အခဲအံၤ‚ ၀ံၤအလီၢ်ခံ
တယံာ်ဘၣ်န့ၣ် ယလဲၤထီၣ် တီၤထီကၠိတဖျၢၣ်အတၢ်ပျၢ်ကၠိအမူး ဒီးအကတီၢ်ဖဲန့ၣ် ပှၤဖျိကၠိတဂၤ ကတိၤတၢ်လၢ အဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်လိၣ်လၢ အတၤသးစၢ်လၢ အဒိၣ်တုာ် ခိၣ်ပှဲၤတဖၣ်လၢ အအိၣ်ဒီး တၢ်ကဒိးန့ၢ်ဖျိကၠိ အလံာ်အုၣ်သးန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲယၢၤထီၣ်လၢတၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်အကတီၢ်တတီၤ‚ လၢအ၀ဲသ့ၣ် အတၢ်အိၣ်မူ အပူၤ‚ ဖဲပှၤကိးဂၤကသံကွၢ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢ‚ ‘‘သုဖျိထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ‚ သုအိၣ်ဒီးတၢ်တိာ် မနုၤလဲၣ်ႉ ၀ံၤ မ့ၢ်သုကလူၤထွဲ တၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူ အတၢ်မၤမနုၤလဲၣ်ႉ ၀ံၤအလီၢ်ခံ‚ သုကထီၣ်ကၠိမတၤ မ့တမ့ၢ် မၤတၢ်မနုၤလဲၣ်’’ န့ၣ်လီၤႉ ၀ံၤ‚ အ၀ဲစံးလၢ‚ တၢ်သံကွၢ်လၢအကါဒိၣ်န့ၢ်တၢ်အံၤ မ့ၢ်အခဲအံၤ‚ အ၀ဲသ့ၣ် မၤတၢ်မနုၤန့ၣ်လဲၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်အိၣ်သးလၢ တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အတၢ်လဲၤအပူၤ‚ ကိးနံၤတၢ်ကဘၣ် ဆၢတဲာ်တၢ်လၢ ကနဲၣ်အ၀ဲသ့ၣ် ‘‘အတၢ်အိၣ်မူဆူ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးအဂီၢ်‚ လၢအတမ့ၢ် ဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ် အကစၢ်ဒၣ်၀ဲအဂီၢ် လၢအမ့ၢ်တၢ်မနုၤတဖၣ်န့ၣ်လဲၣ်လီၤႉ
အ၀ဲအတၢ်ကတိၤတဖၣ် ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ယၤလၢ လံာ်တၢ်ကတိၤဒိလၢ အနဲၣ် တၢ်ဂ့ၢ်အါမံၤလၢ အဘၣ်ထွဲဒီးကအိၣ်မူတၢ်အိၣ်မူဒ်လဲၣ်လၢ အကတီၢ်ခဲအံၤ န့ၣ်လီၤႉ အဒိ‚ တၢ်အိၣ်မူလၢ အတီလၢအခဲအံၤ (၁၁း၁) ‚…
လီၤတူာ်လီၤကာ်ကဒီးတဘျီ
ကွၢ်ကဒါက့ၤ နံၤသီလၢယကတဲာ်ကတီၤတၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤတဖၣ်‚ ယထံၣ်လီၤက့ၤ ယသးလၢ‚ မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤအနွံလၢ အဘူးကတၢၢ်အဂီၤန့ၣ် ယတအိၣ်ဒီး တၢ်သူၣ်မံသးမံ န့ၣ်လီၤႉ
တချုးလၢနွံလၢ တၢ်ကစံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်‚ ယတမ့ၢ်ယဲ၀ၤလၢအဂ့ၤကတၢၢ်‚ တမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး ပၢ်လၢအဂ့ၤ ဒီး တံၤသကိးအဂ့ၤန့ၣ်ဘၣ်ႉ ယကလၢၢ်ဘၣ်လၢ တချုး ကစၢ်ယွၤစူးကါကဒီးယၤတဘျီ‚ ယကဘၣ်သူၣ်ထီၣ်ယဲတၢ်မူလၢ အမ့ၢ်အတီန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်အံၤအဃိ‚ ယအၢၣ်လီၤယသးလၢ ဒ်ယကတဲာ်ကတီၤ တၢ်ကစီၣ် အဂ့ၤကတၢၢ်အသိး‚ ယကဂုာ်ကျဲးစၢး အိၣ်မူဂ့ၤထီၣ်၀ါထီၣ်လၢနွံလၢအကဟဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်အံၤ‚ တမ့ၢ်တၢ်သုးဘူးသးလၢ အမ့ၢ်၀ဲတီ၀ဲန့ၣ်ဘၣ်ႉ လၢကလၤတံ အဆၢဒိၣ် ၃ န့ၣ် လံာ်စီဆှံပာ်ဖျါထီၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤမၤပှဲၤအသးစီဆှံတပယူာ်ဃီလၢ ပပူၤ ဒီးမၤတၢ်လၢ တၢ်စိကမီၤဒိၣ်လၢပပူၤ‚ ဒ်တၢ်ဟ့ၣ်ကလီတမံၤအသိး‚ လၢအတမ့ၢ် ဘၣ် ပမၤတ့ၢ်တၢ်ဂ့ၤတမံၤမံၤအဃိ‚ မ့တမ့ၢ် ပ့ကၢး၀ဲဘၣ်၀ဲဒီး တၢ်အံၤန့ၣ်ဘၣ်ႉ
စီၤအၤ့ဘၤဟၣ်အသးသမူလီၣ်ဖျါထီၣ် တၢ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်အကတီၢ်အါမးအပူၤ‚ အ၀ဲလီၤတူာ်လီၤကာ် ဒ်၀ၤတဂၤအသိးန့ၣ်လီၤႉ အဒိ‚ အ၀ဲဒုးတုၤ နီၢ်စၤရၠာစးါ အသးသမူလၢ တၢ်ကီတၢ်ခဲအပူၤခံစု‚ ခီဖျိတၢ်လီတၢ်၀့ၤ ဒ်သိးကမၤပူၤဖျဲးလီၤက့ၤ အသးအဂီၢ်…
ကစၢ်ယွၤနၢ်ပၢၢ်ပှၤ
ဖဲတၢ်သူးလီၢ်သုးကျဲ၀ံၤဒီး မ့ဘၢၣ်အဖိခွါဖိ ရၠာစးံၣ်ယၣ်‚ ပှၤ ၇ နံၣ်ဖိတဂၤ သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤ ဖဲလၢအကတဲာ်ကတီၤအသးလၢ ကထီၣ်တၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိလၢ အကၠိအသီန့ၣ်လီၤႉ မ့ဘၢၣ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤ‚ မၤလီၤတံၢ်အီၤလၢ အ၀ဲနၢ်ပၢၢ်တၢ်ဆီတလဲအံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢအကီခဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်မုၢ်တဂီၤ‚ ရၠာစးံၣ်ယၣ် မၤအသးလၢ အဖျါသူၣ်ဒိၣ်သးဖျိးတၢ် တလၢကွံာ်အခၢးန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်သးအိၣ်အပူၤ‚ မ့ဘၢၣ် သံကွၢ်အီၤလၢ ‘‘ဖိခွါဖိဧၢ‚ မ့ၢ်တၢ်မနုၤမၤတံာ်တာ်နသးန့ၣ်လဲၣ်’’ လီၤႉ
ရၠာစးံၣ်ယၣ် သံးထီၣ်သံးလီၤအဖံဘၣ်ခိၣ်‚ ဖဲအကွၢ်စူၣ်တၢ်လၢBတဲၤဖိ ဒီးစံးဆၢက့ၤအမိၢ်လၢ ‘‘ယတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉ ယကလၢၢ်ဘၣ် တၢ်အါမံၤလီၤႉ’’
မ့ဘၢၣ် အသးတမုာ်ဒိၣ်မး ဖဲအမၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ အဖိခွါအံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ကမၤစၢၤအီၤအဂီၢ်‚ မ့ဘၢၣ် နီၤဟ့ၣ်အဖိခွါလၢ အ၀ဲစ့ၢ်ကီး ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ် တၢ်ကီ တၢ်ခဲ‚ ခီဖျိလၢအဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး အဖိခွါလၢ ကစၢ်ယွၤ အိၣ်ဘူးဒီးအီၤ‚ လၢအမ့ၢ်ယွၤလၢ အသ့ၣ်ညါတၢ်ကိးမံၤ‚ ဖဲလၢအ၀ဲသ့ၣ် မ့ၢ်တသ့ၣ်ညါ ဒီး တၢ်သဘံၣ် ဘုၣ် မ့ၢ်အိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အပူၤအခါဒၣ်လဲာ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံးဘၣ် စ့ၢ်ကီးအဖိခွါလၢ‚ ‘‘ပကလဲၤဟးအိၣ်သကိးဆိ နတံၤသကိးဖိတဖၣ်‚…
တဲဖျါထီၣ်တၢ်ဖျိဖျိဖျါဖျါတက့ၢ်ႉ
ဘရၠာစးံၤတနံၣ် ကိးသBတီတၢ်ဆူ အပှၤမၤသကိးတၢ်လၢတၢ်အီၣ်အကျးလၢ‚ ‘ပှၤအ၀ဲန့ၣ်‚ ပှၤအ၀ဲန့ၣ်’ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲနဲၣ်တၢ်ဆူ မဲလ်ဘ့‚ လၢအထံၣ်လိာ်သးဒီးအီၤအဆိကတၢၢ်‚ ဖဲအ၀ဲအိၣ်လၢ တၢ်အိၣ်သးလီၤဆီတဖၣ် အကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲ မဲလ်ဘ့ မၤတၢ်လၢ တၢ်ဘါသရၠာစးိာ် အတပံၢ်တမါပျီကတီၢ်‚ သးစီဆှံ မၤဆူၣ်ထီၣ်အသးလၢ ကတိၤသကိးတၢ် ဒီး ပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ အဖျါလၢအမ့ၢ်ပိာ်မုၣ်ဟးဂီၤတဂၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအ၀ဲကွဲမုာ်ပိာ်မုၣ်အံၤ ဆူ အတၢ်ဘါသရၠာစးိာ်န့ၣ် ပိာ်မုၣ်အံၤ စံးဆၢက့ၤလၢ‚ ‘‘မ့ၢ်နသ့ၣ်ညါတၢ်လၢ ယမၤအီၤန့ၣ်ဧါႉ ပှၤသ့ၣ်တဖၣ် တအဲၣ်ဒိးလၢ ယကလဲၤဖဲန့ၣ်ဘၣ်’’ လီၤႉ ဖဲမဲလ်ဘ့ တဲဘၣ်အီၤတၢ်ဂ့ၢ်လၢ အဘၣ်ထွဲဒီးကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးအတၢ်အဲၣ်ဒီး မၤလီၤတံၢ်အီၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးအစိကမီၤ ကဆီတလဲအ၀ဲအတၢ်အိၣ်မူ‚ ဖဲန့ၣ် မဲာ်ထံမဲာ်နိတဖၣ်‚ ဟဲယွၤလီၤလၢ အဘိးပၤခံခီအလိၤလီၤႉ ဖဲနွံတဖၣ်ပူၤကွံာ်အလီၢ်ခံ‚ အခဲအံၤ ဘရၠာစးံးတနံၣ် စးထီၣ်မၤတၢ်လၢဘၢၣ်က၀ီၤအသီတခါ‚ မူတၢ်အိၣ်မူလၢ‚ အအုၣ်အသးလၢ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးအတၢ်ဆီတလဲအတၢ်အိၣ်မူန့ၣ်လီၤႉ
ပှၤတၢ်မၢဖိစီၤပီလူး ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်တဖၣ်လၢ ကလုၢ် ထီၣ်အသးဆူ တၢ်ထုကဖၣ်န့ၣ် အ၀ဲဃ့ကညးတၢ်ခံမံၤလၢ အမ့ၢ် ‘ဘါထုကဖၣ်စ့ၢ်ကီး…
တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတဖၣ်လၢအသူၣ်လီၤသးလၢတၢ်တဆိကမိၣ်တၢ်
တၢ်အံၤတမ့ၢ်တၢ်သးကလၢၢ်ဘၣ်လၢ အဖျါဒ်န့ဆၢၣ်အိၣ်၀ဲအသိးနီတမံၤ‚ မ့မ့ၢ် တၢ်အံၤ ဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢယသးပူၤ‚ ဖဲယမိၢ်ယပၢ်တဖၣ်သံသဒၣ်ကွံာ်ယၤလၢ သၢလါ အတီၢ်ပူၤဒီး ယပျံၤယဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကသးပ့ၤနီၣ်ဘၣ်ယၤန့ၣ်လီၤႉ နီၢ်နီၢ်တခီ‚ အ၀ဲသ့ၣ် လဲၤပူၤကွံာ်လံဟီၣ်ခိၣ် ဘၣ်ဆၣ်‚ ယအိၣ်ဒီးတၢ်တလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဖးဒိၣ်တခါအံၤ န့ၣ်လီၤႉ မ့ၢ်သးစၢ်ဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ပှဲၤလၢ အတဆီဟံၣ်ဆီဃီဒံးတဂၤဒီး ကမၤကမၣ်ယဲလၢမ့ၢ်ယကဘၣ်ပၢဆှၢက့ၤယသးသမူလၢ တအိၣ်ဒီးမိၢ်ပၢ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကလၢၢ်ဘၣ်ယဲ နီၢ်နီၢ်လၢ ယအိၣ်သယုၢ်သညိဘၣ်ယဲ ထဲတဂၤဧိၤန့ၣ်ဒီး ယဃုထံၣ်ယဲကစၢ်ယွၤလီၤႉ
ဘၣ်တဂီၤ‚ ယတဲဘၣ်ကစၢ်ယွၤလၢ ယတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးလၢ အသူၣ်လီၤသးလၢ တၢ်တဆိကမိၣ်တၢ်ဒီး တၢ်သးအုးလၢတၢ်အံၤ ဟဲစိာ်န့ၢ်ယၤ (ဖဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်ညါတ့ၢ်လံ ယတၢ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်) န့ၣ်လီၤႉ လံာ်စီဆှံအဆၢလၢ အဟဲတုၤဆူ ယအိၣ်ဖဲ ယဖးယဲလၢ ယ့ှှါယၤ ၄၉‚ ‘‘ပိာ်မုၣ်ကသးပ့ၤနီၣ်အဖိလၢ အအီၣ်နုၢ်တုၤ အတသးကညီၤ ဘၣ် အဒၢလီၢ်အဖိန့ၣ်ဧါႉ အ၀ဲန့ၣ်ဒၣ်လဲာ် ကသးပ့ၤနီၣ်လီၤႉ မ့မ့ၢ်ယဲဒၣ်အံၤ ယတသးပ့ၤနီၣ်ဘၣ် နၤဘၣ်’’ န့ၣ်လီၤ (း၁၅) ႉ ကစၢ်ယွၤမၤလီၤတံၢ်က့ၤ အပှၤဂီၢ်မုၢ်ခီဖျိ ၀ံယ့ှှါယၤ‚ လၢအ၀ဲ တသးပ့ၤနီၣ်အပှၢ်ဂီၢ်မုၢ် ဒီးလၢခံအၢၣ်လီၤတၢ်လၢ ကသူၣ်ထီၣ်က့ၤ…
တၢ်ကလုၢ်ကသွံဒံလၢတၢ်ကွၢ်ကီဒၢး
ပှၤလၢအလဲၤဟးကွၢ်ကီတၢ်တဖၣ်‚ ထီၣ်ဘၣ်ဃီသွါ ၂၅၉ သွါ ဒ်သိးကတုၤဘၣ်ဆူ တၢ်သူၣ်ထီၣ်အခိၣ်ဒုးဖျၢၣ်သလၢၣ်လၢ ၀့ၢ်လိဒိၣ်‚ စ့းဖီလ်ကသံၣ်ြဒဲၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လီၢ်အံၤ မ့ၢ် ‘‘တၢ်ကလုၢ်ကသွံဒံလၢ တၢ်ကွၢ်ကီဒၢး’’ န့ၣ်လီၤႉ နမ့ၢ်တုၤဖဲအံၤဒီး တၢ်ကလုၢ်လၢ ကတိၤကသွံကသွါတၢ်ဒၣ်လဲာ် ဘၣ်တၢ်နၢ်ဟူအီၤသ့ လၢပှၤအဂၤတဂၤ လၢအအိၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အံၤတတီၤတီၤ‚ ဒီးတုၤဒၣ်လဲာ်လၢ တၢ်လီၢ်လၢအယိာ် ဒီးလဲၢ်လၢအစီၤစုၤ ပ့ၣ်လၢအကယၤန့ၣ်လီၤႉ ပှၤအ့ၣ်ကၠံနယၢၣ်တဖၣ် စံးလၢ တၢ်အံၤ မ့ၢ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်အခိၣ်ဖျၢၣ်သလၢၣ်လၢ အက့ၢ်အဂီၤက၀ီၤအဃိ‚ တၢ်အသီၣ်ကပၢၤဒီး တၢ်နၢ်ဟူကသွံဒံတၢ်သ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
မ့ၢ်ပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤကနၢ်ဟူ ပတၢ်ကိးထီၣ်အီၤ ဖဲပတူၢ်ဘၣ်တၢ် ထဲလဲၣ်န့ၣ်ဧါႉ ထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤအဆၢဒိၣ်တဖၣ် ပှဲၤ၀ဲဒီး တၢ်အုၣ်သးလၢ ကစၢ်ယွၤ နၢ်ဟူ ပတၢ်ကိးထီၣ်အီၤ‚ ပကိးပသူထီၣ်‚ ပတၢ်ထုကဖၣ် ဒီးပတၢ်ဃ့ထုကဖၣ် ကသွံဒံဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ စီၤဒၤ၀ံးပာ်ဖျါထီၣ်လၢ ‘‘တုၤယဘၣ် တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤဒီး ယကိးထီၣ်ယွၤဒီး ယဃ့ကညးတၢ်လၢ ယကစၢ်လီၤ’’ (စံး ၁၈း၆) ႉ တဘျီဘၣ်တဘျီအ၀ဲဒီး ပှၤကွဲးထါ အဂုၤအဂၤတဖၣ်…
တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်သကိးတၢ်တပူၤဃီ
အဲကလံးသုးထံအလီၢ်လံၤ ကၠ့မ်မဲးခီ၀ဲလ် အသးအိၣ် ၇၀‚ စူးကွံာ်အသး ဖဲ ၂၀၁၃ နံၣ်လီၤႉ အ၀ဲတအိၣ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိအဃိ ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအကွၢ်ထွဲအီၤလၢ တၢ်ကဟုကယာ် ပှၤသူၣ်က့သးပှၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်န့ၣ် ဘၣ်ယိၣ်လၢ ပှၤတဟဲနီတဂၤလၢ တၢ်ကခူၣ် လီၤအီၤန့ၣ်လီၤႉ ပှၤအိၣ်၀ဲတဂၤ‚ ကွဲးလီၤတၢ်ဂ့ၢ်လၢ တၢ်ကခူၣ်လီၤအီၤ အနံၤအသီလၢ ဖ့းဘူးခ် လၢ ‘‘ခ့ခါဆၢကတီၢ်အံၤ‚ ကမ့ၢ်တၢ်သးအုးလၢ ပှၤမ့ၢ်တဟဲနီတဂၤလၢ ကသူၣ်အုးသးအုးလၢ အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်လဲၤပူၤကွံာ်ဟီၣ်ခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် ပှၤအံၤကအိၣ်ဒီး အဟံၣ်ဖိဃီဖိ‚ ဖဲလၢနမ့ၢ်ဟဲလၢ တၢ်ပာ်လီၤအဒဲဟီၣ်ခိၣ်ႉႉႉ ဒ်သိးကဟ့ၣ် တၢ်ယူးယီၣ်လၢ ဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခွါလၢ အမၤသကိးတ့ၢ်တၢ်ဒီး သုလၢသုးအဃိ‚ ၀ံသးစူၤ ဂုာ်ကျဲးစၢးလၢ သုကဟဲတုၤလၢ တၢ်လီၢ်အ၀ဲန့ၣ်တက့ၢ်’’ န့ၣ်လီၤႉ ပှၤအဂၤ ခံကယၤ လၢသုးထံ ဟဲမၤပှဲၤ လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပှၤအဲကလံးဖိလၢ အအိၣ်ဆိးသကိးထံကီၢ်တဘ့ၣ်ဃီအံၤ မၤလၢပှဲၤလံာ်စီဆှံ အတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီလၢ‚ ပဂုာ်ကျဲးစၢးကဲထီၣ် တၢ်တမံၤဃီန့ၣ်လီၤႉ ‘‘အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ‚ နီၢ်မ့ၢ် အက့ၢ်အဂီၤတမံၤဧိၤ တမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ႉ မ့ၢ်အါမံၤလီၤ’’ တၢ်အံၤမ့ၢ် စီၤပီလူး…
တၢ်ခ့တၢ်ပှၤနၢ်ဟူတၢ်ကိး
ကွဲၤလ့လိၤ မ့ၢ်အိးထီၣ်အသးဒီး‚ စဲရၠာစး့လ် အံၣ်ဘဲစ် ဒီး ကၠဲးဖံလံးစ် ကသ့ၣ်ညါလၢ ‘တဲၣ်ထဲနံး’ လီၤဘျၢန့ၣ်လီၤႉ စဲရၠာစး့လ်အံၣ်ဘဲစ် လၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢ ကွဲၤလ့လိၤလၢ ကဘီအဂၤ‚ ဂုာ်ကျဲးစၢး ဆှၢတၢ်ကစီၣ်ဆူ ကၠဲးဖံလံးစ် လၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ လၢ ‘တဲၣ်ထဲနံး’ကဘီအကွဲၤလ့လိၤ‚ ပျဲအ၀ဲသ့ၣ်ညါလၢ အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်သဃိာ်‚ ဒီးထံလီၤသကၤဖးဒိၣ်တဖျၢၣ် န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ဖံလံးစ်တခီ‚ အတၢ်မၤအါဒိၣ်မးလၢ ကဟ့ၣ်ခီတၢ်ကစီၣ်ဆူ ပှၤလဲၤတၢ်ဖိလၢကဘီပူၤဒီး အ၀ဲစံးဆၢက့ၤ အံၣ်ဘဲစ် ရၠာစးၢၢ်ရၠာစးၢၢ်စၢၢ်စၢၢ်လၢ‚ ကအိၣ်ဃိအဂီၢ်လီၤႉ လၢတၢ်အံၤအဃိ‚ အံၣ်ဘဲစ် ကးတံာ်ကွဲၤလ့လိၤဒီး က့ၤနုာ်လီၤဆူအလီၢ်မံလီၤႉ အမံးနံး ၁၀ ပူၤကွံာ်‚ ‘တဲၣ်ထဲနံး’ ကဘီအံၤ ဘၣ်တိၢ်လၢ ထံလီၤသကၤလီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ် အတၢ်ပနီၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤအံၤ‚ တဒိးန့ၢ်ဆၢက့ၤ တၢ်စံးဆၢမ့ၢ်လၢ မတၤ တဂၤမးတဒိကနၣ်တၢ်ကစီၣ်လၢ အ၀ဲသ့ၣ်ဆှၢလီၤ၀ဲအဃိ န့ၣ်လီၤႉ
လၢ ၁့ှှမူၤအ့လးအပူၤ‚ ပဖးဘၣ်လၢ ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ်လၢ အံၣ်စရၠာစး့လးတဖၣ်‚ လုၢ်လၢ်ဟးဂီၤဒီးလီၤမၢ်ကွံာ်လၢ နီၢ်သးအတၢ်ထံၣ်ဒီးတၢ်နၢ်ဟူ ဖဲထံကီၢ်သုးအသးဆူ…
တၢ်သမံသမိးလီၤက့ၤသး
လၢတယံာ်ဘၣ် အဆၢကတီၢ်အပူၤ ယဖးလံာ်ပရၠာစးၢတဖၣ်လၢ အအါမးလၢ အဘၣ် တၢ်ကွဲးဆှၢလီၤအီၤလၢ ယပၢ်‚ ဆူယမိၢ်အအိၣ် ဖဲဟီၣ်ခိၣ်တၢ်ဒုး ခံဘျီတဘျီ အကတီၢ် န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအကတီၢ်အ၀ဲန့ၣ်‚ ယပၢ်တခီအိၣ်လၢ အၤြဖံၤကၤကလံၤစိးဒီး ယမိၢ်တခီ အိၣ်လၢ ဘၢၣ်ကၠံနံယါအမုၢ်နုာ် လီၤႉ ယပၢ်‚ လၢအမ့ၢ်သုးခိၣ်လၢ ယူၢ်ႉအဲးစ် အသုး‚ အိၣ်မူအိၣ်ဒါလၢ ကကွၢ်ထွဲသုးဖိတဖၣ်အလံာ်ပရၠာစးၢ- ပၢၤဃာ်တၢ်ကစီၣ်လၢ တၢ်ဘၣ် ပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ဒုၣ်ဒါအမဲာ်ချံတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်အံၤအဃိ‚ တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်လၢ အအါလၢ တၢ်လီၤနံၤ‚ လၢအကွဲးဆှၢလီၤလံာ်ပရၠာစးၢဆူ အမါအိၣ်‚ တၢ်ဂီၤအကုခိၣ်လၢ လံာ်ပရၠာစးၢအချၢပာ်ဖျါထီၣ်လၢ ‘ဘၣ်တၢ်သမံသမိးလၢ သုးခိၣ်ကၠီကရၠာစးဲနၢၣ်’လီၤႉ နီၢ်နီၢ်တခီ‚ အ၀ဲသမံသမိးက့ၤ လံာ်ပရၠာစးၢလၢအကွဲးလီၤ၀ဲလၢအကစၢ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်သမံသမိးလီၤက့ၤသးအံၤ မ့ၢ်နီၢ်နီၢ်တၢ်ဆိကမိၣ်လၢအဂ့ၤတမံၤလၢ ပ၀ဲ ကိးဂၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ လၢလံာ်စီဆှံအဆၢအါဂီၢ်အပူၤ‚ ပှၤကွဲးတၢ်တဖၣ် ယၢၤထီၣ်တၢ် အကါဒိၣ်လၢ တၢ်ကွၢ်သမံသမိးလီၤက့ၤပသးလၢ ပကထံၣ်တၢ်လၢအတမ့ၢ်တတီလၢ အတမ့ၢ်တၢ်လၢ အမၤလၤကပီၤယွၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ အဒိပှၤကွဲးထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤ ဃ့ထုကဖၣ်လၢ ‘‘ကစၢ်ဧၢ‚ ဃုကွၢ်ယၤ‚ ဒီးသ့ၣ်ညါ ယသးတက့ၢ်ႉ…
‘လၢ’အခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိ
ပှၤကူပှၤကညီတဖၣ်‚ အဲၣ်ဘၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ် ‘လၢ’န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်လိာ်ခိၣ်လိာ်ကွဲ ဒီးမူးသးဖှံလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ်‚ တၢ်အံၤစးထီၣ်သးဖဲ ပှၤစှၤဂၤဆၢထၢၣ်ဒီး ယူာ်ထီၣ် အစုတဖၣ်လီၤႉ တယံာ်‚ ပှၤလၢအဆ့ၣ်နီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်အကပၤတဖၣ်‚ မၤတၢ်ဒ်သိး အ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲအသိးလီၤႉ ဖီတၢၣ်တခီ မ့ၢ်တၢ်ကဒုးကဲထီၣ် တၢ်အက့ၢ်အဂီၤလၢ ကယွၤလီၤဆူ ပှၤလၢအဟဲကွၢ်မူး လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီတဖျၢၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်အံၤ တုၤဆူတၢ်အကတၢၢ်‚ ပှၤလၢအစးထီၣ်တၢ်အံၤအဆိကတၢၢ်တဂၤ နံၤကမှံထီၣ်ဒီး သးခုဒီး ပၢၤဃာ် တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤ ဒ်သိးကလဲၤသးဆူညါန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ကွဲးနီၣ်ကွဲးဃါ‚ အဆိကတၢၢ်လၢ တၢ်ဒုးကဲထီၣ် ‘လၢ’ဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢ တၢ်လိာ်ကွဲ ဘ့းစ်ဘီလ် လၢအိးကလဲန် ဒီးနယူယီးယၣ်ကံဖိတဖၣ် အဘၢၣ်စၢၤဖဲ ၁၉၈၁ နံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ယအဲၣ်ဘၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်ဘၣ်ယသးလၢ တၢ်မၤကဲထီၣ် ‘လၢ’ အံၤ‚ မ့ၢ်လၢ အလီၤသးဖှံအဃိန့ၣ်လီၤႉ တဘျီဃီ‚ တၢ်အံၤ ဒုးအိၣ်ထီၣ် ယတၢ်သးခုဒီး တၢ်တမံၤဃီ လၢ ပလဲၤခီဖျိဘၣ်လၢ တၢ်မၤတၢ်အံၤ‚ ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ယၤလၢ တၢ်သးခုကစီၣ်‚- တၢ်သးခုကစီၣ်လၢ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးအတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤလၢ အပာ်ဖှိၣ်ထီၣ် ပှၤစူၢ်က့ၤ…