ်လီၤဆိပာ် မ့းၡံအၤ, အမိၢ်န့ၣ်လီၤ.…

တူၢ်လိာ်တၢ်ပၢဆှၢနဲၣ်ကျဲ

ဖဲယတံၤသကိး မ့းၡဲလ် (Michelle) သိၣ်လိယဖိမုၣ်လၢတၢ်ဒိးကသ့ၣ်, ဒီးပဆၢထၢၣ်လၢဘုဖီကပၤ အဆၢကတီၢ် ကလံၤအစိနၢမူဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ဖံးဘ့ၣ်, ဒီးဘုကၠူၣ်အစိလီၤ. မ့းၡဲလ်အကသ့ၣ်ယီၤဝါဖိ အိးထီၣ်အကိာ်ပူၤ ဖဲအဝဲဒုးနဲၣ် တၢ်ကပာ်ကသ့ၣ်အထးအ့ၣ် လၢအမဲတဖၣ်အလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ. အဝဲထုးခီကသ့ၣ်ထးအ့ၣ်ပျံၤဆူ ကသ့ၣ်အနၢ် ဒီးမ့းၡဲလ် ပာ်ဖျါဆှဲဝဲ တၢ်လၢကသ့ၣ်အထးအ့ၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ် လၢၦၤဒိးကသ့ၣ်တဖၣ် ဒ်သိးကမၤဃၢထီၣ်ကသ့ၣ် ဒီးကဃၣ်အတၢ်လဲၤဆူ စုစ့ၣ် စုထွဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ကသ့ၣ်တဒုအထးအ့ၣ်န့ၣ် လီၤဂာ်ဒီးၦၤကညီအပျ့ၤႇ မ့ၢ်တၢ်အဆံးဘၣ်ဆၣ် အကါဒိၣ်ဝဲလီၤ. ခံမံၤလိာ်န့ၣ် စိကမီၤဒိၣ်ဘၢလၢတၢ်အဒိၣ်, ဒီးအဂံၢ်ဆူၣ်ဘါဆူၣ်အလိၤ - ယၤ ၃:၃, ၅ ပာ်ဖျါဝဲ ကသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကသ့ၣ်ထးအ့ၣ်, ဒီးလၢပတၢ်စံးတၢ်ကတိၤတဖၣ်အဂီၢ် ပျ့ၤမ့ၢ်တၢ်လၢစိကမီၤ ဒိၣ်ဘၢဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ.

ပတၢ်ကတိၤတဖၣ် လဲၤဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်လီၢ်ကိးကပၤဒဲးသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၉ စံးဘၣ်ပှၤ “ပဆိၣ်ဂ့ၤယွၤ ပၢ်တဂၤန့ၣ်လၢအီၤႇ ဒီးပဆိၣ်အၢၦၤကညီ လၢ အဘၣ်တၢ်တ့အီၤဒ်ယွၤအက့ၢ်အဂီၤ အသိးႇ လၢအီၤလီၤ” န့ၣ်လီၤ. လူၤ ၆:၄၅ အပူၤ…

တၢ်လီၤကမၢကမၣ်တဖၣ်အယွၤ

ခဝ့ရှၢၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးဘျီၣ်ရိဖှိၣ် လီတၢ်ကပီၤဘၣ်တၢ်မၤစှၤလီၤ, ဒီးပဝဲဖၠၣ်စိမိၤကၠိဖိလၢအကထိတဖၣ် ဆုးလီၤပခိၣ် ဖဲၦၤဆှၢတၢ်ထုကဖၣ်, ဆှၢၦၤလၢတၢ်ဟ့ၣ်လီၤအးလီၤသး အတၢ်ထုကဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤလၢအသးကလၢၢ်ဘၣ်ဒ်သိး ကဘၣ်လဲၤမၤ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤမံးၡၢၣ်တဖၣ်အဂီၢ် အဝဲကွဲမုာ်လၢ ကဘၣ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်ဝဲအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ယသ့ၣ်ညါထွဲလၢ ယတံၤသကိးမုၣ် လ့(န)နဲး (Lynette) ဂဲၤဆၢထၢၣ်လၢ အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤဒီး ယသ့ၣ်ညါ အဝဲအၢၣ်လီၤဝဲလၢ ကလဲၤအိၣ်ဆိး ဒီးမၤတၢ်လၢ ကီၢ်ဖံလပ့ (Philippines) န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်ယဲဒၣ်အံၤ ယတအဲၣ်ဒိးဂဲၤဆၢထၢၣ်ဘၣ်. မ့ၢ်လၢယထံၣ် တၢ်လိၣ်တဖၣ်အါမးလၢကီၢ်အမဲရကၤအပူၤအဃိ, ယသးအိၣ်ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလီၤ ကစၢ်ယွၤအတၢ်အဲၣ် ဖဲဒၣ် ထံကီၢ်လၢယအိၣ်ဖျဲၣ်, ဒိၣ်ထီၣ်ဘၣ်တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်အနံၣ်တဆံပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ် ယက့ၤအိၣ်ဆိးလၢ ကီၢ်ဘြံၢ်တ့ၣ် (Britain), ဒီးဃုထံၣ်ၦၤတဖၣ်လၢယွၤဟ့ၣ်ယၤ ဒ်သိးအကကဲထီၣ် ၦၤလၢယဃၢၤတဖၣ် လၢယကမၤယွၤအတၢ်မၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲယသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ, ကစၢ်ယွၤကွဲမုာ်ယၤ ဆူတၢ်လီၢ်အဂၤ, လၢအလီၤဆီလိာ်ဒီး တၢ်လီၢ်လၢယမၤတ့ၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဒီး ယတၢ်ပာ်သးဘၣ်ထွဲဒီး ယကအိၣ်မူ တၢ်အိၣ်မူဒ်လဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ်ဆီတလဲကွံာ်ဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးမၤတၢ် လၢအလီၤကမၢကမၣ် လၢၦၤလၢအထံၣ်လိာ်သးဒီးအီၤတဖၣ်, ပၣ်ဃုာ်လၢ ၦၤဖီၣ်ညၣ်တဖၣ် လၢအကိးဝဲ ဒ်သိးပှၤကပိာ်အခံအဂီၢ် အမဲာ်ညါန့ၣ်လီၤ.…

တၢ်သူၣ်ကညီၤသးကညီၤအတၢ်မၤ

ဘဲလရံၣ် (Valerie) န့ၣ် အဟုးအသးဟးဂီးလီၤတဲာ် အါလါဝံၤအလီၢ်ခံ ပာ်လီၤအသးလၢ ကဆါကွံာ်အတၢ်ဖိတၢ်လံၤ အလီၢ်လံၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤတ့ဘှီတၢ် ကၠဲၢ်ရၢၣ် (Gerald) လၢ အအိၣ်ယံၤစှၤမံးလာ်တဂၤႇ လၢတၢ်သးဆူၣ်အပူၤ ၦ့ၤဝဲဖိသၣ်အလီၢ်မံစုာ် လၢအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ် ကၠဲၢ်ရၢၣ်အမါကတိၤသကိးတၢ်ဒီးဘဲလရံၣ် ဒီးသ့ၣ်ညါထွဲလၢ ဘဲလရံၣ် အတၢ်လီၤမၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲနၢ်ဟူဘၣ်ဝဲ ဘဲလရံၣ်အတၢ်ဂ့ၢ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး ကၠဲၢ်ရၢၣ် ပာ်လီၤအသးလၢ ကသူက့ၤဖိသၣ်လီၢ်မံစုာ်အံၤဒီး တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် “တၢ်သ့ၣ်နီၣ်” တမံၤလၢ ဘဲလ်ရံၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တနွံပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ် လၢမဲာ်ထံဒီးမဲာ်နိအပူၤ ကၠဲၢ်ရၢၣ် ဟဲဟ့ၣ်ဝဲ ဘဲလရံၣ် လၢခးဆ့ၣ်နီၤထီဃံလၤ တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ် ဘဲလရံၣ် စံးဝဲ “ၦၤလၢအဂ့ၤ အိၣ်ဒံးဝဲမးလဲၣ်, ဒီးတၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်အုၣ်သးလီၤ.”

ဒ်ဘဲလရံၣ်အသိး နီၢ်ရူၤသး ဒီးနီၢ်နၤဧမံ လဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်လီၤမၢ်ဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နၤဧမံ အဝၤဒီး အဖိခွါခံဂၤသံဝဲ ဒီး, ရူၤ ၁:၁-၅ ပာ်ဖျါ အဝဲဒၣ်ဒီး အဒဲၣ်မုၣ်နီၢ်ရူၤသးန့ၣ် ၦၤကန့ၢ်သါတၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ၦၤလၢကကွၢ်ထွဲ, လုၢ်အီၣ်လုၢ်အီအဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ တအိၣ်လၢၤဘၣ်.…

ယတမ့ၢ်ၦၤနီတဂၤဘၣ်. နမ့ၢ်မတၤလဲၣ်

ထါအိၣ်တယုၢ် စးထီၣ်ဝဲလၢ “ယတမ့ၢ်ၦၤနီတဂၤ နမ့ၢ်မတၤလဲၣ်” ဒီးထါအပူၤန့ၣ် ပှၤကွဲးထါ အဲမလ့ၣ် ဒ့းက့ၣ်စၣ် (Emily Dickinson) လၢတၢ်ကလီာ်ကလာ်အပူၤ တၤဝဲဒၣ် ကယဲၢ်ပှၤကညီ အတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢးတဖၣ်, လၢပှၤအဲၣ်ဒိးကဲထီၣ် “ၦၤတဂၤဂၤ”အဂီၢ်, ဒီးအလီၢ်န့ၣ် ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲ ပှၤလၢအတမ့ၢ်တၢ်နီတဂၤ သးခုသးမုာ်ဝဲလၢ အတၢ်သဘျ့အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ထါအဖျၢၣ်တဖၣ်န့ၣ် “တၢ်ကမ့ၢ် ၦၤတဂၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ် လီၤကၢၣ်ထဲလဲၣ်. တၢ်မံၤဟူသၣ်ဖျါန့ၣ် လီၤဂာ်ဒ်ဒ့ၣ်ဖိလၢမၤသီၣ် အကလုၢ်, ဒ်သိးပှၤကသ့ၣ်ညါအိၣ်ဝဲဖဲလဲၣ်. အတၢ်ပာ်သးကဖၢလၢ ဒီးတၢ်ကျဲးစၢၤလၢအဃု ပှၤကဆိကမိၣ်ဒိၣ်အီၤန့ၣ်, လီၤဂာ်ဒ် တၢ်ယီၤအကတီၢ်လၢ အယံၢ်ဝဲထီဝဲ” န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ်တၢ်သဘျ့ လၢတၢ်ပျဲပူၤကွံာ် တၢ်အဲၣ်ဒိးကဲထီၣ် “ၦၤတဂၤဂၤ”န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤ ၦၤတၢ်မၢဖိစီၤပီလူး အတၢ်အုၣ်သး လၢကျဲတနီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. တချုးလၢ စီၤပီလူးထံၣ်လိာ်သးဒီး ကစၢ်ခရံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် အဝဲအိၣ်ဒီး နီၢ်ဂံၢ်စရီဖးထီႇ လၢတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအတၢ်အုၣ်ကီၤ, ၦၤအတီၤ အပတီၢ်, လၢအလီၤထုးန့ၢ်ပှၤသးအဃိ, ဖံလံးပံၤ ၃:၄ ပာ်ဖျါဝဲလၢ “ယသန့ၤယသးလၢ တၢ်ဖံးတၢ်ညၣ် အပူၤ အလီၢ်အိၣ်ဝဲလီၤ.....…

ကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ထီဒုၣ်ထီဒါယၤ

အပူၤကွံာ် အမဲရကၤအကီၢ်ခိၣ်, ယူလစံ(စ) အဲး(စ) ကရၢး (Ulysses S. Grant) န့ၣ် ကျိၣ်စ့လၢ အပာ်ဖှိၣ်ဃာ်ဝဲ အါနံၣ်အါလါအပူၤတဖၣ် ဘၣ်တၢ်လံၣ်အိာ်လီၤအီၣ်ဝဲဒၣ် လၢအၦၤမၤသကိးတၢ် လၢပနံၣ်ကၤတၢ်မၤအပူၤအဃိ, စံးဝဲဒၣ်လၢ “မုၢ်တဂီၤအံၤ ယဆိကမိၣ်လီၤယသး လၢယအိၣ်ဒီး ကျိၣ်စ့အါမးဘၣ်ဆၣ်, ခဲအံၤစ့တဒီလၣ်ဒၣ်လဲာ် တအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ် ယတသ့ၣ်ညါလီၤယသးဘၣ်.” လါတဖၣ်ပူၤကွံာ်ဝံၤအလီၢ်ခံ ကရၢး ဒိးန့ၢ်ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါ လၢၦၤကူစါတန့ၢ်လၢၤဘၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်အဂီၢ်, ၦၤကွဲးလံာ် မးထွ့(န) Mark Twain ဟ့ၣ်ကူၣ်အီၤ လၢကစဲကျံးထုးထီၣ် အသးသမူအတၢ်လဲၤခီဖျိ နီၢ်ကစၢ်တၢ်ကွဲးနီၣ်အဂီၢ် အဝဲတူၢ်လိာ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. တချုးသံ, တနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ကွဲးဝံၤဝဲန့ၣ်လီၤ.

လံာ်စီဆှံစံးဘၣ်ၦၤလၢ ၦၤအိၣ်ဝဲတဂၤ, လၢအဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဂ့ၢ် န့ၣ်လီၤ. ၁မိၤ ၃၇:၃၃ ပာ်ဖျါထီၣ် စီၤယၤကိာ် နာ်ဝဲဒၣ်လၢ အဖိခွါစီၤယိၤသး ဘၣ်တၢ်အ့ၣ်ဖှီလၢဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအၢသီဒိၣ်မးတဒုန့ၣ်လီၤ. အဖိခွါစီၤစူၤမ့းအိၣ်စ့ၢ်ကီး ဘၣ်တၢ်ဖီၣ်ထၢနုာ်လၢဃိာ်ပူၤ လၢထံဂၤကီၢ်ဂၤ, ဒီးစီၤယၤကိာ် ပျံၤတၢ်လၢအဖိခွါစီၤဘံၣ်ယၤမံၣ် ကဘၣ်တၢ်ဟံးန့ၢ် လၢအအိၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. မၤသးဒ်န့ၣ်ဒီး,…