ယွၤနုာ်လီၤမၤတၢ် လၢတၢ်အဘၢၣ်စၢၤ

လၢတနံၤအဂီၢ်, တၢ်လၢအကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ် စၤရါ (Sara) ကွဲးလီၤဆိဝဲဒၣ်လၢဂီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤသးစၢ် အဟံၣ်ဒူၣ်လၢအဖှီၣ်တဒူၣ် ဃ့အီၤတၢ်မၤစၢၤတမံၤန့ၣ် နုာ်လီၤမၤတံာ်တာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကပှ့ၤ ဂာ်သဝံ အဂီၢ်, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် ကဲး(စ) လံာ်က့ဖိ (Gas-Card) န့ၣ် အဝဲသ့ၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲသပှၢ်တၢၢ်န့ၣ်လီၤ. စၤရါ တဂၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအါဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယွၤ အဲၣ်ဒိးလၢ အဝဲကဘၣ်မၤဝဲန့ၣ် သ့ၣ်ညါဝဲအဃိ, စၤရါ တူၢ်လိာ်ဝဲလၢ ကလဲၤဆှၢဝဲဆူ ဟံၣ်ဒွဲ (Hotel), တၢ်လီၢ်ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကတဲာ်ကတီၤဒုးအိၣ်အဝဲသ့ၣ် စှၤနွံန့ၣ်လီၤ. စါရါ ဟံးန့ၢ် လံာ်က့ဖိဝံၤ, ကွၢ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဆိးအလီၢ်အကျဲန့ၣ်ဒီး, ကဘၣ်လဲၤနီၣ် သိလ့ၣ် အတၢ်လဲၤန့ၣ် ယံၤန့ၢ်ဒံး အတယာ်ဆိပာ်ဝဲအဃိ, ကဒူးကဒ့ၣ် ကစၢ်ယွၤလၢ, ယကလဲၤဆှၢန့ၢ် လံာ်က့ဖိဆူ အဝဲသ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ် ယသိလ့ၣ် အဂာ်သဝံကလၢာ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢအသးပူၤန့ၣ် စၤရါ တူၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် ဒ်သိးကစၢ်ယွၤ စံးဘၣ်အီၤလၢ ယကတဲာ်ကတီၤဟ့ၣ်တ့ၢ်နၤဝံၤလံ တမ့ၢ်ဘၣ်ဧါ. "စၤရါ စံးဆၢဝဲဒၣ်,…

ပတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်လၢ ခရံာ်အပူၤ

လၢဖျၣ်ဂုာ်ကွံာ်တၢ်လိာ်ကွဲကရၢ (NBA) န့ၣ် တၢ်လိာ်ကွဲအဖုတဖၣ်အကျါ ဒါလး(စ) မါဘရ့း(စ) (Dallas Mavericks) အကစၢ်, ဟ့ၣ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် တကလီၢ် ဆူ ခၠံၣ်ကၣ်ကိၢ် ပှၤစံးကတိၤတၢ်လိာ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ်တဂၤ, လၢတၢ်ဖိးမံဒီးသဲစးအပူၤန့ၣ် ဒ်သိးကဆီ တလဲအမံၤလၢ “ဒါလး(စ) မါဘရ့း(စ)” အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်န့ၣ်, စံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ ကဟ့ၣ်မၤဘူၣ် ဒီလၣ် တကလီၢ် ဆူ တၢ်ဟ့ၣ်သးကညီၤကရၢတဖုဖုလၢ ပှၤတဂၤအံၤ ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကွၢ်ထံဆိကမိၣ်လီၤက့ၤ အသးဒၣ်ဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဝံၤန့ၣ်ဒီး, ကွဲၤလ့လိၤအပှၤစံးကတိၤ တၢ်လိာ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ်တဂၤအံၤ လၢတၢ်ပာ်လီၤသးအဂၢၢ်အကျၢၤအပူၤန့ၣ် စံးဆၢက့ၤ တၢ်မၤအကစၢ်လၢ “ယတမၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. အဝဲ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် “ပှၤမ့ၢ်စံးဘၣ်ယၤလၢ ယကမၤတၢ်တမံၤမံၤ, ထဲဒၣ်လၢ ကျိာ်စ့တမံၤဧိၤအဂီၢ်န့ၣ်, ကကဲထီၣ် တၢ်သးတံာ်တာ်လၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမံၤန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်မ့ၢ်တၢ် အတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. ယသးအိၣ်ဟံးဃာ်ဂၢၢ်ကျၢၤ ယတၢ်အိၣ်မူ သကဲာ်ပဝးလၢအတီအလိၤ, ဒီးသူးသ့ၣ်ကံၢ်စီလၢပှၤနာ်န့ၢ်အီၤသ့” န့ၣ်လီၤ.

ဒ်ကွဲၤလ့လိၤအပှၤစံးကတိၤတၢ်အမံၤ မ့ၢ်အတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်အသိး,…

လၢပှၤကိးကလုာ်ဒဲး

ဝ့ၢ်လိဒိၣ် (Landon) မ့ၢ် ဝ့ၢ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်လၢ ပှၤကညီအိၣ်ဆိးဝဲ အါကလုာ်အါမၠိန့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ် အိၣ်ဟဲလၢ ထံကီၢ်အါဘ့ၣ်, ဒီးအိၣ်ဆိးအိၣ်သဃဲၤလိာ်သးန့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဒံအါဂၤ လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဟဲပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးန့ၣ် ဟဲစိာ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီတဖၣ် သ့ဝဲဒၣ်, ပာ်ဃုာ်ဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ အလီၤကမၢကမၣ်တဖၣ်, ဒီးတၢ်တၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဒိ, ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတံၤသကိးတဂၤ အိၣ်ဟဲလၢ ယူရပၤအထံကီၢ်တဘ့ၣ်န့ၣ် တၢ်ပျဲနုာ်လီၤ အထံကီၢ်ဆူ "ယူရပၤ ကီၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ" (European Union), ဒီးလၢဝ့ၢ်လိဒိၣ်န့ၣ် အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ် ပှၤတကလုာ်လၢ ပှၤတပးကဲ အဒိၣ်ကတၢၢ်အဃိ, ယသးတမုာ်ဘၣ်ယဲလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ ပှၤကွၢ်ကပာ်အီၤ, ဘၣ်တၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်အဂီၢ်, ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်အဃိ, တူၢ်တန့ၢ်ခီၣ်တကဲလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်လၢကစၢ်ယွၤ တအိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်မဲာ်အဃိ, ပဝဲစ့ၢ်ကီး တကြၢးပအိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်မဲာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်အဒူၣ်အဆၢတဖၣ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ မၤလီၤပှီၢ်ကွံာ်လံန့ၣ်လီၤ. ဖဲ စီၤပ့းတရူး ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်လၢ ဟံၣ်ခိၣ်ဒုးအဖီခိၣ်အကတီၢ်, ဒီးဒိးန့ၢ်ဝဲ အတၢ်ထံၣ်လၢညါခီအပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယွၤ အသးစီဆှံ မၤလိာ်ဝဲ…

တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်, ဒီးတၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် အတတီတလိၤ

မ့ၢ်လၢကလံၤအူ အတဟီၣ်ဆူၣ်အဃိ, မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အမုၢ်နံၤတဖၣ် ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ အပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ် တးစံထၢး (Tacitus) ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်သဘံၣ်ဘူၣ် အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢ အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်ကိးပသူကိးပသီ, ဒီးပှၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲး အသးသမူအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ်, ဝ့ၢ်ရိမ့ၤ နွံဆံ မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိမ့ၤ အစီၤပၤ နံရိၤ ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်တၢ်အတတီတလိၤလၢ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အလိၤ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အစးထီၣ်ဃိကဲၤထီၣ် ဝ့ၢ်လၢမ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. အဝဲသးဟ့ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်အဃိ, လၢမ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်, ဒီးမၤသံပှၤအအါအါဂီၢ်ဂီၢ်တဘျီညါအံၤအဂီၢ် ဒ်သိးတၢ်ကပာ်ထီၣ်တၢ်ကမၣ်လၢ ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်အလိၤအဂီၢ်န့ၣ် ဃုထၢကူၣ်မၤဝဲ, ဒီးတၢ်ဟူထီၣ်သါလီၤတမံၤန့ၣ် တၢ်တတၢာ်တနါဒ်သိးအံၤ ကကဲထီၣ်အသးအဂီၢ်, စီၤပၤ နံရိၤ ဟ့ၣ်လီၤဝဲ အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤနဃ့မယၤစ့ၢ်ကီး ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲ တၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်အီၤလၢ အတတီတလိၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်တ့ၢ်လံ ပၤရၣ်အစီၤပၤ အတၢ်ခ့တၢ်ပှၤတဂၤဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးကဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤ ဝ့ၢ် အခိၣ်ဒူတဖၣ်အဂီၢ်, ဘၣ်တၢ်ပျဲက့ၤဝဲဒၣ်ဆူ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်,ဃုာ်ဒီးပှၤအံၣ်စရ့လးဖိအဂုၤအဂၤတဖၣ် (နဃ့ ၂:၁-၁၀) န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ် ဝ့ၢ်အခိၣ်ဒူအကတီၢ်, ဒုၣ်ဒါတဖၣ် စံးကတိၤဝဲ…

ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ် ဆၢထၢၣ်လၢတၢ်သးဒူ

ဖဲ ခရံာ်နံၣ် ၁၅၅ (AD 155) န့ၣ်, လၢသီတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပၢ်ဖးဒိၣ်, ပိၣ်လံၣ်ကး (Polycarp) တဂၤ, မ့ၢ်လၢအစူၢ်နာ် ကစၢ်ခရံာ်အဃိ, ဘၣ်တၢ်မၤပျံၤအီၤလၢ တၢ်ကဃိသံလၢ မ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. ပိၣ်လံၣ်ကး စံးဝဲဒၣ်လၢ, “ယမ့ၢ်ယဲ ကစၢ်ခရံာ် အခ့အပှၤန့ၣ် ယံာ်တ့ၢ်လံလၢ အနံၣ် ဃိးဆံဒီးဃုနံၣ်, ဒီးအဝဲတမၤကမၣ် တၢ်နီတမံၤလၢယလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ, ယစီၤပၤလၢ အအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤယၤန့ၣ် ယကစံးကတိၤထီဒါအီၤ ကသ့ဝဲဒ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပစူၢ်နာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, ပစီၤပၤအဃိ, ဖဲပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်မၤကွၢ် အဆူၣ်ကတၢၢ်အကတီၢ်, ပိၣ်လံၣ်ကး အတၢ်စံးဆၢအံၤ ကဲထီၣ်တၢ်ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤ သ့ဝဲဒၣ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တချုး ကစၢ်ခရံာ် သံ, စှၤနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်, စီၤပ့းတရူး အတၢ်သးတီလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအလိၤန့ၣ် အၢၣ်လီၤဝဲဒူဒူ, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “ယကပာ်လီၤကွံာ် ယသးသမူလၢနဂီၢ်” (ယိၤ ၁၃:၃၇) န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, လၢအသ့ၣ်ညါ စီၤပ့းတရူး ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး, စီၤပ့းတရူး…

သးဖျၢၣ်လၢ အဒိၣ်ထီၣ်လဲၢ်ထီၣ်

“တၢ်အၢၣ်လီၤတၢ်ကမၣ်” အလံာ်ပူၤန့ၣ်, အီးကၢးစတံ (Augustine) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲဒီးအီၤန့ၣ် ကဲထီၣ်အသး သ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢ အတ့လီၤမူခိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီးကယဲၢ်တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အကစၢ်တဂၤန့ၣ် ဟဲနုာ်လီၤဆူ ပှၤဒ်သိးအီၤ, လၢအမ့ၢ်တၢ်အဆံး, ပှၤတၢ်ဒဲးဘးဖိတဂၤ အသးကံၢ်ပူၤသ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသကွံာ်ကညး ကစၢ်ယွၤ ဒ်သိးကဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂီၢ်, ဃ့ထုကဖၣ်ဝဲလၢ “ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် တၢ်လီၢ်အံၣ်ဝဲလီၤ. ဒ်သိးနကဟဲနုာ်လီၤအဂီၢ်, မၤလဲၣ်ထီၣ် ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ်တက့ၢ်. ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် ဟးဂူာ်ဟးဂီၤဝဲ, ဒီးဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤအီၤတက့ၢ်. ယသူၣ်ယသးန့ၣ် အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်လၢ အတကြၢးဒီးနမဲာ်ချံ အတၢ်ထံၣ်တဖၣ်န့ၣ် ယအၢၣ်လီၤ, ဒီးယသ့ၣ်ညါယဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်မတၤတဂၤကမၤကဆှီအီၤလဲၣ်. မ့တမ့ၢ်ဘၣ်လၢနၤန့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်ယကဘၣ်ဟီၣ်ကိးထီၣ်ဆူ မတၤတဂၤအအိၣ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ

ခ့ခါအကတီၢ်န့ၣ် ပသ့ၣ်ညါအီၤ ဒ် “ပှၤစီဆှံ အီကၢးစတံ” (Saint Augustine) အသိး, မ့ၢ်ပှၤကူၣ်သ့ လၢအတၢ်သ့ဆိကမိၣ်ယိာ်ယိာ်, ဒီးပှၤကူၣ်သ့လၢထူဂ့ၢ်ယွၤဂ့ၢ်, လၢအလီၤပးကဲကွၢ်လိတဂၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အီကၢးစတံ ထံၣ်လီၤက့ၤအသးကဆှီဒီဖိ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤလၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်လီၤလိၣ်လီၤလး ဆီတလဲက့ၤအီၤ,…

တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်လၢ ပထံၣ်န့ၢ်အီၤတသ့

ပှၤအမဲာ်သၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဖဲန့ၣ် ဒီဆၢကတီၢ်ညါဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတသ့ၣ်ညါဝဲနီတဂၤဘၣ်. ဆၣ် ကၠီရှၣ် ရ့နိ(လ) (Sir Joshua Reynold) တ့ခဲၣ်ဝဲဒၣ် “ခၣ်ဒံၢ်နၢၣ် ဘူဖီး(ဒ) အတၢ်သံ” (The Death of Cardinal Beaufort) ဖဲ ၁၇၈၉ နံၣ်အကတီၢ်, တ့ခဲၣ်ဝဲတၢ်နါတဒု အမဲာ်သၣ်, ဖဲပှၤလၢဘူးထီၣ်ကသံဝဲဒၣ်တဂၤအလီၢ်ခံတၢ်ခံးကျါန့ၣ်လီၤ. ရှ့းစပံယၢၣ် အတၢ်ဒုးနဲၣ်တပတီၢ်, လၢအပာ်ဖျါထီၣ် “ပှၤအၢတူာ်ကိာ် လၢအတၢ်မၤအါ, မၤတံာ်တာ်တၢ်တဂၤ” အတၢ်အိၣ်ဖဲန့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်, ရ့နိ(လ) တ့ခဲၣ်ပာ်ဖျါဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဆၣ်, ပှၤအိၣ်ဝဲတနီၤ လၢတဘၣ်အသးဒီးအတၢ်ဟံးန့ၢ် အခီပညီလိၤလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဖဲ ရ့နိ(လ) သံဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၇၉၂ နံၣ် ဝံၤအလီၢ်ခံ, ပှၤအမဲာ်သၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဖှူဘၢက့ၤအီၤဒီး ကသံၣ်ခဲၣ်, ဒီးပှၤသးပ့ၤနီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်ကတီၤကယာ်ဒီဒၣ် ဒွဲလၤကူၣ်သ့အတၢ်မၤန့ၣ် ဒုးလီၣ်ဖျါထီၣ်က့ၤအီၤ, လၢကသံၣ်ခဲၣ်ဒီးကသံၣ်ဖၠူကတြ့ၣ် အကဘျံးတဖၣ်အကဘျံးအဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲကစၢ်ယွၤ ပၢဆှၢတၢ် လၢအစိဒိၣ်အကမီၤထီအပူၤန့ၣ် လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်…

ယွၤအတၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ

ယအိၣ်ခိးတကဲလၢၤဘၣ်. ယၤဒီးယဝၤသးဘိ, ပဟဲက့ၤလၢပနံာ်ရိကျး အခဲအံၤ, ဒီးဖဲပထုးထီၣ်ပာ်လီၤ တၢ်လၢပဟဲက့ၤစိာ်ပှ့ၤတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ယလူၤဃု ကိၣ်ဆီဒံၣ် (donut) အထၢၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတထံၣ်ဘၣ်. လၢခံန့ၣ် ယကွၢ်ထံကွၢ်ဆးက့ၤ လံာ်တူၢ်လိာ်စ့အပူၤ, ဒီးတၢ်တူၢ်လိာ်စ့လၢကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်တအိၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်သးအ့န့အပူၤ, ယကိးပသူထီၣ် “တၢ်လၢယအဲၣ်ဒိးယဲ ထဲတမံၤဧိၤလၢကျးန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ကိၣ်ဆီဒံၣ်” န့ၣ်လီၤ. တဆံယဲၢ် မံးနံး လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, ယဝၤသးဘိ ဟဲဟ့ၣ်ယၤ ကိၣ်ဆီဒံၣ်တဘိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလဲၤပှ့ၤကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်, ယဝၤလဲၤကဒီးဝဲလၢမူခိၣ်ဖီအကျါ လၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ယစံၢ်တံၢ်ဃာ်အစုဒုၣ်ဃံးဃံးဝံၤ, လၢတၢ်မဲာ်ဆှးအပူၤန့ၣ် ယစံးဘၣ်အီၤလၢ, “ဒ်သိးနကမၤမံမၤမုာ် ယသးဆၢအီၣ်ဘၣ်တၢ်အဂီၢ်, မ့ၢ်လၢနတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိ, ယသးခုယဲ” န့ၣ်လီၤ.

ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိတမံၤအဂီၢ်, ယတညီနုၢ် ဆၢအီၣ်ဘၣ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်တနွံအံၤန့ၣ် ယသးလီၤဘှံးလီၤဘှါတ့ၢ်ယဲအဃိ, ယဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ယသးလၢ ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိအံၤအပူၤ, ဒီးခီဖျိလၢယဝၤသးဘိ အတၢ်အဲၣ်ဒီးအတၢ်သးအိၣ်အဃိ, ယဒိးန့ၢ်ဘၣ်ယဲ တၢ်သူၣ်ခုသးခုဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤမံမၤမုာ် ပသးအတၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပှၤ လၢပမၤန့ၢ်အီၤသ့တကလုာ်န့ၣ် ထီဘိမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်တစိၢ်တလီၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ. ဒ်ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး စံးဘၣ်တဲဘၣ်…

ဖီၣ်ဟံးဃာ် ကစၢ်ယွၤ

လၢပကၠိန့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်အပတီၢ်, တၢ်ကနိလိာ်သး အတၢ်လိာ်ကွဲပြၢန့ၣ်, ဖိသၣ်အသးအနံၣ်အလါ ၈ နံၣ် ထဲသိးသိးတဖၣ် ဂဲၤပျုၢ်ကျဲးစၢးမၤနၢၤတၢ် လၢလီၢ်ဂဲၤလိနီၢ်ခိအဒါတဖၣ်အလိၤ, ဒ်သိးဒီးကမၤနၢၤဝဲ ပှၤသတြီၤထီဒါတၢ်တဂၤအဂီၢ်, စူးကါဝဲ တၢ်ဖီၣ်စှီၤဃာ် ကနိလိာ်သး လၢတၢ်ကူၣ်သ့အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကနိလိာ်သးန့ၣ် မ့ၢ်လၢပျၢၤတၢ်လိာ်ကွဲလၢ အလိၣ်ဘၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်, ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ထဲးလီၤ, တၢ်ဂုာ်ထူၣ်ဖျဲးသး, တၢ်ဆီၣ်ကျံၤတံၢ်ဃာ်တၢ်, ဒီးတၢ်ဟူးဂဲၤဃၣ်တရံးလၢ တၢ်ပလီၢ်သူၣ်ပလီၢ်သး လၢအဒုးမၤန့ၢ်အဖီးတဖၣ်, ဒ်သိးကမၤနၢၤတၢ်ပြၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ် သၢတီၤဖိ, လၢကမျၢၢ်ဘၣ်အသးတဂၤန့ၣ်, ချ့န့ၢ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤတဖၣ်, ဒီးအဝဲစူးကါ တၢ်သုးအသးချ့သဒံးတဖၣ် လၢအမၤတရံး ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤအမဲာ်, ဒီးမၤနၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤယၤကိာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကူၣ်တရံးအကျိၤအကျဲတဖၣ် ဒ်သိးကမၤန့ၢ် အဒီပုၢ်ဝဲၢ် အတဃံာ် စီၤဧ့ၤရှီၤ အတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်, ခီဖျိ “တၢ်ကနိ” ထုးထီၣ်ကွံာ် စီၤဧ့ၤရှီ လၢအတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ် လၢအပၢ်အအိၣ် ( ၁ မိၤ ၂၅:၃၃), ဒီးတၢ်အိၣ်မူအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ (၂၇:၂၇-၄၀) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဟုၣ်န့ၢ်…

မဲာ်ချံလၢ အထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်

ကၠ့စဲ(န) (Jason) ဒီး ပံၤယၢၣ် (Pierre) ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်တ့ဘှီထီၣ် တၢ်ဒီသဒၢဟံၣ်အတၢ်ဒူၣ်အတၢ်မၤ တပူၤဃီန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် အနံၣ်တဆံလံန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် မ့ၢ်ပှၤဒီတံၤသကိးအဂ့ၤတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် တစံးကတိၤတၢ်အါအါဘၣ်. ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဖံးတၢ်မၤတၢ်အကတီၢ်ဒၣ်လဲာ်, တညီနုာ်စံးကတိၤလိာ်သးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တဂၤဒီးတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါလိာ်အသးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိ, တၢ်တစံးတကတိၤတၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီ လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဘၣ်. လၢတၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သး, အဂီၢ်န့ၣ်, ထဲဒၣ်တၢ်ဖျးလီၤအခိၣ် (မ့) လၢမဲာ်ချံအတၢ်ကွၢ်တစိၤဖိဧိၤန့ၣ်, တဂၤဒီးတဂၤ သ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်လၢကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်စံးတၢ်ကတိၤတအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်နဲၣ်စုနဲၣ်ခီၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အါမးန့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၃၂ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ယွၤဒီးပှၤကွဲးထါအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်သ့ၣ်ညါရ့လိာ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် အပတီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ (၈) ပာ်ဖျါဝဲ “ယကဟ့ၣ်ကူၣ်နၤလၢယမဲာ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤတအိၣ်ခိးကွၢ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်အယံၤန့ၣ်ဘၣ်. ယွၤမ့ၢ် ပၢ်ကစၢ်လၢအအဲၣ်တၢ်တဂၤ, လၢအမၤသကိးတၢ်ဒီးအဖိန့ၣ်လီၤ. ထါတယုၢ်အံၤ စးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်တဲလီၤကျဲၤလီၤ တၢ်ဒဲးဘး (:၁-၅), ဒီးအတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢယွၤအတၢ်စံၣ်ညီၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်, မ့မ့ၢ်လၢတၢ်မၤလိၤမၤဘၣ်က့ၤကျဲ လၢတၢ်အဲၣ်အပူၤ, ဒ်ကစၢ်ယွၤသိၣ်လိနဲၣ်လိ ကျဲအဂ့ၤအဘၣ် လၢအဖိအဂီၢ်…

ယွၤနုာ်လီၤမၤတၢ် လၢတၢ်အဘၢၣ်စၢၤ

လၢတနံၤအဂီၢ်, တၢ်လၢအကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ် စၤရါ (Sara) ကွဲးလီၤဆိဝဲဒၣ်လၢဂီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤသးစၢ် အဟံၣ်ဒူၣ်လၢအဖှီၣ်တဒူၣ် ဃ့အီၤတၢ်မၤစၢၤတမံၤန့ၣ် နုာ်လီၤမၤတံာ်တာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကပှ့ၤ ဂာ်သဝံ အဂီၢ်, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် ကဲး(စ) လံာ်က့ဖိ (Gas-Card) န့ၣ် အဝဲသ့ၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲသပှၢ်တၢၢ်န့ၣ်လီၤ. စၤရါ တဂၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအါဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယွၤ အဲၣ်ဒိးလၢ အဝဲကဘၣ်မၤဝဲန့ၣ် သ့ၣ်ညါဝဲအဃိ, စၤရါ တူၢ်လိာ်ဝဲလၢ ကလဲၤဆှၢဝဲဆူ ဟံၣ်ဒွဲ (Hotel), တၢ်လီၢ်ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကတဲာ်ကတီၤဒုးအိၣ်အဝဲသ့ၣ် စှၤနွံန့ၣ်လီၤ. စါရါ ဟံးန့ၢ် လံာ်က့ဖိဝံၤ, ကွၢ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဆိးအလီၢ်အကျဲန့ၣ်ဒီး, ကဘၣ်လဲၤနီၣ် သိလ့ၣ် အတၢ်လဲၤန့ၣ် ယံၤန့ၢ်ဒံး အတယာ်ဆိပာ်ဝဲအဃိ, ကဒူးကဒ့ၣ် ကစၢ်ယွၤလၢ, ယကလဲၤဆှၢန့ၢ် လံာ်က့ဖိဆူ အဝဲသ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ် ယသိလ့ၣ် အဂာ်သဝံကလၢာ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢအသးပူၤန့ၣ် စၤရါ တူၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် ဒ်သိးကစၢ်ယွၤ စံးဘၣ်အီၤလၢ ယကတဲာ်ကတီၤဟ့ၣ်တ့ၢ်နၤဝံၤလံ တမ့ၢ်ဘၣ်ဧါ. "စၤရါ စံးဆၢဝဲဒၣ်,…

ပတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်လၢ ခရံာ်အပူၤ

လၢဖျၣ်ဂုာ်ကွံာ်တၢ်လိာ်ကွဲကရၢ (NBA) န့ၣ် တၢ်လိာ်ကွဲအဖုတဖၣ်အကျါ ဒါလး(စ) မါဘရ့း(စ) (Dallas Mavericks) အကစၢ်, ဟ့ၣ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် တကလီၢ် ဆူ ခၠံၣ်ကၣ်ကိၢ် ပှၤစံးကတိၤတၢ်လိာ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ်တဂၤ, လၢတၢ်ဖိးမံဒီးသဲစးအပူၤန့ၣ် ဒ်သိးကဆီ တလဲအမံၤလၢ “ဒါလး(စ) မါဘရ့း(စ)” အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်န့ၣ်, စံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ ကဟ့ၣ်မၤဘူၣ် ဒီလၣ် တကလီၢ် ဆူ တၢ်ဟ့ၣ်သးကညီၤကရၢတဖုဖုလၢ ပှၤတဂၤအံၤ ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကွၢ်ထံဆိကမိၣ်လီၤက့ၤ အသးဒၣ်ဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဝံၤန့ၣ်ဒီး, ကွဲၤလ့လိၤအပှၤစံးကတိၤ တၢ်လိာ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ်တဂၤအံၤ လၢတၢ်ပာ်လီၤသးအဂၢၢ်အကျၢၤအပူၤန့ၣ် စံးဆၢက့ၤ တၢ်မၤအကစၢ်လၢ “ယတမၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. အဝဲ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် “ပှၤမ့ၢ်စံးဘၣ်ယၤလၢ ယကမၤတၢ်တမံၤမံၤ, ထဲဒၣ်လၢ ကျိာ်စ့တမံၤဧိၤအဂီၢ်န့ၣ်, ကကဲထီၣ် တၢ်သးတံာ်တာ်လၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမံၤန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်မ့ၢ်တၢ် အတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. ယသးအိၣ်ဟံးဃာ်ဂၢၢ်ကျၢၤ ယတၢ်အိၣ်မူ သကဲာ်ပဝးလၢအတီအလိၤ, ဒီးသူးသ့ၣ်ကံၢ်စီလၢပှၤနာ်န့ၢ်အီၤသ့” န့ၣ်လီၤ.

ဒ်ကွဲၤလ့လိၤအပှၤစံးကတိၤတၢ်အမံၤ မ့ၢ်အတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်အသိး,…

လၢပှၤကိးကလုာ်ဒဲး

ဝ့ၢ်လိဒိၣ် (Landon) မ့ၢ် ဝ့ၢ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်လၢ ပှၤကညီအိၣ်ဆိးဝဲ အါကလုာ်အါမၠိန့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ် အိၣ်ဟဲလၢ ထံကီၢ်အါဘ့ၣ်, ဒီးအိၣ်ဆိးအိၣ်သဃဲၤလိာ်သးန့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဒံအါဂၤ လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဟဲပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးန့ၣ် ဟဲစိာ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီတဖၣ် သ့ဝဲဒၣ်, ပာ်ဃုာ်ဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ အလီၤကမၢကမၣ်တဖၣ်, ဒီးတၢ်တၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဒိ, ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတံၤသကိးတဂၤ အိၣ်ဟဲလၢ ယူရပၤအထံကီၢ်တဘ့ၣ်န့ၣ် တၢ်ပျဲနုာ်လီၤ အထံကီၢ်ဆူ "ယူရပၤ ကီၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ" (European Union), ဒီးလၢဝ့ၢ်လိဒိၣ်န့ၣ် အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ် ပှၤတကလုာ်လၢ ပှၤတပးကဲ အဒိၣ်ကတၢၢ်အဃိ, ယသးတမုာ်ဘၣ်ယဲလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ ပှၤကွၢ်ကပာ်အီၤ, ဘၣ်တၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်အဂီၢ်, ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်အဃိ, တူၢ်တန့ၢ်ခီၣ်တကဲလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်လၢကစၢ်ယွၤ တအိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်မဲာ်အဃိ, ပဝဲစ့ၢ်ကီး တကြၢးပအိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်မဲာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်အဒူၣ်အဆၢတဖၣ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ မၤလီၤပှီၢ်ကွံာ်လံန့ၣ်လီၤ. ဖဲ စီၤပ့းတရူး ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်လၢ ဟံၣ်ခိၣ်ဒုးအဖီခိၣ်အကတီၢ်, ဒီးဒိးန့ၢ်ဝဲ အတၢ်ထံၣ်လၢညါခီအပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယွၤ အသးစီဆှံ မၤလိာ်ဝဲ…

တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်, ဒီးတၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် အတတီတလိၤ

မ့ၢ်လၢကလံၤအူ အတဟီၣ်ဆူၣ်အဃိ, မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အမုၢ်နံၤတဖၣ် ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ အပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ် တးစံထၢး (Tacitus) ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်သဘံၣ်ဘူၣ် အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢ အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်ကိးပသူကိးပသီ, ဒီးပှၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲး အသးသမူအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ်, ဝ့ၢ်ရိမ့ၤ နွံဆံ မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိမ့ၤ အစီၤပၤ နံရိၤ ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်တၢ်အတတီတလိၤလၢ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အလိၤ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အစးထီၣ်ဃိကဲၤထီၣ် ဝ့ၢ်လၢမ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. အဝဲသးဟ့ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်အဃိ, လၢမ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်, ဒီးမၤသံပှၤအအါအါဂီၢ်ဂီၢ်တဘျီညါအံၤအဂီၢ် ဒ်သိးတၢ်ကပာ်ထီၣ်တၢ်ကမၣ်လၢ ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်အလိၤအဂီၢ်န့ၣ် ဃုထၢကူၣ်မၤဝဲ, ဒီးတၢ်ဟူထီၣ်သါလီၤတမံၤန့ၣ် တၢ်တတၢာ်တနါဒ်သိးအံၤ ကကဲထီၣ်အသးအဂီၢ်, စီၤပၤ နံရိၤ ဟ့ၣ်လီၤဝဲ အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤနဃ့မယၤစ့ၢ်ကီး ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲ တၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်အီၤလၢ အတတီတလိၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်တ့ၢ်လံ ပၤရၣ်အစီၤပၤ အတၢ်ခ့တၢ်ပှၤတဂၤဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးကဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤ ဝ့ၢ် အခိၣ်ဒူတဖၣ်အဂီၢ်, ဘၣ်တၢ်ပျဲက့ၤဝဲဒၣ်ဆူ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်,ဃုာ်ဒီးပှၤအံၣ်စရ့လးဖိအဂုၤအဂၤတဖၣ် (နဃ့ ၂:၁-၁၀) န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ် ဝ့ၢ်အခိၣ်ဒူအကတီၢ်, ဒုၣ်ဒါတဖၣ် စံးကတိၤဝဲ…

ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ် ဆၢထၢၣ်လၢတၢ်သးဒူ

ဖဲ ခရံာ်နံၣ် ၁၅၅ (AD 155) န့ၣ်, လၢသီတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပၢ်ဖးဒိၣ်, ပိၣ်လံၣ်ကး (Polycarp) တဂၤ, မ့ၢ်လၢအစူၢ်နာ် ကစၢ်ခရံာ်အဃိ, ဘၣ်တၢ်မၤပျံၤအီၤလၢ တၢ်ကဃိသံလၢ မ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. ပိၣ်လံၣ်ကး စံးဝဲဒၣ်လၢ, “ယမ့ၢ်ယဲ ကစၢ်ခရံာ် အခ့အပှၤန့ၣ် ယံာ်တ့ၢ်လံလၢ အနံၣ် ဃိးဆံဒီးဃုနံၣ်, ဒီးအဝဲတမၤကမၣ် တၢ်နီတမံၤလၢယလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ, ယစီၤပၤလၢ အအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤယၤန့ၣ် ယကစံးကတိၤထီဒါအီၤ ကသ့ဝဲဒ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပစူၢ်နာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, ပစီၤပၤအဃိ, ဖဲပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်မၤကွၢ် အဆူၣ်ကတၢၢ်အကတီၢ်, ပိၣ်လံၣ်ကး အတၢ်စံးဆၢအံၤ ကဲထီၣ်တၢ်ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤ သ့ဝဲဒၣ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တချုး ကစၢ်ခရံာ် သံ, စှၤနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်, စီၤပ့းတရူး အတၢ်သးတီလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအလိၤန့ၣ် အၢၣ်လီၤဝဲဒူဒူ, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “ယကပာ်လီၤကွံာ် ယသးသမူလၢနဂီၢ်” (ယိၤ ၁၃:၃၇) န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, လၢအသ့ၣ်ညါ စီၤပ့းတရူး ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး, စီၤပ့းတရူး…

သးဖျၢၣ်လၢ အဒိၣ်ထီၣ်လဲၢ်ထီၣ်

“တၢ်အၢၣ်လီၤတၢ်ကမၣ်” အလံာ်ပူၤန့ၣ်, အီးကၢးစတံ (Augustine) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲဒီးအီၤန့ၣ် ကဲထီၣ်အသး သ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢ အတ့လီၤမူခိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီးကယဲၢ်တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အကစၢ်တဂၤန့ၣ် ဟဲနုာ်လီၤဆူ ပှၤဒ်သိးအီၤ, လၢအမ့ၢ်တၢ်အဆံး, ပှၤတၢ်ဒဲးဘးဖိတဂၤ အသးကံၢ်ပူၤသ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသကွံာ်ကညး ကစၢ်ယွၤ ဒ်သိးကဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂီၢ်, ဃ့ထုကဖၣ်ဝဲလၢ “ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် တၢ်လီၢ်အံၣ်ဝဲလီၤ. ဒ်သိးနကဟဲနုာ်လီၤအဂီၢ်, မၤလဲၣ်ထီၣ် ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ်တက့ၢ်. ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် ဟးဂူာ်ဟးဂီၤဝဲ, ဒီးဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤအီၤတက့ၢ်. ယသူၣ်ယသးန့ၣ် အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်လၢ အတကြၢးဒီးနမဲာ်ချံ အတၢ်ထံၣ်တဖၣ်န့ၣ် ယအၢၣ်လီၤ, ဒီးယသ့ၣ်ညါယဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်မတၤတဂၤကမၤကဆှီအီၤလဲၣ်. မ့တမ့ၢ်ဘၣ်လၢနၤန့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်ယကဘၣ်ဟီၣ်ကိးထီၣ်ဆူ မတၤတဂၤအအိၣ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ

ခ့ခါအကတီၢ်န့ၣ် ပသ့ၣ်ညါအီၤ ဒ် “ပှၤစီဆှံ အီကၢးစတံ” (Saint Augustine) အသိး, မ့ၢ်ပှၤကူၣ်သ့ လၢအတၢ်သ့ဆိကမိၣ်ယိာ်ယိာ်, ဒီးပှၤကူၣ်သ့လၢထူဂ့ၢ်ယွၤဂ့ၢ်, လၢအလီၤပးကဲကွၢ်လိတဂၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အီကၢးစတံ ထံၣ်လီၤက့ၤအသးကဆှီဒီဖိ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤလၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်လီၤလိၣ်လီၤလး ဆီတလဲက့ၤအီၤ,…

တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်လၢ ပထံၣ်န့ၢ်အီၤတသ့

ပှၤအမဲာ်သၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဖဲန့ၣ် ဒီဆၢကတီၢ်ညါဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတသ့ၣ်ညါဝဲနီတဂၤဘၣ်. ဆၣ် ကၠီရှၣ် ရ့နိ(လ) (Sir Joshua Reynold) တ့ခဲၣ်ဝဲဒၣ် “ခၣ်ဒံၢ်နၢၣ် ဘူဖီး(ဒ) အတၢ်သံ” (The Death of Cardinal Beaufort) ဖဲ ၁၇၈၉ နံၣ်အကတီၢ်, တ့ခဲၣ်ဝဲတၢ်နါတဒု အမဲာ်သၣ်, ဖဲပှၤလၢဘူးထီၣ်ကသံဝဲဒၣ်တဂၤအလီၢ်ခံတၢ်ခံးကျါန့ၣ်လီၤ. ရှ့းစပံယၢၣ် အတၢ်ဒုးနဲၣ်တပတီၢ်, လၢအပာ်ဖျါထီၣ် “ပှၤအၢတူာ်ကိာ် လၢအတၢ်မၤအါ, မၤတံာ်တာ်တၢ်တဂၤ” အတၢ်အိၣ်ဖဲန့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်, ရ့နိ(လ) တ့ခဲၣ်ပာ်ဖျါဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဆၣ်, ပှၤအိၣ်ဝဲတနီၤ လၢတဘၣ်အသးဒီးအတၢ်ဟံးန့ၢ် အခီပညီလိၤလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဖဲ ရ့နိ(လ) သံဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၇၉၂ နံၣ် ဝံၤအလီၢ်ခံ, ပှၤအမဲာ်သၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဖှူဘၢက့ၤအီၤဒီး ကသံၣ်ခဲၣ်, ဒီးပှၤသးပ့ၤနီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်ကတီၤကယာ်ဒီဒၣ် ဒွဲလၤကူၣ်သ့အတၢ်မၤန့ၣ် ဒုးလီၣ်ဖျါထီၣ်က့ၤအီၤ, လၢကသံၣ်ခဲၣ်ဒီးကသံၣ်ဖၠူကတြ့ၣ် အကဘျံးတဖၣ်အကဘျံးအဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲကစၢ်ယွၤ ပၢဆှၢတၢ် လၢအစိဒိၣ်အကမီၤထီအပူၤန့ၣ် လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်…

ယွၤအတၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ

ယအိၣ်ခိးတကဲလၢၤဘၣ်. ယၤဒီးယဝၤသးဘိ, ပဟဲက့ၤလၢပနံာ်ရိကျး အခဲအံၤ, ဒီးဖဲပထုးထီၣ်ပာ်လီၤ တၢ်လၢပဟဲက့ၤစိာ်ပှ့ၤတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ယလူၤဃု ကိၣ်ဆီဒံၣ် (donut) အထၢၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတထံၣ်ဘၣ်. လၢခံန့ၣ် ယကွၢ်ထံကွၢ်ဆးက့ၤ လံာ်တူၢ်လိာ်စ့အပူၤ, ဒီးတၢ်တူၢ်လိာ်စ့လၢကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်တအိၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်သးအ့န့အပူၤ, ယကိးပသူထီၣ် “တၢ်လၢယအဲၣ်ဒိးယဲ ထဲတမံၤဧိၤလၢကျးန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ကိၣ်ဆီဒံၣ်” န့ၣ်လီၤ. တဆံယဲၢ် မံးနံး လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, ယဝၤသးဘိ ဟဲဟ့ၣ်ယၤ ကိၣ်ဆီဒံၣ်တဘိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလဲၤပှ့ၤကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်, ယဝၤလဲၤကဒီးဝဲလၢမူခိၣ်ဖီအကျါ လၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ယစံၢ်တံၢ်ဃာ်အစုဒုၣ်ဃံးဃံးဝံၤ, လၢတၢ်မဲာ်ဆှးအပူၤန့ၣ် ယစံးဘၣ်အီၤလၢ, “ဒ်သိးနကမၤမံမၤမုာ် ယသးဆၢအီၣ်ဘၣ်တၢ်အဂီၢ်, မ့ၢ်လၢနတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိ, ယသးခုယဲ” န့ၣ်လီၤ.

ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိတမံၤအဂီၢ်, ယတညီနုၢ် ဆၢအီၣ်ဘၣ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်တနွံအံၤန့ၣ် ယသးလီၤဘှံးလီၤဘှါတ့ၢ်ယဲအဃိ, ယဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ယသးလၢ ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိအံၤအပူၤ, ဒီးခီဖျိလၢယဝၤသးဘိ အတၢ်အဲၣ်ဒီးအတၢ်သးအိၣ်အဃိ, ယဒိးန့ၢ်ဘၣ်ယဲ တၢ်သူၣ်ခုသးခုဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤမံမၤမုာ် ပသးအတၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပှၤ လၢပမၤန့ၢ်အီၤသ့တကလုာ်န့ၣ် ထီဘိမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်တစိၢ်တလီၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ. ဒ်ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး စံးဘၣ်တဲဘၣ်…

ဖီၣ်ဟံးဃာ် ကစၢ်ယွၤ

လၢပကၠိန့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်အပတီၢ်, တၢ်ကနိလိာ်သး အတၢ်လိာ်ကွဲပြၢန့ၣ်, ဖိသၣ်အသးအနံၣ်အလါ ၈ နံၣ် ထဲသိးသိးတဖၣ် ဂဲၤပျုၢ်ကျဲးစၢးမၤနၢၤတၢ် လၢလီၢ်ဂဲၤလိနီၢ်ခိအဒါတဖၣ်အလိၤ, ဒ်သိးဒီးကမၤနၢၤဝဲ ပှၤသတြီၤထီဒါတၢ်တဂၤအဂီၢ်, စူးကါဝဲ တၢ်ဖီၣ်စှီၤဃာ် ကနိလိာ်သး လၢတၢ်ကူၣ်သ့အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကနိလိာ်သးန့ၣ် မ့ၢ်လၢပျၢၤတၢ်လိာ်ကွဲလၢ အလိၣ်ဘၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်, ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ထဲးလီၤ, တၢ်ဂုာ်ထူၣ်ဖျဲးသး, တၢ်ဆီၣ်ကျံၤတံၢ်ဃာ်တၢ်, ဒီးတၢ်ဟူးဂဲၤဃၣ်တရံးလၢ တၢ်ပလီၢ်သူၣ်ပလီၢ်သး လၢအဒုးမၤန့ၢ်အဖီးတဖၣ်, ဒ်သိးကမၤနၢၤတၢ်ပြၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ် သၢတီၤဖိ, လၢကမျၢၢ်ဘၣ်အသးတဂၤန့ၣ်, ချ့န့ၢ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤတဖၣ်, ဒီးအဝဲစူးကါ တၢ်သုးအသးချ့သဒံးတဖၣ် လၢအမၤတရံး ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤအမဲာ်, ဒီးမၤနၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤယၤကိာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကူၣ်တရံးအကျိၤအကျဲတဖၣ် ဒ်သိးကမၤန့ၢ် အဒီပုၢ်ဝဲၢ် အတဃံာ် စီၤဧ့ၤရှီၤ အတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်, ခီဖျိ “တၢ်ကနိ” ထုးထီၣ်ကွံာ် စီၤဧ့ၤရှီ လၢအတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ် လၢအပၢ်အအိၣ် ( ၁ မိၤ ၂၅:၃၃), ဒီးတၢ်အိၣ်မူအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ (၂၇:၂၇-၄၀) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဟုၣ်န့ၢ်…

မဲာ်ချံလၢ အထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်

ကၠ့စဲ(န) (Jason) ဒီး ပံၤယၢၣ် (Pierre) ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်တ့ဘှီထီၣ် တၢ်ဒီသဒၢဟံၣ်အတၢ်ဒူၣ်အတၢ်မၤ တပူၤဃီန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် အနံၣ်တဆံလံန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် မ့ၢ်ပှၤဒီတံၤသကိးအဂ့ၤတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် တစံးကတိၤတၢ်အါအါဘၣ်. ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဖံးတၢ်မၤတၢ်အကတီၢ်ဒၣ်လဲာ်, တညီနုာ်စံးကတိၤလိာ်သးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တဂၤဒီးတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါလိာ်အသးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိ, တၢ်တစံးတကတိၤတၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီ လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဘၣ်. လၢတၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သး, အဂီၢ်န့ၣ်, ထဲဒၣ်တၢ်ဖျးလီၤအခိၣ် (မ့) လၢမဲာ်ချံအတၢ်ကွၢ်တစိၤဖိဧိၤန့ၣ်, တဂၤဒီးတဂၤ သ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်လၢကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်စံးတၢ်ကတိၤတအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်နဲၣ်စုနဲၣ်ခီၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အါမးန့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၃၂ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ယွၤဒီးပှၤကွဲးထါအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်သ့ၣ်ညါရ့လိာ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် အပတီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ (၈) ပာ်ဖျါဝဲ “ယကဟ့ၣ်ကူၣ်နၤလၢယမဲာ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤတအိၣ်ခိးကွၢ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်အယံၤန့ၣ်ဘၣ်. ယွၤမ့ၢ် ပၢ်ကစၢ်လၢအအဲၣ်တၢ်တဂၤ, လၢအမၤသကိးတၢ်ဒီးအဖိန့ၣ်လီၤ. ထါတယုၢ်အံၤ စးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်တဲလီၤကျဲၤလီၤ တၢ်ဒဲးဘး (:၁-၅), ဒီးအတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢယွၤအတၢ်စံၣ်ညီၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်, မ့မ့ၢ်လၢတၢ်မၤလိၤမၤဘၣ်က့ၤကျဲ လၢတၢ်အဲၣ်အပူၤ, ဒ်ကစၢ်ယွၤသိၣ်လိနဲၣ်လိ ကျဲအဂ့ၤအဘၣ် လၢအဖိအဂီၢ်…

ယွၤနုာ်လီၤမၤတၢ် လၢတၢ်အဘၢၣ်စၢၤ

လၢတနံၤအဂီၢ်, တၢ်လၢအကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ် စၤရါ (Sara) ကွဲးလီၤဆိဝဲဒၣ်လၢဂီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤသးစၢ် အဟံၣ်ဒူၣ်လၢအဖှီၣ်တဒူၣ် ဃ့အီၤတၢ်မၤစၢၤတမံၤန့ၣ် နုာ်လီၤမၤတံာ်တာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကပှ့ၤ ဂာ်သဝံ အဂီၢ်, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် ကဲး(စ) လံာ်က့ဖိ (Gas-Card) န့ၣ် အဝဲသ့ၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲသပှၢ်တၢၢ်န့ၣ်လီၤ. စၤရါ တဂၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအါဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယွၤ အဲၣ်ဒိးလၢ အဝဲကဘၣ်မၤဝဲန့ၣ် သ့ၣ်ညါဝဲအဃိ, စၤရါ တူၢ်လိာ်ဝဲလၢ ကလဲၤဆှၢဝဲဆူ ဟံၣ်ဒွဲ (Hotel), တၢ်လီၢ်ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကတဲာ်ကတီၤဒုးအိၣ်အဝဲသ့ၣ် စှၤနွံန့ၣ်လီၤ. စါရါ ဟံးန့ၢ် လံာ်က့ဖိဝံၤ, ကွၢ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဆိးအလီၢ်အကျဲန့ၣ်ဒီး, ကဘၣ်လဲၤနီၣ် သိလ့ၣ် အတၢ်လဲၤန့ၣ် ယံၤန့ၢ်ဒံး အတယာ်ဆိပာ်ဝဲအဃိ, ကဒူးကဒ့ၣ် ကစၢ်ယွၤလၢ, ယကလဲၤဆှၢန့ၢ် လံာ်က့ဖိဆူ အဝဲသ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ် ယသိလ့ၣ် အဂာ်သဝံကလၢာ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢအသးပူၤန့ၣ် စၤရါ တူၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် ဒ်သိးကစၢ်ယွၤ စံးဘၣ်အီၤလၢ ယကတဲာ်ကတီၤဟ့ၣ်တ့ၢ်နၤဝံၤလံ တမ့ၢ်ဘၣ်ဧါ. "စၤရါ စံးဆၢဝဲဒၣ်,…

ပတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်လၢ ခရံာ်အပူၤ

လၢဖျၣ်ဂုာ်ကွံာ်တၢ်လိာ်ကွဲကရၢ (NBA) န့ၣ် တၢ်လိာ်ကွဲအဖုတဖၣ်အကျါ ဒါလး(စ) မါဘရ့း(စ) (Dallas Mavericks) အကစၢ်, ဟ့ၣ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် တကလီၢ် ဆူ ခၠံၣ်ကၣ်ကိၢ် ပှၤစံးကတိၤတၢ်လိာ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ်တဂၤ, လၢတၢ်ဖိးမံဒီးသဲစးအပူၤန့ၣ် ဒ်သိးကဆီ တလဲအမံၤလၢ “ဒါလး(စ) မါဘရ့း(စ)” အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်န့ၣ်, စံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ ကဟ့ၣ်မၤဘူၣ် ဒီလၣ် တကလီၢ် ဆူ တၢ်ဟ့ၣ်သးကညီၤကရၢတဖုဖုလၢ ပှၤတဂၤအံၤ ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကွၢ်ထံဆိကမိၣ်လီၤက့ၤ အသးဒၣ်ဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဝံၤန့ၣ်ဒီး, ကွဲၤလ့လိၤအပှၤစံးကတိၤ တၢ်လိာ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ်တဂၤအံၤ လၢတၢ်ပာ်လီၤသးအဂၢၢ်အကျၢၤအပူၤန့ၣ် စံးဆၢက့ၤ တၢ်မၤအကစၢ်လၢ “ယတမၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. အဝဲ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် “ပှၤမ့ၢ်စံးဘၣ်ယၤလၢ ယကမၤတၢ်တမံၤမံၤ, ထဲဒၣ်လၢ ကျိာ်စ့တမံၤဧိၤအဂီၢ်န့ၣ်, ကကဲထီၣ် တၢ်သးတံာ်တာ်လၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမံၤန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်မ့ၢ်တၢ် အတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. ယသးအိၣ်ဟံးဃာ်ဂၢၢ်ကျၢၤ ယတၢ်အိၣ်မူ သကဲာ်ပဝးလၢအတီအလိၤ, ဒီးသူးသ့ၣ်ကံၢ်စီလၢပှၤနာ်န့ၢ်အီၤသ့” န့ၣ်လီၤ.

ဒ်ကွဲၤလ့လိၤအပှၤစံးကတိၤတၢ်အမံၤ မ့ၢ်အတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်အသိး,…

လၢပှၤကိးကလုာ်ဒဲး

ဝ့ၢ်လိဒိၣ် (Landon) မ့ၢ် ဝ့ၢ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်လၢ ပှၤကညီအိၣ်ဆိးဝဲ အါကလုာ်အါမၠိန့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ် အိၣ်ဟဲလၢ ထံကီၢ်အါဘ့ၣ်, ဒီးအိၣ်ဆိးအိၣ်သဃဲၤလိာ်သးန့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဒံအါဂၤ လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဟဲပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးန့ၣ် ဟဲစိာ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီတဖၣ် သ့ဝဲဒၣ်, ပာ်ဃုာ်ဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ အလီၤကမၢကမၣ်တဖၣ်, ဒီးတၢ်တၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဒိ, ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတံၤသကိးတဂၤ အိၣ်ဟဲလၢ ယူရပၤအထံကီၢ်တဘ့ၣ်န့ၣ် တၢ်ပျဲနုာ်လီၤ အထံကီၢ်ဆူ "ယူရပၤ ကီၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ" (European Union), ဒီးလၢဝ့ၢ်လိဒိၣ်န့ၣ် အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ် ပှၤတကလုာ်လၢ ပှၤတပးကဲ အဒိၣ်ကတၢၢ်အဃိ, ယသးတမုာ်ဘၣ်ယဲလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ ပှၤကွၢ်ကပာ်အီၤ, ဘၣ်တၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်အဂီၢ်, ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်အဃိ, တူၢ်တန့ၢ်ခီၣ်တကဲလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်လၢကစၢ်ယွၤ တအိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်မဲာ်အဃိ, ပဝဲစ့ၢ်ကီး တကြၢးပအိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်မဲာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်အဒူၣ်အဆၢတဖၣ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ မၤလီၤပှီၢ်ကွံာ်လံန့ၣ်လီၤ. ဖဲ စီၤပ့းတရူး ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်လၢ ဟံၣ်ခိၣ်ဒုးအဖီခိၣ်အကတီၢ်, ဒီးဒိးန့ၢ်ဝဲ အတၢ်ထံၣ်လၢညါခီအပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယွၤ အသးစီဆှံ မၤလိာ်ဝဲ…

တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်, ဒီးတၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် အတတီတလိၤ

မ့ၢ်လၢကလံၤအူ အတဟီၣ်ဆူၣ်အဃိ, မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အမုၢ်နံၤတဖၣ် ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ အပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ် တးစံထၢး (Tacitus) ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်သဘံၣ်ဘူၣ် အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢ အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်ကိးပသူကိးပသီ, ဒီးပှၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲး အသးသမူအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ်, ဝ့ၢ်ရိမ့ၤ နွံဆံ မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိမ့ၤ အစီၤပၤ နံရိၤ ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်တၢ်အတတီတလိၤလၢ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အလိၤ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အစးထီၣ်ဃိကဲၤထီၣ် ဝ့ၢ်လၢမ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. အဝဲသးဟ့ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်အဃိ, လၢမ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်, ဒီးမၤသံပှၤအအါအါဂီၢ်ဂီၢ်တဘျီညါအံၤအဂီၢ် ဒ်သိးတၢ်ကပာ်ထီၣ်တၢ်ကမၣ်လၢ ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်အလိၤအဂီၢ်န့ၣ် ဃုထၢကူၣ်မၤဝဲ, ဒီးတၢ်ဟူထီၣ်သါလီၤတမံၤန့ၣ် တၢ်တတၢာ်တနါဒ်သိးအံၤ ကကဲထီၣ်အသးအဂီၢ်, စီၤပၤ နံရိၤ ဟ့ၣ်လီၤဝဲ အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤနဃ့မယၤစ့ၢ်ကီး ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲ တၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်အီၤလၢ အတတီတလိၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်တ့ၢ်လံ ပၤရၣ်အစီၤပၤ အတၢ်ခ့တၢ်ပှၤတဂၤဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးကဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤ ဝ့ၢ် အခိၣ်ဒူတဖၣ်အဂီၢ်, ဘၣ်တၢ်ပျဲက့ၤဝဲဒၣ်ဆူ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်,ဃုာ်ဒီးပှၤအံၣ်စရ့လးဖိအဂုၤအဂၤတဖၣ် (နဃ့ ၂:၁-၁၀) န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ် ဝ့ၢ်အခိၣ်ဒူအကတီၢ်, ဒုၣ်ဒါတဖၣ် စံးကတိၤဝဲ…

ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ် ဆၢထၢၣ်လၢတၢ်သးဒူ

ဖဲ ခရံာ်နံၣ် ၁၅၅ (AD 155) န့ၣ်, လၢသီတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပၢ်ဖးဒိၣ်, ပိၣ်လံၣ်ကး (Polycarp) တဂၤ, မ့ၢ်လၢအစူၢ်နာ် ကစၢ်ခရံာ်အဃိ, ဘၣ်တၢ်မၤပျံၤအီၤလၢ တၢ်ကဃိသံလၢ မ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. ပိၣ်လံၣ်ကး စံးဝဲဒၣ်လၢ, “ယမ့ၢ်ယဲ ကစၢ်ခရံာ် အခ့အပှၤန့ၣ် ယံာ်တ့ၢ်လံလၢ အနံၣ် ဃိးဆံဒီးဃုနံၣ်, ဒီးအဝဲတမၤကမၣ် တၢ်နီတမံၤလၢယလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ, ယစီၤပၤလၢ အအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤယၤန့ၣ် ယကစံးကတိၤထီဒါအီၤ ကသ့ဝဲဒ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပစူၢ်နာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, ပစီၤပၤအဃိ, ဖဲပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်မၤကွၢ် အဆူၣ်ကတၢၢ်အကတီၢ်, ပိၣ်လံၣ်ကး အတၢ်စံးဆၢအံၤ ကဲထီၣ်တၢ်ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤ သ့ဝဲဒၣ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တချုး ကစၢ်ခရံာ် သံ, စှၤနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်, စီၤပ့းတရူး အတၢ်သးတီလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအလိၤန့ၣ် အၢၣ်လီၤဝဲဒူဒူ, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “ယကပာ်လီၤကွံာ် ယသးသမူလၢနဂီၢ်” (ယိၤ ၁၃:၃၇) န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, လၢအသ့ၣ်ညါ စီၤပ့းတရူး ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး, စီၤပ့းတရူး…

သးဖျၢၣ်လၢ အဒိၣ်ထီၣ်လဲၢ်ထီၣ်

“တၢ်အၢၣ်လီၤတၢ်ကမၣ်” အလံာ်ပူၤန့ၣ်, အီးကၢးစတံ (Augustine) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲဒီးအီၤန့ၣ် ကဲထီၣ်အသး သ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢ အတ့လီၤမူခိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီးကယဲၢ်တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အကစၢ်တဂၤန့ၣ် ဟဲနုာ်လီၤဆူ ပှၤဒ်သိးအီၤ, လၢအမ့ၢ်တၢ်အဆံး, ပှၤတၢ်ဒဲးဘးဖိတဂၤ အသးကံၢ်ပူၤသ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသကွံာ်ကညး ကစၢ်ယွၤ ဒ်သိးကဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂီၢ်, ဃ့ထုကဖၣ်ဝဲလၢ “ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် တၢ်လီၢ်အံၣ်ဝဲလီၤ. ဒ်သိးနကဟဲနုာ်လီၤအဂီၢ်, မၤလဲၣ်ထီၣ် ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ်တက့ၢ်. ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် ဟးဂူာ်ဟးဂီၤဝဲ, ဒီးဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤအီၤတက့ၢ်. ယသူၣ်ယသးန့ၣ် အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်လၢ အတကြၢးဒီးနမဲာ်ချံ အတၢ်ထံၣ်တဖၣ်န့ၣ် ယအၢၣ်လီၤ, ဒီးယသ့ၣ်ညါယဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်မတၤတဂၤကမၤကဆှီအီၤလဲၣ်. မ့တမ့ၢ်ဘၣ်လၢနၤန့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်ယကဘၣ်ဟီၣ်ကိးထီၣ်ဆူ မတၤတဂၤအအိၣ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ

ခ့ခါအကတီၢ်န့ၣ် ပသ့ၣ်ညါအီၤ ဒ် “ပှၤစီဆှံ အီကၢးစတံ” (Saint Augustine) အသိး, မ့ၢ်ပှၤကူၣ်သ့ လၢအတၢ်သ့ဆိကမိၣ်ယိာ်ယိာ်, ဒီးပှၤကူၣ်သ့လၢထူဂ့ၢ်ယွၤဂ့ၢ်, လၢအလီၤပးကဲကွၢ်လိတဂၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အီကၢးစတံ ထံၣ်လီၤက့ၤအသးကဆှီဒီဖိ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤလၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်လီၤလိၣ်လီၤလး ဆီတလဲက့ၤအီၤ,…

တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်လၢ ပထံၣ်န့ၢ်အီၤတသ့

ပှၤအမဲာ်သၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဖဲန့ၣ် ဒီဆၢကတီၢ်ညါဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတသ့ၣ်ညါဝဲနီတဂၤဘၣ်. ဆၣ် ကၠီရှၣ် ရ့နိ(လ) (Sir Joshua Reynold) တ့ခဲၣ်ဝဲဒၣ် “ခၣ်ဒံၢ်နၢၣ် ဘူဖီး(ဒ) အတၢ်သံ” (The Death of Cardinal Beaufort) ဖဲ ၁၇၈၉ နံၣ်အကတီၢ်, တ့ခဲၣ်ဝဲတၢ်နါတဒု အမဲာ်သၣ်, ဖဲပှၤလၢဘူးထီၣ်ကသံဝဲဒၣ်တဂၤအလီၢ်ခံတၢ်ခံးကျါန့ၣ်လီၤ. ရှ့းစပံယၢၣ် အတၢ်ဒုးနဲၣ်တပတီၢ်, လၢအပာ်ဖျါထီၣ် “ပှၤအၢတူာ်ကိာ် လၢအတၢ်မၤအါ, မၤတံာ်တာ်တၢ်တဂၤ” အတၢ်အိၣ်ဖဲန့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်, ရ့နိ(လ) တ့ခဲၣ်ပာ်ဖျါဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဆၣ်, ပှၤအိၣ်ဝဲတနီၤ လၢတဘၣ်အသးဒီးအတၢ်ဟံးန့ၢ် အခီပညီလိၤလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဖဲ ရ့နိ(လ) သံဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၇၉၂ နံၣ် ဝံၤအလီၢ်ခံ, ပှၤအမဲာ်သၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဖှူဘၢက့ၤအီၤဒီး ကသံၣ်ခဲၣ်, ဒီးပှၤသးပ့ၤနီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်ကတီၤကယာ်ဒီဒၣ် ဒွဲလၤကူၣ်သ့အတၢ်မၤန့ၣ် ဒုးလီၣ်ဖျါထီၣ်က့ၤအီၤ, လၢကသံၣ်ခဲၣ်ဒီးကသံၣ်ဖၠူကတြ့ၣ် အကဘျံးတဖၣ်အကဘျံးအဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲကစၢ်ယွၤ ပၢဆှၢတၢ် လၢအစိဒိၣ်အကမီၤထီအပူၤန့ၣ် လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်…

ယွၤအတၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ

ယအိၣ်ခိးတကဲလၢၤဘၣ်. ယၤဒီးယဝၤသးဘိ, ပဟဲက့ၤလၢပနံာ်ရိကျး အခဲအံၤ, ဒီးဖဲပထုးထီၣ်ပာ်လီၤ တၢ်လၢပဟဲက့ၤစိာ်ပှ့ၤတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ယလူၤဃု ကိၣ်ဆီဒံၣ် (donut) အထၢၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတထံၣ်ဘၣ်. လၢခံန့ၣ် ယကွၢ်ထံကွၢ်ဆးက့ၤ လံာ်တူၢ်လိာ်စ့အပူၤ, ဒီးတၢ်တူၢ်လိာ်စ့လၢကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်တအိၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်သးအ့န့အပူၤ, ယကိးပသူထီၣ် “တၢ်လၢယအဲၣ်ဒိးယဲ ထဲတမံၤဧိၤလၢကျးန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ကိၣ်ဆီဒံၣ်” န့ၣ်လီၤ. တဆံယဲၢ် မံးနံး လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, ယဝၤသးဘိ ဟဲဟ့ၣ်ယၤ ကိၣ်ဆီဒံၣ်တဘိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလဲၤပှ့ၤကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်, ယဝၤလဲၤကဒီးဝဲလၢမူခိၣ်ဖီအကျါ လၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ယစံၢ်တံၢ်ဃာ်အစုဒုၣ်ဃံးဃံးဝံၤ, လၢတၢ်မဲာ်ဆှးအပူၤန့ၣ် ယစံးဘၣ်အီၤလၢ, “ဒ်သိးနကမၤမံမၤမုာ် ယသးဆၢအီၣ်ဘၣ်တၢ်အဂီၢ်, မ့ၢ်လၢနတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိ, ယသးခုယဲ” န့ၣ်လီၤ.

ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိတမံၤအဂီၢ်, ယတညီနုၢ် ဆၢအီၣ်ဘၣ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်တနွံအံၤန့ၣ် ယသးလီၤဘှံးလီၤဘှါတ့ၢ်ယဲအဃိ, ယဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ယသးလၢ ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိအံၤအပူၤ, ဒီးခီဖျိလၢယဝၤသးဘိ အတၢ်အဲၣ်ဒီးအတၢ်သးအိၣ်အဃိ, ယဒိးန့ၢ်ဘၣ်ယဲ တၢ်သူၣ်ခုသးခုဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤမံမၤမုာ် ပသးအတၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပှၤ လၢပမၤန့ၢ်အီၤသ့တကလုာ်န့ၣ် ထီဘိမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်တစိၢ်တလီၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ. ဒ်ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး စံးဘၣ်တဲဘၣ်…

ဖီၣ်ဟံးဃာ် ကစၢ်ယွၤ

လၢပကၠိန့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်အပတီၢ်, တၢ်ကနိလိာ်သး အတၢ်လိာ်ကွဲပြၢန့ၣ်, ဖိသၣ်အသးအနံၣ်အလါ ၈ နံၣ် ထဲသိးသိးတဖၣ် ဂဲၤပျုၢ်ကျဲးစၢးမၤနၢၤတၢ် လၢလီၢ်ဂဲၤလိနီၢ်ခိအဒါတဖၣ်အလိၤ, ဒ်သိးဒီးကမၤနၢၤဝဲ ပှၤသတြီၤထီဒါတၢ်တဂၤအဂီၢ်, စူးကါဝဲ တၢ်ဖီၣ်စှီၤဃာ် ကနိလိာ်သး လၢတၢ်ကူၣ်သ့အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကနိလိာ်သးန့ၣ် မ့ၢ်လၢပျၢၤတၢ်လိာ်ကွဲလၢ အလိၣ်ဘၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်, ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ထဲးလီၤ, တၢ်ဂုာ်ထူၣ်ဖျဲးသး, တၢ်ဆီၣ်ကျံၤတံၢ်ဃာ်တၢ်, ဒီးတၢ်ဟူးဂဲၤဃၣ်တရံးလၢ တၢ်ပလီၢ်သူၣ်ပလီၢ်သး လၢအဒုးမၤန့ၢ်အဖီးတဖၣ်, ဒ်သိးကမၤနၢၤတၢ်ပြၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ် သၢတီၤဖိ, လၢကမျၢၢ်ဘၣ်အသးတဂၤန့ၣ်, ချ့န့ၢ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤတဖၣ်, ဒီးအဝဲစူးကါ တၢ်သုးအသးချ့သဒံးတဖၣ် လၢအမၤတရံး ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤအမဲာ်, ဒီးမၤနၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤယၤကိာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကူၣ်တရံးအကျိၤအကျဲတဖၣ် ဒ်သိးကမၤန့ၢ် အဒီပုၢ်ဝဲၢ် အတဃံာ် စီၤဧ့ၤရှီၤ အတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်, ခီဖျိ “တၢ်ကနိ” ထုးထီၣ်ကွံာ် စီၤဧ့ၤရှီ လၢအတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ် လၢအပၢ်အအိၣ် ( ၁ မိၤ ၂၅:၃၃), ဒီးတၢ်အိၣ်မူအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ (၂၇:၂၇-၄၀) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဟုၣ်န့ၢ်…

မဲာ်ချံလၢ အထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်

ကၠ့စဲ(န) (Jason) ဒီး ပံၤယၢၣ် (Pierre) ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်တ့ဘှီထီၣ် တၢ်ဒီသဒၢဟံၣ်အတၢ်ဒူၣ်အတၢ်မၤ တပူၤဃီန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် အနံၣ်တဆံလံန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် မ့ၢ်ပှၤဒီတံၤသကိးအဂ့ၤတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် တစံးကတိၤတၢ်အါအါဘၣ်. ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဖံးတၢ်မၤတၢ်အကတီၢ်ဒၣ်လဲာ်, တညီနုာ်စံးကတိၤလိာ်သးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တဂၤဒီးတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါလိာ်အသးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိ, တၢ်တစံးတကတိၤတၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီ လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဘၣ်. လၢတၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သး, အဂီၢ်န့ၣ်, ထဲဒၣ်တၢ်ဖျးလီၤအခိၣ် (မ့) လၢမဲာ်ချံအတၢ်ကွၢ်တစိၤဖိဧိၤန့ၣ်, တဂၤဒီးတဂၤ သ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်လၢကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်စံးတၢ်ကတိၤတအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်နဲၣ်စုနဲၣ်ခီၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အါမးန့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၃၂ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ယွၤဒီးပှၤကွဲးထါအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်သ့ၣ်ညါရ့လိာ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် အပတီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ (၈) ပာ်ဖျါဝဲ “ယကဟ့ၣ်ကူၣ်နၤလၢယမဲာ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤတအိၣ်ခိးကွၢ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်အယံၤန့ၣ်ဘၣ်. ယွၤမ့ၢ် ပၢ်ကစၢ်လၢအအဲၣ်တၢ်တဂၤ, လၢအမၤသကိးတၢ်ဒီးအဖိန့ၣ်လီၤ. ထါတယုၢ်အံၤ စးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်တဲလီၤကျဲၤလီၤ တၢ်ဒဲးဘး (:၁-၅), ဒီးအတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢယွၤအတၢ်စံၣ်ညီၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်, မ့မ့ၢ်လၢတၢ်မၤလိၤမၤဘၣ်က့ၤကျဲ လၢတၢ်အဲၣ်အပူၤ, ဒ်ကစၢ်ယွၤသိၣ်လိနဲၣ်လိ ကျဲအဂ့ၤအဘၣ် လၢအဖိအဂီၢ်…

ယွၤနုာ်လီၤမၤတၢ် လၢတၢ်အဘၢၣ်စၢၤ

လၢတနံၤအဂီၢ်, တၢ်လၢအကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ် စၤရါ (Sara) ကွဲးလီၤဆိဝဲဒၣ်လၢဂီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤသးစၢ် အဟံၣ်ဒူၣ်လၢအဖှီၣ်တဒူၣ် ဃ့အီၤတၢ်မၤစၢၤတမံၤန့ၣ် နုာ်လီၤမၤတံာ်တာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကပှ့ၤ ဂာ်သဝံ အဂီၢ်, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် ကဲး(စ) လံာ်က့ဖိ (Gas-Card) န့ၣ် အဝဲသ့ၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲသပှၢ်တၢၢ်န့ၣ်လီၤ. စၤရါ တဂၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအါဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယွၤ အဲၣ်ဒိးလၢ အဝဲကဘၣ်မၤဝဲန့ၣ် သ့ၣ်ညါဝဲအဃိ, စၤရါ တူၢ်လိာ်ဝဲလၢ ကလဲၤဆှၢဝဲဆူ ဟံၣ်ဒွဲ (Hotel), တၢ်လီၢ်ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကတဲာ်ကတီၤဒုးအိၣ်အဝဲသ့ၣ် စှၤနွံန့ၣ်လီၤ. စါရါ ဟံးန့ၢ် လံာ်က့ဖိဝံၤ, ကွၢ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဆိးအလီၢ်အကျဲန့ၣ်ဒီး, ကဘၣ်လဲၤနီၣ် သိလ့ၣ် အတၢ်လဲၤန့ၣ် ယံၤန့ၢ်ဒံး အတယာ်ဆိပာ်ဝဲအဃိ, ကဒူးကဒ့ၣ် ကစၢ်ယွၤလၢ, ယကလဲၤဆှၢန့ၢ် လံာ်က့ဖိဆူ အဝဲသ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ် ယသိလ့ၣ် အဂာ်သဝံကလၢာ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢအသးပူၤန့ၣ် စၤရါ တူၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် ဒ်သိးကစၢ်ယွၤ စံးဘၣ်အီၤလၢ ယကတဲာ်ကတီၤဟ့ၣ်တ့ၢ်နၤဝံၤလံ တမ့ၢ်ဘၣ်ဧါ. "စၤရါ စံးဆၢဝဲဒၣ်,…

ပတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်လၢ ခရံာ်အပူၤ

လၢဖျၣ်ဂုာ်ကွံာ်တၢ်လိာ်ကွဲကရၢ (NBA) န့ၣ် တၢ်လိာ်ကွဲအဖုတဖၣ်အကျါ ဒါလး(စ) မါဘရ့း(စ) (Dallas Mavericks) အကစၢ်, ဟ့ၣ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် တကလီၢ် ဆူ ခၠံၣ်ကၣ်ကိၢ် ပှၤစံးကတိၤတၢ်လိာ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ်တဂၤ, လၢတၢ်ဖိးမံဒီးသဲစးအပူၤန့ၣ် ဒ်သိးကဆီ တလဲအမံၤလၢ “ဒါလး(စ) မါဘရ့း(စ)” အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်န့ၣ်, စံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ ကဟ့ၣ်မၤဘူၣ် ဒီလၣ် တကလီၢ် ဆူ တၢ်ဟ့ၣ်သးကညီၤကရၢတဖုဖုလၢ ပှၤတဂၤအံၤ ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကွၢ်ထံဆိကမိၣ်လီၤက့ၤ အသးဒၣ်ဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဝံၤန့ၣ်ဒီး, ကွဲၤလ့လိၤအပှၤစံးကတိၤ တၢ်လိာ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ်တဂၤအံၤ လၢတၢ်ပာ်လီၤသးအဂၢၢ်အကျၢၤအပူၤန့ၣ် စံးဆၢက့ၤ တၢ်မၤအကစၢ်လၢ “ယတမၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. အဝဲ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် “ပှၤမ့ၢ်စံးဘၣ်ယၤလၢ ယကမၤတၢ်တမံၤမံၤ, ထဲဒၣ်လၢ ကျိာ်စ့တမံၤဧိၤအဂီၢ်န့ၣ်, ကကဲထီၣ် တၢ်သးတံာ်တာ်လၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမံၤန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်မ့ၢ်တၢ် အတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. ယသးအိၣ်ဟံးဃာ်ဂၢၢ်ကျၢၤ ယတၢ်အိၣ်မူ သကဲာ်ပဝးလၢအတီအလိၤ, ဒီးသူးသ့ၣ်ကံၢ်စီလၢပှၤနာ်န့ၢ်အီၤသ့” န့ၣ်လီၤ.

ဒ်ကွဲၤလ့လိၤအပှၤစံးကတိၤတၢ်အမံၤ မ့ၢ်အတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်အသိး,…

လၢပှၤကိးကလုာ်ဒဲး

ဝ့ၢ်လိဒိၣ် (Landon) မ့ၢ် ဝ့ၢ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်လၢ ပှၤကညီအိၣ်ဆိးဝဲ အါကလုာ်အါမၠိန့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ် အိၣ်ဟဲလၢ ထံကီၢ်အါဘ့ၣ်, ဒီးအိၣ်ဆိးအိၣ်သဃဲၤလိာ်သးန့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဒံအါဂၤ လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဟဲပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးန့ၣ် ဟဲစိာ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီတဖၣ် သ့ဝဲဒၣ်, ပာ်ဃုာ်ဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ အလီၤကမၢကမၣ်တဖၣ်, ဒီးတၢ်တၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဒိ, ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတံၤသကိးတဂၤ အိၣ်ဟဲလၢ ယူရပၤအထံကီၢ်တဘ့ၣ်န့ၣ် တၢ်ပျဲနုာ်လီၤ အထံကီၢ်ဆူ "ယူရပၤ ကီၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ" (European Union), ဒီးလၢဝ့ၢ်လိဒိၣ်န့ၣ် အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ် ပှၤတကလုာ်လၢ ပှၤတပးကဲ အဒိၣ်ကတၢၢ်အဃိ, ယသးတမုာ်ဘၣ်ယဲလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ ပှၤကွၢ်ကပာ်အီၤ, ဘၣ်တၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်အဂီၢ်, ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်အဃိ, တူၢ်တန့ၢ်ခီၣ်တကဲလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်လၢကစၢ်ယွၤ တအိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်မဲာ်အဃိ, ပဝဲစ့ၢ်ကီး တကြၢးပအိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်မဲာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်အဒူၣ်အဆၢတဖၣ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ မၤလီၤပှီၢ်ကွံာ်လံန့ၣ်လီၤ. ဖဲ စီၤပ့းတရူး ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်လၢ ဟံၣ်ခိၣ်ဒုးအဖီခိၣ်အကတီၢ်, ဒီးဒိးန့ၢ်ဝဲ အတၢ်ထံၣ်လၢညါခီအပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယွၤ အသးစီဆှံ မၤလိာ်ဝဲ…

တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်, ဒီးတၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် အတတီတလိၤ

မ့ၢ်လၢကလံၤအူ အတဟီၣ်ဆူၣ်အဃိ, မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အမုၢ်နံၤတဖၣ် ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ အပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ် တးစံထၢး (Tacitus) ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်သဘံၣ်ဘူၣ် အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢ အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်ကိးပသူကိးပသီ, ဒီးပှၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲး အသးသမူအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ်, ဝ့ၢ်ရိမ့ၤ နွံဆံ မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိမ့ၤ အစီၤပၤ နံရိၤ ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်တၢ်အတတီတလိၤလၢ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အလိၤ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အစးထီၣ်ဃိကဲၤထီၣ် ဝ့ၢ်လၢမ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. အဝဲသးဟ့ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်အဃိ, လၢမ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်, ဒီးမၤသံပှၤအအါအါဂီၢ်ဂီၢ်တဘျီညါအံၤအဂီၢ် ဒ်သိးတၢ်ကပာ်ထီၣ်တၢ်ကမၣ်လၢ ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်အလိၤအဂီၢ်န့ၣ် ဃုထၢကူၣ်မၤဝဲ, ဒီးတၢ်ဟူထီၣ်သါလီၤတမံၤန့ၣ် တၢ်တတၢာ်တနါဒ်သိးအံၤ ကကဲထီၣ်အသးအဂီၢ်, စီၤပၤ နံရိၤ ဟ့ၣ်လီၤဝဲ အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤနဃ့မယၤစ့ၢ်ကီး ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲ တၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်အီၤလၢ အတတီတလိၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်တ့ၢ်လံ ပၤရၣ်အစီၤပၤ အတၢ်ခ့တၢ်ပှၤတဂၤဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးကဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤ ဝ့ၢ် အခိၣ်ဒူတဖၣ်အဂီၢ်, ဘၣ်တၢ်ပျဲက့ၤဝဲဒၣ်ဆူ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်,ဃုာ်ဒီးပှၤအံၣ်စရ့လးဖိအဂုၤအဂၤတဖၣ် (နဃ့ ၂:၁-၁၀) န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ် ဝ့ၢ်အခိၣ်ဒူအကတီၢ်, ဒုၣ်ဒါတဖၣ် စံးကတိၤဝဲ…

ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ် ဆၢထၢၣ်လၢတၢ်သးဒူ

ဖဲ ခရံာ်နံၣ် ၁၅၅ (AD 155) န့ၣ်, လၢသီတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပၢ်ဖးဒိၣ်, ပိၣ်လံၣ်ကး (Polycarp) တဂၤ, မ့ၢ်လၢအစူၢ်နာ် ကစၢ်ခရံာ်အဃိ, ဘၣ်တၢ်မၤပျံၤအီၤလၢ တၢ်ကဃိသံလၢ မ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. ပိၣ်လံၣ်ကး စံးဝဲဒၣ်လၢ, “ယမ့ၢ်ယဲ ကစၢ်ခရံာ် အခ့အပှၤန့ၣ် ယံာ်တ့ၢ်လံလၢ အနံၣ် ဃိးဆံဒီးဃုနံၣ်, ဒီးအဝဲတမၤကမၣ် တၢ်နီတမံၤလၢယလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ, ယစီၤပၤလၢ အအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤယၤန့ၣ် ယကစံးကတိၤထီဒါအီၤ ကသ့ဝဲဒ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပစူၢ်နာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, ပစီၤပၤအဃိ, ဖဲပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်မၤကွၢ် အဆူၣ်ကတၢၢ်အကတီၢ်, ပိၣ်လံၣ်ကး အတၢ်စံးဆၢအံၤ ကဲထီၣ်တၢ်ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤ သ့ဝဲဒၣ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တချုး ကစၢ်ခရံာ် သံ, စှၤနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်, စီၤပ့းတရူး အတၢ်သးတီလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအလိၤန့ၣ် အၢၣ်လီၤဝဲဒူဒူ, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “ယကပာ်လီၤကွံာ် ယသးသမူလၢနဂီၢ်” (ယိၤ ၁၃:၃၇) န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, လၢအသ့ၣ်ညါ စီၤပ့းတရူး ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး, စီၤပ့းတရူး…

သးဖျၢၣ်လၢ အဒိၣ်ထီၣ်လဲၢ်ထီၣ်

“တၢ်အၢၣ်လီၤတၢ်ကမၣ်” အလံာ်ပူၤန့ၣ်, အီးကၢးစတံ (Augustine) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲဒီးအီၤန့ၣ် ကဲထီၣ်အသး သ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢ အတ့လီၤမူခိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီးကယဲၢ်တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အကစၢ်တဂၤန့ၣ် ဟဲနုာ်လီၤဆူ ပှၤဒ်သိးအီၤ, လၢအမ့ၢ်တၢ်အဆံး, ပှၤတၢ်ဒဲးဘးဖိတဂၤ အသးကံၢ်ပူၤသ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသကွံာ်ကညး ကစၢ်ယွၤ ဒ်သိးကဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂီၢ်, ဃ့ထုကဖၣ်ဝဲလၢ “ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် တၢ်လီၢ်အံၣ်ဝဲလီၤ. ဒ်သိးနကဟဲနုာ်လီၤအဂီၢ်, မၤလဲၣ်ထီၣ် ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ်တက့ၢ်. ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် ဟးဂူာ်ဟးဂီၤဝဲ, ဒီးဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤအီၤတက့ၢ်. ယသူၣ်ယသးန့ၣ် အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်လၢ အတကြၢးဒီးနမဲာ်ချံ အတၢ်ထံၣ်တဖၣ်န့ၣ် ယအၢၣ်လီၤ, ဒီးယသ့ၣ်ညါယဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်မတၤတဂၤကမၤကဆှီအီၤလဲၣ်. မ့တမ့ၢ်ဘၣ်လၢနၤန့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်ယကဘၣ်ဟီၣ်ကိးထီၣ်ဆူ မတၤတဂၤအအိၣ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ

ခ့ခါအကတီၢ်န့ၣ် ပသ့ၣ်ညါအီၤ ဒ် “ပှၤစီဆှံ အီကၢးစတံ” (Saint Augustine) အသိး, မ့ၢ်ပှၤကူၣ်သ့ လၢအတၢ်သ့ဆိကမိၣ်ယိာ်ယိာ်, ဒီးပှၤကူၣ်သ့လၢထူဂ့ၢ်ယွၤဂ့ၢ်, လၢအလီၤပးကဲကွၢ်လိတဂၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အီကၢးစတံ ထံၣ်လီၤက့ၤအသးကဆှီဒီဖိ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤလၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်လီၤလိၣ်လီၤလး ဆီတလဲက့ၤအီၤ,…

တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်လၢ ပထံၣ်န့ၢ်အီၤတသ့

ပှၤအမဲာ်သၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဖဲန့ၣ် ဒီဆၢကတီၢ်ညါဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတသ့ၣ်ညါဝဲနီတဂၤဘၣ်. ဆၣ် ကၠီရှၣ် ရ့နိ(လ) (Sir Joshua Reynold) တ့ခဲၣ်ဝဲဒၣ် “ခၣ်ဒံၢ်နၢၣ် ဘူဖီး(ဒ) အတၢ်သံ” (The Death of Cardinal Beaufort) ဖဲ ၁၇၈၉ နံၣ်အကတီၢ်, တ့ခဲၣ်ဝဲတၢ်နါတဒု အမဲာ်သၣ်, ဖဲပှၤလၢဘူးထီၣ်ကသံဝဲဒၣ်တဂၤအလီၢ်ခံတၢ်ခံးကျါန့ၣ်လီၤ. ရှ့းစပံယၢၣ် အတၢ်ဒုးနဲၣ်တပတီၢ်, လၢအပာ်ဖျါထီၣ် “ပှၤအၢတူာ်ကိာ် လၢအတၢ်မၤအါ, မၤတံာ်တာ်တၢ်တဂၤ” အတၢ်အိၣ်ဖဲန့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်, ရ့နိ(လ) တ့ခဲၣ်ပာ်ဖျါဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဆၣ်, ပှၤအိၣ်ဝဲတနီၤ လၢတဘၣ်အသးဒီးအတၢ်ဟံးန့ၢ် အခီပညီလိၤလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဖဲ ရ့နိ(လ) သံဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၇၉၂ နံၣ် ဝံၤအလီၢ်ခံ, ပှၤအမဲာ်သၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဖှူဘၢက့ၤအီၤဒီး ကသံၣ်ခဲၣ်, ဒီးပှၤသးပ့ၤနီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်ကတီၤကယာ်ဒီဒၣ် ဒွဲလၤကူၣ်သ့အတၢ်မၤန့ၣ် ဒုးလီၣ်ဖျါထီၣ်က့ၤအီၤ, လၢကသံၣ်ခဲၣ်ဒီးကသံၣ်ဖၠူကတြ့ၣ် အကဘျံးတဖၣ်အကဘျံးအဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲကစၢ်ယွၤ ပၢဆှၢတၢ် လၢအစိဒိၣ်အကမီၤထီအပူၤန့ၣ် လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်…

ယွၤအတၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ

ယအိၣ်ခိးတကဲလၢၤဘၣ်. ယၤဒီးယဝၤသးဘိ, ပဟဲက့ၤလၢပနံာ်ရိကျး အခဲအံၤ, ဒီးဖဲပထုးထီၣ်ပာ်လီၤ တၢ်လၢပဟဲက့ၤစိာ်ပှ့ၤတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ယလူၤဃု ကိၣ်ဆီဒံၣ် (donut) အထၢၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတထံၣ်ဘၣ်. လၢခံန့ၣ် ယကွၢ်ထံကွၢ်ဆးက့ၤ လံာ်တူၢ်လိာ်စ့အပူၤ, ဒီးတၢ်တူၢ်လိာ်စ့လၢကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်တအိၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်သးအ့န့အပူၤ, ယကိးပသူထီၣ် “တၢ်လၢယအဲၣ်ဒိးယဲ ထဲတမံၤဧိၤလၢကျးန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ကိၣ်ဆီဒံၣ်” န့ၣ်လီၤ. တဆံယဲၢ် မံးနံး လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, ယဝၤသးဘိ ဟဲဟ့ၣ်ယၤ ကိၣ်ဆီဒံၣ်တဘိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလဲၤပှ့ၤကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်, ယဝၤလဲၤကဒီးဝဲလၢမူခိၣ်ဖီအကျါ လၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ယစံၢ်တံၢ်ဃာ်အစုဒုၣ်ဃံးဃံးဝံၤ, လၢတၢ်မဲာ်ဆှးအပူၤန့ၣ် ယစံးဘၣ်အီၤလၢ, “ဒ်သိးနကမၤမံမၤမုာ် ယသးဆၢအီၣ်ဘၣ်တၢ်အဂီၢ်, မ့ၢ်လၢနတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိ, ယသးခုယဲ” န့ၣ်လီၤ.

ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိတမံၤအဂီၢ်, ယတညီနုၢ် ဆၢအီၣ်ဘၣ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်တနွံအံၤန့ၣ် ယသးလီၤဘှံးလီၤဘှါတ့ၢ်ယဲအဃိ, ယဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ယသးလၢ ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိအံၤအပူၤ, ဒီးခီဖျိလၢယဝၤသးဘိ အတၢ်အဲၣ်ဒီးအတၢ်သးအိၣ်အဃိ, ယဒိးန့ၢ်ဘၣ်ယဲ တၢ်သူၣ်ခုသးခုဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤမံမၤမုာ် ပသးအတၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပှၤ လၢပမၤန့ၢ်အီၤသ့တကလုာ်န့ၣ် ထီဘိမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်တစိၢ်တလီၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ. ဒ်ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး စံးဘၣ်တဲဘၣ်…

ဖီၣ်ဟံးဃာ် ကစၢ်ယွၤ

လၢပကၠိန့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်အပတီၢ်, တၢ်ကနိလိာ်သး အတၢ်လိာ်ကွဲပြၢန့ၣ်, ဖိသၣ်အသးအနံၣ်အလါ ၈ နံၣ် ထဲသိးသိးတဖၣ် ဂဲၤပျုၢ်ကျဲးစၢးမၤနၢၤတၢ် လၢလီၢ်ဂဲၤလိနီၢ်ခိအဒါတဖၣ်အလိၤ, ဒ်သိးဒီးကမၤနၢၤဝဲ ပှၤသတြီၤထီဒါတၢ်တဂၤအဂီၢ်, စူးကါဝဲ တၢ်ဖီၣ်စှီၤဃာ် ကနိလိာ်သး လၢတၢ်ကူၣ်သ့အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကနိလိာ်သးန့ၣ် မ့ၢ်လၢပျၢၤတၢ်လိာ်ကွဲလၢ အလိၣ်ဘၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်, ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ထဲးလီၤ, တၢ်ဂုာ်ထူၣ်ဖျဲးသး, တၢ်ဆီၣ်ကျံၤတံၢ်ဃာ်တၢ်, ဒီးတၢ်ဟူးဂဲၤဃၣ်တရံးလၢ တၢ်ပလီၢ်သူၣ်ပလီၢ်သး လၢအဒုးမၤန့ၢ်အဖီးတဖၣ်, ဒ်သိးကမၤနၢၤတၢ်ပြၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ် သၢတီၤဖိ, လၢကမျၢၢ်ဘၣ်အသးတဂၤန့ၣ်, ချ့န့ၢ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤတဖၣ်, ဒီးအဝဲစူးကါ တၢ်သုးအသးချ့သဒံးတဖၣ် လၢအမၤတရံး ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤအမဲာ်, ဒီးမၤနၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤယၤကိာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကူၣ်တရံးအကျိၤအကျဲတဖၣ် ဒ်သိးကမၤန့ၢ် အဒီပုၢ်ဝဲၢ် အတဃံာ် စီၤဧ့ၤရှီၤ အတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်, ခီဖျိ “တၢ်ကနိ” ထုးထီၣ်ကွံာ် စီၤဧ့ၤရှီ လၢအတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ် လၢအပၢ်အအိၣ် ( ၁ မိၤ ၂၅:၃၃), ဒီးတၢ်အိၣ်မူအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ (၂၇:၂၇-၄၀) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဟုၣ်န့ၢ်…

မဲာ်ချံလၢ အထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်

ကၠ့စဲ(န) (Jason) ဒီး ပံၤယၢၣ် (Pierre) ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်တ့ဘှီထီၣ် တၢ်ဒီသဒၢဟံၣ်အတၢ်ဒူၣ်အတၢ်မၤ တပူၤဃီန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် အနံၣ်တဆံလံန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် မ့ၢ်ပှၤဒီတံၤသကိးအဂ့ၤတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် တစံးကတိၤတၢ်အါအါဘၣ်. ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဖံးတၢ်မၤတၢ်အကတီၢ်ဒၣ်လဲာ်, တညီနုာ်စံးကတိၤလိာ်သးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တဂၤဒီးတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါလိာ်အသးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိ, တၢ်တစံးတကတိၤတၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီ လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဘၣ်. လၢတၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သး, အဂီၢ်န့ၣ်, ထဲဒၣ်တၢ်ဖျးလီၤအခိၣ် (မ့) လၢမဲာ်ချံအတၢ်ကွၢ်တစိၤဖိဧိၤန့ၣ်, တဂၤဒီးတဂၤ သ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်လၢကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်စံးတၢ်ကတိၤတအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်နဲၣ်စုနဲၣ်ခီၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အါမးန့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၃၂ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ယွၤဒီးပှၤကွဲးထါအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်သ့ၣ်ညါရ့လိာ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် အပတီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ (၈) ပာ်ဖျါဝဲ “ယကဟ့ၣ်ကူၣ်နၤလၢယမဲာ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤတအိၣ်ခိးကွၢ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်အယံၤန့ၣ်ဘၣ်. ယွၤမ့ၢ် ပၢ်ကစၢ်လၢအအဲၣ်တၢ်တဂၤ, လၢအမၤသကိးတၢ်ဒီးအဖိန့ၣ်လီၤ. ထါတယုၢ်အံၤ စးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်တဲလီၤကျဲၤလီၤ တၢ်ဒဲးဘး (:၁-၅), ဒီးအတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢယွၤအတၢ်စံၣ်ညီၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်, မ့မ့ၢ်လၢတၢ်မၤလိၤမၤဘၣ်က့ၤကျဲ လၢတၢ်အဲၣ်အပူၤ, ဒ်ကစၢ်ယွၤသိၣ်လိနဲၣ်လိ ကျဲအဂ့ၤအဘၣ် လၢအဖိအဂီၢ်…

ယွၤနုာ်လီၤမၤတၢ် လၢတၢ်အဘၢၣ်စၢၤ

လၢတနံၤအဂီၢ်, တၢ်လၢအကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ် စၤရါ (Sara) ကွဲးလီၤဆိဝဲဒၣ်လၢဂီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤသးစၢ် အဟံၣ်ဒူၣ်လၢအဖှီၣ်တဒူၣ် ဃ့အီၤတၢ်မၤစၢၤတမံၤန့ၣ် နုာ်လီၤမၤတံာ်တာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကပှ့ၤ ဂာ်သဝံ အဂီၢ်, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် ကဲး(စ) လံာ်က့ဖိ (Gas-Card) န့ၣ် အဝဲသ့ၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲသပှၢ်တၢၢ်န့ၣ်လီၤ. စၤရါ တဂၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအါဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယွၤ အဲၣ်ဒိးလၢ အဝဲကဘၣ်မၤဝဲန့ၣ် သ့ၣ်ညါဝဲအဃိ, စၤရါ တူၢ်လိာ်ဝဲလၢ ကလဲၤဆှၢဝဲဆူ ဟံၣ်ဒွဲ (Hotel), တၢ်လီၢ်ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကတဲာ်ကတီၤဒုးအိၣ်အဝဲသ့ၣ် စှၤနွံန့ၣ်လီၤ. စါရါ ဟံးန့ၢ် လံာ်က့ဖိဝံၤ, ကွၢ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဆိးအလီၢ်အကျဲန့ၣ်ဒီး, ကဘၣ်လဲၤနီၣ် သိလ့ၣ် အတၢ်လဲၤန့ၣ် ယံၤန့ၢ်ဒံး အတယာ်ဆိပာ်ဝဲအဃိ, ကဒူးကဒ့ၣ် ကစၢ်ယွၤလၢ, ယကလဲၤဆှၢန့ၢ် လံာ်က့ဖိဆူ အဝဲသ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ် ယသိလ့ၣ် အဂာ်သဝံကလၢာ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢအသးပူၤန့ၣ် စၤရါ တူၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် ဒ်သိးကစၢ်ယွၤ စံးဘၣ်အီၤလၢ ယကတဲာ်ကတီၤဟ့ၣ်တ့ၢ်နၤဝံၤလံ တမ့ၢ်ဘၣ်ဧါ. "စၤရါ စံးဆၢဝဲဒၣ်,…

ပတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်လၢ ခရံာ်အပူၤ

လၢဖျၣ်ဂုာ်ကွံာ်တၢ်လိာ်ကွဲကရၢ (NBA) န့ၣ် တၢ်လိာ်ကွဲအဖုတဖၣ်အကျါ ဒါလး(စ) မါဘရ့း(စ) (Dallas Mavericks) အကစၢ်, ဟ့ၣ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် တကလီၢ် ဆူ ခၠံၣ်ကၣ်ကိၢ် ပှၤစံးကတိၤတၢ်လိာ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ်တဂၤ, လၢတၢ်ဖိးမံဒီးသဲစးအပူၤန့ၣ် ဒ်သိးကဆီ တလဲအမံၤလၢ “ဒါလး(စ) မါဘရ့း(စ)” အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်န့ၣ်, စံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ ကဟ့ၣ်မၤဘူၣ် ဒီလၣ် တကလီၢ် ဆူ တၢ်ဟ့ၣ်သးကညီၤကရၢတဖုဖုလၢ ပှၤတဂၤအံၤ ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကွၢ်ထံဆိကမိၣ်လီၤက့ၤ အသးဒၣ်ဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဝံၤန့ၣ်ဒီး, ကွဲၤလ့လိၤအပှၤစံးကတိၤ တၢ်လိာ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ်တဂၤအံၤ လၢတၢ်ပာ်လီၤသးအဂၢၢ်အကျၢၤအပူၤန့ၣ် စံးဆၢက့ၤ တၢ်မၤအကစၢ်လၢ “ယတမၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. အဝဲ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် “ပှၤမ့ၢ်စံးဘၣ်ယၤလၢ ယကမၤတၢ်တမံၤမံၤ, ထဲဒၣ်လၢ ကျိာ်စ့တမံၤဧိၤအဂီၢ်န့ၣ်, ကကဲထီၣ် တၢ်သးတံာ်တာ်လၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမံၤန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်မ့ၢ်တၢ် အတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. ယသးအိၣ်ဟံးဃာ်ဂၢၢ်ကျၢၤ ယတၢ်အိၣ်မူ သကဲာ်ပဝးလၢအတီအလိၤ, ဒီးသူးသ့ၣ်ကံၢ်စီလၢပှၤနာ်န့ၢ်အီၤသ့” န့ၣ်လီၤ.

ဒ်ကွဲၤလ့လိၤအပှၤစံးကတိၤတၢ်အမံၤ မ့ၢ်အတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်အသိး,…

လၢပှၤကိးကလုာ်ဒဲး

ဝ့ၢ်လိဒိၣ် (Landon) မ့ၢ် ဝ့ၢ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်လၢ ပှၤကညီအိၣ်ဆိးဝဲ အါကလုာ်အါမၠိန့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ် အိၣ်ဟဲလၢ ထံကီၢ်အါဘ့ၣ်, ဒီးအိၣ်ဆိးအိၣ်သဃဲၤလိာ်သးန့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဒံအါဂၤ လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဟဲပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးန့ၣ် ဟဲစိာ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီတဖၣ် သ့ဝဲဒၣ်, ပာ်ဃုာ်ဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ အလီၤကမၢကမၣ်တဖၣ်, ဒီးတၢ်တၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဒိ, ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတံၤသကိးတဂၤ အိၣ်ဟဲလၢ ယူရပၤအထံကီၢ်တဘ့ၣ်န့ၣ် တၢ်ပျဲနုာ်လီၤ အထံကီၢ်ဆူ "ယူရပၤ ကီၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ" (European Union), ဒီးလၢဝ့ၢ်လိဒိၣ်န့ၣ် အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ် ပှၤတကလုာ်လၢ ပှၤတပးကဲ အဒိၣ်ကတၢၢ်အဃိ, ယသးတမုာ်ဘၣ်ယဲလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ ပှၤကွၢ်ကပာ်အီၤ, ဘၣ်တၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်အဂီၢ်, ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်အဃိ, တူၢ်တန့ၢ်ခီၣ်တကဲလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်လၢကစၢ်ယွၤ တအိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်မဲာ်အဃိ, ပဝဲစ့ၢ်ကီး တကြၢးပအိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်မဲာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်အဒူၣ်အဆၢတဖၣ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ မၤလီၤပှီၢ်ကွံာ်လံန့ၣ်လီၤ. ဖဲ စီၤပ့းတရူး ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်လၢ ဟံၣ်ခိၣ်ဒုးအဖီခိၣ်အကတီၢ်, ဒီးဒိးန့ၢ်ဝဲ အတၢ်ထံၣ်လၢညါခီအပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယွၤ အသးစီဆှံ မၤလိာ်ဝဲ…

တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်, ဒီးတၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် အတတီတလိၤ

မ့ၢ်လၢကလံၤအူ အတဟီၣ်ဆူၣ်အဃိ, မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အမုၢ်နံၤတဖၣ် ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ အပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ် တးစံထၢး (Tacitus) ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်သဘံၣ်ဘူၣ် အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢ အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်ကိးပသူကိးပသီ, ဒီးပှၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲး အသးသမူအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ်, ဝ့ၢ်ရိမ့ၤ နွံဆံ မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိမ့ၤ အစီၤပၤ နံရိၤ ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်တၢ်အတတီတလိၤလၢ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အလိၤ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အစးထီၣ်ဃိကဲၤထီၣ် ဝ့ၢ်လၢမ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. အဝဲသးဟ့ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်အဃိ, လၢမ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်, ဒီးမၤသံပှၤအအါအါဂီၢ်ဂီၢ်တဘျီညါအံၤအဂီၢ် ဒ်သိးတၢ်ကပာ်ထီၣ်တၢ်ကမၣ်လၢ ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်အလိၤအဂီၢ်န့ၣ် ဃုထၢကူၣ်မၤဝဲ, ဒီးတၢ်ဟူထီၣ်သါလီၤတမံၤန့ၣ် တၢ်တတၢာ်တနါဒ်သိးအံၤ ကကဲထီၣ်အသးအဂီၢ်, စီၤပၤ နံရိၤ ဟ့ၣ်လီၤဝဲ အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤနဃ့မယၤစ့ၢ်ကီး ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲ တၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်အီၤလၢ အတတီတလိၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်တ့ၢ်လံ ပၤရၣ်အစီၤပၤ အတၢ်ခ့တၢ်ပှၤတဂၤဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးကဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤ ဝ့ၢ် အခိၣ်ဒူတဖၣ်အဂီၢ်, ဘၣ်တၢ်ပျဲက့ၤဝဲဒၣ်ဆူ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်,ဃုာ်ဒီးပှၤအံၣ်စရ့လးဖိအဂုၤအဂၤတဖၣ် (နဃ့ ၂:၁-၁၀) န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ် ဝ့ၢ်အခိၣ်ဒူအကတီၢ်, ဒုၣ်ဒါတဖၣ် စံးကတိၤဝဲ…

ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ် ဆၢထၢၣ်လၢတၢ်သးဒူ

ဖဲ ခရံာ်နံၣ် ၁၅၅ (AD 155) န့ၣ်, လၢသီတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပၢ်ဖးဒိၣ်, ပိၣ်လံၣ်ကး (Polycarp) တဂၤ, မ့ၢ်လၢအစူၢ်နာ် ကစၢ်ခရံာ်အဃိ, ဘၣ်တၢ်မၤပျံၤအီၤလၢ တၢ်ကဃိသံလၢ မ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. ပိၣ်လံၣ်ကး စံးဝဲဒၣ်လၢ, “ယမ့ၢ်ယဲ ကစၢ်ခရံာ် အခ့အပှၤန့ၣ် ယံာ်တ့ၢ်လံလၢ အနံၣ် ဃိးဆံဒီးဃုနံၣ်, ဒီးအဝဲတမၤကမၣ် တၢ်နီတမံၤလၢယလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ, ယစီၤပၤလၢ အအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤယၤန့ၣ် ယကစံးကတိၤထီဒါအီၤ ကသ့ဝဲဒ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပစူၢ်နာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, ပစီၤပၤအဃိ, ဖဲပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်မၤကွၢ် အဆူၣ်ကတၢၢ်အကတီၢ်, ပိၣ်လံၣ်ကး အတၢ်စံးဆၢအံၤ ကဲထီၣ်တၢ်ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤ သ့ဝဲဒၣ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တချုး ကစၢ်ခရံာ် သံ, စှၤနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်, စီၤပ့းတရူး အတၢ်သးတီလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအလိၤန့ၣ် အၢၣ်လီၤဝဲဒူဒူ, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “ယကပာ်လီၤကွံာ် ယသးသမူလၢနဂီၢ်” (ယိၤ ၁၃:၃၇) န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, လၢအသ့ၣ်ညါ စီၤပ့းတရူး ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး, စီၤပ့းတရူး…

သးဖျၢၣ်လၢ အဒိၣ်ထီၣ်လဲၢ်ထီၣ်

“တၢ်အၢၣ်လီၤတၢ်ကမၣ်” အလံာ်ပူၤန့ၣ်, အီးကၢးစတံ (Augustine) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲဒီးအီၤန့ၣ် ကဲထီၣ်အသး သ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢ အတ့လီၤမူခိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီးကယဲၢ်တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အကစၢ်တဂၤန့ၣ် ဟဲနုာ်လီၤဆူ ပှၤဒ်သိးအီၤ, လၢအမ့ၢ်တၢ်အဆံး, ပှၤတၢ်ဒဲးဘးဖိတဂၤ အသးကံၢ်ပူၤသ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသကွံာ်ကညး ကစၢ်ယွၤ ဒ်သိးကဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂီၢ်, ဃ့ထုကဖၣ်ဝဲလၢ “ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် တၢ်လီၢ်အံၣ်ဝဲလီၤ. ဒ်သိးနကဟဲနုာ်လီၤအဂီၢ်, မၤလဲၣ်ထီၣ် ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ်တက့ၢ်. ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် ဟးဂူာ်ဟးဂီၤဝဲ, ဒီးဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤအီၤတက့ၢ်. ယသူၣ်ယသးန့ၣ် အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်လၢ အတကြၢးဒီးနမဲာ်ချံ အတၢ်ထံၣ်တဖၣ်န့ၣ် ယအၢၣ်လီၤ, ဒီးယသ့ၣ်ညါယဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်မတၤတဂၤကမၤကဆှီအီၤလဲၣ်. မ့တမ့ၢ်ဘၣ်လၢနၤန့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်ယကဘၣ်ဟီၣ်ကိးထီၣ်ဆူ မတၤတဂၤအအိၣ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ

ခ့ခါအကတီၢ်န့ၣ် ပသ့ၣ်ညါအီၤ ဒ် “ပှၤစီဆှံ အီကၢးစတံ” (Saint Augustine) အသိး, မ့ၢ်ပှၤကူၣ်သ့ လၢအတၢ်သ့ဆိကမိၣ်ယိာ်ယိာ်, ဒီးပှၤကူၣ်သ့လၢထူဂ့ၢ်ယွၤဂ့ၢ်, လၢအလီၤပးကဲကွၢ်လိတဂၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အီကၢးစတံ ထံၣ်လီၤက့ၤအသးကဆှီဒီဖိ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤလၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်လီၤလိၣ်လီၤလး ဆီတလဲက့ၤအီၤ,…

တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်လၢ ပထံၣ်န့ၢ်အီၤတသ့

ပှၤအမဲာ်သၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဖဲန့ၣ် ဒီဆၢကတီၢ်ညါဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတသ့ၣ်ညါဝဲနီတဂၤဘၣ်. ဆၣ် ကၠီရှၣ် ရ့နိ(လ) (Sir Joshua Reynold) တ့ခဲၣ်ဝဲဒၣ် “ခၣ်ဒံၢ်နၢၣ် ဘူဖီး(ဒ) အတၢ်သံ” (The Death of Cardinal Beaufort) ဖဲ ၁၇၈၉ နံၣ်အကတီၢ်, တ့ခဲၣ်ဝဲတၢ်နါတဒု အမဲာ်သၣ်, ဖဲပှၤလၢဘူးထီၣ်ကသံဝဲဒၣ်တဂၤအလီၢ်ခံတၢ်ခံးကျါန့ၣ်လီၤ. ရှ့းစပံယၢၣ် အတၢ်ဒုးနဲၣ်တပတီၢ်, လၢအပာ်ဖျါထီၣ် “ပှၤအၢတူာ်ကိာ် လၢအတၢ်မၤအါ, မၤတံာ်တာ်တၢ်တဂၤ” အတၢ်အိၣ်ဖဲန့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်, ရ့နိ(လ) တ့ခဲၣ်ပာ်ဖျါဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဆၣ်, ပှၤအိၣ်ဝဲတနီၤ လၢတဘၣ်အသးဒီးအတၢ်ဟံးန့ၢ် အခီပညီလိၤလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဖဲ ရ့နိ(လ) သံဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၇၉၂ နံၣ် ဝံၤအလီၢ်ခံ, ပှၤအမဲာ်သၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဖှူဘၢက့ၤအီၤဒီး ကသံၣ်ခဲၣ်, ဒီးပှၤသးပ့ၤနီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်ကတီၤကယာ်ဒီဒၣ် ဒွဲလၤကူၣ်သ့အတၢ်မၤန့ၣ် ဒုးလီၣ်ဖျါထီၣ်က့ၤအီၤ, လၢကသံၣ်ခဲၣ်ဒီးကသံၣ်ဖၠူကတြ့ၣ် အကဘျံးတဖၣ်အကဘျံးအဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲကစၢ်ယွၤ ပၢဆှၢတၢ် လၢအစိဒိၣ်အကမီၤထီအပူၤန့ၣ် လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်…

ယွၤအတၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ

ယအိၣ်ခိးတကဲလၢၤဘၣ်. ယၤဒီးယဝၤသးဘိ, ပဟဲက့ၤလၢပနံာ်ရိကျး အခဲအံၤ, ဒီးဖဲပထုးထီၣ်ပာ်လီၤ တၢ်လၢပဟဲက့ၤစိာ်ပှ့ၤတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ယလူၤဃု ကိၣ်ဆီဒံၣ် (donut) အထၢၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတထံၣ်ဘၣ်. လၢခံန့ၣ် ယကွၢ်ထံကွၢ်ဆးက့ၤ လံာ်တူၢ်လိာ်စ့အပူၤ, ဒီးတၢ်တူၢ်လိာ်စ့လၢကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်တအိၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်သးအ့န့အပူၤ, ယကိးပသူထီၣ် “တၢ်လၢယအဲၣ်ဒိးယဲ ထဲတမံၤဧိၤလၢကျးန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ကိၣ်ဆီဒံၣ်” န့ၣ်လီၤ. တဆံယဲၢ် မံးနံး လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, ယဝၤသးဘိ ဟဲဟ့ၣ်ယၤ ကိၣ်ဆီဒံၣ်တဘိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလဲၤပှ့ၤကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်, ယဝၤလဲၤကဒီးဝဲလၢမူခိၣ်ဖီအကျါ လၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ယစံၢ်တံၢ်ဃာ်အစုဒုၣ်ဃံးဃံးဝံၤ, လၢတၢ်မဲာ်ဆှးအပူၤန့ၣ် ယစံးဘၣ်အီၤလၢ, “ဒ်သိးနကမၤမံမၤမုာ် ယသးဆၢအီၣ်ဘၣ်တၢ်အဂီၢ်, မ့ၢ်လၢနတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိ, ယသးခုယဲ” န့ၣ်လီၤ.

ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိတမံၤအဂီၢ်, ယတညီနုၢ် ဆၢအီၣ်ဘၣ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်တနွံအံၤန့ၣ် ယသးလီၤဘှံးလီၤဘှါတ့ၢ်ယဲအဃိ, ယဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ယသးလၢ ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိအံၤအပူၤ, ဒီးခီဖျိလၢယဝၤသးဘိ အတၢ်အဲၣ်ဒီးအတၢ်သးအိၣ်အဃိ, ယဒိးန့ၢ်ဘၣ်ယဲ တၢ်သူၣ်ခုသးခုဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤမံမၤမုာ် ပသးအတၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပှၤ လၢပမၤန့ၢ်အီၤသ့တကလုာ်န့ၣ် ထီဘိမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်တစိၢ်တလီၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ. ဒ်ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး စံးဘၣ်တဲဘၣ်…

ဖီၣ်ဟံးဃာ် ကစၢ်ယွၤ

လၢပကၠိန့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်အပတီၢ်, တၢ်ကနိလိာ်သး အတၢ်လိာ်ကွဲပြၢန့ၣ်, ဖိသၣ်အသးအနံၣ်အလါ ၈ နံၣ် ထဲသိးသိးတဖၣ် ဂဲၤပျုၢ်ကျဲးစၢးမၤနၢၤတၢ် လၢလီၢ်ဂဲၤလိနီၢ်ခိအဒါတဖၣ်အလိၤ, ဒ်သိးဒီးကမၤနၢၤဝဲ ပှၤသတြီၤထီဒါတၢ်တဂၤအဂီၢ်, စူးကါဝဲ တၢ်ဖီၣ်စှီၤဃာ် ကနိလိာ်သး လၢတၢ်ကူၣ်သ့အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကနိလိာ်သးန့ၣ် မ့ၢ်လၢပျၢၤတၢ်လိာ်ကွဲလၢ အလိၣ်ဘၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်, ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ထဲးလီၤ, တၢ်ဂုာ်ထူၣ်ဖျဲးသး, တၢ်ဆီၣ်ကျံၤတံၢ်ဃာ်တၢ်, ဒီးတၢ်ဟူးဂဲၤဃၣ်တရံးလၢ တၢ်ပလီၢ်သူၣ်ပလီၢ်သး လၢအဒုးမၤန့ၢ်အဖီးတဖၣ်, ဒ်သိးကမၤနၢၤတၢ်ပြၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ် သၢတီၤဖိ, လၢကမျၢၢ်ဘၣ်အသးတဂၤန့ၣ်, ချ့န့ၢ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤတဖၣ်, ဒီးအဝဲစူးကါ တၢ်သုးအသးချ့သဒံးတဖၣ် လၢအမၤတရံး ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤအမဲာ်, ဒီးမၤနၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤယၤကိာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကူၣ်တရံးအကျိၤအကျဲတဖၣ် ဒ်သိးကမၤန့ၢ် အဒီပုၢ်ဝဲၢ် အတဃံာ် စီၤဧ့ၤရှီၤ အတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်, ခီဖျိ “တၢ်ကနိ” ထုးထီၣ်ကွံာ် စီၤဧ့ၤရှီ လၢအတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ် လၢအပၢ်အအိၣ် ( ၁ မိၤ ၂၅:၃၃), ဒီးတၢ်အိၣ်မူအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ (၂၇:၂၇-၄၀) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဟုၣ်န့ၢ်…

မဲာ်ချံလၢ အထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်

ကၠ့စဲ(န) (Jason) ဒီး ပံၤယၢၣ် (Pierre) ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်တ့ဘှီထီၣ် တၢ်ဒီသဒၢဟံၣ်အတၢ်ဒူၣ်အတၢ်မၤ တပူၤဃီန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် အနံၣ်တဆံလံန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် မ့ၢ်ပှၤဒီတံၤသကိးအဂ့ၤတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် တစံးကတိၤတၢ်အါအါဘၣ်. ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဖံးတၢ်မၤတၢ်အကတီၢ်ဒၣ်လဲာ်, တညီနုာ်စံးကတိၤလိာ်သးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တဂၤဒီးတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါလိာ်အသးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိ, တၢ်တစံးတကတိၤတၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီ လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဘၣ်. လၢတၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သး, အဂီၢ်န့ၣ်, ထဲဒၣ်တၢ်ဖျးလီၤအခိၣ် (မ့) လၢမဲာ်ချံအတၢ်ကွၢ်တစိၤဖိဧိၤန့ၣ်, တဂၤဒီးတဂၤ သ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်လၢကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်စံးတၢ်ကတိၤတအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်နဲၣ်စုနဲၣ်ခီၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အါမးန့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၃၂ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ယွၤဒီးပှၤကွဲးထါအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်သ့ၣ်ညါရ့လိာ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် အပတီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ (၈) ပာ်ဖျါဝဲ “ယကဟ့ၣ်ကူၣ်နၤလၢယမဲာ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤတအိၣ်ခိးကွၢ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်အယံၤန့ၣ်ဘၣ်. ယွၤမ့ၢ် ပၢ်ကစၢ်လၢအအဲၣ်တၢ်တဂၤ, လၢအမၤသကိးတၢ်ဒီးအဖိန့ၣ်လီၤ. ထါတယုၢ်အံၤ စးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်တဲလီၤကျဲၤလီၤ တၢ်ဒဲးဘး (:၁-၅), ဒီးအတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢယွၤအတၢ်စံၣ်ညီၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်, မ့မ့ၢ်လၢတၢ်မၤလိၤမၤဘၣ်က့ၤကျဲ လၢတၢ်အဲၣ်အပူၤ, ဒ်ကစၢ်ယွၤသိၣ်လိနဲၣ်လိ ကျဲအဂ့ၤအဘၣ် လၢအဖိအဂီၢ်…

ယွၤနုာ်လီၤမၤတၢ် လၢတၢ်အဘၢၣ်စၢၤ

လၢတနံၤအဂီၢ်, တၢ်လၢအကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ် စၤရါ (Sara) ကွဲးလီၤဆိဝဲဒၣ်လၢဂီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤသးစၢ် အဟံၣ်ဒူၣ်လၢအဖှီၣ်တဒူၣ် ဃ့အီၤတၢ်မၤစၢၤတမံၤန့ၣ် နုာ်လီၤမၤတံာ်တာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကပှ့ၤ ဂာ်သဝံ အဂီၢ်, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် ကဲး(စ) လံာ်က့ဖိ (Gas-Card) န့ၣ် အဝဲသ့ၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲသပှၢ်တၢၢ်န့ၣ်လီၤ. စၤရါ တဂၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအါဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယွၤ အဲၣ်ဒိးလၢ အဝဲကဘၣ်မၤဝဲန့ၣ် သ့ၣ်ညါဝဲအဃိ, စၤရါ တူၢ်လိာ်ဝဲလၢ ကလဲၤဆှၢဝဲဆူ ဟံၣ်ဒွဲ (Hotel), တၢ်လီၢ်ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကတဲာ်ကတီၤဒုးအိၣ်အဝဲသ့ၣ် စှၤနွံန့ၣ်လီၤ. စါရါ ဟံးန့ၢ် လံာ်က့ဖိဝံၤ, ကွၢ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဆိးအလီၢ်အကျဲန့ၣ်ဒီး, ကဘၣ်လဲၤနီၣ် သိလ့ၣ် အတၢ်လဲၤန့ၣ် ယံၤန့ၢ်ဒံး အတယာ်ဆိပာ်ဝဲအဃိ, ကဒူးကဒ့ၣ် ကစၢ်ယွၤလၢ, ယကလဲၤဆှၢန့ၢ် လံာ်က့ဖိဆူ အဝဲသ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ် ယသိလ့ၣ် အဂာ်သဝံကလၢာ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢအသးပူၤန့ၣ် စၤရါ တူၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် ဒ်သိးကစၢ်ယွၤ စံးဘၣ်အီၤလၢ ယကတဲာ်ကတီၤဟ့ၣ်တ့ၢ်နၤဝံၤလံ တမ့ၢ်ဘၣ်ဧါ. "စၤရါ စံးဆၢဝဲဒၣ်,…

ပတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်လၢ ခရံာ်အပူၤ

လၢဖျၣ်ဂုာ်ကွံာ်တၢ်လိာ်ကွဲကရၢ (NBA) န့ၣ် တၢ်လိာ်ကွဲအဖုတဖၣ်အကျါ ဒါလး(စ) မါဘရ့း(စ) (Dallas Mavericks) အကစၢ်, ဟ့ၣ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် တကလီၢ် ဆူ ခၠံၣ်ကၣ်ကိၢ် ပှၤစံးကတိၤတၢ်လိာ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ်တဂၤ, လၢတၢ်ဖိးမံဒီးသဲစးအပူၤန့ၣ် ဒ်သိးကဆီ တလဲအမံၤလၢ “ဒါလး(စ) မါဘရ့း(စ)” အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်န့ၣ်, စံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ ကဟ့ၣ်မၤဘူၣ် ဒီလၣ် တကလီၢ် ဆူ တၢ်ဟ့ၣ်သးကညီၤကရၢတဖုဖုလၢ ပှၤတဂၤအံၤ ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကွၢ်ထံဆိကမိၣ်လီၤက့ၤ အသးဒၣ်ဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဝံၤန့ၣ်ဒီး, ကွဲၤလ့လိၤအပှၤစံးကတိၤ တၢ်လိာ်ကွဲ အတၢ်ကစီၣ်တဂၤအံၤ လၢတၢ်ပာ်လီၤသးအဂၢၢ်အကျၢၤအပူၤန့ၣ် စံးဆၢက့ၤ တၢ်မၤအကစၢ်လၢ “ယတမၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. အဝဲ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် “ပှၤမ့ၢ်စံးဘၣ်ယၤလၢ ယကမၤတၢ်တမံၤမံၤ, ထဲဒၣ်လၢ ကျိာ်စ့တမံၤဧိၤအဂီၢ်န့ၣ်, ကကဲထီၣ် တၢ်သးတံာ်တာ်လၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမံၤန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်မ့ၢ်တၢ် အတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. ယသးအိၣ်ဟံးဃာ်ဂၢၢ်ကျၢၤ ယတၢ်အိၣ်မူ သကဲာ်ပဝးလၢအတီအလိၤ, ဒီးသူးသ့ၣ်ကံၢ်စီလၢပှၤနာ်န့ၢ်အီၤသ့” န့ၣ်လီၤ.

ဒ်ကွဲၤလ့လိၤအပှၤစံးကတိၤတၢ်အမံၤ မ့ၢ်အတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ်အသိး,…

လၢပှၤကိးကလုာ်ဒဲး

ဝ့ၢ်လိဒိၣ် (Landon) မ့ၢ် ဝ့ၢ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်လၢ ပှၤကညီအိၣ်ဆိးဝဲ အါကလုာ်အါမၠိန့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ် အိၣ်ဟဲလၢ ထံကီၢ်အါဘ့ၣ်, ဒီးအိၣ်ဆိးအိၣ်သဃဲၤလိာ်သးန့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဒံအါဂၤ လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဟဲပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးန့ၣ် ဟဲစိာ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီတဖၣ် သ့ဝဲဒၣ်, ပာ်ဃုာ်ဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ အလီၤကမၢကမၣ်တဖၣ်, ဒီးတၢ်တၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဒိ, ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတံၤသကိးတဂၤ အိၣ်ဟဲလၢ ယူရပၤအထံကီၢ်တဘ့ၣ်န့ၣ် တၢ်ပျဲနုာ်လီၤ အထံကီၢ်ဆူ "ယူရပၤ ကီၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ" (European Union), ဒီးလၢဝ့ၢ်လိဒိၣ်န့ၣ် အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ် ပှၤတကလုာ်လၢ ပှၤတပးကဲ အဒိၣ်ကတၢၢ်အဃိ, ယသးတမုာ်ဘၣ်ယဲလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ ပှၤကွၢ်ကပာ်အီၤ, ဘၣ်တၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်အဂီၢ်, ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်အဃိ, တူၢ်တန့ၢ်ခီၣ်တကဲလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်လၢကစၢ်ယွၤ တအိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်မဲာ်အဃိ, ပဝဲစ့ၢ်ကီး တကြၢးပအိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်မဲာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်အဒူၣ်အဆၢတဖၣ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ မၤလီၤပှီၢ်ကွံာ်လံန့ၣ်လီၤ. ဖဲ စီၤပ့းတရူး ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်လၢ ဟံၣ်ခိၣ်ဒုးအဖီခိၣ်အကတီၢ်, ဒီးဒိးန့ၢ်ဝဲ အတၢ်ထံၣ်လၢညါခီအပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယွၤ အသးစီဆှံ မၤလိာ်ဝဲ…

တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်, ဒီးတၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် အတတီတလိၤ

မ့ၢ်လၢကလံၤအူ အတဟီၣ်ဆူၣ်အဃိ, မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အမုၢ်နံၤတဖၣ် ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ အပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ် တးစံထၢး (Tacitus) ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်သဘံၣ်ဘူၣ် အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢ အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်ကိးပသူကိးပသီ, ဒီးပှၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲး အသးသမူအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ်, ဝ့ၢ်ရိမ့ၤ နွံဆံ မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိမ့ၤ အစီၤပၤ နံရိၤ ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်တၢ်အတတီတလိၤလၢ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အလိၤ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အစးထီၣ်ဃိကဲၤထီၣ် ဝ့ၢ်လၢမ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. အဝဲသးဟ့ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်အဃိ, လၢမ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်, ဒီးမၤသံပှၤအအါအါဂီၢ်ဂီၢ်တဘျီညါအံၤအဂီၢ် ဒ်သိးတၢ်ကပာ်ထီၣ်တၢ်ကမၣ်လၢ ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်အလိၤအဂီၢ်န့ၣ် ဃုထၢကူၣ်မၤဝဲ, ဒီးတၢ်ဟူထီၣ်သါလီၤတမံၤန့ၣ် တၢ်တတၢာ်တနါဒ်သိးအံၤ ကကဲထီၣ်အသးအဂီၢ်, စီၤပၤ နံရိၤ ဟ့ၣ်လီၤဝဲ အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤနဃ့မယၤစ့ၢ်ကီး ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲ တၢ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်အီၤလၢ အတတီတလိၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်တ့ၢ်လံ ပၤရၣ်အစီၤပၤ အတၢ်ခ့တၢ်ပှၤတဂၤဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးကဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤ ဝ့ၢ် အခိၣ်ဒူတဖၣ်အဂီၢ်, ဘၣ်တၢ်ပျဲက့ၤဝဲဒၣ်ဆူ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်,ဃုာ်ဒီးပှၤအံၣ်စရ့လးဖိအဂုၤအဂၤတဖၣ် (နဃ့ ၂:၁-၁၀) န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ် ဝ့ၢ်အခိၣ်ဒူအကတီၢ်, ဒုၣ်ဒါတဖၣ် စံးကတိၤဝဲ…

ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ် ဆၢထၢၣ်လၢတၢ်သးဒူ

ဖဲ ခရံာ်နံၣ် ၁၅၅ (AD 155) န့ၣ်, လၢသီတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပၢ်ဖးဒိၣ်, ပိၣ်လံၣ်ကး (Polycarp) တဂၤ, မ့ၢ်လၢအစူၢ်နာ် ကစၢ်ခရံာ်အဃိ, ဘၣ်တၢ်မၤပျံၤအီၤလၢ တၢ်ကဃိသံလၢ မ့ၣ်အူန့ၣ်လီၤ. ပိၣ်လံၣ်ကး စံးဝဲဒၣ်လၢ, “ယမ့ၢ်ယဲ ကစၢ်ခရံာ် အခ့အပှၤန့ၣ် ယံာ်တ့ၢ်လံလၢ အနံၣ် ဃိးဆံဒီးဃုနံၣ်, ဒီးအဝဲတမၤကမၣ် တၢ်နီတမံၤလၢယလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ, ယစီၤပၤလၢ အအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤယၤန့ၣ် ယကစံးကတိၤထီဒါအီၤ ကသ့ဝဲဒ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပစူၢ်နာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, ပစီၤပၤအဃိ, ဖဲပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်မၤကွၢ် အဆူၣ်ကတၢၢ်အကတီၢ်, ပိၣ်လံၣ်ကး အတၢ်စံးဆၢအံၤ ကဲထီၣ်တၢ်ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤ သ့ဝဲဒၣ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တချုး ကစၢ်ခရံာ် သံ, စှၤနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်, စီၤပ့းတရူး အတၢ်သးတီလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအလိၤန့ၣ် အၢၣ်လီၤဝဲဒူဒူ, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “ယကပာ်လီၤကွံာ် ယသးသမူလၢနဂီၢ်” (ယိၤ ၁၃:၃၇) န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, လၢအသ့ၣ်ညါ စီၤပ့းတရူး ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး, စီၤပ့းတရူး…

သးဖျၢၣ်လၢ အဒိၣ်ထီၣ်လဲၢ်ထီၣ်

“တၢ်အၢၣ်လီၤတၢ်ကမၣ်” အလံာ်ပူၤန့ၣ်, အီးကၢးစတံ (Augustine) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲဒီးအီၤန့ၣ် ကဲထီၣ်အသး သ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢ အတ့လီၤမူခိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီးကယဲၢ်တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အကစၢ်တဂၤန့ၣ် ဟဲနုာ်လီၤဆူ ပှၤဒ်သိးအီၤ, လၢအမ့ၢ်တၢ်အဆံး, ပှၤတၢ်ဒဲးဘးဖိတဂၤ အသးကံၢ်ပူၤသ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသကွံာ်ကညး ကစၢ်ယွၤ ဒ်သိးကဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂီၢ်, ဃ့ထုကဖၣ်ဝဲလၢ “ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် တၢ်လီၢ်အံၣ်ဝဲလီၤ. ဒ်သိးနကဟဲနုာ်လီၤအဂီၢ်, မၤလဲၣ်ထီၣ် ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ်တက့ၢ်. ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် ဟးဂူာ်ဟးဂီၤဝဲ, ဒီးဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤအီၤတက့ၢ်. ယသူၣ်ယသးန့ၣ် အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်လၢ အတကြၢးဒီးနမဲာ်ချံ အတၢ်ထံၣ်တဖၣ်န့ၣ် ယအၢၣ်လီၤ, ဒီးယသ့ၣ်ညါယဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်မတၤတဂၤကမၤကဆှီအီၤလဲၣ်. မ့တမ့ၢ်ဘၣ်လၢနၤန့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်ယကဘၣ်ဟီၣ်ကိးထီၣ်ဆူ မတၤတဂၤအအိၣ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ

ခ့ခါအကတီၢ်န့ၣ် ပသ့ၣ်ညါအီၤ ဒ် “ပှၤစီဆှံ အီကၢးစတံ” (Saint Augustine) အသိး, မ့ၢ်ပှၤကူၣ်သ့ လၢအတၢ်သ့ဆိကမိၣ်ယိာ်ယိာ်, ဒီးပှၤကူၣ်သ့လၢထူဂ့ၢ်ယွၤဂ့ၢ်, လၢအလီၤပးကဲကွၢ်လိတဂၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အီကၢးစတံ ထံၣ်လီၤက့ၤအသးကဆှီဒီဖိ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤလၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်လီၤလိၣ်လီၤလး ဆီတလဲက့ၤအီၤ,…

တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်လၢ ပထံၣ်န့ၢ်အီၤတသ့

ပှၤအမဲာ်သၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဖဲန့ၣ် ဒီဆၢကတီၢ်ညါဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတသ့ၣ်ညါဝဲနီတဂၤဘၣ်. ဆၣ် ကၠီရှၣ် ရ့နိ(လ) (Sir Joshua Reynold) တ့ခဲၣ်ဝဲဒၣ် “ခၣ်ဒံၢ်နၢၣ် ဘူဖီး(ဒ) အတၢ်သံ” (The Death of Cardinal Beaufort) ဖဲ ၁၇၈၉ နံၣ်အကတီၢ်, တ့ခဲၣ်ဝဲတၢ်နါတဒု အမဲာ်သၣ်, ဖဲပှၤလၢဘူးထီၣ်ကသံဝဲဒၣ်တဂၤအလီၢ်ခံတၢ်ခံးကျါန့ၣ်လီၤ. ရှ့းစပံယၢၣ် အတၢ်ဒုးနဲၣ်တပတီၢ်, လၢအပာ်ဖျါထီၣ် “ပှၤအၢတူာ်ကိာ် လၢအတၢ်မၤအါ, မၤတံာ်တာ်တၢ်တဂၤ” အတၢ်အိၣ်ဖဲန့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်, ရ့နိ(လ) တ့ခဲၣ်ပာ်ဖျါဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဆၣ်, ပှၤအိၣ်ဝဲတနီၤ လၢတဘၣ်အသးဒီးအတၢ်ဟံးန့ၢ် အခီပညီလိၤလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဖဲ ရ့နိ(လ) သံဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၇၉၂ နံၣ် ဝံၤအလီၢ်ခံ, ပှၤအမဲာ်သၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဖှူဘၢက့ၤအီၤဒီး ကသံၣ်ခဲၣ်, ဒီးပှၤသးပ့ၤနီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်ကတီၤကယာ်ဒီဒၣ် ဒွဲလၤကူၣ်သ့အတၢ်မၤန့ၣ် ဒုးလီၣ်ဖျါထီၣ်က့ၤအီၤ, လၢကသံၣ်ခဲၣ်ဒီးကသံၣ်ဖၠူကတြ့ၣ် အကဘျံးတဖၣ်အကဘျံးအဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲကစၢ်ယွၤ ပၢဆှၢတၢ် လၢအစိဒိၣ်အကမီၤထီအပူၤန့ၣ် လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်…

ယွၤအတၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ

ယအိၣ်ခိးတကဲလၢၤဘၣ်. ယၤဒီးယဝၤသးဘိ, ပဟဲက့ၤလၢပနံာ်ရိကျး အခဲအံၤ, ဒီးဖဲပထုးထီၣ်ပာ်လီၤ တၢ်လၢပဟဲက့ၤစိာ်ပှ့ၤတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ယလူၤဃု ကိၣ်ဆီဒံၣ် (donut) အထၢၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတထံၣ်ဘၣ်. လၢခံန့ၣ် ယကွၢ်ထံကွၢ်ဆးက့ၤ လံာ်တူၢ်လိာ်စ့အပူၤ, ဒီးတၢ်တူၢ်လိာ်စ့လၢကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်တအိၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်သးအ့န့အပူၤ, ယကိးပသူထီၣ် “တၢ်လၢယအဲၣ်ဒိးယဲ ထဲတမံၤဧိၤလၢကျးန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ကိၣ်ဆီဒံၣ်” န့ၣ်လီၤ. တဆံယဲၢ် မံးနံး လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, ယဝၤသးဘိ ဟဲဟ့ၣ်ယၤ ကိၣ်ဆီဒံၣ်တဘိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလဲၤပှ့ၤကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်, ယဝၤလဲၤကဒီးဝဲလၢမူခိၣ်ဖီအကျါ လၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ယစံၢ်တံၢ်ဃာ်အစုဒုၣ်ဃံးဃံးဝံၤ, လၢတၢ်မဲာ်ဆှးအပူၤန့ၣ် ယစံးဘၣ်အီၤလၢ, “ဒ်သိးနကမၤမံမၤမုာ် ယသးဆၢအီၣ်ဘၣ်တၢ်အဂီၢ်, မ့ၢ်လၢနတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိ, ယသးခုယဲ” န့ၣ်လီၤ.

ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိတမံၤအဂီၢ်, ယတညီနုၢ် ဆၢအီၣ်ဘၣ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်တနွံအံၤန့ၣ် ယသးလီၤဘှံးလီၤဘှါတ့ၢ်ယဲအဃိ, ယဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ယသးလၢ ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိအံၤအပူၤ, ဒီးခီဖျိလၢယဝၤသးဘိ အတၢ်အဲၣ်ဒီးအတၢ်သးအိၣ်အဃိ, ယဒိးန့ၢ်ဘၣ်ယဲ တၢ်သူၣ်ခုသးခုဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤမံမၤမုာ် ပသးအတၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပှၤ လၢပမၤန့ၢ်အီၤသ့တကလုာ်န့ၣ် ထီဘိမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်တစိၢ်တလီၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ. ဒ်ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး စံးဘၣ်တဲဘၣ်…

ဖီၣ်ဟံးဃာ် ကစၢ်ယွၤ

လၢပကၠိန့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်အပတီၢ်, တၢ်ကနိလိာ်သး အတၢ်လိာ်ကွဲပြၢန့ၣ်, ဖိသၣ်အသးအနံၣ်အလါ ၈ နံၣ် ထဲသိးသိးတဖၣ် ဂဲၤပျုၢ်ကျဲးစၢးမၤနၢၤတၢ် လၢလီၢ်ဂဲၤလိနီၢ်ခိအဒါတဖၣ်အလိၤ, ဒ်သိးဒီးကမၤနၢၤဝဲ ပှၤသတြီၤထီဒါတၢ်တဂၤအဂီၢ်, စူးကါဝဲ တၢ်ဖီၣ်စှီၤဃာ် ကနိလိာ်သး လၢတၢ်ကူၣ်သ့အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကနိလိာ်သးန့ၣ် မ့ၢ်လၢပျၢၤတၢ်လိာ်ကွဲလၢ အလိၣ်ဘၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်, ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ထဲးလီၤ, တၢ်ဂုာ်ထူၣ်ဖျဲးသး, တၢ်ဆီၣ်ကျံၤတံၢ်ဃာ်တၢ်, ဒီးတၢ်ဟူးဂဲၤဃၣ်တရံးလၢ တၢ်ပလီၢ်သူၣ်ပလီၢ်သး လၢအဒုးမၤန့ၢ်အဖီးတဖၣ်, ဒ်သိးကမၤနၢၤတၢ်ပြၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ် သၢတီၤဖိ, လၢကမျၢၢ်ဘၣ်အသးတဂၤန့ၣ်, ချ့န့ၢ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤတဖၣ်, ဒီးအဝဲစူးကါ တၢ်သုးအသးချ့သဒံးတဖၣ် လၢအမၤတရံး ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤအမဲာ်, ဒီးမၤနၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤယၤကိာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကူၣ်တရံးအကျိၤအကျဲတဖၣ် ဒ်သိးကမၤန့ၢ် အဒီပုၢ်ဝဲၢ် အတဃံာ် စီၤဧ့ၤရှီၤ အတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်, ခီဖျိ “တၢ်ကနိ” ထုးထီၣ်ကွံာ် စီၤဧ့ၤရှီ လၢအတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ် လၢအပၢ်အအိၣ် ( ၁ မိၤ ၂၅:၃၃), ဒီးတၢ်အိၣ်မူအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ (၂၇:၂၇-၄၀) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဟုၣ်န့ၢ်…

မဲာ်ချံလၢ အထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်

ကၠ့စဲ(န) (Jason) ဒီး ပံၤယၢၣ် (Pierre) ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်တ့ဘှီထီၣ် တၢ်ဒီသဒၢဟံၣ်အတၢ်ဒူၣ်အတၢ်မၤ တပူၤဃီန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် အနံၣ်တဆံလံန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် မ့ၢ်ပှၤဒီတံၤသကိးအဂ့ၤတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် တစံးကတိၤတၢ်အါအါဘၣ်. ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဖံးတၢ်မၤတၢ်အကတီၢ်ဒၣ်လဲာ်, တညီနုာ်စံးကတိၤလိာ်သးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တဂၤဒီးတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါလိာ်အသးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိ, တၢ်တစံးတကတိၤတၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီ လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဘၣ်. လၢတၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သး, အဂီၢ်န့ၣ်, ထဲဒၣ်တၢ်ဖျးလီၤအခိၣ် (မ့) လၢမဲာ်ချံအတၢ်ကွၢ်တစိၤဖိဧိၤန့ၣ်, တဂၤဒီးတဂၤ သ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်လၢကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်စံးတၢ်ကတိၤတအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်နဲၣ်စုနဲၣ်ခီၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အါမးန့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၃၂ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ယွၤဒီးပှၤကွဲးထါအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်သ့ၣ်ညါရ့လိာ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် အပတီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ (၈) ပာ်ဖျါဝဲ “ယကဟ့ၣ်ကူၣ်နၤလၢယမဲာ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤတအိၣ်ခိးကွၢ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်အယံၤန့ၣ်ဘၣ်. ယွၤမ့ၢ် ပၢ်ကစၢ်လၢအအဲၣ်တၢ်တဂၤ, လၢအမၤသကိးတၢ်ဒီးအဖိန့ၣ်လီၤ. ထါတယုၢ်အံၤ စးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်တဲလီၤကျဲၤလီၤ တၢ်ဒဲးဘး (:၁-၅), ဒီးအတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢယွၤအတၢ်စံၣ်ညီၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်, မ့မ့ၢ်လၢတၢ်မၤလိၤမၤဘၣ်က့ၤကျဲ လၢတၢ်အဲၣ်အပူၤ, ဒ်ကစၢ်ယွၤသိၣ်လိနဲၣ်လိ ကျဲအဂ့ၤအဘၣ် လၢအဖိအဂီၢ်…