အါန့ၢ်ဒံးတၢ်ဆိကမိၣ်ပာ်စၢၤ
တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ကသ့ၣ်မံၤ လၢပျံၤ၀ံၤ‚ တၢ်ဒိးထီၣ်အီၤအတၢ်သBတီၤ‚ နကထံၣ်ဘၣ် - ပှၤသBတီၤ တၢ်တဖၣ် စူးကါအစုမုၢ်လွံၢ်ဘိ‚ မ့မ့ၢ်အစုမုၢ်ကျၢၢ်တဘိတခီ ကဲထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီ န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢ တၢ်လိာ်ကွဲအပူၤအံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢအမၤညီနုၢ်အသး‚ စုမုၢ်ကျၢၢ်တဘိ‚ ဘၣ်အိၣ်လၢပျံၤတဘိအစိးနါဒီး ပျံၤအဂၤတခီ အဘၢၣ်စၢၤဒီး ညီနုၢ် စုမုၢ်ကျၢၢ်အံၤ ကဲထီၣ်တၢ်လၢ အဘၣ်လီၤမၢ်တၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ စုမုၢ်ကျၢၢ်တဘိ မ့ၢ်တအိၣ်အဃိ‚ ကဒုးကဲထီၣ်တၢ်လၢ အဆီတလဲတၢ်အါမးန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလၢ တၢ်လိာ်ကွဲတခါအံၤ‚ တၢ်မ့ၢ် တစူးကါဘၣ်စုမုၢ်ကျၢၢ်သနာ်က့‚ ကိးနံၤဒဲး ဖဲပထူးပမဲ‚ ထီထီၣ်ဆ့ကၤသၣ်‚ ခွံပခိၣ်‚ စၢထီၣ် ပခီၣ်ဖံးအပျံၤဒီး တုၤဒၣ်လဲာ်လၢ ပအီၣ်တၢ်အီတၢ်န့ၣ် ပလိၣ်ဘၣ်နီၢ်နီၢ်‚ စုမုၢ်ကျၢၢ်တဘိ အတၢ်မၤစၢၤ န့ၣ်လီၤႉ က့ၢ်ဂီၤဆံးဆံးဖိလၢအဖျါလၢအဘၣ်တၢ်ကွၢ်ကပာ်ကွံာ်လၢ ပနီၢ်ခိဒီတဂၤန့ၣ် မၤတၢ်လၢအကါဒိၣ်တဖၣ် ကိးနံၤ န့ၣ်လီၤႉ
ပှၤတၢ်မၢဖိစီၤပီလူး နဲၣ်ဖျါထီၣ် တၢ်လၢအလီၤပလိာ်တမံၤဃီလၢ အဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ တလီၢ်လီၢ် က့ၢ်ဂီၤတနီၤ‚ ပှၤတထံၣ်အီၤ ကဲၣ်ဆိးဒီး အကလုၢ်တဒိၣ်တသွါ‚…
ပှၤခံဂၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအဂ့ၤဒိၣ်ထီၣ်
ဖဲ ၁၉၉၇‚ တၢ်သBတီၤတၢ်သၢမံၤတၢ်လိာ်ကွဲလၢ အမ့ၢ်တၢ်ပီၢ်ထံ‚ တၢ်ဒိးလ့ၣ်ဖိ ဒီးတၢ်ဃ့ၢ်သBတီၤ လၢ ဟၣ်၀ၣ်ယံၣ်န့ၣ် အိၣ်တ့ၢ်ထဲ ပိာ်မုၣ်ခံဂၤလၢတၢ်လိာ်ကွဲ အကတၢၢ်တခါန့ၣ် ခံဂၤလိာ်အစုဆါခီၣ်ဆါလီၤႉ လၢတၢ်လီၤဘှံးအပူၤ‚ ပှၤဃ့ၢ်တၢ်တဖၣ် ဃ့ၢ်အခီၣ်ပိၣ်သဲ‚ တုၤဒၣ်လဲာ်လၢ စံၣ်ယဲ၀ဲလ်ချ်စံၣ် ဒီး ၀ဲဒ့ၢ်အ့ၣ်ကရၠာစးၣ်ဟၣ်တစုန့ၣ်လီၤႉ ခံဂၤလိာ် လီၤဃံၤဆူဟီၣ်ခိၣ်လိၤလီၤႉ ဖဲအဂုာ်ကျဲးစၢး ပိာ်ဆၢထၢၣ်အသး‚ လီၤတလံာ် ကဒီးဆူ အမဲာ်ညါ‚ ဒီးလီၤဃံၤကဒီး တုၤအတုၤလၢ တၢ်သBတီၤအကတၢၢ်လၢ အလိၣ်ထဲ မံးထၢၣ် (၂၀) န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအ့ၣ်ကရၠာစးၣ်ဟၣ်စးထီၣ်စွါ‚ ဖဲန့ၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ် ဒဲစုဟ့ၣ်ဂံၢ်ဘါအီၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲပှၤလၢအသBတီၤတၢ်ဒီးအီၤတဂၤ ပိာ်ထီၣ်အခံဒီး ကမျၢၢ်တဖၣ် မၤသီၣ်ဒိၣ်ထီၣ်တၢ်ဒဲစုပီှၢ်ခီၣ်လီၤႉ အ့ၣ်ကရၠာစးၣ်ဟၣ် ခီဂာ်တၢ်လီၢ် လွံၢ်တီၤ လၢတၢ်သBတီၤ လၢခံကတၢၢ် အကျိၤ‚ ဒီးလီၤတကူၢ်ဆူ ပှၤလၢအဆီၣ်ထွဲအီၤတဖၣ် အစုပူၤလီၤႉ ၀ံၤ‚ အ၀ဲဃၣ်တရၠာစးံး အသးဒီး ယူာ်ဃီၤအသးဆူ အဒီပုၢ်၀ဲၢ်မုၣ်လၢ အလီၤဃံၤတဂၤ အအိၣ်လီၤႉ ၀ဲလ်ချ် ယူာ်ဃီၤအသး‚ ယူာ်ဃီၤအစု လၢအလီၤဘှါဆူ…
တၢ်ကူၣ်တၢ်ဖးတဖၣ် လၢအဘၣ်တၢ်မၤတံာ်တာ်
ကၠ့‚ အိၣ်ဒီးတၢ်ကူၣ်လၢကကဲထီၣ်ဘၣ် ပှၤယါဘျါတၢ်လၢထးခိၣ်တၢ်ကတိၤ‚ ဘၣ်ဆၣ် တၢ်အံၤ ကတၢၢ်ကွံာ်၀ဲ ဖဲတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်လၢတၢ်မၤအံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢအတၤအီၤ ဒိၣ်မး လၢအ၀ဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ လၢခံ‚ အ၀ဲဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အီၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ကကွဲးတၢ်ကွဲး လၢလံာ်မဲးကစံအဂီၢ်လီၤႉ အ၀ဲတဆိကမိၣ်လၢ ကကဲထီၣ်ပှၤကွဲးလံာ် နီတဘျီဘၣ်ႉ
ဘၣ်ဆၣ်‚ လၢခံအ၀ဲထံၣ်လီၤအသးလၢ အ၀ဲမ့ၢ်ပှၤလၢအကတိၤစၢၤ တၢ်လၢ ဟံၣ်ဒူၣ်ဃီထၢအတၢ်လိၣ် ခီဖျိအ၀ဲအတၢ်ကွဲးတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ‘‘ဖဲယကွၢ်ကဒါက့ၤ ယတၢ်အိၣ်မူ‚ ယထံၣ်က့ၤယဲလၢ ကစၢ်ယွၤဆီတလဲကွံာ် ယတၢ်ကူၣ်တၢ်ဖး’’ ဒီး စံး၀ဲလၢ ‘‘အ၀ဲ (ကစၢ်ယွၤ) အိၣ်ဒီး တၢ်ကူၣ်ဖးဒိၣ်လၢယဂီၢ်’’ လီၤႉ
လံာ်စီဆှံအိၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အါမးလၢ အဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်ကူၣ်တဖၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်မၤတံာ်တာ်န့ၣ်လီၤႉ လၢအတၢ်လဲၤခံဘျီတဘျီ‚ စီၤပီလူး ဃုထံၣ်ကျဲလၢ ကစိာ်တၢ်သးခုကစီၣ်ဆူ ဘံၤသူၤနံ ဘၣ်ဆၣ်‚ ခရၠာစးံာ်အသးစီဆှံ ဆိကတီၢ်ကွံာ်အီၤ (မၤ ၁၀း၆-၇) လီၤႉ တၢ်အံၤဖျါလၢ အမၤသဘံၣ်ဘုၣ်တၢ်လၢ ဘၣ်မနုၤ ယ့ၣ့်ှှူး မၤတံာ်တာ် တၢ်ကူၣ် တဖၣ်‚ ဖဲအမ့ၢ် တၢ်လၢအဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါ ဒီးယွၤအတၢ်မၤန့ၣ်…
လီသဟီၣ်မူ
သရၠာစးၣ်မုၣ်ဒိၣ်စိ ဟိလ့ၣ်ဟီၣ်ဒွ့ ပာ်ဖျါထီၣ် ‘‘ယကလၢၢ်ဘၣ် ဒ်ယထိးဘၣ် လီသဟီၣ်မူ အသိး’’ အဖး၀ံၤ၀ဲ ကၠီဒိၣ်နံၣ် အထါ ‘‘ံသူပ ှသညညနအ ၁၄’’ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲဆိကမိၣ်ထီၣ် ‘‘တၢ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်တမံၤမံၤလၢ ထါအံၤအပူၤ‚ ယကမၢကမၣ်ဘၣ်လၢ တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်မနုၤန့ၣ်လဲၣ်လီၤ’’ႉ ဟီၣ်ဒွ့ ဆိကမိၣ်ကဒါက့ၤ အတၢ်အိၣ်မူလၢ ခါလၢအပူၤကွံာ်လၢ အတနာ်လၢယွၤအိၣ်၀ဲ လၢကစၢ်ယွၤလၢအလဲၤတလၢကွံာ် န့ဆၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ လီၤတံၢ်လၢ အ၀ဲကနာ်တၢ်လၢ တၢ်ဆီတလဲနီၢ်နီၢ်လၢ ခရၠာစးံာ်လၢအဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ် က့ၤန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ထိးဘၣ်လီသဟီၣ်မူန့ၣ် ကမ့ၢ်တၢ်လၢ စီၤပ့းတ့ှူး‚ စီၤယၤကိာ် ဒီး စီၤယိၤဟၣ် ကလၢၢ်ဘၣ်‚ ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူး ကိးထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆူ ကစၢၢ်ဒီခိၣ်‚ ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်အုၣ်အသးလၢ က့ၢ်ဂီၤလဲလိာ်သးန့ၣ်လီၤႉ ကစၢ်ခရၠာစးံာ်အကူအသိး ‘‘ကယဲၢ်ကယူာ်’’ ဒီး ‘‘၀ါဒိၣ်’’ (မၢ်ကူး ၉း၃) ဒီး၀ံအ့ၤလံယၤ ဒီးစီၤမိၤဒီးဟဲဖျါထီၣ်‚ တၢ်မၤသးတမံၤလၢတနံၤအံၤ‚ ပသ့ၣ်ညါအီၤ ဒ်အမ့ၢ်က့ၢ်ဂီၤ လဲလိာ်သးအသိးန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအဟဲက့ၤလီၤလၢ ကစၢၢ်ဒီခိၣ်‚ ယ့ၣ့်ှှူးစံးဘၣ် အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်…
သ့ၣ်ညါတၢ်ကိးမံၤဒဲး
‘‘အကတီၢ်ခဲအံၤ‚ တ့ကၢးနအိၣ်ဖဲအံၤဘၣ်ႉ ပှၤဟးလူၤဃုနၤလီၤ’’ အံၤ မ့ၢ်တၢ်ကတိၤလၢ အဘၣ်တၢ်စံးကတိၤအီၤလၢ ပှၤ၀ီသိလ့ၣ်လၢ အတွံၢ်ယမိၢ်အသိလ့ၣ်‚ ဖဲအထုးထီၣ် အ၀ဲအသိလ့ၣ်လၢ အဘၣ်ဟးဂီၤကွံာ်လၢ ကစၢၢ်ကပၤန့ၣ်လီၤႉ အကတီၢ်ဖဲန့ၣ်‚ ယမိၢ်အိၣ်ဒီးအဟုးအသး လၢအမ့ၢ်ယၤလီၤႉ ဖဲယဒိၣ်ထီၣ်‚ ယမိၢ်စံးက့ၤယၤ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ တလီၢ်လီၢ် လၢအဘၣ်ထွဲဒီး ကစၢ်ယွၤမၤပူၤဖျဲးအ၀ဲဒီးယၤ လၢနံၤအ၀ဲန့ၣ် ဒ်လဲၣ်ဒီး မၤလီၤတံၢ်ယၤလၢ ကစၢ်ယွၤ ပာ်လုၢ်ပာ်ပရၤယၤ‚ တချုးလၢ အ၀ဲဆံးစၢ်ယၤ ဒံးဒၣ်လဲာ်န့ၣ်လီၤႉ
ပှၤတအိၣ်နီတဂၤလၢ ကအိၣ်သဒၢသးလၢ ပပၢ်ကစၢ်ယွၤလၢအသ့ၣ်ညါတၢ် ကိးမံၤတဂၤ အမဲာ်ညါန့ၣ်ဘၣ်ႉ ပူၤကွံာ်နံၣ် ၂၅၀၀ ဘျဲၣ်‚ ကစၢ်ယွၤ စံးဘၣ် ၀ံယံးရၠာစးမံယၤ လၢ‚ ‘‘ယသ့ၣ်ညါနၤ‚ ဒီးနတချုးဟဲထီၣ်ဒံးဘၣ်လၢ ပှၤဒၢလီၢ်အပူၤန့ၣ်ဘၣ်’’ လီၤ (ယံး ၁း၅) ႉ ကစၢ်ယွၤသ့ၣ်ညါပှၤ ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး ပှၤတဂၤဂ့ၤတဂၤဂ့ၤ အတၢ်သ့ၣ်ညါပှၤဒီးဟ့ၣ်စ့ၢ်ကီး ပသးသမူအတၢ်တိာ်ဒီးတၢ်မူအခီပညီသ့၀ဲ‚ လၢအတလီၤဂာ်လၢ ပှၤဂၤအသိးဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တမ့ၢ်ထဲလၢအ၀ဲတ့လီၤပှၤ ခီဖျိအတၢ်ကူၣ်သ့ ဒီး တၢ်စိကမီၤဘၣ်ႉ မ့မ့ၢ်မၤပှဲၤစ့ၢ်ကီး…
တၢ်ကိးလၢ တၢ်ကပာ်တ့ၢ်ကွံာ်တၢ်
ဒ်ယမ့ၢ်ပိာ်မုၣ်သးစၢ်တဂၤအသိး‚ ယအိၣ်ဒီးတၢ်ဆိကမိၣ်မှံလၢ ယကဆီဟံၣ်ဆီဃီ ဘၣ်ဒီးယတၢ်အဲၣ်တီ လၢယအဲၣ်လိာ်သး ဖဲတီၤထီကၠိ အကတီၢ်‚ တုၤဒၣ်လဲာ် လၢတချုး ပလီၤဖးကွံာ်တစုန့ၣ်လီၤႉ ဖဲပလီၤဖးလိာ်သးဒီး လၢတၢ်အိၣ်မူခါဆူညါမ့ၢ် တၢ်လၢ အလီၤဖျဲၣ်လီၤဟိဒီး ယဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးဟူးဂဲၤလၢ ယတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ်လီၤႉ လၢခံဒီးယဒိးန့ၢ်ယဲ ကစၢ်ယွၤအတၢ်မိၤယၤ ဒ်သိးကမၤအတၢ်မၤ ခီဖျိမၤတၢ်လၢ ပှၤဂၤအဂီၢ်အဃိ‚ ယထီၣ် စ့ၤမၤနရၠာစးံၤလံာ်စီဆှံကၠိလီၤႉ ဖဲယဖျိထီၣ်၀ံၤ‚ တၢ်နီၢ်နီၢ် ဟဲတုၤအိၣ်ယၤလၢကဘၣ်ဟးသဒၣ်ကွံာ် ယခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိ‚ ယတံၤသကိးဒီး ဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် ဒ်သိး ကမၤဆၢက့ၤ ကစၢ်ယွၤအတၢ်ကိးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ
ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးဟး၀ဲလၢ ပီၣ်လဲၣ်ကၤလံၤလါအကၢၢ်နံၤ ဖဲအထံၣ်လိာ်သးဒီး စီၤပ့းတ့ှူး အဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခွါ စီၤအၣ်ဒရၠာစး့းလၢ အပာ်လီၤအစၤတဖၣ်လၢပီၣ်လဲၣ် လၢတၢ်လုၢ် အီၣ်သးသမူ ဒ်ပှၤမၤညၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးကွဲမုာ် အ၀ဲသ့ၣ်လၢ ‘‘ပိာ်ယခံ တက့ၢ်ႉ ဒီးယကပာ်သုလၢ ပှၤမၤညၣ်ပှၤကညီလီၤ’’ (မး ၄း၁၉) ၀ံၤ‚ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူး ထံၣ်လိာ်သးစ့ၢ်ကီး ဒီးပှၤအဂုၤအဂၤခံဂၤလၢ အမ့ၢ် စီၤယၤကိာ်ဒီးအဒီပုၢ်၀ဲၢ် စီၤယိၤဟၣ် ဒီးကွဲမုာ် အ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢ တၢ်ကွဲမုာ်တမံၤဃီ…
ဖီတၢၣ်ဒီးတၢ်တိာ်တမံၤ
ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိတဂၤ ခီလ်လ့အိၣ်ဘရၠာစးဲးဒ့ၢ် စးထီၣ်လဲၤတၢ်လဲၤတခါလၢ တမၤဒံး၀ဲ နီတစု ဖဲ ၂၀၁၈ နံၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲတွံၢ်၀ဲ လ့ၣ်ဖိတဆိလၢအစုပူၤလၢ တၢ်ကခီဂာ် ကီၢ်မိၢ်ပှၢ်အၣ်တၣ်တံာ်ကၣ် ထဲတဂၤဧိၤ‚ လၢအအိၣ် မံးလာ် ၉၃၂ မံးလာ်‚ လၢ ၅၄ သီ အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်လဲၤတခါလၢ အကါဒိၣ်လၢတၢ်ဘၣ်လုၢ်ထီၣ်သး ဒီးတၢ်သူၣ်ဒူသးဒူန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲတဂၤဧိၤလၢ ထံလီၤသကၤအဖီခိၣ်‚ အ၀ဲကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ် တၢ်ခုၣ်တၢ်ဂိၢ်ဒီး တၢ်ဒ့ၣ်စၢၤလၢအဖးယံာ်ဖးထၢန့ၣ်လီၤႉ အိၣ်ဘရၠာစးဲးဒ့ၢ် ပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤ၀ဲလၢ ‘‘ယဘၣ်တၢ်လုၣ်ဘၢကွံာ်ယၤဒီး ဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးသပှၢ်ပှၢ်လၢ တၢ်ဆၢကတီၢ်ဒီတကတီၢ် လၢာ်လၢာ်ဆ့ဆ့‚ ယပညိၣ်ယသး ဆူဖီတၢၣ်လၢ ယကတုၤဃီၤယဲ‚ ဖဲယဂံၢ်ထီၣ် ကဒါက့ၤ တၢ်မၤလိလၢ ယဒိးန့ၢ်လၢယလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ’’ႉ
လၢပ၀ဲကိးဂၤလၢ အပာ်ထီၣ်တၢ်နာ်လၢကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးအပူၤအဂီၢ်‚ တၢ်လၢ အိၣ်ဘရၠာစးဲးဒ့ၢ် ပာ်ဖျါထီၣ်အံၤ‚ မ့ၢ် တၢ်လၢအနၢမုာ်ဒီးပှၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤလီၤဂာ်မးဒီး‚ ပဘၣ်တၢ်ကိးပှၤလၢ ပကကဲထီၣ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်တဖၣ်အသိး‚ ပညိၣ်ဃီၤ ဖီတၢၣ်တခါလၢ ပသးသမူအတၢ်လဲၤ‚ လၢအမ့ၢ် တၢ်မၤလၤကပီၤကစၢ်ယွၤ ဒီးပာ်ဖျါထီၣ်အီၤ…
တၢ်ခူသူၣ်
တဘျီဘျီ‚ ယဆိကမိၣ်လၢ ယသၣ်မံယီၤဖိ ဟံခလံး တူၢ်ဘၣ်တၢ်နးနးကျံၤကျံၤလၢ တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးလၢ တၢ်ကဟါမၢ်ကွံာ်ဧါန့ၣ်လီၤႉ ဖဲယဟဲက့ၤဆူဟံၣ်လၢ တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဟံခလံးဟဲဃ့ၢ်သဖှိလၢ ကသမံသမိးမ့ၢ်တၢ်မနုၤတဖၣ် ပၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ယဆှီလီၤတၢ်ဒိးတၢ်လၣ်တဖၣ်‚ အ၀ဲ၀ာ်တၢ်အံၤလၢ အစုမ့ၣ်ဒီး ဃ့ကညးယၤလၢ ယကနီၤဟ့ၣ်အီၤလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ဖဲယဟ့ၣ်အီၤ တၢ်တမံၤမံၤ လၢကသးဖှံဘၣ်၀ဲ‚ ‘‘အ၀ဲလီၤမၢ်ကွံာ်လၢ တၢ်သးစဲခ@သဒံး‚ ဟးထီၣ်ကွံာ်လၢ တၢ်သူၣ်ဒိၣ်သးဖျိးအပူၤလီၤႉ
လၢယဂီၢ်တၢ်အံၤ‚ ကီခဲလၢယကပာ်မၤယသးလၢ ယသၣ်မံယီၤဖိအံၤ အဖီခိၣ်လီၤႉ ယသၣ်မံယီၤဖိပာ်ဖျါထီၣ်‚ ယက့ၢ်ယဂီၤလၢ အမ့ၢ်ယတၢ်သးလီအါထီၣ်ဒၣ်ထီဘိန့ၣ် လီၤႉ တၢ်အိၣ်ဒီးယၤ ‘‘အခဲအံၤ’’ တမ့ၢ်တၢ်လၢပှဲၤလၢယဂီၢ် နီတစုဘၣ်ႉ
ဒ်စီၤပီလူးစံး၀ဲအသိး‚ တၢ်သူၣ်မံသးမံတမ့ၢ်နှဆၢၣ်‚ မ့မ့ၢ်တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢ တၢ်ဘၣ်မၤလိန့ၢ် (ဖံလံးပံး ၄း၁၁) လီၤႉ လၢပကစၢ်ဒၣ်ပ၀ဲ‚ ပလူၤပိာ်ထွဲပ၀ဲတၢ်လၢ ပဆိကမိၣ်လၢ တၢ်ကသးမံဘၣ်တၢ်သုးပသးဆူ တၢ်အဂုၤအဂၤတမံၤလၢ စှၤမံးနံး‚ ပသ့ၣ်ညါက့ၤလၢ တမ့ၢ်တၢ်အံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ကတီၢ်အဂုၤအဂၤ‚ ပတၢ် တသးမံတၢ်‚ ဟံးန့ၢ်က့ၢ်ဂီၤလၢတၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤလၢ ကျၢၢ်ဘၢပနီၢ်ကစၢ်လၢ တၢ် တမံၤမံၤဒီး…
တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်ဆူ တၢ်တူၢ်တၢ်န့ၢ်၀ဲကဲ၀ဲ
အါနဲး့ှှဲးကၢၣ်တၢၣ် (၁၈၇၄-၁၉၂၂) တမၤနၢၤတၢ်လၢ ကခီဂာ်ကီၢ်မိၢ်ပှၢ် အဲန်တၣ်တံၣ်
ကၣ် ဖဲ ၁၉၁၄ နံၣ်လီၤႉ ဖဲအ၀ဲအကဘီ ‘‘နညိကမၠညခန’’ ကဲထီၣ်ပျံၤသကွီၤလၢ ထံလီၤသကၤ ဖးဒိၣ်အပူၤ လၢပီၣ်လဲၣ်၀ဲးဒ်လ် ဒီး တၢ်အံၤကဲထီၣ်တၢ်သBတီၤတမံၤလၢ တၢ်ကဘၣ်တူၢ် တၢ်ဆူ တၢ်ကမူဘၣ်ဒံးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကျဲတအိၣ်နီတဘိလၢ တၢ်ဘၣ်ထွဲ တုၤအိၣ် ထီၣ်ဆူ တၢ်လီၢ်အဂုၤအဂၤ‚ ့ှှဲးကၢၣ်တၢၣ် ဒီးအကဘီဖိ စူးကါချံမူဖိတဖၣ်လၢ တၢ်ကလဲၤဆူ ကၢၢ်ပၤနံၤအဘူး ကတၢၢ်လၢ အမ့ၢ် ကီးအဲလ်ဖဲးန့ၣ်လီၤႉ ဖဲကဘီဖိအဂုၤအဂၤ အိၣ်တ့ၢ်ဖဲကီးပူၤ‚ ့ှှဲးကၢၣ်တၢၣ် ဒီးအကဘီဖိအဂၤယဲၢ်ဂၤ‚ စူးကါတၢ်ဆၢကတီၢ်ခံနွံလၢ တၢ်ကလဲၤတၢ်လၢ မံးလာ် ၈၀၀ လၢ တၢ်ကခီဂာ်ပီၣ်လဲၣ်မးသမံးဆူ ကီၢ်စဲၢ် ကၠီၣ်ကၠံၣ်ယၣ် ကလံၤထံးန့ၣ်လၢ တၢ်ကမၤန့ၢ်တၢ်မၤစၢၤလၢ ပှၤလၢ အအိၣ်တ့ၢ်ဒံးလၢ တၢ်လီၢ်ခံတဖၣ်အဂီၢ်လီၤႉ တၢ်လဲၤလၢ ‘‘အဃၣ်’’ ကွံာ်သး‚ ကဲထီၣ် တၢ်မၤနၢၤတမံၤလၢ အဘၣ်တၢ်ကွဲးနီၣ်အီၤလၢ စံၣ်စိၤနုာ်လံာ်တဖၣ်‚ ဖဲ့ှှဲးကၢၣ်တၢၣ် အပှၤကညီတဖၣ် မူတ့ၢ်ဒံး‚…
တၢ်ဆီတလဲလၢတၢ်တမုၢ်လၢ်ဘၣ်
ဖဲယနူၤအါရၠာစးံၤ ၁၉၄၃ နံၣ်‚ ခၠ့နူး တၢ်ကိၢ်ကလံၤအူဘၣ် စပံယၢၣ်ဖံး့ှှ်‚ ကီၢ်စဲၢ်ဒဲးကိၣ်ဘၣ် ကလံၤထံး‚ သတူၢ်ကလာ်ဆီတလဲကွံာ် တၢ်ကိၢ်အဒံၢ်ကရၠာစးံၣ်လၢ‚ -၄ ံ ဆူ ၄၅ ံဖဲရၠာစးံၣ်ဟဲး (-၂၀ ံစဲလ်စံယၢၣ်စ်) လီၤႉ သတူၢ်ကလာ်မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်၀ီၤ ဆီတလဲ တုၤဃီၤဆူ ၄၉ ံ‚ ကဲထီၣ်အသးလၢ ‘၂ မံးနံး’အပူၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကိၢ်အဒံၢ်ကရၠာစးံၣ် ဆီတလဲအသး ဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်အံၤ‚ ဘၣ်တၢ်ကွဲးနီၣ်ကွဲးဃါလၢ ကီၢ်ယူၢ်အဲးစ်အ့ၣ် လၢ ၂၄ နၣ်ရၠာစးံၣ် အကတီၢ်အံၤ‚ အိၣ် ၁၀၃ ံလီၤႉ လၢလါ ယနူၤအါရၠာစးံၤ ၁၅ သီ‚ ၁၉၇၂ နံၣ်‚ မိၣ်ထါနၣ် ထံၣ်ဘၣ် တၢ်ကိၢ်အဒံၢ်ကရၠာစးံၣ် စံၣ်ထီၣ်လၢ - ၅၄ ံ ဆူ ၄၉ ံဖဲရၠာစးံၣ်ဟဲး (၁၄၈ ံ ဆူ ၉ ံစဲလ်စံယၢၣ်စ်) လီၤႉ…