wIyD;wIvD  |  odb

'k;uJxDO wIClwIrkP vUwIbOzSDOtcg

zJbl;yuwk:COCOvU[HOe>O ,yPolOyPo;bOvU wIyd;wIvDvU wIxdO odvhOtudI< ckO rhwrhI wItdOo;ywDIrkI yPzsgxDOvU pJ;zDu[O udIwvUuGHP e>OvD:. rhIvUytdOvUodvhOtyl:tCd< ,r:oHuGHPpJ;cdOCHvD:. rhOtlvkI[;xDOvU odvhOyd;vDtrJPzH;cdOvD:. pJ;cdOCHoDOxDO ½SJ:½SJ: 'fwIuO wItnOChtod;e>OvD:. ,ok;uh: odvhOqltvDIcH'D; ,xHObOvU odwzO [J,G:vD: 0JvD:. ,ohOng wIvUt[JuJxDOto;e>OvD:. &U;bUO(om;A&jym;) ubsH;zd vU ttdOvUpJ;cdOCH'D; wIzsUOvD:tcdOxd;tbUOpU: [;*D:uGHP0Je>OvD:.
,utkupGgxDO,JvD:. yubO cDOvUPphvUwIubObSDuh: wIvUtyV:uvH:'dO0Je>OvD:. bOrEk:vU wIbObsD;bO'gwtdO0Je>OvJO. vUwIo;cO tyl: ,u'l;u'hOxDOwIvD:. bOrEk:vUwIwzO qduwDIo; woh0Je>OvJO.
rhIe'k;bOxGJwItH:oh0J{g. wbsDbsD y'Dw'UCPwItUvU ttdOxDO'D;qUwJPwI*hIuDt*:wcge>OvD:. yvd;uh:phvUyubO[hOtD:tgtg 'D;uGIqUOrJPbOu'D;wIt*k:t*:e>OvD:. wbsDbsD< wIbOzSDObO,PwzO 'dOe>I'H; pJ;cdOCHydIz;xDOvU twI'O0J< wI*hIuDvU wIql;wIqgvUwIwrkIvI< wIoHuGHPvU…

qduwDI wIupDOtwrhIwwDwzO

zJcagvfpHOrHO,dO(1759-1836) uJxDO wItdOzSdOo&O vU[dvhOx&HexHO wItdOzSdO vUphw&H;½Sf< uDItJuvH;e>O t0JuGIqUOrJPbO'D; wIxD'kOxD'g wIvU tgeHOtgvge>OvD:. 'fwItdOzSdOzdwzO tJO'd;'O wItdOzSdOo&OoCJ:tge>I'H; wIuCkxU phOrHO,dO< tCd t0JohO p;xDO&:vD: wIupDOtwrhIwwDvU t0Jt*hI'D; orUuGHPt0JtwIchwIyS:twIr:< wk:'OvJP vUwIuwDItguwDI t0JbOwIu;wHPCPtD:vU wItdOzSdOtwIzH;wIr:e>OvD:. bOqO phOrHO,dO e>O rhIyS:vU tqUrdOe>IwIr:ySJ:tD:'D; o;pDqSHtCd CkxHOe>IusJ 'fod;ur:eU:uGHP wIoDO0HoJuv:tH: vUwI'k; tdOxDO wItdOrltwIodOwIbsUweD: 'fod;urlxGJr:xGJtD:e>OvD:. vUtusgwrH:rhItokweP wIupDOtwrhIwwDwzOeDwpk< rhwrhIbOvU wIwzOtH: rhrhI0JwD0JtvUtySJ:'D; t*:wrH:rhI< ==xDbdePvU< zJyS:t*:wuy: rhIeI[lwItH: oUysU:< updPwI*hItH:vU usJvUtvD:qDwrH:vU wI uuJxDO wIobHObkOe>OvD:++.
vUwIr:wI'fod;tH:tyl:< phOrHO,dO ydPxGJ0JupI,G:twIodO wIoD wzOvU tyS:*DIrkI…

vUwIyndOtyl:

yS:uGJ;vHP r;cfxG> [hOulO0JvU< wbsDvIvI zJvU yrhIuGIwIvUo;orl tzDcdO< 'D;rhIwItH:'fvJOe>O uJxDOwIvUtvkObUvU ycDOugvUcHwzO'D; wk:'OvJPvU yblOywDIe>OvD:. t0JpH;0JvU ==wIyndOrhI'H0h:'H0D:tCd< eoe>:xDOeo;vU erJPcsHtwIxHOwohbO++
pD:yh;w½l;phIuD; uwd:wIvUtbOxGJ'D;wIxHO zJt[hOwIpH;qU ql yS:vUtcDO[;*D:vU tChtDOwIw*:< yS:w*:vU t0J'D;pD:,d:[O xHObOtD: zJwIvDIvUyS:[JEkPql wIvkI[HOtyl: yJBwDCHv: (r:wI 3;2)e>OvD:. zJyS:tH: ChusdOzdphzdql t0JohO< pD:yh;w½l;'D; pD:,d:[O uGIwIvd:vd: ql yS:tH:ttdOvD:. 0H:pD:yh;w½l; pH;bOyS:tH:vU< ==uGIxDOyS:wuhI++ (;4).
bOrEk:vUt0JbOwJwI 'fod;tH:e>OvJO. 'fupIc&HPtcUOp;tod;< pD:yh;w½l; o;tdOvU yS:ChtDOwIzdtH:< uqduwDI wIuGIvD:uh:to;vU ttdO'D; eDIcdtwIwvUwySJ:wzO< wk:'OvJPvU wIuqduwDI< wIuGIvD: uh:to;vU tvdObOusdOphe>OvD:. zJtuGIxDO yS:wIrUzdwzO< t0JuxHOwIrhIwIwDvU…

wIbSDuh:< xDuh:u[OpdPxDOpdPvD:wI

p:&g tdO'D; wItdOo;vU txlOtqUvUtwbOvdPbOp;< 'k;uJxDOtD:ql wIvdObOyOvDIqhOeD:u[O 'fod;u[;qltH:qlEk:e>OvD:. w,HP zJt0J[; xDOvU uvJ:xDOwItdOzSdOwcg< t0J'd;xDO yOvDIqhOeD: u[Oql vhOrhOtloe> bOqO< xHObO0JvU u[OpdPxDOpdPvD:wItH: [;*D:0Je>OvD:. vUusJwtdO eD:wbdvU uwk:qlvhOrhOtlyl:< t0JbOwIwJbOtD:vU u'd;xDOodvhO'd;vJ wqdvU uvJ:vUoe>t*:wcgvU tpD:pk: rH;eH; 40 e>OvD:. odvhO'd;vJtH:bO wIud;bOqO< w[Jwk:eDwbsDbO. vUwIo;[;*D: tyl:< p:&g uh:u'guh:ql[HOvD:.
wItH: rhIwIvU t[JtdOxDOnDEkIql p:&gt*DIe>OvD:. u[O pdPxDO pdPvD:wI [;*D:tCd wwk:bOqlvhOrhOtltyl: 'D;wIxDOvD:wpG: wtdOtCd pHOvD:0JvU vhOrhOtlwe>Ie>OvD:. wbsDbsD< p:&g e>O bOwIyPtD: 'fyS:vUtr:the>r:wHPwPwIvU yS:r:wIzdvUvhOrhOtl< rhIvUt0JvdObO wIr:pU: tCde>OvD:. wvDIvDI<…

'd;wIvDe>I0h:e>Ie:w*h:

wIzdCIvJ;xUOyvJvU ttdO'D; tzD;zdwzO rhIwIzdCIvUtCHv:wbhO< vUt'H;tcsUtdO'D;wItzD;zd'D; tzD;*D:*D:z;'dOvU t'H;qhzDvP'D; uyD:xDO zJt,l:uwDIe>OvD:. bOqO< twICHwIv:tH: rhIwIvUtvDe>IwI wrH:e>OvD:. wIzdwICPtH:< tqduwUI bOwIxHOe>ItD:vU ,lI.tJ;pf zJ 2014 eHO 'D;bOwIqdurdOvU tjygc@r;ql trJ&uOuvH:pd; vUtcD ynD rhIwIvUtr:bO'dwIvU cdOCU:'D;wIzH;tDOr:tDOtusJuyl:e>OvD:.wIzdCItH: ==tDOohOwxH;*h:wxH;*h: tvJyl:++ vUtyOCkP'D; caJO&HO 'D;ohOxlOt*k:t*:vU toOwzO< 'D;yPwhIwIpJbl;txHyHPyHP 'fod; uuUudOvdO< r:oHuGHPwIrkIwIbdwuDIcg rhwrhI yPwhIwIrkIwIbd 'fod; t*HIupIvD:< woOxDOe>OvD:.
vUpD:t:'O 'D;eDItHOtktwI*hI< yr:vde>IwIvUt'k;tdOxDO wI[;*D:vU tvD:qDwuvkPe>OvD:. *kIvUtrhI rkOuD:vHIvDe>I0h:e>I yS:'Drg0:tH:< 'fod;wplI,G:tuvkI'D; utDOohOoOvU tbOwIBwDCP< vU =wIuvD:*P'D;,G:+ (1 rd: 3;1-7)e>OvD:. bOqO< bOrEk:vUt0JohO…

[hOuh:wIvUe'd;e>ItD:ud;rH:

==wIcHuGIpD:uGIwI++ e>O rhIwIuwd:vU tbOwIpl;ugtD:vU wIvdPuGJvUeDIcduhI*D:wItdOqlOtdOc@vU t[hOwIysJvU yS:w*:*h:w*:*h: EkPvD:vdPuGJohe>OvD:. t'd - zJwIvdPuGJ[l;*J: rhrhIwIvD:wHIvD:qJ;vU wIbO vdPuGJtD:tbsD 10< ,r:,Je>IxJ 4 bsDvD:. yS:eJOvdwI [hO*HI[hObg,:vU ,ucHuGIpD:uGIwI 'f,eDIcduhI*D:tywDI [l;*J:0Je>IxJvJOvU tuwDItH: e>OvD:. y0Jw*:'D;w*:< ywtdO'D; wItywDIvU tvD:yvdPo;e>ObO. bOqO y[l;*J:y0JvU wIeJOusJwrH:CDwcDoh0JvD:. vUusJt*:wbd t0JpH;bO,:< =[l;*J:qd 4 bsDvU wI*HIwIbgvU ttdO'D;e:wuhI.wbOxdO oBwD:eo;'D; yS:eDw*:w*h:. cHuGIpD:uGIvD:eo;vU tuwDIcJtH:wuhI. yU:CPwIvU er:tD:ohr:tD:e>I< 'D;euurUurObOvU tuwDI rhIbO e[l;*J:ue>I0J 7 bsD'D;wk:'OvJPvUtbsD 10 vUweH:t*DIyl:e>OvD:.
zJwIrhIbOxGJql wI[hOr:blOwIe>O yS:wIrUzdpD:yDvl; yPzsgxDO0J qHSqSHvU< ==,G:bOto;vUyS:vUt[hOnDwIvD:++ (1…

wIo;tdObOwIvUwIzH;wIr:tzDcdO

,wH:oud; tJvJef 'G;wIu[hOwIbl;wIvJvU php&Dwcgtyl:e>OvD:. wItH:zsgvD:*Pr; 'fwIvUtvJ:o;b@b@qSDqSD< bOqOvU uwDItguwDI tyl:< yS:r:wIzdwzO qSUxDOtwI*hIwIusd:vU tpJ:cHe>I'H; twIChwI wzOe>OvD:. wvDIvDI< tJvJef bOr:wItH:vU wIqUuwDIz;,HP< 'fod;yS:r:wIzdwzO u'd;e>Itbl;tvJvU wIwtdO'D;wIpJ:cHe>OvD:. t0J r:wItH:vU wIqdurdOz;'dOvU yS:r:wIzdt[HOzdCDzdwzOvU toe>:xDOto; vU t0JohOtbl;vJvU uyV:wItDOwItD< uoHOuoD 'D;u[hOuh: [HOtyV:t*DIe>OvD:.
tJvJeftwIo;tdOwIvU twIzH;wIr:tH: eJO,:qlupI,hO½SL; ttdOvD:. zJttdOvU[DOcdOtH:tuwDI< wbsDbsD t0Jr:wIvU yS:*DIrkI zJwItuwDIvU twnDvUt*DIe>OvD:. t'd< upIc&HPvdObO0J wIqUuwDIvU utdOxJw*:{d: zJteI[lvU bsUwIpD:,d:[O bOwIr:oHuGHP tCdvD:. t0J'd;xDOcsHwbhO< 'fod;uCkxHOe>IwIvDIvU utdOxJw*:{d: vD: (r;oJ 14;13). urhIohOohO< t0JvdObO 'fod;uolOtk;o;tk;vU tbl;twHIt*DI…

wIqU*h:zJwI[;z;vdPo; 'D;wIuwd:wlIvdPrkPwI

zJ,'DykI0JIcGg 'hbh; oHowlIuvPvU o;twIqgtuwDIe>O ,wIxHOvU o;orltzDcdOqDwvJto;c@o'H;e>OvD:. 'h;yf rhI yS:EGH*:tusgvGHI*:w*: bOqO< t0JrhI yS:tqduwUIvU tvJ:yl:uGHP[DOcdOvUyusg 'D;e>qUOvU wIwrkIvIvU wIoHo'OuGHPwItH: [hOxDO,: wIqdurdOtgr;vU ,o;yl:vD:. wItH:zsgr:o;'fo;teHOtvg p;xDOvl:zDOe>I y[HOzdCDzdtcgqlng qlwIuyPyeDOtgxDOwIvUwIvD:rI rhIwIvUttge>I'H; wI'd;e>I wI e>OvD:. wItH: rhIwIvUtyPyeDOxJod;vU wIqU*h:zJ wI[;z;vdPo; e>O rhIwIxJod;'D;'fwIuwd:wlIvdPrkPe>OvD:.
wItH: rhI'OwItdOrl vJ:w&H;o; 'D; wIwtdOeDwrH:vU yubO urUurOe>ObO. bOqO< wIohOngeDOwItH:e>O 'k;uyD:xDOyo;'D; ywIohOnge>OvD:. ud;qUuwDI'J;e>O ywItdOrltH: [hOxDO wI vU tuqSD'D;wItoDvUtug'dO 'D; wIcGJ;wI,PwzOvU tbOwI[hOwIysJe>OvD:. 'D;wItH: yPvD:wItvkItyV:toDz;'dOwrH:vU trhI0JwD0J< 'fod; yuyPzSdOvdPbOuh:o;< zJwIupH;wIqU*h: zJwI[;z;vdPo;…

nOt'H;vUtuJxDOwH:oud;

yS:ulOohvUwIrkIwIbd 'D;qOzduDIzdw*:< yDIxHvU cl;pfuD;tuy: vU ypH;zh;yDOvJOrdIySItuvH:xH;< zJyDOvJOtnOwDoG>vUttdO tyDO 50<000 [JzsgxDOowlIuvP'D; qDOtD:qlt'H;zDvPe>OvD:. ydPrkOtH: qdurdOvU twItdOrluwUIvHe>OvD:. bOqO< zJtyDIw&H;xH u,Du,D0H:< nOwDoG>tH: ysJyl:uGHPtD:e>OvD:. zJwItuwDItH:0H:< yS:ulOohvU wIrkIwIbd'D;qOzduDIzdtH:< xHObO0J nOurDwbhO [;xDOvU bUOu0D:t0Je>OvD:. ydPrkOtH: eP0JvUt0JbOwI'Dw'UtD:vU nOwDoG>yU:CPtD:vU wIvD:bO,dO e>OvD:.
vU[DOcdOwbhOvU tySJ:'D;wIbO,dObObDe>O ybOwIud;yS:vU yuuGIxGJphIuD; wIvUyS:*k:yS:*:t*DIvD:. bOqO< euoHuGIvD:uh:bO eo;vU< ==rhI,bOwIrkIvI,:eDIeDIvU u[H;e>Irl'gvU yS:w*:*:t*DI{g++ e>OvD:. rhwrhI 'fpD:u:,HOtwIuwd:tod;< ==,rhIyS:uGI,ykI,J{g+ (1 rd:½V 4;9)e>OvD:. vHPpDqSHtvDIvH:tqUzdvU ttdOwhIwzO< oDOxDOu'D; wIpH;qUuh: wIvU< ==rhIvD:++. 'fpD:t:'O bOu[ku,Pw:oOvDItod;< pD:u:,HO ubOuGItykI pD:[h;bh;v;vD:.…

eH:vUwI[hOqlOxDOyS:o;

yS:r:pU:wItqduwUIwzO< yPzsgxDO wIvkIxDOo;'D;wIo;'lud;eH:vU wItdOqUxUOvU wIrJPng zJwIwwUPweg rhItdOxDOwbsDvIvI e>OvD:. zJ0Dvfx&h;pJxUO vU0hIe,l,D;< bOwIr:[;*D: zJ 2001 eHO< yS:eDO*HIvU tuxdwzO< oHuGHP 'D;bO'dbOxH; 'D;vUtusg< *hI*D:tl yS:r:wIzdvU ttge>I'H; vGHIu,:bsJOphIuD;to;orlbOvD:rIuGHPvD:. vUwIr:v:uyD: yS:r:pU:wItqduwUIwzO< trJ&uO pHe>; yPyeDO pJ;ywhbUO 12 oD 'fxHuDI'DwbhOtrkIeH: vU ==wI[hOqlOxDOyS:o;++ tod; e>OvD:.
zJvUwItH:rhIzsgvD:qDvU y'dOwzk bd;bOohOng rkIweH:vU trhI wI[hOqlOxDOyS:o;uwDI< rhrhI yS:wIrUzdpD:yDvl;wcD qdurdO wIvD:wHI vD:qJ;vU< wItH: rhIwIvUtvdOvU wItdOzSdOwzk twI'dOxDOt*DIe>OvD:. t0Jr:vdP wItdOzSdOo;pIvU oh;p:veH 0hIwzsUOvUttdOvU r:uh;'eHql wIur:rkPxDOwI< r:pU:yS:vUt*HIbgpI 'D;wIu0Ho;pl:yS:cJvUP (1…