ပာ်လီၤတဲာ်ကွံၥ်တၢ်ဘိၣ်တၢ်စှၢၤ
ယဘၣ်မၤလိ ဝ့လယၢၣ် ရှ့းခ်စပံယါ အတၢ်ကွဲးတဖၣ်, ဖဲယထီၣ် ခီလ့ၣ် တၢ်မၤလိ နံၣ်တဝၥ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤလိအံၤ သိၣ်လိဝဲ လံာ်ဖးဒိၣ်တဘ့ၣ်လၢအိၣ်ဒီး ရှ့းခ်စပံယါ အတၢ်ကွဲးတဖၣ်ခဲလၢၥ်န့ၣ်လီၤ. လံၥ်တဘ့ၣ်အံၤ အတယၢၢ်အဃၢန့ၣ် ကအိၣ်လၢ အပီၣ်အါမးႇ ဒီးယဘၣ်စိၥ်လံာ်ဖးဒိၣ်အံၤလၢ အါနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟးစိၥ် လံာ်လၢအဃၢဒိၣ်မးတဘ့ၣ်အံၤ မၤဆါယပျိၢ်, ဒီးအကတၢၢ်န့ၣ်မၤကၢ်ကွံၥ်ဂာ်ထးလၢ ယလံၥ်ထၢၣ်အပျံၤလိၤန့ၣ်လီၤ.
ပိးလီတနီၤနီၤ ပကစိၥ်အီၤအဂီၢ်န့ၣ် ဃၢဝဲဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ခါလၢအပူၤကွံၥ် နီၢ်သးအတၢ်ဟူးဂဲၤ အတၢ်ဝံဃၢတဖၣ် မၤဘၣ်ဒိဆါၦၤ, အဒိ, တၢ်သးဆါ, ဒီးတၢ်သူၣ်ဟ့သးဟ့န့ၣ် ဆီၣ်သနံးပှၤ သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ကလီး ၃:၁၃ န့ၣ်ပကထံၣ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤ အဲၣ်ဒိးဝဲလၢပကအိၣ်ဒီးတၢ်သဘျ့, ခီဖျိလၢပပျၢ်ၦၤဂၤအတၢ်ကမၣ်, မ့ၢ်သ့န့ၣ်ဒီး, မၤဃူမၤဖိးလိာ်သးဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဘၣ်ဒိဆါ မ့ၢ်ဒိၣ်ဝဲယိၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်ဒီး, တၢ်ပျၢ်ပှၤဂၤအတၢ်ကမၣ် ကယံၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အတွးတအိၣ်ဘၣ်. ၁မိၤ ၂၇:၃၆ ပာ်ဖျါဝဲလၢ ဒ်သိး စီၤဧ့ၡီၤ ကပျၢ်ဝဲ စီၤယၤကိၥ်ဟုၣ်န့ၢ် အဖိဝဲၢ်ကိအလီၢ်, ဒီးတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်, ဘၣ်ဟံးန့ၢ်ဝဲ…
တၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ကဒီးတစု
“တၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ကဒီးတစု. မ့ၢ်တၢ်အခီပညီမနုၤလဲၣ်.” ၦၤခူၣ်လီၤၦၤသံတဖၣ်အပှၤနဲၣ်တၢ် သံကွၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ‘လၢအပူၤကွံၥ်န့ၣ် ယတနၢ်ဟူဘၣ်တၢ်ကတိၤအံၤနီတဘျီဘၣ်.’ ပၢ်လၢအသံတဂၤအံၤ အဖိခွါန့ၣ် ဟံးန့ၢ်ဝဲခွဲးယၥ်တမံၤအံၤ, ဒီးဒုးနၢ်ပၢၢ် တၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ကဒီးတစု အခီပညီ ဖျါဖဲလံၥ်ယိၤဟၣ်အဆၢဒိၣ် ၃ အပူၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲဒၣ် ‘လၢဟီၣ်ခိၣ်အံၤ ပဝဲကိးဂၤဒဲးပဟဲအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ထဲဒၣ်တဘျီဧိၤန့ၣ်လီၤ.’ စံးကဒီးဝဲလၢ ‘ဒ်သိးကစီၤဝဲ ပတၢ်မၤလၢအဂ့ၤ, ဒီးပတၢ်မၤလၢအတဂ့ၤတဖၣ်အဂီၢ်, ကစၢ်ယွၤတအိၣ်ဒီးအစီၤပီၢ်မၤကဒါမဲၥ်န့ၣ်ဘၣ်. ကစၢ်ယွၤအဲၣ်ဒိးဝဲလၢ ပကအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်လၢသးစီဆှံန့ၣ်လီၤ.’ စံးကဒီးဝဲဆူညါ, ‘လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဃိ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး တူၢ်သံအသးလၢထူၣ်စုညါအလိၤ- ဟ့ၣ်လီၤဝဲ ပတၢ်ဒဲးဘးအဘူးအလဲ, ဒ်သိးပကဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်မူအထူအယိၥ်ဃုၥ်ဒီးအီၤန့ၣ်လီၤ. ပကမၤပတၢ်ဒၣ်ဝဲ တန့ၢ်တသ့ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.’
လံာ်ယိၤဟၣ် အဆၢဒိၣ် ၃ အပူၤန့ၣ်, စီၤနံၤကဒ့မူး အသးဒ့ဒီဝဲလၢ ဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ကဒီးတစုအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်အသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဝဲနီၢ်နီၢ်လံဧါန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ ၁ ပာ်ဖျါဝဲ စီၤနံၤကဒ့မူး မ့ၢ်သရၣ်တဂၤလၢအမၤလိဘၣ် လံၥ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီ, အဆၢဖိ ၂ ပာ်ဖျါဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ်ညါ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးန့ၣ် တဒ်သိးဒီးၦၤဂၤဘၣ်, ဒီးသိၣ်လိသီလိတၢ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဒီးအစိအကမီၤန့ၣ်လီၤ. အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ အဲၣ်ဒိးဃုသ့ၣ်ညါဝဲအဃိ…
တၢ်မုၢ်လၢ်လၢကစၢ်ယွၤ
ကၠဲရမံၣ် (Jeremy) ကထီၣ်ဝဲ ‘သၢနံၣ် တၢ်မၤလိ’ အဂီၢ်, လဲၤတုၤဆူ ဖၠၣ်စိမိၤ, ဒီးဃ့န့ၢ်ဝဲ ၦၤမၤလိတၢ်ဖိအိၣ်ဆိးဒၢးလၢအၦ့ၤစှၤကတၢၢ် အကတီၢ်, ကဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီးတၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် တသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢခံန့ၣ်အဝဲပာ်ဖျါက့ၤဝဲလၢ, “တၢ်အိၣ်အသးတဖၣ် လီၤသးဟးဂီၤ, ဒၢးဒီးတၢ်လုၣ်ထံဒၢးတဖၣ်န့ၣ် နးဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.” ဘၣ်ဆၣ်အကျိၣ်စ့အိၣ်ဒီးအီၤန့ၣ်စှၤ, ဒီးကဃုထၢတၢ်အဂၤစ့ၢ်ကီး တအိၣ်ကဲၢ်ဆိးဘၣ်. ဒီးစံးဝဲဒၣ်လၢ, “တၢ်လၢယမၤသ့ခဲလၢၥ်န့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ယကဘၣ်ဆိကမိၣ်ယဲလၢ, တၢ်မၤလိ သၢနံၣ် မ့ၢ်ဝံၤဒီး, ယကက့ၤအိၣ်ဘၣ် ဟံၣ်အဂ့ၤတဖျၢၣ် အိၣ်ဝဲအဃိ, ယကဝံသးစူၤအိၣ်ဆိး, ဒီးမၤလၢာ် ယတၢ်ဆၢကတီၢ်အဂ့ၢ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.”
ကၠဲရမံၣ် အဂ့ၢ်အံၤဒုးထံၣ်က့ၤပှၤ, တၢ်လၢအတၤပှၤ ကိးမုၢ်နံၤ, လၢပတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤအပူၤ, ဒ် ၂ ကရံၣ် ၅:၁ စံးဘၣ်ပှၤအသိး, လၢ ‘ဟီၣ်ခိၣ်အဒဲ’- နီၢ်ခိလၢကဘၣ်သံဝဲအပူၤ, ဒီး ၁ ယိၤ ၂:၁၇ ပာ်ဖျါဝဲ နီၢ်ခိလၢ အမူ, ဒီးမၤတၢ်လၢဟီၣ်ခိၣ်အံၤ ကဒံကွံၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ဖဲပဂုၢ်ကျဲးစၢးဘှါဆှဲ ပတၢ်အိၣ်မူအတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အကတီၢ်, ၂ကရံၣ် ၅:၄…
တၢ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးသးလၢကစၢ်ယွၤ
ကၠူလံၣ်ဒီးလ့း(စ) (Julie and Liz) ဒိးထီၣ်ချံဖိခါယးဒီးဟးထီၣ်လၢ ကဲၣ်လံၣ်ဖိနံယါ ပီၣ်လဲၣ်ကၢၢ်နံၤ ဒ်သိးကကွၢ်ဃုသ့ၣ်ညါ ညၣ်တီသွ့ ဟးဘဲးခ် (humpback) တကလုၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤသ့ၣ်ညါလၢ ညၣ် ဟးဘဲးခ် တဖၣ်အံၤ လဲၤက့ၤဟူးဂဲၤဝဲလၢ ပီၣ်လဲၣ်ထံ အမဲၥ်ဖံးခိၣ်အဃိ တၢ်ကထံၣ်ဘၣ်အီၤညီန့ၣ်လီၤ. ဖဲညၣ်တီသွ့တဘ့ၣ် အိၣ်ဟဲဖျါထီၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်အချံဖီလၥ်လိၤလိၤအကတီၢ်, ပိၥ်မုၣ်ခံဂၤအံၤ ဖုးသံပျီၢ်ဂီၤဘၣ်အသး န့ၣ်လီၤ. ၦၤကွၢ်တၢ်တဂၤ ဒိန့ၢ်ဝဲတၢ်ဂီၤမူအကူၥ်ခီလီၤဆီတက့ လၢအဒုးနဲၣ်ဖျါ ပိၥ်မုၣ်ခံဂၤ ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်တၢ် လၢအပၥ်ဖျါ ညၣ်တီသွ့အကိၥ်ပူၤဖးဒိၣ်န့ၣ် ဒိၣ်တုၤဒၣ်လဲာ် ပိၥ်မုၣ်တဖၣ်ဒီးအချံဖိန့ၣ် ဖျါဝဲဒၣ်ဆံးဆံးဖိန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်လီၤဘျၢဆူထံဖီလၥ်တဘျးဖိဝံၤႇ ပိၥ်မုၣ်တဖၣ် ပူၤဖျဲးထီၣ်က့ၤဝဲ ဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပိၥ်မုၣ်ခံဂၤအတၢ်လဲၤခီဖျိအံၤ ဒုးထံၣ်ၦၤတၢ်ဂ့ၢ်လၢလံၥ်စီဆှံအပူၤ ဘၣ်ဃးဝံယိၤနါဘၣ်တၢ်ယူၢ်လီၤအီၤလၢညၣ်ဖးဒိၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ (ယိၤနါ ၁:၁၇). ကစၢ်ယွၤမၢအီၤလၢ ကဘၣ်လဲၤစံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်ဆူ ၦၤဝ့ၢ်နံၤနဝ့ဖိတဖၣ်, ဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်လၢၦၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ် တတူၢ်လိၥ်ကစၢ်ယွၤအဃိ, စီၤယိၤနါကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢၦၤတဖၣ်အံၤတကြၢးဒီးကစၢ်ယွၤ ပျဲပျၢ်အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ကမၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢကဘၣ်စူၢ်နာ်ကစၢ်ယွၤအလီၢ်န့ၣ်, စီၤယိၤနါဃ့ၢ်ဟးထီၣ်ဆူတၢ်အယံၤ, ဒီးဒိးထီၣ်ကဘီတဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤပျဲလီၤ ကလံၤမုၢ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်, ဒီးစီၤယိၤနါ ဘၣ်တၢ်တ့ၢ်လီၤကွံၥ်အီၤဆူ ပီၣ်လဲၣ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.…
တၢ်အီၣ်လၢပှၤတၢ်သၣ်ဝံၤအသးတဖၣ်အဂီၢ်
လၢ “အၤဖရံၤကၤ မုၢ်ထီၣ်” (Horn of Africa) တကပၤန့ၣ် တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ယီၤဃ့နးနးကလဲာ် လၢတၢ်အါနံၣ်အါလါအတီၢ်ပူၤ ဒီးမၤဟးဂီၤဘုဧိၤဟုဧိၤႇ မၤသံဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိ, ဒီးမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အနးကတၢၢ်တဖၣ်အကျါ- ၦၤအိၣ်ဆိးလၢ ကီၢ် ကဲန်ညၣ် ကၣ်ကူၤမၤ ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ဒဲကဝီၤ (Kenya's Kakuma Refugee Camp), ၦၤလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, ဒီးတၢ်ဆီၣ်သနံးတဖၣ်အဂီၢ်- မ့ၢ်တၢ်လီၤပျံၤလီၤဘၣ်ယိၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တယံၥ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်ပၥ်ဖျါတဘ့ၣ်အပူၤစံးဝဲလၢ မိၢ်သးစၢ်တဂၤ ဟဲစိၥ်အဖိဆံးဖိဆူဒဲကဝီၤ ခိၣ်နၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. အဖိဆံးဖိအံၤ တူၢ်ဘၣ် ‘တၢ်အီၣ်လီၤထြုး တၢ်ဆါ’ ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ် (တၢ်ဆါလၢတအီၣ်ဘၣ်တၢ်အီၣ်လၢလၢလီၣ်လီၣ်အဃိဂံၢ်ဘါစၢ်) အဃိ ဖိသၣ်ဆံးအံၤအိၣ်တ့ၢ်ထဲအခိၣ်ဆူၣ်, ဒီးအဖံးအညၣ်ဃ့ထီတုၤမးကၠီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖိသၣ်ဆံးန့ၣ် တနံၤတအ့, တအီၣ်တၢ်အီၣ်ဘၣ်. အနီၢ်ကစၢ်ဆံးဆံးဖိန့ၣ်တမၤတၢ်လၢၤဘၣ်. ကသံၣ်သရၣ်စဲၣ်နိးတဖၣ် ဘၣ်မၤစၢၤအီၤ တကီၢ်ခါန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢအလိၣ်တဖၣ် အိၣ်ဒံးဝဲအါမးဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးဒီးကဟ့ၣ်မၤစၢၤတၢ်တကီၢ်လါ လၢတၢ်မူဒီးတၢ်သံ တၢ်လိၣ်နီၢ်နီၢ်အဂီၢ်, တၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်သူၣ်ထီၣ် တဖၣ်အဃိ, မ့ၢ်တၢ်လၢအလီၤစံးဘျုးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်လီၢ်လၢအလီၤဘၣ်ယိၣ်ဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ်, မ့ၢ်တၢ်လီၢ်နီၢ်နီၢ်လၢ ယွၤအၦၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ်…
သးစီဆှံကစၢ် အတၢ်အိၣ်ဆိး
ဖဲတၢ်ကတဲၥ်ကတီၤမၤလီၤတံၢ်က့ၤ ကဘီယူၤအတၢ်လဲၤလၢ ဝ့ၢ် ရှါလဲး, နီး ကဲၣ်ရိၣ်လဲနါ ကီၢ်စဲၣ် (Charlotte, North Carolina) ဆူ ဝ့ၢ် နယူယီး (New Youk City) အကတီၢ်, ကဘီယူၤအၦၤမၤတၢ်ဖိတဂၤ ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးဝဲဒၣ်လၢ ၦၤကလဲၤဒိး ကဘီယူၤတဂၤန့ၣ်, ဖျါလၢဘၣ်ယိၣ်တၢ်, ဒီးအသးကိၢ်ပျံၤတၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဆ့ၣ်နီၤလီၤဖဲ ပှၤလဲၤတၢ်ကျဲဖးဒ့, ဒီးဖီၣ်ဃၥ်ပိၥ်မုၣ်အံၤအစုႇ ဒီးဒုးသ့ၣ်ညါဝဲ ကဘီယူၤအတၢ်လဲၤအပတီၢ် တဆီဘၣ်တဆီ, ဒီးမၤလီၤတံၢ်ဝဲလၢ ပိၥ်မုၣ်တဂၤအံၤ ကလဲၤဘၣ်တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်, ဒီးစံးဝဲလၢ “ဖဲနထီၣ်ဆူကဘီယူၤအလိၤန့ၣ်ဒီး, ပဝဲၦၤမၤတၢ်လၢကဘီယူၤတဖၣ် တမ့ၢ်ပှၤအကါဒီၣ်လၢၤဘၣ်, မ့မ့ၢ်ပှၤလၢအကါဒိၣ်န့ၣ် နၤဒီးပှၤဒိးကဘီယူၤတဖၣ်” န့ၣ်လီၤ. “ဒီးတၢ်ဘၣ်နၤ မ့ၢ်တမုၥ်ဘၣ်နၤန့ၣ်ဒီး, ယသးအိၣ်ဟဲသံကွၢ်နၤလၢ တၢ်မၤအသး တမံၤမံၤဧါ. ယကဘၣ်မၤန့ၢ်နၤတၢ်မ့ၢ်အိၣ်တမံၤမံၤဧါ” န့ၣ်လီၤ. ၦၤမၤတၢ်ဖိ အတၢ်မၤကဟုကယၥ် ပိၥ်မုၣ်တဂၤအံၤန့ၣ် ကဲထီၣ်သ့ဝဲဒၣ် က့ၢ်ဂီၤဖိတဘ့ၣ် လၢအပာ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအတၢ်ကတိၤ ခီဖျိလၢအီၤန့ၣ် သးစီဆှံကစၢ်ကမၤတၢ်လၢၦၤခရံၥ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ခရံၥ်အတၢ်သံ, အတၢ်ဂဲၤထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤ, ဒီးအတၢ်က့ၤထီၣ်ဆူမူခိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအလိၣ်နီၢ်နီၢ်, ဒီးကကဲဘျုးဝဲလၢ တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤၦၤကညီအတၢ်ဒဲးဘး…
တၢ်လဲလိၥ်လၢအသးကံၢ်ပူၤ
စးထီၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ဒုးဖးဒိၣ် ခံဘျီတဘျီဝံၤအလီၢ်ခံ, မ့ၣ်အူအီၣ် ပှၤကညီ အိၣ်ဆိးလီၢ် အနးကတၢၢ် လၢယူၣ်ခ့ၣ် (UK) န့ၣ်, မၤဟးဂီၤ ကရဲဖဲ တၢးဖးထီ (Grenfell Tower) လၢ ဝဲးစ် လၣ်ဒၢ် (West London) ပှၤအဂၤ နွံဆံ သံဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါက့ၤ တၢ်ဂ့ၢ်လၢမ့ၣ်အူအီၣ်ခီဂာ်တၢ်ချ့သဒံးအဂ့ၢ်, ဒီးပၥ်ဖျါဝဲတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သး အခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိန့ၣ် မ့ၢ်ပီးလီလၢအကျၢၢ်ဘၢကးဘၢဃၥ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်အချၢအဃိ န့ၣ်လီၤ. တၢ်စူးကါပိးလီလၢတၢ်ချၢတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တိၢ်ထးအလူၣ်မံၣ်နံၣ်ယၢၣ်ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်အိၣ်လၢအကိပူၤ မ့ၢ်ပလးစ်တ့းလၢမ့ၣ်အူအီၣ်ညီဒိၣ်နီၢ်မးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်မနုၤအဃိ, တၢ်ပျဲလၢ ၦၤကဆါ, ဒီးၦၤကတ့ထီၣ် ပိးလီလၢအလီၤဘၣ်ယိၣ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ်လဲၣ်. မ့ၢ်လၢပှၤတ့ဆါ ပိးလီတဖၣ်အံၤ တပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်မၤကွၢ်အစၢ ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဒီတဒၢမ့ၣ်အူ အတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဃိန့ၣ်လီၤ. ပီးလီတဖၣ် အပှ့ၤကလံၤဆံးစှၤန့ၣ်, ထုးန့ၢ်ၦၤၦ့ၤဒီးစူးကါတၢ်တဖၣ်အဃိ, ဒ်သိးကပလီၢ်အသးလၢတၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်အပနီၣ်အဂီၢ် လီၤတိၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကျၢၢ်ဘၢကပြုၢ်ကပြီၤလၢခိန့ၣ် ဖျါဂ့ၤဝဲန့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး စံးကတိၤတၢ်အဆူၣ်ကတၢၢ်တနီၤန့ၣ်, ပညိၣ်ဝဲဆူ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်သရၣ်တဖၣ်, မ့ၢ်လၢတၢ်သံၣ်သူမီၤကျာ် လၢအဝဲသ့ၣ်အတၢ်အိၣ်မူအပူၤ, ဒီးလၢခိတၢ်ချၢန့ၣ်ကးဘၢဝဲလၢ…
ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးမ့ၢ်တၢ်အဒ့
“ထူၣ်စူညါစီဆှံ တၢ်ဘါသရိၥ်” (Chapel of the Holy Cross) ဖိန့ၣ် ဆၢထၢၣ် အိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤလၢ စံၣ်ဒိနါ (Sedona) ကစၢၢ်ဖါဂီၤ, လၢကီၢ်စဲၣ် အရံၣ်စိနါ (Arizona) န့ၣ်လီၤ. ဖဲယလဲၤနုၥ်လီၤဆူသရိၥ်ဆံးဖိအပူၤ, ဒီးတကီၢ်ခါန့ၣ်, ယထံၣ် တၢ်ဂီၤစိးပျၤလၢအမ့ၢ် တၢ်ပျၤထီ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးလၢထူၣ်စုညါလီၤလီၤဆီဆီန့ၣ်လီၤ. ဒ်ညီနုာ်ထူၣ်စုညါအလီၢ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ပျၤထီကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးလၢ သ့ၣ်တထံးလၢအအိၣ်ဒီး သ့ၣ်ထူၣ်မိၢ်ၦၢ် ခံမုၢ်အဒ့လိၤန့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်ထူၣ်မိၢ်ၦၢ်ဃ့ထီကၠီး လၢအဒါလီၤသးဘျၢဘျၢန့ၣ်, ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်အဒိ ဘၣ်ထွဲဒီးၦၤအံၣ်စရ့လးဖိအဒူၣ် လၢအတတူၢ်လိၥ် ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး လၢလံၥ်စီဆှံလီၢ်လံၤတကတြူၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်ထူၣ်မိၢ်ၦၢ်အဂၤတမုၢ်လၢအမူ, ဒီးအဒ့အတြၢ်တဖၣ်, ဒီးအိၣ်ဆၢထၢၣ်ဘျၢဘျၢန့ၣ် ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်အပနီၣ်လၢအမ့ၢ် ယူဒၤအဒူၣ်, ဒီးစီၤပၤဒၤဝံး အတၢ်လီၤစၢၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဂီၤစိးပျၤ ဟ့ၣ်ဒိအံၤ အိၣ်ဒီးအခီပညီလီၤဆီ လၢအပၥ်ဖျါဒုးနဲၣ်ဝဲလၢလံၥ်စီဆှံ အလီၢ်လံၤအပူၤ ဝံစံးကတိၤဆိပၥ်တၢ်, တၢ်လၢအကါဒိၣ်, တၢ်လၢအဘၣ်ထွဲဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ယူဒၤအဒူၣ်ဖိထၢဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်စိၥ်မၢကဲကုၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးပှၤဂီၢ်မုၢ် ကအိၣ်ဒီးတၢ်မုၢ်လၢ်အဂီၢ်, ဝံယံးရမံယၤ စံးကတိၤလီၤ တၢ်ကစီၣ်အိၣ်ဟဲလၢယွၤ- “ယကမၤတၢ်ဂ့ၤတမံၤလၢယစံးပၥ်…
တၢ်အကတၢၢ် အစၢ
ဖဲ ၁၉၂၁ နံၣ်န့ၣ်, ၦၤသ့စိးပျၤတၢ် စဲၣ်မ် ရိဒံၢ်ယၣ် (Sam Rodia) စးထီၣ်ဘှီထီၣ်ဝဲ ဝးစ် တၢးထီ (Watts Towers) န့ၣ်လီၤ. သၢဆံသၢနံၣ်ပူၤကွံၥ်ဝံၤအလီၢ်ခံႇ က့ၢ်ဂီၤ စိးပျၤတဆံနွံထံၣ် အိၣ်ဆၢထၢၣ်ထီန့ၢ် Los Angeles မံထၢၣ်သၢဆံန့ၣ်လီၤ. ၦၤဒ့တၢ်အူတၢ်ဖိ ကၠဲရံၣ် ကၤစံၣ်ယၣ် (Jerry Garcia) ဆိကမိၣ်ဆံး ရိဒံၢ်ယၣ် အသးသမူဒီစိၤအတၢ်မၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ကၤစံၣ်ယၣ် စံးဝဲဒၣ်လၢ ““တၢ်အကတၢၢ်အစၢ, လၢအဟဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲ ဖဲနသံပူၤကွံၥ်ဝံၤအလီၢ်ခံ” န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးကဒီးဝဲလၢ “ဝိ .. တၢ်မၤဒ်သိးအံၤန့ၣ်တမ့ၢ်လၢယဂီၢ်ဘၣ်” န့ၣ်လီၤ.
မ့မ့ၢ် ကၤစံၣ်ယၣ် အဂီၢ် တၢ်အကတၢၢ်အစၢန့ၣ် ကမ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်. ၦၤလၢအဒ့ သကိးတၢ်ဒီးအီၤ ဘီး ဝံၤယၤ (Bob Weir) ပၥ်ဖျါဖှိၣ်ထီၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ထံၣ်- “တၢ်ကသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်နၤ ခါဆူညါလီၤထူလီၤယိာ်အဂီၢ်, တၢ်တအိၣ်နီၤတမံၤဘၣ်. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ပကမုၥ်လၤသးခုသကိး ပတၢ်အိၣ်မူ” န့ၣ်လီၤ.…
ကမျၢၢ်ထဲတဂၤဧိၤ
ဒ် “ဒဲဘၢၣ် နါကဲးစ်” (Denver Nuggets) ၦၤလိၥ်ကွဲ ဖျၢၣ်သွ့ ချၢးဘ် အပှၤစံးကတိၤပာ်ဖျါရၤလီၤတၢ်ကစီၣ်တဂၤအသိး, အဝဲသ့ၣ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ် ကဲလ် စပဲလၢၢ် (Kyle Speller) န့ၣ်, အါတက့ၢ် ပှၤသ့ၣ်ညါအီၤ ခီဖျိလၢတၢ်သူၣ်ပိၢ်သးဝးဖးဒိၣ်အပူၤ, အတၢ်ကိးသတြီပာ်ဖျါ တၢ်လိာ်ကွဲ ဖျၢၣ်သွ့အဂ့ၢ် ဆူကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်ဖဲ တၢ်သတြီၤ ဖျၢၣ်သွ့ချၢးဘ် စဲၣ်နီၤအတၢ်လိၥ်ကွဲတဖၣ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. တုၤအဝဲကိးထီၣ် ‘မ်ပကစးထီၣ်တၢ်လိာ်ကွဲလီၤ’ လၢမဲးခ် (ကလုၢ်ဒၢ) အပူၤန့ၣ်, ၦၤသးစဲတၢ်လိာ်ကွဲ ဖျၢၣ်သွ့ (NBA) လၢအကထိတဖၣ်လၢအအိၣ်ဖဲတၢ်လိၥ်ကွဲအလီၢ်ဃုၥ်ဒီးၦၤကွၢ်ခိးကနၢ်တၢ်လၢအကကွဲၢ်တဖၣ် ကိးဆၢက့ၤအကလုၢ်ဆူ စပဲလၢၢ် န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်အံၤ အဃိအဝဲဘၣ်တၢ်ဃုထၢထီၣ်အီၤဒ် ၂၀၂၂ နံၣ်, ပှၤစံးကတိၤပာ်ဖျါရၤလီၤတၢ်ကစီၣ်အဂ့ၤကတၢၢ်တဂၤ (All-Star Game PA Announcer) အသိးန့ၣ်လီၤ. စပဲလၢၢ်စံးဝဲဒၣ်လၢ “ယသ့ၣ်ညါကမျၢၢ်တဖၣ်အတၢ်အိၣ်သး, ဒီးဟံၣ်ကစၢ်အပှၤလိၥ်ကွဲတၢ်ဖိ, ဒီးကမျၢၢ်လၢအဟဲကွၢ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, ယကဘၣ်မၤတၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်ယသ့ၣ်ညါလီၤ.” တၢ်လၢအဂ့ၤဒိၣ်ဝဲတမံၤန့ၣ် အတၢ်သ့စံးကတိၤတၢ်ခဲလၢာ်, လၢအဘၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါဝဲလၢ ကွဲၤထံၣ်ဟူ,ဒီးကွဲၤလ့လိၤတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤလၤကပီၤကစၢ်ယွၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. စပဲလၢၢ် ပာ်ဖျါအါထီၣ်ဝဲလၢ “အဝဲမၤတၢ်ခဲလၢၥ်…