တၢ်သးသယုၢ်က့ၤဟံၣ်ဃီ

အံၣ်သဲၣ်(လ) (Ethel) ဒီး အဲး(ဒ) (Ed) အိၣ်ဆိးဝဲလၢ ရီးကံၣ် ကစၢၢ်ဒီခိၣ် အပှၢ်မုၢ်ကနၢ အဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးအိၣ်သကိးအဝဲသ့ၣ် ဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအလီၢ်, အိၣ်ပှဲၤဝဲဒီး တၢ်သ့ၣ်နီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ပတၢ်ကတိၤတဖၣ် အခိၣ်လိၤဝဲဒၣ်ဆူ ပနီၢ်ဆံးအခါတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအမ့ၢ် တၢ်ဒိးကသ့ၣ်လၢ နီး ဒၣ်ကိတၣ် (North Dakota) အတပံၢ်ပျီလါဟ့, ဒီးတၢ်လူၤကၠိ ဂီၤဖံးတဖၣ်လၢ မိၣ်တၤနၣ် (Montana) အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲန့ၣ်အါနံၣ်အါလါလံန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသ့ၣ် အတၢ်ကတိၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ်သးသယုၢ် ဟံၣ်ဃီလၢ အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်မၤဆူၣ်စိာ်မၢကုၢ်, ဒီးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ အဟံၣ်အဃီလၢ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်အကတီၢ်, ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၃၇ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်သးကလၢၢ်ဘၣ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်စံးဝဲဒၣ်လၢ “ပဆ့ၣ်နီၤလၢ ဘၤဘူၤလိၣ်အထံကျိနံၤတဖၣ်, ဒီးတုၤပသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်စံယိၣ်ဒီး, ပမဲာ်ထံလီၤဖဲန့ၣ်လီၤ.” “ဖဲန့ၣ်ပှၤလၢ အမၢကဲကုၢ်ပှၤတဖၣ် ဃ့ပသးဝံၣ်တၢ်” (:၁-၃) န့ၣ် ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်…

တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအပူၤ

တၢ်လၢနထံၣ်ဘၣ်တဖျးမဲာ်, ဒီးနဖီၣ်ဟံးဃာ် တန့ၢ်တသ့တမံၤမံၤန့ၣ် မ့ၢ်နဆၢမုၢ်လၢ်ဒိးန့ၢ် ဘၣ်အီၤဧါ. စံၣ်. အဲး(စ) လူဝ့း(စ) (C. S. Lewis) ဆၢဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုန့ၣ်လီၤ. အဝဲကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်က့ၤပသးလၢ တၢ်တမံၤမံၤ, လၢအမ့ၢ်ယွၤ လၢအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢ စးကဝၣ်အပူၤ, ဒီးပသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ ဒ်အဘၣ်တၢ်မၤတဲာ်ကွံာ် အတၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီးပှၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ပအိၣ်လၢတၢ်ချၢ, ပထံၣ်ဘၣ် ထဲပဲတြီလၢအချၢတကပၤ, ဒီးပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကနုာ်လီၤဘၣ်ဆူ ပဲတြီအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အမ့ၢ်အတီတမံၤလၢ ပတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအကတၢၢ်န့ၣ် ဖဲတၢ်ပျဲနုၤလီၤပှၤန့ၣ်ဒီး, ကမ့ၢ်တၢ်မၤဘျါက့ၤပတၢ်ဆူးတၢ်ဆါအလီၢ်လံၤ, လၢအမ့ၢ် ပှၤကညီအနီၢ်ဒီတဂၤ ကအီဘၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢ တၢ်သူၣ်ခုသးခု အထံမူထီၣ်ပၢၤ” န့ၣ်လီၤ.

လူဝံး(စ) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ ပကလဲၤခီဖျိဘၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢလၢပှဲၤပှဲၤအဂ့ၢ်, ဖဲပထံၣ်လိာ်သးဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး မဲာ်သကိးမဲာ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ပမ့ၢ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ခရံာ်တဖၣ်အသိး, ခီဖျိပတၢ်ရ့လိာ်သးဒီးအီၤ, ဒီးအသးစီဆှံ အတၢ်မၤလၢပပူၤအဃိ, ပအိၣ်ဒီးကစၢ်ခရံာ်အတၢ်သးခုန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပတၢ်သးခုန့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤတံာ်တာ်အီၤလၢ တၢ်ဒဲးဘး, ဒီးတၢ်သံ,…

တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဆူ ယွၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤ

ဖဲယသးပှဲၤထီၣ် (၁၈) န့ၣ် ဒ်ပှၤစ့ကဖီပိာ်ခွါတဖၣ် ကိးဂၤဒဲးဘၣ်မၤဝဲအသိး, ယဘၣ်မၤတၢ်လၢထံကီၢ်အသုးမုၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမ့ၢ်ဘၣ်တဲတီတီန့ၣ် ဒ်ထံကီၢ် အတၢ်ဘျၢအသိး, ယနူာ်လီၤဆူသုးအတၢ်မၤ, လၢခံနံၣ်ဒီးဃုလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢတၢ်သးဆူၣ်အပူၤဘၣ်. ဒ်ပှၤသးစၢ်အဂၤတဖၣ်အသိး, မူဒါလၢအလီၤဘၣ်ယၤတဖၣ်န့ၣ် ယကျဲးစၢးမၤဝဲဒၣ် ဖဲအဘၣ်ဘၣ်, ဒိကနၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢတဖၣ်လၢ တၢ်တအါ-တစှၤအပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

မ့မ့ၢ်, ပှၤအိၣ်ဝဲဒၣ်တနီၤ လၢအဘျုးလီၤအသးလၢ အမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ, ဒီးလၢအတၢ်လဲၤခီဖျိအပူၤန့ၣ် မၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သ့ကဲခိၣ်ကဲနၢ်, ဒီးသးလၢအသ့တူၢ်ခီၣ်တၢ်စွံကတုၤတဖၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ. လၢယတၢ်သ့ၣ်ညါစဲၤခံအပူၤ, ယသ့ၣ်ညါထွဲယဲဒၣ်လၢ တၢ်အိၣ်မူ, တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး လၢအဂ့ၤတကပၤဒ်သိးအံၤတကလုာ်, လီၤဂာ်ဒိၣ်မးဒီးစီၤယိၤသးအတၢ်အိၣ်မူလၢလံာ်စီဆှံအပူၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢကမၤမုာ် ကစၢ်ယွၤအသးန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တၢ်ဆါလီၤကွံာ်အီၤ ဒ်ကုၢ်အသိး, ဒီးလၢခံန့ၣ် ဘၣ်လီၤဝဲဃိာ်ဒၣ်လဲာ်, ကယဲၢ်မူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အလီၤဘၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ် စီၤယိၤသး မၤလၢပှဲၤဝဲလၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်န့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးတဖၣ်အဂီၢ်, ကဘၣ်သးဆါသးဖျိးဝဲအလီၢ်န့ၣ် အဝဲတူၢ်လိာ်မၤလၢပှဲၤအမူအဒါအဂ့ၤကတၢၢ်အဃိ, တုၤဒၣ်လဲာ် စီၤပိၤတံၤဖၢ် “ပာ်လီၤတဲာ်ကယဲၢ်တၢ်အိၣ်ဒီးအီၤခဲလၢာ်လၢစီၤယိၤသး အစူပူၤ” (၁ မိၤ ၃၉:၆) န့ၣ်လီၤ. တကးဒ်ဘၣ်န့ၣ် စီၤယိၤသး ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤအခိၣ်လၢတၢ်ကွၢ်ထွဲဃိာ်, ဒီးလၢခံအကတၢၢ်, ကီၢ်အဲၤကူပတူး…

တၢ်ဃုမၤလိသ့ၣ်ညါ နီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤ သးဖျၢၣ်လၢအကိၤ

တၢ်ထံၣ်လီၤက့ၤ ပကစၢ်အသးဖျၢၣ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤလၢအလီၤသးစဲဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတူၢ်ဘၣ် သးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါ ဒီးယဘၣ်ဒုးနဲၣ်ကသံၣ်သရၣ်လၢ အမၢယမၤကွၢ် ယသးဖျၢၣ်, ဒီးယသ့ၣ်ညါလၢ ခဲလစံၣ်ယၢၣ် (Calcium) အါထီၣ်ဝဲလၢယသးဖျၢၣ်န့ၣ် အါန့ၢ်ဒံးအကြၢးအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ယသးဖျၢၣ်အသွံၣ်ကျိၤတဖၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်, ဒီးကသံၣ်သရၣ် ကိးဝဲ “အဲသံၣ်ရိၣ်စကလရိစံး” (Atherosclerosis) န့ၣ်လီၤ.

ယကီၤယသး လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီ, ဒီးယမၤနီၢ်ခိအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယသ့ၣ်ညါလၢ ယသးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါန့ၣ် တဟဲကဲထီၣ်အသး သတူၢ် ကလာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယတၢ်ဆါန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်ဃုထၢ လၢအတဂ့ၤတဖၣ်အဃိ, တၢ်အစၢလၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အခံန့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ် ယလုၢ်ယလၢ်လၢအတဂ့ၤ တဖၣ်အံၤ တကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢ ယတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဟဲမၤဘၣ်ဒိဆါယသးဖျၢၣ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် ပသူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်စီဆှံ စူးကါဝဲဒၣ် ကျိာ်တၢ်ကတိၤဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဖဲမုၢ်တနံၤနံၤ, ဒီးဖဲပဃုထၢတၢ်တမံၤမံၤအကတီၢ်, ပသးန့ၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်ကယီကယီ သ့ဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤအလိၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်ဧ့ၤဘြံၤ ၃:၇-၈ လၢအဒိးသန့ၤပာ်ဖျါဝဲ စံး ၉၅:၇-၈ န့ၣ်…

ဂံၢ်လၢအယိာ်တဖၣ်

ဒီကလး(စ)ခဲး(ထ), (Douglas Kent) န့ၣ် ဒ်အမ့ၢ် ပှၤကူၣ်သ့စဲၣ်နီၤလၢ တၢ်တ့ဟီၣ်ခိၣ်က့ၢ်ဂီၤ အတၢ်ဃံတၢ်လၤတဂၤအသိး, ဖဲ ၂၀၂၅ နံၣ်န့ၣ် သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤတၢ်နးနးကျံးကျံးဝံၤ, ဟးလူၤကွၢ်ဝဲဒၣ် မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အလီၢ်အကျဲ လၢဝ့ၢ် လီး(စ) အ့ကၠၢၣ်လံး (Los Angeles) အခိၣ်အဃၢတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, မ့ၣ်အူအီၣ်အဃိ, သိလ့ၣ်တဖၣ် လၢအပှံၢ်လီၤ, ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤတဖၣ် အကပိာ်အကပၤန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်မူဒံးဝဲ, အိၣ်ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ် လၢတၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ထီအထူၣ်တဖၣ် အါတက့ၢ်န့ၣ် အထူၣ်အဒ့တဖၣ် အိၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤဝဲဒၣ်ဂ့ၤမး, ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ်, ဒီးသၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်.

တၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်တၢ်ဟဲစူၤခံနံၣ် ပိာ်ထွဲထီၣ်အသးဝံၤ, သ့ၣ်အဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် စဲၤလီၤအသးယိာ်ယိာ်, ဒ်သိးကဆူးန့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်ဒီးထံဧိၤနိဧိၤ, ဒီးဆှၢထီၣ်ဝဲဒၣ်ဆူ အဒ့ဒီးအလၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်န့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ် တူၢ်ခီၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ ခဲး(ထ) စံးဝဲဒၣ်, “ယထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ နမ့ၢ်စဲၤလီၤနဂံၢ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်ဒီး, နကအိၣ်မူတ့ၢ်နဲ” န့ၣ်လီၤ.

ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် လၢသးသမူအတၢ်မၤကွၢ်အကတီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ကမၤအသးဒ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ပနီၢ်သးအဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်စဲၤလီၤအီၤ
ယိာ်ယိာ်လၢ ကစၢ်ခရံာ်,…

ဒိကနၣ် ပှၤကွၢ်သိအဂ့ၤတဂၤ အကလုၢ်

ဖဲယအိးထီၣ် ယအီၣ်လဲ (online) စ့ပာ်ဖှိၣ် အဲး(ပ) န့ၣ်ဒီး, ယထံၣ်ယဲလၢ တၢ်ထုးထီၣ် ဝဲဒၣ် ယစ့အါန့ၢ်ဒံး ဒီလၣ် ယဲၢ်ကယၤ ခံဘျီဘၣ်ဆၣ်, တမ့ၢ် ယထုးထီၣ်အီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ် ယဆဲးကျိးဆူ စ့တၢးလၢ ယပာ်ဖှိၣ်၊စ့, ဒီးဖျါလၢ တၢ်ဟုၣ်ခူသူၣ် ယတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢစ့တၢးအတၢ်မၤစၢၤယၤအဃိ, ယဒိးန့ၢ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်မူအဂ့ၤအဝါ, ဒီးမၤသကိးတၢ်ဒီးစ့တၢး, ဒ်အလီၢ်လီၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတၢ်လဲၤခီဖျိအံၤ သိၣ်လိယၤလၢ ခါဆူညါ, တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် အသုတကဲထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်, ပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးထီဘိန့ၣ်လီၤ.

ဖဲယိၤဟၣ် ၁၀:၁၀ အပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲလၢ “တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်န့ၣ် မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒ်သိးကဟုၣ်တၢ်, မၤသံတၢ်, ဒီးမၤဟးဂီၤတၢ်ဒီး တဟဲဘၣ်ဝဲဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဝဲမၤဘျါက့ၤ ပှၤဆူးပှၤဆါလၢ မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤအဃိ, တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ် တဖၣ် လၢအကတိၤထီဒါအီၤတဖၣ်န့ၣ် (၉:၁၃-၁၅) ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး သိၣ်ဃီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ကဟုၣ်တၢ်, ကမၤသံတၢ်, ဒီးကမၤဟးဂီၤတၢ်န့ၣ်လီၤ.…

ထံၣ်ဘၣ်ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်

နံၣ်ကယၤ ၁၉, အပှၤကွဲးထါ ကၠဲရဲး(ဒ) မဲ(န)လ့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) (Gerard Manley Hopkins), အထါတယုၢ်, လၢအမ့ၢ် “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” (God’s Grandeur) န့ၣ် ပှၤကွဲးထါတဂၤအံၤ, လၢတၢ်မၤလၤကပီၤ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့ လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အဂီၢ်, ကွဲးပာ်ဖျါမၤပှဲၤက့ၤအသဟီၣ်- လၢအအိၣ်ပှဲၤဒီး “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤအလၤကပီၤ လၢအလီၤလိၢ်လီၤလးန့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ မ့ၣ်အူလၣ်လၢအကဲၤထီၣ်, ဒီးဆဲးကပြုၢ်ကပြီၤ ဒ် “ထးဘ့ၣ်ကဘျဲးအလွဲၢ်ဆဲးကပြ့ၢ်တၢ်အသိး” န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယွၤအတၢ်ဃံတၢ်လၤ မ့ၢ်မူဂဲၤဖျါဒ်သိူအံၤဒၣ်လဲာ်, ဘၣ်မနုၤအဃိ, ပှၤအါဂၤ တထံၣ်, တသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လဲၣ်. တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤလၢ ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ် ကၢၢ်ဘံၣ်ကၢၢ်ဘၢဝဲလၢ “ပှၤကညီ အတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီ,” ဒီး “ပှၤကညီ အစိအတၢ်နၢတၢ်နွါ” တဖၣ်အဃိ, ဒီးပှၤအါဒံအါဂၤန့ၣ် ထံၣ်လီၤဒၣ်ထဲအကစၢ်အသးဒၣ်ဝဲ, ဒီးတထံၣ်တၢ်အဂၤလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ (၁၀၄) စ့ၢ်ကီး,…

ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်အဂ့ၤလၢ ယွၤအပူၤ

ကိးနံၣ်ဒဲး, ဘူးထီၣ်လၢတၢ်ကိၢ်ခါကလၢာ်ဝဲန့ၣ် ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ်လၢယကရၢၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အချံန့ၣ် ပျိၣ်ထီၣ်အဒ့အလၣ်တဖၣ် ချ့သဒံးဘၣ်ဆၣ်, ပကထံၣ်ဘၣ် အသၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ်ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နီၢ်န့ၣ်, လၢတၢ်ကိၢ်ခါမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ တဟါန့ၣ် ဒံသၣ်အချံလၢ ယသူၣ်လီၤတဖၣ်အဂီၢ်, ယလူထံ, ဒီးအိၣ်ခိးကွၢ်တၢ်အကတီၢ်, ယသံကွၢ်လီၤက့ၤယသးလၢ မ့ၢ်ယဒံအမုၢ်တဖၣ် ကဖီထီၣ်သၣ်ထီၣ်ကစီဒီဧၣ်န့ၣ်လီၤ. ယဆိကမိၣ်ထီၣ်ယဲလၢ ဖဲယသူၣ်လီၤတၢ်အကတီၢ်, မ့ၢ်ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ် ကတံာ်ကဲၣ်ဆိးဧါ (မ့) ဟီၣ်ခိၣ်လၢ ယသူၣ်လီၤတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ယတကတဲာ်ကတီၤအီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်ဧါလီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တနံၤန့ၣ် ယထံၣ်လၢ တၢ်အဘိၣ်လါလါဖိတဖၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်, ပိာ်ထွဲထီၣ်အသး တနွံဘၣ်တနွံန့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢစှၤနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်အမုၢ်ဖိတဖၣ် သၣ်ထီၣ်ဝဲ, ဒီးပမၤအီၣ်တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်စံၣ်ဃါ ဒီနွံန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ် သူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ် တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢပဃ့ထုကဖၣ်န့ၢ်တၢ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ် တၢ်ဝံသးစူၤ, တၢ်သူၣ်စူၤသးစူၤ, တၢ်မၤဂ့ၤတၢ်, ဒီးတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံတဖၣ်န့ၣ် (ကလၤတံ ၅:၂၂-၂၃) ပတထံၣ်န့ၢ်အီၤထီဘိဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးပကမၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် တၢ်ထုကဖၣ်, တၢ်မၤလိ လံာ်စီဆှံ, တၢ်ဘူၣ်ထူဘါယွၤ, တၢ်မၤဂ့ၤမၤစၢၤ ပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ် ပမ့ၢ်ဃ့…

တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ် တၢ်ကူးဘုအကတီၢ်

ဖဲ ၁၉၆၂ နံၣ်န့ၣ် ယိၣ်အါ(န) ရှဲးတလၢၣ် (Joanne Shetler), ဒီး အဲ(န) ဖဲးစၢၢ် (Anne Fetzer) ခံဂၤ, ဒ်သိးကလဲၤစိာ်ရၢလီၤ ခရံာ်အတၢ်သးခုကစီၣ်ဆူ ပှၤတနၢ်ဟူဒံးဘၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, လဲၤဒိးသိလ့ၣ်, ဒီးတၢ်လဲၤလၢခီၣ်ဆူ ဖံးလံးပံ (Philippines) အကစၢၢ်ဒီခိၣ်, ဆူတၢ်လီၢ်အကီအခဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢယဲၢ်နံၣ်အတီၢ်ပူၤ, အဝဲသ့ၣ်ကွဲးကျိာ်ထံဝဲ လံာ်စီဆှံဆူ ပှၤအိၣ်ဆိးလၢလီၢ်ကဝီၤတဖၣ်အကျိာ်တၢ်ကတိၤဘၣ်ဆၣ်, ဘလဲကၤအိၣ် (Blangao) အပှၤသဝီဖိတဖၣ်န့ၣ် တတူၢ်လိာ်ဝဲဒၣ်ညီညီဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးတၢ်ကစိာ်ဆှၢ တၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤအသီတဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်တ့ဘှီထီၣ် ကဘီယူၤဖိ ကယူၤထီၣ်, ယူၤလီၤအကျဲန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် မၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တနံၤန့ၣ် ကဘီယူၤဖိလၢ ပှၤဟီၣ်ကဝီၤဖိတဖၣ် ယုၢ်န့ၢ်ဝဲအမံၤလၢ, “တၢ်မၤကဒါမဲာ် အိၣ်ဟဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤ” န့ၣ် ဟဲတုၤဝဲ, ဒီးပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ အိၣ်ဒီးအဟုးအသးတဂၤန့ၣ် လၢအသးသမူအဂီၢ်, တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒိၣ်မးအဃိ, ပှၤနီၣ်ကဘီယူၤ (Pilot) န့ၣ် နီၣ်ထီၣ်အကဘီယူၤ, ဒီးစိာ်ဆှၢဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်ဆါဟံၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. လၢခံ.…

မၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် ပတၢ်သ့ၣ်ညါကစၢ်ယွၤ

ဖဲယစံၣ်လီၤဆူ ကမါအပူၤန့ၣ်ဒီး, ထံနုာ်လီၤဆူ ယမဲာ်ဒီးလၢအကးတံာ်ဃာ်ထံအပူၤအဃိ, ယတထံၣ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤလၢၤဘၣ်. တၢ်ပီၢ်ထံကျိၤကျဲ အတၢ်သိၣ်လိန့ၣ် ယတဒိးန့ၢ်အီၤ ဂ့ၤဂ့ၤဒၣ်လဲာ်, ယနူာ်လီၤပြၢ တၢ်ပီၢ်ထံလၢ တၢ်ပာ်သး စွံကတုၤအပူၤ, ဒီးယမၤကတၢၢ်ဝဲ တၢ်ပီၣ်ထံ အတၢ်လဲၤက့ၤခံပြီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. နံၣ်လါတဖၣ်ပူၤကွံာ်ဝံၤ, ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲလၢပပီၢ်ထံအကတီၢ်, ပဘၣ်သါဒ်လဲၣ်, ဒီးတၢ်ပီၢ်ထံအကျိၤအကျဲတဖၣ်အဃိ, ကယဲၢ်တၢ်ပြၢပီၢ်ထံအိၣ်ဝဲဒၣ် လွံၢ်ကလုာ်လိာ်န့ၣ် ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် လၢတၢ်သးခုအပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤလိန့ၢ်, ဒီးတၢ်တမၤလိန့ၢ် တၢ်သိၣ်လိအကျိၤအကျဲဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်လီၤဆီကအိၣ်ဝဲဒၣ် မနုၤတမံၤလဲၣ်. တၢ်ဖးလံာ်စီဆှံစ့ၢ်ကီး, ကမ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံအဆၢ လၢပဖးအီၤ အတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ် အတၢ်အိၣ်အသး လၢခံလၢညါ (Context), ဒီးအခီပညီတဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်နၢ်ပၢၢ်အီၤန့ၣ်ဒီး, ပတၢ်စူၢ် တၢ်နာ် ကဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်, ဒီးပစူးကါ, မၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးအီၤလၢ ပတၢ်အိၣ်မူ အပူၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤပီလူး အဲၣ်ဒိးဝဲလၢ စီၤတံၤမသ့း ကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤဝဲလၢ အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အပူၤ, ကပဒ့ၣ်ဟးဆှဲး တၢ်အ့ၣ်လိာ်ဆိးက့, ဒီးဒ်သိးအသုတၢ်တလီန့ၢ်အီၤလၢ သရၣ်သိၣ်ကမၣ်သီကမၣ်တၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူး အလံာ်ပရၢလၢခံ အကတၢၢ်တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်, ဒ်သိးစီၤတံၤမသ့း…

တၢ်သးသယုၢ်က့ၤဟံၣ်ဃီ

အံၣ်သဲၣ်(လ) (Ethel) ဒီး အဲး(ဒ) (Ed) အိၣ်ဆိးဝဲလၢ ရီးကံၣ် ကစၢၢ်ဒီခိၣ် အပှၢ်မုၢ်ကနၢ အဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးအိၣ်သကိးအဝဲသ့ၣ် ဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအလီၢ်, အိၣ်ပှဲၤဝဲဒီး တၢ်သ့ၣ်နီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ပတၢ်ကတိၤတဖၣ် အခိၣ်လိၤဝဲဒၣ်ဆူ ပနီၢ်ဆံးအခါတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအမ့ၢ် တၢ်ဒိးကသ့ၣ်လၢ နီး ဒၣ်ကိတၣ် (North Dakota) အတပံၢ်ပျီလါဟ့, ဒီးတၢ်လူၤကၠိ ဂီၤဖံးတဖၣ်လၢ မိၣ်တၤနၣ် (Montana) အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲန့ၣ်အါနံၣ်အါလါလံန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသ့ၣ် အတၢ်ကတိၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ်သးသယုၢ် ဟံၣ်ဃီလၢ အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်မၤဆူၣ်စိာ်မၢကုၢ်, ဒီးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ အဟံၣ်အဃီလၢ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်အကတီၢ်, ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၃၇ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်သးကလၢၢ်ဘၣ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်စံးဝဲဒၣ်လၢ “ပဆ့ၣ်နီၤလၢ ဘၤဘူၤလိၣ်အထံကျိနံၤတဖၣ်, ဒီးတုၤပသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်စံယိၣ်ဒီး, ပမဲာ်ထံလီၤဖဲန့ၣ်လီၤ.” “ဖဲန့ၣ်ပှၤလၢ အမၢကဲကုၢ်ပှၤတဖၣ် ဃ့ပသးဝံၣ်တၢ်” (:၁-၃) န့ၣ် ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်…

တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအပူၤ

တၢ်လၢနထံၣ်ဘၣ်တဖျးမဲာ်, ဒီးနဖီၣ်ဟံးဃာ် တန့ၢ်တသ့တမံၤမံၤန့ၣ် မ့ၢ်နဆၢမုၢ်လၢ်ဒိးန့ၢ် ဘၣ်အီၤဧါ. စံၣ်. အဲး(စ) လူဝ့း(စ) (C. S. Lewis) ဆၢဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုန့ၣ်လီၤ. အဝဲကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်က့ၤပသးလၢ တၢ်တမံၤမံၤ, လၢအမ့ၢ်ယွၤ လၢအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢ စးကဝၣ်အပူၤ, ဒီးပသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ ဒ်အဘၣ်တၢ်မၤတဲာ်ကွံာ် အတၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီးပှၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ပအိၣ်လၢတၢ်ချၢ, ပထံၣ်ဘၣ် ထဲပဲတြီလၢအချၢတကပၤ, ဒီးပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကနုာ်လီၤဘၣ်ဆူ ပဲတြီအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အမ့ၢ်အတီတမံၤလၢ ပတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအကတၢၢ်န့ၣ် ဖဲတၢ်ပျဲနုၤလီၤပှၤန့ၣ်ဒီး, ကမ့ၢ်တၢ်မၤဘျါက့ၤပတၢ်ဆူးတၢ်ဆါအလီၢ်လံၤ, လၢအမ့ၢ် ပှၤကညီအနီၢ်ဒီတဂၤ ကအီဘၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢ တၢ်သူၣ်ခုသးခု အထံမူထီၣ်ပၢၤ” န့ၣ်လီၤ.

လူဝံး(စ) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ ပကလဲၤခီဖျိဘၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢလၢပှဲၤပှဲၤအဂ့ၢ်, ဖဲပထံၣ်လိာ်သးဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး မဲာ်သကိးမဲာ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ပမ့ၢ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ခရံာ်တဖၣ်အသိး, ခီဖျိပတၢ်ရ့လိာ်သးဒီးအီၤ, ဒီးအသးစီဆှံ အတၢ်မၤလၢပပူၤအဃိ, ပအိၣ်ဒီးကစၢ်ခရံာ်အတၢ်သးခုန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပတၢ်သးခုန့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤတံာ်တာ်အီၤလၢ တၢ်ဒဲးဘး, ဒီးတၢ်သံ,…

တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဆူ ယွၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤ

ဖဲယသးပှဲၤထီၣ် (၁၈) န့ၣ် ဒ်ပှၤစ့ကဖီပိာ်ခွါတဖၣ် ကိးဂၤဒဲးဘၣ်မၤဝဲအသိး, ယဘၣ်မၤတၢ်လၢထံကီၢ်အသုးမုၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမ့ၢ်ဘၣ်တဲတီတီန့ၣ် ဒ်ထံကီၢ် အတၢ်ဘျၢအသိး, ယနူာ်လီၤဆူသုးအတၢ်မၤ, လၢခံနံၣ်ဒီးဃုလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢတၢ်သးဆူၣ်အပူၤဘၣ်. ဒ်ပှၤသးစၢ်အဂၤတဖၣ်အသိး, မူဒါလၢအလီၤဘၣ်ယၤတဖၣ်န့ၣ် ယကျဲးစၢးမၤဝဲဒၣ် ဖဲအဘၣ်ဘၣ်, ဒိကနၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢတဖၣ်လၢ တၢ်တအါ-တစှၤအပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

မ့မ့ၢ်, ပှၤအိၣ်ဝဲဒၣ်တနီၤ လၢအဘျုးလီၤအသးလၢ အမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ, ဒီးလၢအတၢ်လဲၤခီဖျိအပူၤန့ၣ် မၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သ့ကဲခိၣ်ကဲနၢ်, ဒီးသးလၢအသ့တူၢ်ခီၣ်တၢ်စွံကတုၤတဖၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ. လၢယတၢ်သ့ၣ်ညါစဲၤခံအပူၤ, ယသ့ၣ်ညါထွဲယဲဒၣ်လၢ တၢ်အိၣ်မူ, တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး လၢအဂ့ၤတကပၤဒ်သိးအံၤတကလုာ်, လီၤဂာ်ဒိၣ်မးဒီးစီၤယိၤသးအတၢ်အိၣ်မူလၢလံာ်စီဆှံအပူၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢကမၤမုာ် ကစၢ်ယွၤအသးန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တၢ်ဆါလီၤကွံာ်အီၤ ဒ်ကုၢ်အသိး, ဒီးလၢခံန့ၣ် ဘၣ်လီၤဝဲဃိာ်ဒၣ်လဲာ်, ကယဲၢ်မူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အလီၤဘၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ် စီၤယိၤသး မၤလၢပှဲၤဝဲလၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်န့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးတဖၣ်အဂီၢ်, ကဘၣ်သးဆါသးဖျိးဝဲအလီၢ်န့ၣ် အဝဲတူၢ်လိာ်မၤလၢပှဲၤအမူအဒါအဂ့ၤကတၢၢ်အဃိ, တုၤဒၣ်လဲာ် စီၤပိၤတံၤဖၢ် “ပာ်လီၤတဲာ်ကယဲၢ်တၢ်အိၣ်ဒီးအီၤခဲလၢာ်လၢစီၤယိၤသး အစူပူၤ” (၁ မိၤ ၃၉:၆) န့ၣ်လီၤ. တကးဒ်ဘၣ်န့ၣ် စီၤယိၤသး ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤအခိၣ်လၢတၢ်ကွၢ်ထွဲဃိာ်, ဒီးလၢခံအကတၢၢ်, ကီၢ်အဲၤကူပတူး…

တၢ်ဃုမၤလိသ့ၣ်ညါ နီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤ သးဖျၢၣ်လၢအကိၤ

တၢ်ထံၣ်လီၤက့ၤ ပကစၢ်အသးဖျၢၣ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤလၢအလီၤသးစဲဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတူၢ်ဘၣ် သးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါ ဒီးယဘၣ်ဒုးနဲၣ်ကသံၣ်သရၣ်လၢ အမၢယမၤကွၢ် ယသးဖျၢၣ်, ဒီးယသ့ၣ်ညါလၢ ခဲလစံၣ်ယၢၣ် (Calcium) အါထီၣ်ဝဲလၢယသးဖျၢၣ်န့ၣ် အါန့ၢ်ဒံးအကြၢးအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ယသးဖျၢၣ်အသွံၣ်ကျိၤတဖၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်, ဒီးကသံၣ်သရၣ် ကိးဝဲ “အဲသံၣ်ရိၣ်စကလရိစံး” (Atherosclerosis) န့ၣ်လီၤ.

ယကီၤယသး လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီ, ဒီးယမၤနီၢ်ခိအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယသ့ၣ်ညါလၢ ယသးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါန့ၣ် တဟဲကဲထီၣ်အသး သတူၢ် ကလာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယတၢ်ဆါန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်ဃုထၢ လၢအတဂ့ၤတဖၣ်အဃိ, တၢ်အစၢလၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အခံန့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ် ယလုၢ်ယလၢ်လၢအတဂ့ၤ တဖၣ်အံၤ တကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢ ယတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဟဲမၤဘၣ်ဒိဆါယသးဖျၢၣ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် ပသူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်စီဆှံ စူးကါဝဲဒၣ် ကျိာ်တၢ်ကတိၤဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဖဲမုၢ်တနံၤနံၤ, ဒီးဖဲပဃုထၢတၢ်တမံၤမံၤအကတီၢ်, ပသးန့ၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်ကယီကယီ သ့ဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤအလိၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်ဧ့ၤဘြံၤ ၃:၇-၈ လၢအဒိးသန့ၤပာ်ဖျါဝဲ စံး ၉၅:၇-၈ န့ၣ်…

ဂံၢ်လၢအယိာ်တဖၣ်

ဒီကလး(စ)ခဲး(ထ), (Douglas Kent) န့ၣ် ဒ်အမ့ၢ် ပှၤကူၣ်သ့စဲၣ်နီၤလၢ တၢ်တ့ဟီၣ်ခိၣ်က့ၢ်ဂီၤ အတၢ်ဃံတၢ်လၤတဂၤအသိး, ဖဲ ၂၀၂၅ နံၣ်န့ၣ် သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤတၢ်နးနးကျံးကျံးဝံၤ, ဟးလူၤကွၢ်ဝဲဒၣ် မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အလီၢ်အကျဲ လၢဝ့ၢ် လီး(စ) အ့ကၠၢၣ်လံး (Los Angeles) အခိၣ်အဃၢတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, မ့ၣ်အူအီၣ်အဃိ, သိလ့ၣ်တဖၣ် လၢအပှံၢ်လီၤ, ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤတဖၣ် အကပိာ်အကပၤန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်မူဒံးဝဲ, အိၣ်ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ် လၢတၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ထီအထူၣ်တဖၣ် အါတက့ၢ်န့ၣ် အထူၣ်အဒ့တဖၣ် အိၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤဝဲဒၣ်ဂ့ၤမး, ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ်, ဒီးသၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်.

တၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်တၢ်ဟဲစူၤခံနံၣ် ပိာ်ထွဲထီၣ်အသးဝံၤ, သ့ၣ်အဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် စဲၤလီၤအသးယိာ်ယိာ်, ဒ်သိးကဆူးန့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်ဒီးထံဧိၤနိဧိၤ, ဒီးဆှၢထီၣ်ဝဲဒၣ်ဆူ အဒ့ဒီးအလၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်န့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ် တူၢ်ခီၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ ခဲး(ထ) စံးဝဲဒၣ်, “ယထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ နမ့ၢ်စဲၤလီၤနဂံၢ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်ဒီး, နကအိၣ်မူတ့ၢ်နဲ” န့ၣ်လီၤ.

ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် လၢသးသမူအတၢ်မၤကွၢ်အကတီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ကမၤအသးဒ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ပနီၢ်သးအဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်စဲၤလီၤအီၤ
ယိာ်ယိာ်လၢ ကစၢ်ခရံာ်,…

ဒိကနၣ် ပှၤကွၢ်သိအဂ့ၤတဂၤ အကလုၢ်

ဖဲယအိးထီၣ် ယအီၣ်လဲ (online) စ့ပာ်ဖှိၣ် အဲး(ပ) န့ၣ်ဒီး, ယထံၣ်ယဲလၢ တၢ်ထုးထီၣ် ဝဲဒၣ် ယစ့အါန့ၢ်ဒံး ဒီလၣ် ယဲၢ်ကယၤ ခံဘျီဘၣ်ဆၣ်, တမ့ၢ် ယထုးထီၣ်အီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ် ယဆဲးကျိးဆူ စ့တၢးလၢ ယပာ်ဖှိၣ်၊စ့, ဒီးဖျါလၢ တၢ်ဟုၣ်ခူသူၣ် ယတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢစ့တၢးအတၢ်မၤစၢၤယၤအဃိ, ယဒိးန့ၢ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်မူအဂ့ၤအဝါ, ဒီးမၤသကိးတၢ်ဒီးစ့တၢး, ဒ်အလီၢ်လီၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတၢ်လဲၤခီဖျိအံၤ သိၣ်လိယၤလၢ ခါဆူညါ, တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် အသုတကဲထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်, ပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးထီဘိန့ၣ်လီၤ.

ဖဲယိၤဟၣ် ၁၀:၁၀ အပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲလၢ “တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်န့ၣ် မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒ်သိးကဟုၣ်တၢ်, မၤသံတၢ်, ဒီးမၤဟးဂီၤတၢ်ဒီး တဟဲဘၣ်ဝဲဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဝဲမၤဘျါက့ၤ ပှၤဆူးပှၤဆါလၢ မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤအဃိ, တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ် တဖၣ် လၢအကတိၤထီဒါအီၤတဖၣ်န့ၣ် (၉:၁၃-၁၅) ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး သိၣ်ဃီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ကဟုၣ်တၢ်, ကမၤသံတၢ်, ဒီးကမၤဟးဂီၤတၢ်န့ၣ်လီၤ.…

ထံၣ်ဘၣ်ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်

နံၣ်ကယၤ ၁၉, အပှၤကွဲးထါ ကၠဲရဲး(ဒ) မဲ(န)လ့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) (Gerard Manley Hopkins), အထါတယုၢ်, လၢအမ့ၢ် “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” (God’s Grandeur) န့ၣ် ပှၤကွဲးထါတဂၤအံၤ, လၢတၢ်မၤလၤကပီၤ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့ လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အဂီၢ်, ကွဲးပာ်ဖျါမၤပှဲၤက့ၤအသဟီၣ်- လၢအအိၣ်ပှဲၤဒီး “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤအလၤကပီၤ လၢအလီၤလိၢ်လီၤလးန့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ မ့ၣ်အူလၣ်လၢအကဲၤထီၣ်, ဒီးဆဲးကပြုၢ်ကပြီၤ ဒ် “ထးဘ့ၣ်ကဘျဲးအလွဲၢ်ဆဲးကပြ့ၢ်တၢ်အသိး” န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယွၤအတၢ်ဃံတၢ်လၤ မ့ၢ်မူဂဲၤဖျါဒ်သိူအံၤဒၣ်လဲာ်, ဘၣ်မနုၤအဃိ, ပှၤအါဂၤ တထံၣ်, တသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လဲၣ်. တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤလၢ ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ် ကၢၢ်ဘံၣ်ကၢၢ်ဘၢဝဲလၢ “ပှၤကညီ အတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီ,” ဒီး “ပှၤကညီ အစိအတၢ်နၢတၢ်နွါ” တဖၣ်အဃိ, ဒီးပှၤအါဒံအါဂၤန့ၣ် ထံၣ်လီၤဒၣ်ထဲအကစၢ်အသးဒၣ်ဝဲ, ဒီးတထံၣ်တၢ်အဂၤလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ (၁၀၄) စ့ၢ်ကီး,…

ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်အဂ့ၤလၢ ယွၤအပူၤ

ကိးနံၣ်ဒဲး, ဘူးထီၣ်လၢတၢ်ကိၢ်ခါကလၢာ်ဝဲန့ၣ် ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ်လၢယကရၢၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အချံန့ၣ် ပျိၣ်ထီၣ်အဒ့အလၣ်တဖၣ် ချ့သဒံးဘၣ်ဆၣ်, ပကထံၣ်ဘၣ် အသၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ်ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နီၢ်န့ၣ်, လၢတၢ်ကိၢ်ခါမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ တဟါန့ၣ် ဒံသၣ်အချံလၢ ယသူၣ်လီၤတဖၣ်အဂီၢ်, ယလူထံ, ဒီးအိၣ်ခိးကွၢ်တၢ်အကတီၢ်, ယသံကွၢ်လီၤက့ၤယသးလၢ မ့ၢ်ယဒံအမုၢ်တဖၣ် ကဖီထီၣ်သၣ်ထီၣ်ကစီဒီဧၣ်န့ၣ်လီၤ. ယဆိကမိၣ်ထီၣ်ယဲလၢ ဖဲယသူၣ်လီၤတၢ်အကတီၢ်, မ့ၢ်ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ် ကတံာ်ကဲၣ်ဆိးဧါ (မ့) ဟီၣ်ခိၣ်လၢ ယသူၣ်လီၤတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ယတကတဲာ်ကတီၤအီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်ဧါလီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တနံၤန့ၣ် ယထံၣ်လၢ တၢ်အဘိၣ်လါလါဖိတဖၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်, ပိာ်ထွဲထီၣ်အသး တနွံဘၣ်တနွံန့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢစှၤနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်အမုၢ်ဖိတဖၣ် သၣ်ထီၣ်ဝဲ, ဒီးပမၤအီၣ်တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်စံၣ်ဃါ ဒီနွံန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ် သူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ် တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢပဃ့ထုကဖၣ်န့ၢ်တၢ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ် တၢ်ဝံသးစူၤ, တၢ်သူၣ်စူၤသးစူၤ, တၢ်မၤဂ့ၤတၢ်, ဒီးတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံတဖၣ်န့ၣ် (ကလၤတံ ၅:၂၂-၂၃) ပတထံၣ်န့ၢ်အီၤထီဘိဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးပကမၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် တၢ်ထုကဖၣ်, တၢ်မၤလိ လံာ်စီဆှံ, တၢ်ဘူၣ်ထူဘါယွၤ, တၢ်မၤဂ့ၤမၤစၢၤ ပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ် ပမ့ၢ်ဃ့…

တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ် တၢ်ကူးဘုအကတီၢ်

ဖဲ ၁၉၆၂ နံၣ်န့ၣ် ယိၣ်အါ(န) ရှဲးတလၢၣ် (Joanne Shetler), ဒီး အဲ(န) ဖဲးစၢၢ် (Anne Fetzer) ခံဂၤ, ဒ်သိးကလဲၤစိာ်ရၢလီၤ ခရံာ်အတၢ်သးခုကစီၣ်ဆူ ပှၤတနၢ်ဟူဒံးဘၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, လဲၤဒိးသိလ့ၣ်, ဒီးတၢ်လဲၤလၢခီၣ်ဆူ ဖံးလံးပံ (Philippines) အကစၢၢ်ဒီခိၣ်, ဆူတၢ်လီၢ်အကီအခဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢယဲၢ်နံၣ်အတီၢ်ပူၤ, အဝဲသ့ၣ်ကွဲးကျိာ်ထံဝဲ လံာ်စီဆှံဆူ ပှၤအိၣ်ဆိးလၢလီၢ်ကဝီၤတဖၣ်အကျိာ်တၢ်ကတိၤဘၣ်ဆၣ်, ဘလဲကၤအိၣ် (Blangao) အပှၤသဝီဖိတဖၣ်န့ၣ် တတူၢ်လိာ်ဝဲဒၣ်ညီညီဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးတၢ်ကစိာ်ဆှၢ တၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤအသီတဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်တ့ဘှီထီၣ် ကဘီယူၤဖိ ကယူၤထီၣ်, ယူၤလီၤအကျဲန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် မၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တနံၤန့ၣ် ကဘီယူၤဖိလၢ ပှၤဟီၣ်ကဝီၤဖိတဖၣ် ယုၢ်န့ၢ်ဝဲအမံၤလၢ, “တၢ်မၤကဒါမဲာ် အိၣ်ဟဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤ” န့ၣ် ဟဲတုၤဝဲ, ဒီးပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ အိၣ်ဒီးအဟုးအသးတဂၤန့ၣ် လၢအသးသမူအဂီၢ်, တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒိၣ်မးအဃိ, ပှၤနီၣ်ကဘီယူၤ (Pilot) န့ၣ် နီၣ်ထီၣ်အကဘီယူၤ, ဒီးစိာ်ဆှၢဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်ဆါဟံၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. လၢခံ.…

မၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် ပတၢ်သ့ၣ်ညါကစၢ်ယွၤ

ဖဲယစံၣ်လီၤဆူ ကမါအပူၤန့ၣ်ဒီး, ထံနုာ်လီၤဆူ ယမဲာ်ဒီးလၢအကးတံာ်ဃာ်ထံအပူၤအဃိ, ယတထံၣ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤလၢၤဘၣ်. တၢ်ပီၢ်ထံကျိၤကျဲ အတၢ်သိၣ်လိန့ၣ် ယတဒိးန့ၢ်အီၤ ဂ့ၤဂ့ၤဒၣ်လဲာ်, ယနူာ်လီၤပြၢ တၢ်ပီၢ်ထံလၢ တၢ်ပာ်သး စွံကတုၤအပူၤ, ဒီးယမၤကတၢၢ်ဝဲ တၢ်ပီၣ်ထံ အတၢ်လဲၤက့ၤခံပြီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. နံၣ်လါတဖၣ်ပူၤကွံာ်ဝံၤ, ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲလၢပပီၢ်ထံအကတီၢ်, ပဘၣ်သါဒ်လဲၣ်, ဒီးတၢ်ပီၢ်ထံအကျိၤအကျဲတဖၣ်အဃိ, ကယဲၢ်တၢ်ပြၢပီၢ်ထံအိၣ်ဝဲဒၣ် လွံၢ်ကလုာ်လိာ်န့ၣ် ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် လၢတၢ်သးခုအပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤလိန့ၢ်, ဒီးတၢ်တမၤလိန့ၢ် တၢ်သိၣ်လိအကျိၤအကျဲဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်လီၤဆီကအိၣ်ဝဲဒၣ် မနုၤတမံၤလဲၣ်. တၢ်ဖးလံာ်စီဆှံစ့ၢ်ကီး, ကမ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံအဆၢ လၢပဖးအီၤ အတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ် အတၢ်အိၣ်အသး လၢခံလၢညါ (Context), ဒီးအခီပညီတဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်နၢ်ပၢၢ်အီၤန့ၣ်ဒီး, ပတၢ်စူၢ် တၢ်နာ် ကဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်, ဒီးပစူးကါ, မၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးအီၤလၢ ပတၢ်အိၣ်မူ အပူၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤပီလူး အဲၣ်ဒိးဝဲလၢ စီၤတံၤမသ့း ကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤဝဲလၢ အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အပူၤ, ကပဒ့ၣ်ဟးဆှဲး တၢ်အ့ၣ်လိာ်ဆိးက့, ဒီးဒ်သိးအသုတၢ်တလီန့ၢ်အီၤလၢ သရၣ်သိၣ်ကမၣ်သီကမၣ်တၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူး အလံာ်ပရၢလၢခံ အကတၢၢ်တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်, ဒ်သိးစီၤတံၤမသ့း…

တၢ်သးသယုၢ်က့ၤဟံၣ်ဃီ

အံၣ်သဲၣ်(လ) (Ethel) ဒီး အဲး(ဒ) (Ed) အိၣ်ဆိးဝဲလၢ ရီးကံၣ် ကစၢၢ်ဒီခိၣ် အပှၢ်မုၢ်ကနၢ အဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးအိၣ်သကိးအဝဲသ့ၣ် ဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအလီၢ်, အိၣ်ပှဲၤဝဲဒီး တၢ်သ့ၣ်နီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ပတၢ်ကတိၤတဖၣ် အခိၣ်လိၤဝဲဒၣ်ဆူ ပနီၢ်ဆံးအခါတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအမ့ၢ် တၢ်ဒိးကသ့ၣ်လၢ နီး ဒၣ်ကိတၣ် (North Dakota) အတပံၢ်ပျီလါဟ့, ဒီးတၢ်လူၤကၠိ ဂီၤဖံးတဖၣ်လၢ မိၣ်တၤနၣ် (Montana) အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲန့ၣ်အါနံၣ်အါလါလံန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသ့ၣ် အတၢ်ကတိၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ်သးသယုၢ် ဟံၣ်ဃီလၢ အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်မၤဆူၣ်စိာ်မၢကုၢ်, ဒီးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ အဟံၣ်အဃီလၢ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်အကတီၢ်, ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၃၇ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်သးကလၢၢ်ဘၣ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်စံးဝဲဒၣ်လၢ “ပဆ့ၣ်နီၤလၢ ဘၤဘူၤလိၣ်အထံကျိနံၤတဖၣ်, ဒီးတုၤပသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်စံယိၣ်ဒီး, ပမဲာ်ထံလီၤဖဲန့ၣ်လီၤ.” “ဖဲန့ၣ်ပှၤလၢ အမၢကဲကုၢ်ပှၤတဖၣ် ဃ့ပသးဝံၣ်တၢ်” (:၁-၃) န့ၣ် ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်…

တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအပူၤ

တၢ်လၢနထံၣ်ဘၣ်တဖျးမဲာ်, ဒီးနဖီၣ်ဟံးဃာ် တန့ၢ်တသ့တမံၤမံၤန့ၣ် မ့ၢ်နဆၢမုၢ်လၢ်ဒိးန့ၢ် ဘၣ်အီၤဧါ. စံၣ်. အဲး(စ) လူဝ့း(စ) (C. S. Lewis) ဆၢဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုန့ၣ်လီၤ. အဝဲကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်က့ၤပသးလၢ တၢ်တမံၤမံၤ, လၢအမ့ၢ်ယွၤ လၢအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢ စးကဝၣ်အပူၤ, ဒီးပသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ ဒ်အဘၣ်တၢ်မၤတဲာ်ကွံာ် အတၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီးပှၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ပအိၣ်လၢတၢ်ချၢ, ပထံၣ်ဘၣ် ထဲပဲတြီလၢအချၢတကပၤ, ဒီးပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကနုာ်လီၤဘၣ်ဆူ ပဲတြီအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အမ့ၢ်အတီတမံၤလၢ ပတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအကတၢၢ်န့ၣ် ဖဲတၢ်ပျဲနုၤလီၤပှၤန့ၣ်ဒီး, ကမ့ၢ်တၢ်မၤဘျါက့ၤပတၢ်ဆူးတၢ်ဆါအလီၢ်လံၤ, လၢအမ့ၢ် ပှၤကညီအနီၢ်ဒီတဂၤ ကအီဘၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢ တၢ်သူၣ်ခုသးခု အထံမူထီၣ်ပၢၤ” န့ၣ်လီၤ.

လူဝံး(စ) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ ပကလဲၤခီဖျိဘၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢလၢပှဲၤပှဲၤအဂ့ၢ်, ဖဲပထံၣ်လိာ်သးဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး မဲာ်သကိးမဲာ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ပမ့ၢ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ခရံာ်တဖၣ်အသိး, ခီဖျိပတၢ်ရ့လိာ်သးဒီးအီၤ, ဒီးအသးစီဆှံ အတၢ်မၤလၢပပူၤအဃိ, ပအိၣ်ဒီးကစၢ်ခရံာ်အတၢ်သးခုန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပတၢ်သးခုန့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤတံာ်တာ်အီၤလၢ တၢ်ဒဲးဘး, ဒီးတၢ်သံ,…

တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဆူ ယွၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤ

ဖဲယသးပှဲၤထီၣ် (၁၈) န့ၣ် ဒ်ပှၤစ့ကဖီပိာ်ခွါတဖၣ် ကိးဂၤဒဲးဘၣ်မၤဝဲအသိး, ယဘၣ်မၤတၢ်လၢထံကီၢ်အသုးမုၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမ့ၢ်ဘၣ်တဲတီတီန့ၣ် ဒ်ထံကီၢ် အတၢ်ဘျၢအသိး, ယနူာ်လီၤဆူသုးအတၢ်မၤ, လၢခံနံၣ်ဒီးဃုလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢတၢ်သးဆူၣ်အပူၤဘၣ်. ဒ်ပှၤသးစၢ်အဂၤတဖၣ်အသိး, မူဒါလၢအလီၤဘၣ်ယၤတဖၣ်န့ၣ် ယကျဲးစၢးမၤဝဲဒၣ် ဖဲအဘၣ်ဘၣ်, ဒိကနၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢတဖၣ်လၢ တၢ်တအါ-တစှၤအပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

မ့မ့ၢ်, ပှၤအိၣ်ဝဲဒၣ်တနီၤ လၢအဘျုးလီၤအသးလၢ အမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ, ဒီးလၢအတၢ်လဲၤခီဖျိအပူၤန့ၣ် မၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သ့ကဲခိၣ်ကဲနၢ်, ဒီးသးလၢအသ့တူၢ်ခီၣ်တၢ်စွံကတုၤတဖၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ. လၢယတၢ်သ့ၣ်ညါစဲၤခံအပူၤ, ယသ့ၣ်ညါထွဲယဲဒၣ်လၢ တၢ်အိၣ်မူ, တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး လၢအဂ့ၤတကပၤဒ်သိးအံၤတကလုာ်, လီၤဂာ်ဒိၣ်မးဒီးစီၤယိၤသးအတၢ်အိၣ်မူလၢလံာ်စီဆှံအပူၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢကမၤမုာ် ကစၢ်ယွၤအသးန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တၢ်ဆါလီၤကွံာ်အီၤ ဒ်ကုၢ်အသိး, ဒီးလၢခံန့ၣ် ဘၣ်လီၤဝဲဃိာ်ဒၣ်လဲာ်, ကယဲၢ်မူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အလီၤဘၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ် စီၤယိၤသး မၤလၢပှဲၤဝဲလၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်န့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးတဖၣ်အဂီၢ်, ကဘၣ်သးဆါသးဖျိးဝဲအလီၢ်န့ၣ် အဝဲတူၢ်လိာ်မၤလၢပှဲၤအမူအဒါအဂ့ၤကတၢၢ်အဃိ, တုၤဒၣ်လဲာ် စီၤပိၤတံၤဖၢ် “ပာ်လီၤတဲာ်ကယဲၢ်တၢ်အိၣ်ဒီးအီၤခဲလၢာ်လၢစီၤယိၤသး အစူပူၤ” (၁ မိၤ ၃၉:၆) န့ၣ်လီၤ. တကးဒ်ဘၣ်န့ၣ် စီၤယိၤသး ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤအခိၣ်လၢတၢ်ကွၢ်ထွဲဃိာ်, ဒီးလၢခံအကတၢၢ်, ကီၢ်အဲၤကူပတူး…

တၢ်ဃုမၤလိသ့ၣ်ညါ နီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤ သးဖျၢၣ်လၢအကိၤ

တၢ်ထံၣ်လီၤက့ၤ ပကစၢ်အသးဖျၢၣ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤလၢအလီၤသးစဲဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတူၢ်ဘၣ် သးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါ ဒီးယဘၣ်ဒုးနဲၣ်ကသံၣ်သရၣ်လၢ အမၢယမၤကွၢ် ယသးဖျၢၣ်, ဒီးယသ့ၣ်ညါလၢ ခဲလစံၣ်ယၢၣ် (Calcium) အါထီၣ်ဝဲလၢယသးဖျၢၣ်န့ၣ် အါန့ၢ်ဒံးအကြၢးအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ယသးဖျၢၣ်အသွံၣ်ကျိၤတဖၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်, ဒီးကသံၣ်သရၣ် ကိးဝဲ “အဲသံၣ်ရိၣ်စကလရိစံး” (Atherosclerosis) န့ၣ်လီၤ.

ယကီၤယသး လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီ, ဒီးယမၤနီၢ်ခိအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယသ့ၣ်ညါလၢ ယသးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါန့ၣ် တဟဲကဲထီၣ်အသး သတူၢ် ကလာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယတၢ်ဆါန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်ဃုထၢ လၢအတဂ့ၤတဖၣ်အဃိ, တၢ်အစၢလၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အခံန့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ် ယလုၢ်ယလၢ်လၢအတဂ့ၤ တဖၣ်အံၤ တကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢ ယတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဟဲမၤဘၣ်ဒိဆါယသးဖျၢၣ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် ပသူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်စီဆှံ စူးကါဝဲဒၣ် ကျိာ်တၢ်ကတိၤဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဖဲမုၢ်တနံၤနံၤ, ဒီးဖဲပဃုထၢတၢ်တမံၤမံၤအကတီၢ်, ပသးန့ၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်ကယီကယီ သ့ဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤအလိၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်ဧ့ၤဘြံၤ ၃:၇-၈ လၢအဒိးသန့ၤပာ်ဖျါဝဲ စံး ၉၅:၇-၈ န့ၣ်…

ဂံၢ်လၢအယိာ်တဖၣ်

ဒီကလး(စ)ခဲး(ထ), (Douglas Kent) န့ၣ် ဒ်အမ့ၢ် ပှၤကူၣ်သ့စဲၣ်နီၤလၢ တၢ်တ့ဟီၣ်ခိၣ်က့ၢ်ဂီၤ အတၢ်ဃံတၢ်လၤတဂၤအသိး, ဖဲ ၂၀၂၅ နံၣ်န့ၣ် သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤတၢ်နးနးကျံးကျံးဝံၤ, ဟးလူၤကွၢ်ဝဲဒၣ် မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အလီၢ်အကျဲ လၢဝ့ၢ် လီး(စ) အ့ကၠၢၣ်လံး (Los Angeles) အခိၣ်အဃၢတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, မ့ၣ်အူအီၣ်အဃိ, သိလ့ၣ်တဖၣ် လၢအပှံၢ်လီၤ, ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤတဖၣ် အကပိာ်အကပၤန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်မူဒံးဝဲ, အိၣ်ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ် လၢတၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ထီအထူၣ်တဖၣ် အါတက့ၢ်န့ၣ် အထူၣ်အဒ့တဖၣ် အိၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤဝဲဒၣ်ဂ့ၤမး, ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ်, ဒီးသၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်.

တၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်တၢ်ဟဲစူၤခံနံၣ် ပိာ်ထွဲထီၣ်အသးဝံၤ, သ့ၣ်အဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် စဲၤလီၤအသးယိာ်ယိာ်, ဒ်သိးကဆူးန့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်ဒီးထံဧိၤနိဧိၤ, ဒီးဆှၢထီၣ်ဝဲဒၣ်ဆူ အဒ့ဒီးအလၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်န့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ် တူၢ်ခီၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ ခဲး(ထ) စံးဝဲဒၣ်, “ယထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ နမ့ၢ်စဲၤလီၤနဂံၢ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်ဒီး, နကအိၣ်မူတ့ၢ်နဲ” န့ၣ်လီၤ.

ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် လၢသးသမူအတၢ်မၤကွၢ်အကတီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ကမၤအသးဒ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ပနီၢ်သးအဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်စဲၤလီၤအီၤ
ယိာ်ယိာ်လၢ ကစၢ်ခရံာ်,…

ဒိကနၣ် ပှၤကွၢ်သိအဂ့ၤတဂၤ အကလုၢ်

ဖဲယအိးထီၣ် ယအီၣ်လဲ (online) စ့ပာ်ဖှိၣ် အဲး(ပ) န့ၣ်ဒီး, ယထံၣ်ယဲလၢ တၢ်ထုးထီၣ် ဝဲဒၣ် ယစ့အါန့ၢ်ဒံး ဒီလၣ် ယဲၢ်ကယၤ ခံဘျီဘၣ်ဆၣ်, တမ့ၢ် ယထုးထီၣ်အီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ် ယဆဲးကျိးဆူ စ့တၢးလၢ ယပာ်ဖှိၣ်၊စ့, ဒီးဖျါလၢ တၢ်ဟုၣ်ခူသူၣ် ယတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢစ့တၢးအတၢ်မၤစၢၤယၤအဃိ, ယဒိးန့ၢ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်မူအဂ့ၤအဝါ, ဒီးမၤသကိးတၢ်ဒီးစ့တၢး, ဒ်အလီၢ်လီၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတၢ်လဲၤခီဖျိအံၤ သိၣ်လိယၤလၢ ခါဆူညါ, တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် အသုတကဲထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်, ပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးထီဘိန့ၣ်လီၤ.

ဖဲယိၤဟၣ် ၁၀:၁၀ အပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲလၢ “တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်န့ၣ် မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒ်သိးကဟုၣ်တၢ်, မၤသံတၢ်, ဒီးမၤဟးဂီၤတၢ်ဒီး တဟဲဘၣ်ဝဲဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဝဲမၤဘျါက့ၤ ပှၤဆူးပှၤဆါလၢ မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤအဃိ, တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ် တဖၣ် လၢအကတိၤထီဒါအီၤတဖၣ်န့ၣ် (၉:၁၃-၁၅) ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး သိၣ်ဃီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ကဟုၣ်တၢ်, ကမၤသံတၢ်, ဒီးကမၤဟးဂီၤတၢ်န့ၣ်လီၤ.…

ထံၣ်ဘၣ်ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်

နံၣ်ကယၤ ၁၉, အပှၤကွဲးထါ ကၠဲရဲး(ဒ) မဲ(န)လ့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) (Gerard Manley Hopkins), အထါတယုၢ်, လၢအမ့ၢ် “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” (God’s Grandeur) န့ၣ် ပှၤကွဲးထါတဂၤအံၤ, လၢတၢ်မၤလၤကပီၤ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့ လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အဂီၢ်, ကွဲးပာ်ဖျါမၤပှဲၤက့ၤအသဟီၣ်- လၢအအိၣ်ပှဲၤဒီး “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤအလၤကပီၤ လၢအလီၤလိၢ်လီၤလးန့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ မ့ၣ်အူလၣ်လၢအကဲၤထီၣ်, ဒီးဆဲးကပြုၢ်ကပြီၤ ဒ် “ထးဘ့ၣ်ကဘျဲးအလွဲၢ်ဆဲးကပြ့ၢ်တၢ်အသိး” န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယွၤအတၢ်ဃံတၢ်လၤ မ့ၢ်မူဂဲၤဖျါဒ်သိူအံၤဒၣ်လဲာ်, ဘၣ်မနုၤအဃိ, ပှၤအါဂၤ တထံၣ်, တသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လဲၣ်. တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤလၢ ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ် ကၢၢ်ဘံၣ်ကၢၢ်ဘၢဝဲလၢ “ပှၤကညီ အတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီ,” ဒီး “ပှၤကညီ အစိအတၢ်နၢတၢ်နွါ” တဖၣ်အဃိ, ဒီးပှၤအါဒံအါဂၤန့ၣ် ထံၣ်လီၤဒၣ်ထဲအကစၢ်အသးဒၣ်ဝဲ, ဒီးတထံၣ်တၢ်အဂၤလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ (၁၀၄) စ့ၢ်ကီး,…

ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်အဂ့ၤလၢ ယွၤအပူၤ

ကိးနံၣ်ဒဲး, ဘူးထီၣ်လၢတၢ်ကိၢ်ခါကလၢာ်ဝဲန့ၣ် ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ်လၢယကရၢၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အချံန့ၣ် ပျိၣ်ထီၣ်အဒ့အလၣ်တဖၣ် ချ့သဒံးဘၣ်ဆၣ်, ပကထံၣ်ဘၣ် အသၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ်ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နီၢ်န့ၣ်, လၢတၢ်ကိၢ်ခါမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ တဟါန့ၣ် ဒံသၣ်အချံလၢ ယသူၣ်လီၤတဖၣ်အဂီၢ်, ယလူထံ, ဒီးအိၣ်ခိးကွၢ်တၢ်အကတီၢ်, ယသံကွၢ်လီၤက့ၤယသးလၢ မ့ၢ်ယဒံအမုၢ်တဖၣ် ကဖီထီၣ်သၣ်ထီၣ်ကစီဒီဧၣ်န့ၣ်လီၤ. ယဆိကမိၣ်ထီၣ်ယဲလၢ ဖဲယသူၣ်လီၤတၢ်အကတီၢ်, မ့ၢ်ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ် ကတံာ်ကဲၣ်ဆိးဧါ (မ့) ဟီၣ်ခိၣ်လၢ ယသူၣ်လီၤတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ယတကတဲာ်ကတီၤအီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်ဧါလီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တနံၤန့ၣ် ယထံၣ်လၢ တၢ်အဘိၣ်လါလါဖိတဖၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်, ပိာ်ထွဲထီၣ်အသး တနွံဘၣ်တနွံန့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢစှၤနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်အမုၢ်ဖိတဖၣ် သၣ်ထီၣ်ဝဲ, ဒီးပမၤအီၣ်တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်စံၣ်ဃါ ဒီနွံန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ် သူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ် တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢပဃ့ထုကဖၣ်န့ၢ်တၢ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ် တၢ်ဝံသးစူၤ, တၢ်သူၣ်စူၤသးစူၤ, တၢ်မၤဂ့ၤတၢ်, ဒီးတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံတဖၣ်န့ၣ် (ကလၤတံ ၅:၂၂-၂၃) ပတထံၣ်န့ၢ်အီၤထီဘိဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးပကမၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် တၢ်ထုကဖၣ်, တၢ်မၤလိ လံာ်စီဆှံ, တၢ်ဘူၣ်ထူဘါယွၤ, တၢ်မၤဂ့ၤမၤစၢၤ ပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ် ပမ့ၢ်ဃ့…

တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ် တၢ်ကူးဘုအကတီၢ်

ဖဲ ၁၉၆၂ နံၣ်န့ၣ် ယိၣ်အါ(န) ရှဲးတလၢၣ် (Joanne Shetler), ဒီး အဲ(န) ဖဲးစၢၢ် (Anne Fetzer) ခံဂၤ, ဒ်သိးကလဲၤစိာ်ရၢလီၤ ခရံာ်အတၢ်သးခုကစီၣ်ဆူ ပှၤတနၢ်ဟူဒံးဘၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, လဲၤဒိးသိလ့ၣ်, ဒီးတၢ်လဲၤလၢခီၣ်ဆူ ဖံးလံးပံ (Philippines) အကစၢၢ်ဒီခိၣ်, ဆူတၢ်လီၢ်အကီအခဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢယဲၢ်နံၣ်အတီၢ်ပူၤ, အဝဲသ့ၣ်ကွဲးကျိာ်ထံဝဲ လံာ်စီဆှံဆူ ပှၤအိၣ်ဆိးလၢလီၢ်ကဝီၤတဖၣ်အကျိာ်တၢ်ကတိၤဘၣ်ဆၣ်, ဘလဲကၤအိၣ် (Blangao) အပှၤသဝီဖိတဖၣ်န့ၣ် တတူၢ်လိာ်ဝဲဒၣ်ညီညီဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးတၢ်ကစိာ်ဆှၢ တၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤအသီတဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်တ့ဘှီထီၣ် ကဘီယူၤဖိ ကယူၤထီၣ်, ယူၤလီၤအကျဲန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် မၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တနံၤန့ၣ် ကဘီယူၤဖိလၢ ပှၤဟီၣ်ကဝီၤဖိတဖၣ် ယုၢ်န့ၢ်ဝဲအမံၤလၢ, “တၢ်မၤကဒါမဲာ် အိၣ်ဟဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤ” န့ၣ် ဟဲတုၤဝဲ, ဒီးပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ အိၣ်ဒီးအဟုးအသးတဂၤန့ၣ် လၢအသးသမူအဂီၢ်, တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒိၣ်မးအဃိ, ပှၤနီၣ်ကဘီယူၤ (Pilot) န့ၣ် နီၣ်ထီၣ်အကဘီယူၤ, ဒီးစိာ်ဆှၢဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်ဆါဟံၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. လၢခံ.…

မၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် ပတၢ်သ့ၣ်ညါကစၢ်ယွၤ

ဖဲယစံၣ်လီၤဆူ ကမါအပူၤန့ၣ်ဒီး, ထံနုာ်လီၤဆူ ယမဲာ်ဒီးလၢအကးတံာ်ဃာ်ထံအပူၤအဃိ, ယတထံၣ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤလၢၤဘၣ်. တၢ်ပီၢ်ထံကျိၤကျဲ အတၢ်သိၣ်လိန့ၣ် ယတဒိးန့ၢ်အီၤ ဂ့ၤဂ့ၤဒၣ်လဲာ်, ယနူာ်လီၤပြၢ တၢ်ပီၢ်ထံလၢ တၢ်ပာ်သး စွံကတုၤအပူၤ, ဒီးယမၤကတၢၢ်ဝဲ တၢ်ပီၣ်ထံ အတၢ်လဲၤက့ၤခံပြီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. နံၣ်လါတဖၣ်ပူၤကွံာ်ဝံၤ, ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲလၢပပီၢ်ထံအကတီၢ်, ပဘၣ်သါဒ်လဲၣ်, ဒီးတၢ်ပီၢ်ထံအကျိၤအကျဲတဖၣ်အဃိ, ကယဲၢ်တၢ်ပြၢပီၢ်ထံအိၣ်ဝဲဒၣ် လွံၢ်ကလုာ်လိာ်န့ၣ် ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် လၢတၢ်သးခုအပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤလိန့ၢ်, ဒီးတၢ်တမၤလိန့ၢ် တၢ်သိၣ်လိအကျိၤအကျဲဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်လီၤဆီကအိၣ်ဝဲဒၣ် မနုၤတမံၤလဲၣ်. တၢ်ဖးလံာ်စီဆှံစ့ၢ်ကီး, ကမ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံအဆၢ လၢပဖးအီၤ အတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ် အတၢ်အိၣ်အသး လၢခံလၢညါ (Context), ဒီးအခီပညီတဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်နၢ်ပၢၢ်အီၤန့ၣ်ဒီး, ပတၢ်စူၢ် တၢ်နာ် ကဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်, ဒီးပစူးကါ, မၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးအီၤလၢ ပတၢ်အိၣ်မူ အပူၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤပီလူး အဲၣ်ဒိးဝဲလၢ စီၤတံၤမသ့း ကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤဝဲလၢ အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အပူၤ, ကပဒ့ၣ်ဟးဆှဲး တၢ်အ့ၣ်လိာ်ဆိးက့, ဒီးဒ်သိးအသုတၢ်တလီန့ၢ်အီၤလၢ သရၣ်သိၣ်ကမၣ်သီကမၣ်တၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူး အလံာ်ပရၢလၢခံ အကတၢၢ်တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်, ဒ်သိးစီၤတံၤမသ့း…

တၢ်သးသယုၢ်က့ၤဟံၣ်ဃီ

အံၣ်သဲၣ်(လ) (Ethel) ဒီး အဲး(ဒ) (Ed) အိၣ်ဆိးဝဲလၢ ရီးကံၣ် ကစၢၢ်ဒီခိၣ် အပှၢ်မုၢ်ကနၢ အဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးအိၣ်သကိးအဝဲသ့ၣ် ဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအလီၢ်, အိၣ်ပှဲၤဝဲဒီး တၢ်သ့ၣ်နီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ပတၢ်ကတိၤတဖၣ် အခိၣ်လိၤဝဲဒၣ်ဆူ ပနီၢ်ဆံးအခါတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအမ့ၢ် တၢ်ဒိးကသ့ၣ်လၢ နီး ဒၣ်ကိတၣ် (North Dakota) အတပံၢ်ပျီလါဟ့, ဒီးတၢ်လူၤကၠိ ဂီၤဖံးတဖၣ်လၢ မိၣ်တၤနၣ် (Montana) အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲန့ၣ်အါနံၣ်အါလါလံန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသ့ၣ် အတၢ်ကတိၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ်သးသယုၢ် ဟံၣ်ဃီလၢ အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်မၤဆူၣ်စိာ်မၢကုၢ်, ဒီးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ အဟံၣ်အဃီလၢ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်အကတီၢ်, ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၃၇ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်သးကလၢၢ်ဘၣ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်စံးဝဲဒၣ်လၢ “ပဆ့ၣ်နီၤလၢ ဘၤဘူၤလိၣ်အထံကျိနံၤတဖၣ်, ဒီးတုၤပသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်စံယိၣ်ဒီး, ပမဲာ်ထံလီၤဖဲန့ၣ်လီၤ.” “ဖဲန့ၣ်ပှၤလၢ အမၢကဲကုၢ်ပှၤတဖၣ် ဃ့ပသးဝံၣ်တၢ်” (:၁-၃) န့ၣ် ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်…

တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအပူၤ

တၢ်လၢနထံၣ်ဘၣ်တဖျးမဲာ်, ဒီးနဖီၣ်ဟံးဃာ် တန့ၢ်တသ့တမံၤမံၤန့ၣ် မ့ၢ်နဆၢမုၢ်လၢ်ဒိးန့ၢ် ဘၣ်အီၤဧါ. စံၣ်. အဲး(စ) လူဝ့း(စ) (C. S. Lewis) ဆၢဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုန့ၣ်လီၤ. အဝဲကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်က့ၤပသးလၢ တၢ်တမံၤမံၤ, လၢအမ့ၢ်ယွၤ လၢအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢ စးကဝၣ်အပူၤ, ဒီးပသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ ဒ်အဘၣ်တၢ်မၤတဲာ်ကွံာ် အတၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီးပှၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ပအိၣ်လၢတၢ်ချၢ, ပထံၣ်ဘၣ် ထဲပဲတြီလၢအချၢတကပၤ, ဒီးပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကနုာ်လီၤဘၣ်ဆူ ပဲတြီအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အမ့ၢ်အတီတမံၤလၢ ပတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအကတၢၢ်န့ၣ် ဖဲတၢ်ပျဲနုၤလီၤပှၤန့ၣ်ဒီး, ကမ့ၢ်တၢ်မၤဘျါက့ၤပတၢ်ဆူးတၢ်ဆါအလီၢ်လံၤ, လၢအမ့ၢ် ပှၤကညီအနီၢ်ဒီတဂၤ ကအီဘၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢ တၢ်သူၣ်ခုသးခု အထံမူထီၣ်ပၢၤ” န့ၣ်လီၤ.

လူဝံး(စ) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ ပကလဲၤခီဖျိဘၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢလၢပှဲၤပှဲၤအဂ့ၢ်, ဖဲပထံၣ်လိာ်သးဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး မဲာ်သကိးမဲာ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ပမ့ၢ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ခရံာ်တဖၣ်အသိး, ခီဖျိပတၢ်ရ့လိာ်သးဒီးအီၤ, ဒီးအသးစီဆှံ အတၢ်မၤလၢပပူၤအဃိ, ပအိၣ်ဒီးကစၢ်ခရံာ်အတၢ်သးခုန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပတၢ်သးခုန့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤတံာ်တာ်အီၤလၢ တၢ်ဒဲးဘး, ဒီးတၢ်သံ,…

တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဆူ ယွၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤ

ဖဲယသးပှဲၤထီၣ် (၁၈) န့ၣ် ဒ်ပှၤစ့ကဖီပိာ်ခွါတဖၣ် ကိးဂၤဒဲးဘၣ်မၤဝဲအသိး, ယဘၣ်မၤတၢ်လၢထံကီၢ်အသုးမုၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမ့ၢ်ဘၣ်တဲတီတီန့ၣ် ဒ်ထံကီၢ် အတၢ်ဘျၢအသိး, ယနူာ်လီၤဆူသုးအတၢ်မၤ, လၢခံနံၣ်ဒီးဃုလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢတၢ်သးဆူၣ်အပူၤဘၣ်. ဒ်ပှၤသးစၢ်အဂၤတဖၣ်အသိး, မူဒါလၢအလီၤဘၣ်ယၤတဖၣ်န့ၣ် ယကျဲးစၢးမၤဝဲဒၣ် ဖဲအဘၣ်ဘၣ်, ဒိကနၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢတဖၣ်လၢ တၢ်တအါ-တစှၤအပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

မ့မ့ၢ်, ပှၤအိၣ်ဝဲဒၣ်တနီၤ လၢအဘျုးလီၤအသးလၢ အမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ, ဒီးလၢအတၢ်လဲၤခီဖျိအပူၤန့ၣ် မၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သ့ကဲခိၣ်ကဲနၢ်, ဒီးသးလၢအသ့တူၢ်ခီၣ်တၢ်စွံကတုၤတဖၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ. လၢယတၢ်သ့ၣ်ညါစဲၤခံအပူၤ, ယသ့ၣ်ညါထွဲယဲဒၣ်လၢ တၢ်အိၣ်မူ, တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး လၢအဂ့ၤတကပၤဒ်သိးအံၤတကလုာ်, လီၤဂာ်ဒိၣ်မးဒီးစီၤယိၤသးအတၢ်အိၣ်မူလၢလံာ်စီဆှံအပူၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢကမၤမုာ် ကစၢ်ယွၤအသးန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တၢ်ဆါလီၤကွံာ်အီၤ ဒ်ကုၢ်အသိး, ဒီးလၢခံန့ၣ် ဘၣ်လီၤဝဲဃိာ်ဒၣ်လဲာ်, ကယဲၢ်မူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အလီၤဘၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ် စီၤယိၤသး မၤလၢပှဲၤဝဲလၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်န့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးတဖၣ်အဂီၢ်, ကဘၣ်သးဆါသးဖျိးဝဲအလီၢ်န့ၣ် အဝဲတူၢ်လိာ်မၤလၢပှဲၤအမူအဒါအဂ့ၤကတၢၢ်အဃိ, တုၤဒၣ်လဲာ် စီၤပိၤတံၤဖၢ် “ပာ်လီၤတဲာ်ကယဲၢ်တၢ်အိၣ်ဒီးအီၤခဲလၢာ်လၢစီၤယိၤသး အစူပူၤ” (၁ မိၤ ၃၉:၆) န့ၣ်လီၤ. တကးဒ်ဘၣ်န့ၣ် စီၤယိၤသး ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤအခိၣ်လၢတၢ်ကွၢ်ထွဲဃိာ်, ဒီးလၢခံအကတၢၢ်, ကီၢ်အဲၤကူပတူး…

တၢ်ဃုမၤလိသ့ၣ်ညါ နီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤ သးဖျၢၣ်လၢအကိၤ

တၢ်ထံၣ်လီၤက့ၤ ပကစၢ်အသးဖျၢၣ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤလၢအလီၤသးစဲဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတူၢ်ဘၣ် သးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါ ဒီးယဘၣ်ဒုးနဲၣ်ကသံၣ်သရၣ်လၢ အမၢယမၤကွၢ် ယသးဖျၢၣ်, ဒီးယသ့ၣ်ညါလၢ ခဲလစံၣ်ယၢၣ် (Calcium) အါထီၣ်ဝဲလၢယသးဖျၢၣ်န့ၣ် အါန့ၢ်ဒံးအကြၢးအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ယသးဖျၢၣ်အသွံၣ်ကျိၤတဖၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်, ဒီးကသံၣ်သရၣ် ကိးဝဲ “အဲသံၣ်ရိၣ်စကလရိစံး” (Atherosclerosis) န့ၣ်လီၤ.

ယကီၤယသး လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီ, ဒီးယမၤနီၢ်ခိအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယသ့ၣ်ညါလၢ ယသးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါန့ၣ် တဟဲကဲထီၣ်အသး သတူၢ် ကလာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယတၢ်ဆါန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်ဃုထၢ လၢအတဂ့ၤတဖၣ်အဃိ, တၢ်အစၢလၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အခံန့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ် ယလုၢ်ယလၢ်လၢအတဂ့ၤ တဖၣ်အံၤ တကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢ ယတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဟဲမၤဘၣ်ဒိဆါယသးဖျၢၣ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် ပသူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်စီဆှံ စူးကါဝဲဒၣ် ကျိာ်တၢ်ကတိၤဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဖဲမုၢ်တနံၤနံၤ, ဒီးဖဲပဃုထၢတၢ်တမံၤမံၤအကတီၢ်, ပသးန့ၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်ကယီကယီ သ့ဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤအလိၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်ဧ့ၤဘြံၤ ၃:၇-၈ လၢအဒိးသန့ၤပာ်ဖျါဝဲ စံး ၉၅:၇-၈ န့ၣ်…

ဂံၢ်လၢအယိာ်တဖၣ်

ဒီကလး(စ)ခဲး(ထ), (Douglas Kent) န့ၣ် ဒ်အမ့ၢ် ပှၤကူၣ်သ့စဲၣ်နီၤလၢ တၢ်တ့ဟီၣ်ခိၣ်က့ၢ်ဂီၤ အတၢ်ဃံတၢ်လၤတဂၤအသိး, ဖဲ ၂၀၂၅ နံၣ်န့ၣ် သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤတၢ်နးနးကျံးကျံးဝံၤ, ဟးလူၤကွၢ်ဝဲဒၣ် မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အလီၢ်အကျဲ လၢဝ့ၢ် လီး(စ) အ့ကၠၢၣ်လံး (Los Angeles) အခိၣ်အဃၢတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, မ့ၣ်အူအီၣ်အဃိ, သိလ့ၣ်တဖၣ် လၢအပှံၢ်လီၤ, ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤတဖၣ် အကပိာ်အကပၤန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်မူဒံးဝဲ, အိၣ်ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ် လၢတၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ထီအထူၣ်တဖၣ် အါတက့ၢ်န့ၣ် အထူၣ်အဒ့တဖၣ် အိၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤဝဲဒၣ်ဂ့ၤမး, ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ်, ဒီးသၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်.

တၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်တၢ်ဟဲစူၤခံနံၣ် ပိာ်ထွဲထီၣ်အသးဝံၤ, သ့ၣ်အဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် စဲၤလီၤအသးယိာ်ယိာ်, ဒ်သိးကဆူးန့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်ဒီးထံဧိၤနိဧိၤ, ဒီးဆှၢထီၣ်ဝဲဒၣ်ဆူ အဒ့ဒီးအလၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်န့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ် တူၢ်ခီၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ ခဲး(ထ) စံးဝဲဒၣ်, “ယထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ နမ့ၢ်စဲၤလီၤနဂံၢ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်ဒီး, နကအိၣ်မူတ့ၢ်နဲ” န့ၣ်လီၤ.

ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် လၢသးသမူအတၢ်မၤကွၢ်အကတီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ကမၤအသးဒ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ပနီၢ်သးအဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်စဲၤလီၤအီၤ
ယိာ်ယိာ်လၢ ကစၢ်ခရံာ်,…

ဒိကနၣ် ပှၤကွၢ်သိအဂ့ၤတဂၤ အကလုၢ်

ဖဲယအိးထီၣ် ယအီၣ်လဲ (online) စ့ပာ်ဖှိၣ် အဲး(ပ) န့ၣ်ဒီး, ယထံၣ်ယဲလၢ တၢ်ထုးထီၣ် ဝဲဒၣ် ယစ့အါန့ၢ်ဒံး ဒီလၣ် ယဲၢ်ကယၤ ခံဘျီဘၣ်ဆၣ်, တမ့ၢ် ယထုးထီၣ်အီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ် ယဆဲးကျိးဆူ စ့တၢးလၢ ယပာ်ဖှိၣ်၊စ့, ဒီးဖျါလၢ တၢ်ဟုၣ်ခူသူၣ် ယတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢစ့တၢးအတၢ်မၤစၢၤယၤအဃိ, ယဒိးန့ၢ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်မူအဂ့ၤအဝါ, ဒီးမၤသကိးတၢ်ဒီးစ့တၢး, ဒ်အလီၢ်လီၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတၢ်လဲၤခီဖျိအံၤ သိၣ်လိယၤလၢ ခါဆူညါ, တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် အသုတကဲထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်, ပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးထီဘိန့ၣ်လီၤ.

ဖဲယိၤဟၣ် ၁၀:၁၀ အပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲလၢ “တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်န့ၣ် မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒ်သိးကဟုၣ်တၢ်, မၤသံတၢ်, ဒီးမၤဟးဂီၤတၢ်ဒီး တဟဲဘၣ်ဝဲဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဝဲမၤဘျါက့ၤ ပှၤဆူးပှၤဆါလၢ မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤအဃိ, တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ် တဖၣ် လၢအကတိၤထီဒါအီၤတဖၣ်န့ၣ် (၉:၁၃-၁၅) ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး သိၣ်ဃီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ကဟုၣ်တၢ်, ကမၤသံတၢ်, ဒီးကမၤဟးဂီၤတၢ်န့ၣ်လီၤ.…

ထံၣ်ဘၣ်ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်

နံၣ်ကယၤ ၁၉, အပှၤကွဲးထါ ကၠဲရဲး(ဒ) မဲ(န)လ့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) (Gerard Manley Hopkins), အထါတယုၢ်, လၢအမ့ၢ် “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” (God’s Grandeur) န့ၣ် ပှၤကွဲးထါတဂၤအံၤ, လၢတၢ်မၤလၤကပီၤ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့ လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အဂီၢ်, ကွဲးပာ်ဖျါမၤပှဲၤက့ၤအသဟီၣ်- လၢအအိၣ်ပှဲၤဒီး “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤအလၤကပီၤ လၢအလီၤလိၢ်လီၤလးန့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ မ့ၣ်အူလၣ်လၢအကဲၤထီၣ်, ဒီးဆဲးကပြုၢ်ကပြီၤ ဒ် “ထးဘ့ၣ်ကဘျဲးအလွဲၢ်ဆဲးကပြ့ၢ်တၢ်အသိး” န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယွၤအတၢ်ဃံတၢ်လၤ မ့ၢ်မူဂဲၤဖျါဒ်သိူအံၤဒၣ်လဲာ်, ဘၣ်မနုၤအဃိ, ပှၤအါဂၤ တထံၣ်, တသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လဲၣ်. တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤလၢ ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ် ကၢၢ်ဘံၣ်ကၢၢ်ဘၢဝဲလၢ “ပှၤကညီ အတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီ,” ဒီး “ပှၤကညီ အစိအတၢ်နၢတၢ်နွါ” တဖၣ်အဃိ, ဒီးပှၤအါဒံအါဂၤန့ၣ် ထံၣ်လီၤဒၣ်ထဲအကစၢ်အသးဒၣ်ဝဲ, ဒီးတထံၣ်တၢ်အဂၤလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ (၁၀၄) စ့ၢ်ကီး,…

ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်အဂ့ၤလၢ ယွၤအပူၤ

ကိးနံၣ်ဒဲး, ဘူးထီၣ်လၢတၢ်ကိၢ်ခါကလၢာ်ဝဲန့ၣ် ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ်လၢယကရၢၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အချံန့ၣ် ပျိၣ်ထီၣ်အဒ့အလၣ်တဖၣ် ချ့သဒံးဘၣ်ဆၣ်, ပကထံၣ်ဘၣ် အသၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ်ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နီၢ်န့ၣ်, လၢတၢ်ကိၢ်ခါမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ တဟါန့ၣ် ဒံသၣ်အချံလၢ ယသူၣ်လီၤတဖၣ်အဂီၢ်, ယလူထံ, ဒီးအိၣ်ခိးကွၢ်တၢ်အကတီၢ်, ယသံကွၢ်လီၤက့ၤယသးလၢ မ့ၢ်ယဒံအမုၢ်တဖၣ် ကဖီထီၣ်သၣ်ထီၣ်ကစီဒီဧၣ်န့ၣ်လီၤ. ယဆိကမိၣ်ထီၣ်ယဲလၢ ဖဲယသူၣ်လီၤတၢ်အကတီၢ်, မ့ၢ်ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ် ကတံာ်ကဲၣ်ဆိးဧါ (မ့) ဟီၣ်ခိၣ်လၢ ယသူၣ်လီၤတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ယတကတဲာ်ကတီၤအီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်ဧါလီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တနံၤန့ၣ် ယထံၣ်လၢ တၢ်အဘိၣ်လါလါဖိတဖၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်, ပိာ်ထွဲထီၣ်အသး တနွံဘၣ်တနွံန့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢစှၤနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်အမုၢ်ဖိတဖၣ် သၣ်ထီၣ်ဝဲ, ဒီးပမၤအီၣ်တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်စံၣ်ဃါ ဒီနွံန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ် သူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ် တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢပဃ့ထုကဖၣ်န့ၢ်တၢ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ် တၢ်ဝံသးစူၤ, တၢ်သူၣ်စူၤသးစူၤ, တၢ်မၤဂ့ၤတၢ်, ဒီးတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံတဖၣ်န့ၣ် (ကလၤတံ ၅:၂၂-၂၃) ပတထံၣ်န့ၢ်အီၤထီဘိဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးပကမၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် တၢ်ထုကဖၣ်, တၢ်မၤလိ လံာ်စီဆှံ, တၢ်ဘူၣ်ထူဘါယွၤ, တၢ်မၤဂ့ၤမၤစၢၤ ပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ် ပမ့ၢ်ဃ့…

တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ် တၢ်ကူးဘုအကတီၢ်

ဖဲ ၁၉၆၂ နံၣ်န့ၣ် ယိၣ်အါ(န) ရှဲးတလၢၣ် (Joanne Shetler), ဒီး အဲ(န) ဖဲးစၢၢ် (Anne Fetzer) ခံဂၤ, ဒ်သိးကလဲၤစိာ်ရၢလီၤ ခရံာ်အတၢ်သးခုကစီၣ်ဆူ ပှၤတနၢ်ဟူဒံးဘၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, လဲၤဒိးသိလ့ၣ်, ဒီးတၢ်လဲၤလၢခီၣ်ဆူ ဖံးလံးပံ (Philippines) အကစၢၢ်ဒီခိၣ်, ဆူတၢ်လီၢ်အကီအခဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢယဲၢ်နံၣ်အတီၢ်ပူၤ, အဝဲသ့ၣ်ကွဲးကျိာ်ထံဝဲ လံာ်စီဆှံဆူ ပှၤအိၣ်ဆိးလၢလီၢ်ကဝီၤတဖၣ်အကျိာ်တၢ်ကတိၤဘၣ်ဆၣ်, ဘလဲကၤအိၣ် (Blangao) အပှၤသဝီဖိတဖၣ်န့ၣ် တတူၢ်လိာ်ဝဲဒၣ်ညီညီဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးတၢ်ကစိာ်ဆှၢ တၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤအသီတဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်တ့ဘှီထီၣ် ကဘီယူၤဖိ ကယူၤထီၣ်, ယူၤလီၤအကျဲန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် မၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တနံၤန့ၣ် ကဘီယူၤဖိလၢ ပှၤဟီၣ်ကဝီၤဖိတဖၣ် ယုၢ်န့ၢ်ဝဲအမံၤလၢ, “တၢ်မၤကဒါမဲာ် အိၣ်ဟဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤ” န့ၣ် ဟဲတုၤဝဲ, ဒီးပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ အိၣ်ဒီးအဟုးအသးတဂၤန့ၣ် လၢအသးသမူအဂီၢ်, တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒိၣ်မးအဃိ, ပှၤနီၣ်ကဘီယူၤ (Pilot) န့ၣ် နီၣ်ထီၣ်အကဘီယူၤ, ဒီးစိာ်ဆှၢဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်ဆါဟံၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. လၢခံ.…

မၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် ပတၢ်သ့ၣ်ညါကစၢ်ယွၤ

ဖဲယစံၣ်လီၤဆူ ကမါအပူၤန့ၣ်ဒီး, ထံနုာ်လီၤဆူ ယမဲာ်ဒီးလၢအကးတံာ်ဃာ်ထံအပူၤအဃိ, ယတထံၣ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤလၢၤဘၣ်. တၢ်ပီၢ်ထံကျိၤကျဲ အတၢ်သိၣ်လိန့ၣ် ယတဒိးန့ၢ်အီၤ ဂ့ၤဂ့ၤဒၣ်လဲာ်, ယနူာ်လီၤပြၢ တၢ်ပီၢ်ထံလၢ တၢ်ပာ်သး စွံကတုၤအပူၤ, ဒီးယမၤကတၢၢ်ဝဲ တၢ်ပီၣ်ထံ အတၢ်လဲၤက့ၤခံပြီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. နံၣ်လါတဖၣ်ပူၤကွံာ်ဝံၤ, ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲလၢပပီၢ်ထံအကတီၢ်, ပဘၣ်သါဒ်လဲၣ်, ဒီးတၢ်ပီၢ်ထံအကျိၤအကျဲတဖၣ်အဃိ, ကယဲၢ်တၢ်ပြၢပီၢ်ထံအိၣ်ဝဲဒၣ် လွံၢ်ကလုာ်လိာ်န့ၣ် ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် လၢတၢ်သးခုအပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤလိန့ၢ်, ဒီးတၢ်တမၤလိန့ၢ် တၢ်သိၣ်လိအကျိၤအကျဲဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်လီၤဆီကအိၣ်ဝဲဒၣ် မနုၤတမံၤလဲၣ်. တၢ်ဖးလံာ်စီဆှံစ့ၢ်ကီး, ကမ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံအဆၢ လၢပဖးအီၤ အတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ် အတၢ်အိၣ်အသး လၢခံလၢညါ (Context), ဒီးအခီပညီတဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်နၢ်ပၢၢ်အီၤန့ၣ်ဒီး, ပတၢ်စူၢ် တၢ်နာ် ကဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်, ဒီးပစူးကါ, မၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးအီၤလၢ ပတၢ်အိၣ်မူ အပူၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤပီလူး အဲၣ်ဒိးဝဲလၢ စီၤတံၤမသ့း ကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤဝဲလၢ အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အပူၤ, ကပဒ့ၣ်ဟးဆှဲး တၢ်အ့ၣ်လိာ်ဆိးက့, ဒီးဒ်သိးအသုတၢ်တလီန့ၢ်အီၤလၢ သရၣ်သိၣ်ကမၣ်သီကမၣ်တၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူး အလံာ်ပရၢလၢခံ အကတၢၢ်တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်, ဒ်သိးစီၤတံၤမသ့း…

တၢ်သးသယုၢ်က့ၤဟံၣ်ဃီ

အံၣ်သဲၣ်(လ) (Ethel) ဒီး အဲး(ဒ) (Ed) အိၣ်ဆိးဝဲလၢ ရီးကံၣ် ကစၢၢ်ဒီခိၣ် အပှၢ်မုၢ်ကနၢ အဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးအိၣ်သကိးအဝဲသ့ၣ် ဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအလီၢ်, အိၣ်ပှဲၤဝဲဒီး တၢ်သ့ၣ်နီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ပတၢ်ကတိၤတဖၣ် အခိၣ်လိၤဝဲဒၣ်ဆူ ပနီၢ်ဆံးအခါတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအမ့ၢ် တၢ်ဒိးကသ့ၣ်လၢ နီး ဒၣ်ကိတၣ် (North Dakota) အတပံၢ်ပျီလါဟ့, ဒီးတၢ်လူၤကၠိ ဂီၤဖံးတဖၣ်လၢ မိၣ်တၤနၣ် (Montana) အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲန့ၣ်အါနံၣ်အါလါလံန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသ့ၣ် အတၢ်ကတိၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ်သးသယုၢ် ဟံၣ်ဃီလၢ အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်မၤဆူၣ်စိာ်မၢကုၢ်, ဒီးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ အဟံၣ်အဃီလၢ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်အကတီၢ်, ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၃၇ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်သးကလၢၢ်ဘၣ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်စံးဝဲဒၣ်လၢ “ပဆ့ၣ်နီၤလၢ ဘၤဘူၤလိၣ်အထံကျိနံၤတဖၣ်, ဒီးတုၤပသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်စံယိၣ်ဒီး, ပမဲာ်ထံလီၤဖဲန့ၣ်လီၤ.” “ဖဲန့ၣ်ပှၤလၢ အမၢကဲကုၢ်ပှၤတဖၣ် ဃ့ပသးဝံၣ်တၢ်” (:၁-၃) န့ၣ် ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်…

တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအပူၤ

တၢ်လၢနထံၣ်ဘၣ်တဖျးမဲာ်, ဒီးနဖီၣ်ဟံးဃာ် တန့ၢ်တသ့တမံၤမံၤန့ၣ် မ့ၢ်နဆၢမုၢ်လၢ်ဒိးန့ၢ် ဘၣ်အီၤဧါ. စံၣ်. အဲး(စ) လူဝ့း(စ) (C. S. Lewis) ဆၢဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုန့ၣ်လီၤ. အဝဲကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်က့ၤပသးလၢ တၢ်တမံၤမံၤ, လၢအမ့ၢ်ယွၤ လၢအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢ စးကဝၣ်အပူၤ, ဒီးပသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ ဒ်အဘၣ်တၢ်မၤတဲာ်ကွံာ် အတၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီးပှၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ပအိၣ်လၢတၢ်ချၢ, ပထံၣ်ဘၣ် ထဲပဲတြီလၢအချၢတကပၤ, ဒီးပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကနုာ်လီၤဘၣ်ဆူ ပဲတြီအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အမ့ၢ်အတီတမံၤလၢ ပတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအကတၢၢ်န့ၣ် ဖဲတၢ်ပျဲနုၤလီၤပှၤန့ၣ်ဒီး, ကမ့ၢ်တၢ်မၤဘျါက့ၤပတၢ်ဆူးတၢ်ဆါအလီၢ်လံၤ, လၢအမ့ၢ် ပှၤကညီအနီၢ်ဒီတဂၤ ကအီဘၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢ တၢ်သူၣ်ခုသးခု အထံမူထီၣ်ပၢၤ” န့ၣ်လီၤ.

လူဝံး(စ) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ ပကလဲၤခီဖျိဘၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢလၢပှဲၤပှဲၤအဂ့ၢ်, ဖဲပထံၣ်လိာ်သးဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး မဲာ်သကိးမဲာ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ပမ့ၢ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ခရံာ်တဖၣ်အသိး, ခီဖျိပတၢ်ရ့လိာ်သးဒီးအီၤ, ဒီးအသးစီဆှံ အတၢ်မၤလၢပပူၤအဃိ, ပအိၣ်ဒီးကစၢ်ခရံာ်အတၢ်သးခုန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပတၢ်သးခုန့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤတံာ်တာ်အီၤလၢ တၢ်ဒဲးဘး, ဒီးတၢ်သံ,…

တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဆူ ယွၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤ

ဖဲယသးပှဲၤထီၣ် (၁၈) န့ၣ် ဒ်ပှၤစ့ကဖီပိာ်ခွါတဖၣ် ကိးဂၤဒဲးဘၣ်မၤဝဲအသိး, ယဘၣ်မၤတၢ်လၢထံကီၢ်အသုးမုၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမ့ၢ်ဘၣ်တဲတီတီန့ၣ် ဒ်ထံကီၢ် အတၢ်ဘျၢအသိး, ယနူာ်လီၤဆူသုးအတၢ်မၤ, လၢခံနံၣ်ဒီးဃုလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢတၢ်သးဆူၣ်အပူၤဘၣ်. ဒ်ပှၤသးစၢ်အဂၤတဖၣ်အသိး, မူဒါလၢအလီၤဘၣ်ယၤတဖၣ်န့ၣ် ယကျဲးစၢးမၤဝဲဒၣ် ဖဲအဘၣ်ဘၣ်, ဒိကနၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢတဖၣ်လၢ တၢ်တအါ-တစှၤအပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

မ့မ့ၢ်, ပှၤအိၣ်ဝဲဒၣ်တနီၤ လၢအဘျုးလီၤအသးလၢ အမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ, ဒီးလၢအတၢ်လဲၤခီဖျိအပူၤန့ၣ် မၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သ့ကဲခိၣ်ကဲနၢ်, ဒီးသးလၢအသ့တူၢ်ခီၣ်တၢ်စွံကတုၤတဖၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ. လၢယတၢ်သ့ၣ်ညါစဲၤခံအပူၤ, ယသ့ၣ်ညါထွဲယဲဒၣ်လၢ တၢ်အိၣ်မူ, တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး လၢအဂ့ၤတကပၤဒ်သိးအံၤတကလုာ်, လီၤဂာ်ဒိၣ်မးဒီးစီၤယိၤသးအတၢ်အိၣ်မူလၢလံာ်စီဆှံအပူၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢကမၤမုာ် ကစၢ်ယွၤအသးန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တၢ်ဆါလီၤကွံာ်အီၤ ဒ်ကုၢ်အသိး, ဒီးလၢခံန့ၣ် ဘၣ်လီၤဝဲဃိာ်ဒၣ်လဲာ်, ကယဲၢ်မူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အလီၤဘၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ် စီၤယိၤသး မၤလၢပှဲၤဝဲလၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်န့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးတဖၣ်အဂီၢ်, ကဘၣ်သးဆါသးဖျိးဝဲအလီၢ်န့ၣ် အဝဲတူၢ်လိာ်မၤလၢပှဲၤအမူအဒါအဂ့ၤကတၢၢ်အဃိ, တုၤဒၣ်လဲာ် စီၤပိၤတံၤဖၢ် “ပာ်လီၤတဲာ်ကယဲၢ်တၢ်အိၣ်ဒီးအီၤခဲလၢာ်လၢစီၤယိၤသး အစူပူၤ” (၁ မိၤ ၃၉:၆) န့ၣ်လီၤ. တကးဒ်ဘၣ်န့ၣ် စီၤယိၤသး ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤအခိၣ်လၢတၢ်ကွၢ်ထွဲဃိာ်, ဒီးလၢခံအကတၢၢ်, ကီၢ်အဲၤကူပတူး…

တၢ်ဃုမၤလိသ့ၣ်ညါ နီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤ သးဖျၢၣ်လၢအကိၤ

တၢ်ထံၣ်လီၤက့ၤ ပကစၢ်အသးဖျၢၣ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤလၢအလီၤသးစဲဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတူၢ်ဘၣ် သးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါ ဒီးယဘၣ်ဒုးနဲၣ်ကသံၣ်သရၣ်လၢ အမၢယမၤကွၢ် ယသးဖျၢၣ်, ဒီးယသ့ၣ်ညါလၢ ခဲလစံၣ်ယၢၣ် (Calcium) အါထီၣ်ဝဲလၢယသးဖျၢၣ်န့ၣ် အါန့ၢ်ဒံးအကြၢးအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ယသးဖျၢၣ်အသွံၣ်ကျိၤတဖၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်, ဒီးကသံၣ်သရၣ် ကိးဝဲ “အဲသံၣ်ရိၣ်စကလရိစံး” (Atherosclerosis) န့ၣ်လီၤ.

ယကီၤယသး လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီ, ဒီးယမၤနီၢ်ခိအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယသ့ၣ်ညါလၢ ယသးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါန့ၣ် တဟဲကဲထီၣ်အသး သတူၢ် ကလာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယတၢ်ဆါန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်ဃုထၢ လၢအတဂ့ၤတဖၣ်အဃိ, တၢ်အစၢလၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အခံန့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ် ယလုၢ်ယလၢ်လၢအတဂ့ၤ တဖၣ်အံၤ တကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢ ယတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဟဲမၤဘၣ်ဒိဆါယသးဖျၢၣ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် ပသူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်စီဆှံ စူးကါဝဲဒၣ် ကျိာ်တၢ်ကတိၤဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဖဲမုၢ်တနံၤနံၤ, ဒီးဖဲပဃုထၢတၢ်တမံၤမံၤအကတီၢ်, ပသးန့ၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်ကယီကယီ သ့ဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤအလိၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်ဧ့ၤဘြံၤ ၃:၇-၈ လၢအဒိးသန့ၤပာ်ဖျါဝဲ စံး ၉၅:၇-၈ န့ၣ်…

ဂံၢ်လၢအယိာ်တဖၣ်

ဒီကလး(စ)ခဲး(ထ), (Douglas Kent) န့ၣ် ဒ်အမ့ၢ် ပှၤကူၣ်သ့စဲၣ်နီၤလၢ တၢ်တ့ဟီၣ်ခိၣ်က့ၢ်ဂီၤ အတၢ်ဃံတၢ်လၤတဂၤအသိး, ဖဲ ၂၀၂၅ နံၣ်န့ၣ် သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤတၢ်နးနးကျံးကျံးဝံၤ, ဟးလူၤကွၢ်ဝဲဒၣ် မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အလီၢ်အကျဲ လၢဝ့ၢ် လီး(စ) အ့ကၠၢၣ်လံး (Los Angeles) အခိၣ်အဃၢတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, မ့ၣ်အူအီၣ်အဃိ, သိလ့ၣ်တဖၣ် လၢအပှံၢ်လီၤ, ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤတဖၣ် အကပိာ်အကပၤန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်မူဒံးဝဲ, အိၣ်ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ် လၢတၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ထီအထူၣ်တဖၣ် အါတက့ၢ်န့ၣ် အထူၣ်အဒ့တဖၣ် အိၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤဝဲဒၣ်ဂ့ၤမး, ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ်, ဒီးသၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်.

တၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်တၢ်ဟဲစူၤခံနံၣ် ပိာ်ထွဲထီၣ်အသးဝံၤ, သ့ၣ်အဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် စဲၤလီၤအသးယိာ်ယိာ်, ဒ်သိးကဆူးန့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်ဒီးထံဧိၤနိဧိၤ, ဒီးဆှၢထီၣ်ဝဲဒၣ်ဆူ အဒ့ဒီးအလၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်န့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ် တူၢ်ခီၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ ခဲး(ထ) စံးဝဲဒၣ်, “ယထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ နမ့ၢ်စဲၤလီၤနဂံၢ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်ဒီး, နကအိၣ်မူတ့ၢ်နဲ” န့ၣ်လီၤ.

ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် လၢသးသမူအတၢ်မၤကွၢ်အကတီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ကမၤအသးဒ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ပနီၢ်သးအဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်စဲၤလီၤအီၤ
ယိာ်ယိာ်လၢ ကစၢ်ခရံာ်,…

ဒိကနၣ် ပှၤကွၢ်သိအဂ့ၤတဂၤ အကလုၢ်

ဖဲယအိးထီၣ် ယအီၣ်လဲ (online) စ့ပာ်ဖှိၣ် အဲး(ပ) န့ၣ်ဒီး, ယထံၣ်ယဲလၢ တၢ်ထုးထီၣ် ဝဲဒၣ် ယစ့အါန့ၢ်ဒံး ဒီလၣ် ယဲၢ်ကယၤ ခံဘျီဘၣ်ဆၣ်, တမ့ၢ် ယထုးထီၣ်အီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ် ယဆဲးကျိးဆူ စ့တၢးလၢ ယပာ်ဖှိၣ်၊စ့, ဒီးဖျါလၢ တၢ်ဟုၣ်ခူသူၣ် ယတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢစ့တၢးအတၢ်မၤစၢၤယၤအဃိ, ယဒိးန့ၢ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်မူအဂ့ၤအဝါ, ဒီးမၤသကိးတၢ်ဒီးစ့တၢး, ဒ်အလီၢ်လီၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတၢ်လဲၤခီဖျိအံၤ သိၣ်လိယၤလၢ ခါဆူညါ, တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် အသုတကဲထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်, ပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးထီဘိန့ၣ်လီၤ.

ဖဲယိၤဟၣ် ၁၀:၁၀ အပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲလၢ “တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်န့ၣ် မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒ်သိးကဟုၣ်တၢ်, မၤသံတၢ်, ဒီးမၤဟးဂီၤတၢ်ဒီး တဟဲဘၣ်ဝဲဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဝဲမၤဘျါက့ၤ ပှၤဆူးပှၤဆါလၢ မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤအဃိ, တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ် တဖၣ် လၢအကတိၤထီဒါအီၤတဖၣ်န့ၣ် (၉:၁၃-၁၅) ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး သိၣ်ဃီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ကဟုၣ်တၢ်, ကမၤသံတၢ်, ဒီးကမၤဟးဂီၤတၢ်န့ၣ်လီၤ.…

ထံၣ်ဘၣ်ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်

နံၣ်ကယၤ ၁၉, အပှၤကွဲးထါ ကၠဲရဲး(ဒ) မဲ(န)လ့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) (Gerard Manley Hopkins), အထါတယုၢ်, လၢအမ့ၢ် “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” (God’s Grandeur) န့ၣ် ပှၤကွဲးထါတဂၤအံၤ, လၢတၢ်မၤလၤကပီၤ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့ လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အဂီၢ်, ကွဲးပာ်ဖျါမၤပှဲၤက့ၤအသဟီၣ်- လၢအအိၣ်ပှဲၤဒီး “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤအလၤကပီၤ လၢအလီၤလိၢ်လီၤလးန့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ မ့ၣ်အူလၣ်လၢအကဲၤထီၣ်, ဒီးဆဲးကပြုၢ်ကပြီၤ ဒ် “ထးဘ့ၣ်ကဘျဲးအလွဲၢ်ဆဲးကပြ့ၢ်တၢ်အသိး” န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယွၤအတၢ်ဃံတၢ်လၤ မ့ၢ်မူဂဲၤဖျါဒ်သိူအံၤဒၣ်လဲာ်, ဘၣ်မနုၤအဃိ, ပှၤအါဂၤ တထံၣ်, တသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လဲၣ်. တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤလၢ ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ် ကၢၢ်ဘံၣ်ကၢၢ်ဘၢဝဲလၢ “ပှၤကညီ အတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီ,” ဒီး “ပှၤကညီ အစိအတၢ်နၢတၢ်နွါ” တဖၣ်အဃိ, ဒီးပှၤအါဒံအါဂၤန့ၣ် ထံၣ်လီၤဒၣ်ထဲအကစၢ်အသးဒၣ်ဝဲ, ဒီးတထံၣ်တၢ်အဂၤလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ (၁၀၄) စ့ၢ်ကီး,…

ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်အဂ့ၤလၢ ယွၤအပူၤ

ကိးနံၣ်ဒဲး, ဘူးထီၣ်လၢတၢ်ကိၢ်ခါကလၢာ်ဝဲန့ၣ် ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ်လၢယကရၢၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အချံန့ၣ် ပျိၣ်ထီၣ်အဒ့အလၣ်တဖၣ် ချ့သဒံးဘၣ်ဆၣ်, ပကထံၣ်ဘၣ် အသၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ်ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နီၢ်န့ၣ်, လၢတၢ်ကိၢ်ခါမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ တဟါန့ၣ် ဒံသၣ်အချံလၢ ယသူၣ်လီၤတဖၣ်အဂီၢ်, ယလူထံ, ဒီးအိၣ်ခိးကွၢ်တၢ်အကတီၢ်, ယသံကွၢ်လီၤက့ၤယသးလၢ မ့ၢ်ယဒံအမုၢ်တဖၣ် ကဖီထီၣ်သၣ်ထီၣ်ကစီဒီဧၣ်န့ၣ်လီၤ. ယဆိကမိၣ်ထီၣ်ယဲလၢ ဖဲယသူၣ်လီၤတၢ်အကတီၢ်, မ့ၢ်ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ် ကတံာ်ကဲၣ်ဆိးဧါ (မ့) ဟီၣ်ခိၣ်လၢ ယသူၣ်လီၤတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ယတကတဲာ်ကတီၤအီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်ဧါလီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တနံၤန့ၣ် ယထံၣ်လၢ တၢ်အဘိၣ်လါလါဖိတဖၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်, ပိာ်ထွဲထီၣ်အသး တနွံဘၣ်တနွံန့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢစှၤနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်အမုၢ်ဖိတဖၣ် သၣ်ထီၣ်ဝဲ, ဒီးပမၤအီၣ်တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်စံၣ်ဃါ ဒီနွံန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ် သူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ် တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢပဃ့ထုကဖၣ်န့ၢ်တၢ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ် တၢ်ဝံသးစူၤ, တၢ်သူၣ်စူၤသးစူၤ, တၢ်မၤဂ့ၤတၢ်, ဒီးတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံတဖၣ်န့ၣ် (ကလၤတံ ၅:၂၂-၂၃) ပတထံၣ်န့ၢ်အီၤထီဘိဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးပကမၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် တၢ်ထုကဖၣ်, တၢ်မၤလိ လံာ်စီဆှံ, တၢ်ဘူၣ်ထူဘါယွၤ, တၢ်မၤဂ့ၤမၤစၢၤ ပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ် ပမ့ၢ်ဃ့…

တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ် တၢ်ကူးဘုအကတီၢ်

ဖဲ ၁၉၆၂ နံၣ်န့ၣ် ယိၣ်အါ(န) ရှဲးတလၢၣ် (Joanne Shetler), ဒီး အဲ(န) ဖဲးစၢၢ် (Anne Fetzer) ခံဂၤ, ဒ်သိးကလဲၤစိာ်ရၢလီၤ ခရံာ်အတၢ်သးခုကစီၣ်ဆူ ပှၤတနၢ်ဟူဒံးဘၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, လဲၤဒိးသိလ့ၣ်, ဒီးတၢ်လဲၤလၢခီၣ်ဆူ ဖံးလံးပံ (Philippines) အကစၢၢ်ဒီခိၣ်, ဆူတၢ်လီၢ်အကီအခဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢယဲၢ်နံၣ်အတီၢ်ပူၤ, အဝဲသ့ၣ်ကွဲးကျိာ်ထံဝဲ လံာ်စီဆှံဆူ ပှၤအိၣ်ဆိးလၢလီၢ်ကဝီၤတဖၣ်အကျိာ်တၢ်ကတိၤဘၣ်ဆၣ်, ဘလဲကၤအိၣ် (Blangao) အပှၤသဝီဖိတဖၣ်န့ၣ် တတူၢ်လိာ်ဝဲဒၣ်ညီညီဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးတၢ်ကစိာ်ဆှၢ တၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤအသီတဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်တ့ဘှီထီၣ် ကဘီယူၤဖိ ကယူၤထီၣ်, ယူၤလီၤအကျဲန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် မၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တနံၤန့ၣ် ကဘီယူၤဖိလၢ ပှၤဟီၣ်ကဝီၤဖိတဖၣ် ယုၢ်န့ၢ်ဝဲအမံၤလၢ, “တၢ်မၤကဒါမဲာ် အိၣ်ဟဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤ” န့ၣ် ဟဲတုၤဝဲ, ဒီးပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ အိၣ်ဒီးအဟုးအသးတဂၤန့ၣ် လၢအသးသမူအဂီၢ်, တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒိၣ်မးအဃိ, ပှၤနီၣ်ကဘီယူၤ (Pilot) န့ၣ် နီၣ်ထီၣ်အကဘီယူၤ, ဒီးစိာ်ဆှၢဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်ဆါဟံၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. လၢခံ.…

မၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် ပတၢ်သ့ၣ်ညါကစၢ်ယွၤ

ဖဲယစံၣ်လီၤဆူ ကမါအပူၤန့ၣ်ဒီး, ထံနုာ်လီၤဆူ ယမဲာ်ဒီးလၢအကးတံာ်ဃာ်ထံအပူၤအဃိ, ယတထံၣ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤလၢၤဘၣ်. တၢ်ပီၢ်ထံကျိၤကျဲ အတၢ်သိၣ်လိန့ၣ် ယတဒိးန့ၢ်အီၤ ဂ့ၤဂ့ၤဒၣ်လဲာ်, ယနူာ်လီၤပြၢ တၢ်ပီၢ်ထံလၢ တၢ်ပာ်သး စွံကတုၤအပူၤ, ဒီးယမၤကတၢၢ်ဝဲ တၢ်ပီၣ်ထံ အတၢ်လဲၤက့ၤခံပြီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. နံၣ်လါတဖၣ်ပူၤကွံာ်ဝံၤ, ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲလၢပပီၢ်ထံအကတီၢ်, ပဘၣ်သါဒ်လဲၣ်, ဒီးတၢ်ပီၢ်ထံအကျိၤအကျဲတဖၣ်အဃိ, ကယဲၢ်တၢ်ပြၢပီၢ်ထံအိၣ်ဝဲဒၣ် လွံၢ်ကလုာ်လိာ်န့ၣ် ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် လၢတၢ်သးခုအပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤလိန့ၢ်, ဒီးတၢ်တမၤလိန့ၢ် တၢ်သိၣ်လိအကျိၤအကျဲဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်လီၤဆီကအိၣ်ဝဲဒၣ် မနုၤတမံၤလဲၣ်. တၢ်ဖးလံာ်စီဆှံစ့ၢ်ကီး, ကမ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံအဆၢ လၢပဖးအီၤ အတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ် အတၢ်အိၣ်အသး လၢခံလၢညါ (Context), ဒီးအခီပညီတဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်နၢ်ပၢၢ်အီၤန့ၣ်ဒီး, ပတၢ်စူၢ် တၢ်နာ် ကဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်, ဒီးပစူးကါ, မၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးအီၤလၢ ပတၢ်အိၣ်မူ အပူၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤပီလူး အဲၣ်ဒိးဝဲလၢ စီၤတံၤမသ့း ကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤဝဲလၢ အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အပူၤ, ကပဒ့ၣ်ဟးဆှဲး တၢ်အ့ၣ်လိာ်ဆိးက့, ဒီးဒ်သိးအသုတၢ်တလီန့ၢ်အီၤလၢ သရၣ်သိၣ်ကမၣ်သီကမၣ်တၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူး အလံာ်ပရၢလၢခံ အကတၢၢ်တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်, ဒ်သိးစီၤတံၤမသ့း…

တၢ်သးသယုၢ်က့ၤဟံၣ်ဃီ

အံၣ်သဲၣ်(လ) (Ethel) ဒီး အဲး(ဒ) (Ed) အိၣ်ဆိးဝဲလၢ ရီးကံၣ် ကစၢၢ်ဒီခိၣ် အပှၢ်မုၢ်ကနၢ အဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးအိၣ်သကိးအဝဲသ့ၣ် ဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအလီၢ်, အိၣ်ပှဲၤဝဲဒီး တၢ်သ့ၣ်နီၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ပတၢ်ကတိၤတဖၣ် အခိၣ်လိၤဝဲဒၣ်ဆူ ပနီၢ်ဆံးအခါတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအမ့ၢ် တၢ်ဒိးကသ့ၣ်လၢ နီး ဒၣ်ကိတၣ် (North Dakota) အတပံၢ်ပျီလါဟ့, ဒီးတၢ်လူၤကၠိ ဂီၤဖံးတဖၣ်လၢ မိၣ်တၤနၣ် (Montana) အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲန့ၣ်အါနံၣ်အါလါလံန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသ့ၣ် အတၢ်ကတိၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ်သးသယုၢ် ဟံၣ်ဃီလၢ အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ဘၣ်တၢ်မၤဆူၣ်စိာ်မၢကုၢ်, ဒီးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ အဟံၣ်အဃီလၢ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်အကတီၢ်, ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၃၇ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်သးကလၢၢ်ဘၣ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်စံးဝဲဒၣ်လၢ “ပဆ့ၣ်နီၤလၢ ဘၤဘူၤလိၣ်အထံကျိနံၤတဖၣ်, ဒီးတုၤပသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်စံယိၣ်ဒီး, ပမဲာ်ထံလီၤဖဲန့ၣ်လီၤ.” “ဖဲန့ၣ်ပှၤလၢ အမၢကဲကုၢ်ပှၤတဖၣ် ဃ့ပသးဝံၣ်တၢ်” (:၁-၃) န့ၣ် ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်…

တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအပူၤ

တၢ်လၢနထံၣ်ဘၣ်တဖျးမဲာ်, ဒီးနဖီၣ်ဟံးဃာ် တန့ၢ်တသ့တမံၤမံၤန့ၣ် မ့ၢ်နဆၢမုၢ်လၢ်ဒိးန့ၢ် ဘၣ်အီၤဧါ. စံၣ်. အဲး(စ) လူဝ့း(စ) (C. S. Lewis) ဆၢဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုန့ၣ်လီၤ. အဝဲကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်က့ၤပသးလၢ တၢ်တမံၤမံၤ, လၢအမ့ၢ်ယွၤ လၢအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢ စးကဝၣ်အပူၤ, ဒီးပသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ ဒ်အဘၣ်တၢ်မၤတဲာ်ကွံာ် အတၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီးပှၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ပအိၣ်လၢတၢ်ချၢ, ပထံၣ်ဘၣ် ထဲပဲတြီလၢအချၢတကပၤ, ဒီးပဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ပကနုာ်လီၤဘၣ်ဆူ ပဲတြီအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အမ့ၢ်အတီတမံၤလၢ ပတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအကတၢၢ်န့ၣ် ဖဲတၢ်ပျဲနုၤလီၤပှၤန့ၣ်ဒီး, ကမ့ၢ်တၢ်မၤဘျါက့ၤပတၢ်ဆူးတၢ်ဆါအလီၢ်လံၤ, လၢအမ့ၢ် ပှၤကညီအနီၢ်ဒီတဂၤ ကအီဘၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢ တၢ်သူၣ်ခုသးခု အထံမူထီၣ်ပၢၤ” န့ၣ်လီၤ.

လူဝံး(စ) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ ပကလဲၤခီဖျိဘၣ် တၢ်သူၣ်ခုသးခုလၢလၢပှဲၤပှဲၤအဂ့ၢ်, ဖဲပထံၣ်လိာ်သးဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး မဲာ်သကိးမဲာ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ပမ့ၢ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ခရံာ်တဖၣ်အသိး, ခီဖျိပတၢ်ရ့လိာ်သးဒီးအီၤ, ဒီးအသးစီဆှံ အတၢ်မၤလၢပပူၤအဃိ, ပအိၣ်ဒီးကစၢ်ခရံာ်အတၢ်သးခုန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပတၢ်သးခုန့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤတံာ်တာ်အီၤလၢ တၢ်ဒဲးဘး, ဒီးတၢ်သံ,…

တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဆူ ယွၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤ

ဖဲယသးပှဲၤထီၣ် (၁၈) န့ၣ် ဒ်ပှၤစ့ကဖီပိာ်ခွါတဖၣ် ကိးဂၤဒဲးဘၣ်မၤဝဲအသိး, ယဘၣ်မၤတၢ်လၢထံကီၢ်အသုးမုၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယမ့ၢ်ဘၣ်တဲတီတီန့ၣ် ဒ်ထံကီၢ် အတၢ်ဘျၢအသိး, ယနူာ်လီၤဆူသုးအတၢ်မၤ, လၢခံနံၣ်ဒီးဃုလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢတၢ်သးဆူၣ်အပူၤဘၣ်. ဒ်ပှၤသးစၢ်အဂၤတဖၣ်အသိး, မူဒါလၢအလီၤဘၣ်ယၤတဖၣ်န့ၣ် ယကျဲးစၢးမၤဝဲဒၣ် ဖဲအဘၣ်ဘၣ်, ဒိကနၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢတဖၣ်လၢ တၢ်တအါ-တစှၤအပူၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

မ့မ့ၢ်, ပှၤအိၣ်ဝဲဒၣ်တနီၤ လၢအဘျုးလီၤအသးလၢ အမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ, ဒီးလၢအတၢ်လဲၤခီဖျိအပူၤန့ၣ် မၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သ့ကဲခိၣ်ကဲနၢ်, ဒီးသးလၢအသ့တူၢ်ခီၣ်တၢ်စွံကတုၤတဖၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ. လၢယတၢ်သ့ၣ်ညါစဲၤခံအပူၤ, ယသ့ၣ်ညါထွဲယဲဒၣ်လၢ တၢ်အိၣ်မူ, တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး လၢအဂ့ၤတကပၤဒ်သိးအံၤတကလုာ်, လီၤဂာ်ဒိၣ်မးဒီးစီၤယိၤသးအတၢ်အိၣ်မူလၢလံာ်စီဆှံအပူၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢကမၤမုာ် ကစၢ်ယွၤအသးန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တၢ်ဆါလီၤကွံာ်အီၤ ဒ်ကုၢ်အသိး, ဒီးလၢခံန့ၣ် ဘၣ်လီၤဝဲဃိာ်ဒၣ်လဲာ်, ကယဲၢ်မူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ အလီၤဘၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ် စီၤယိၤသး မၤလၢပှဲၤဝဲလၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်န့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးတဖၣ်အဂီၢ်, ကဘၣ်သးဆါသးဖျိးဝဲအလီၢ်န့ၣ် အဝဲတူၢ်လိာ်မၤလၢပှဲၤအမူအဒါအဂ့ၤကတၢၢ်အဃိ, တုၤဒၣ်လဲာ် စီၤပိၤတံၤဖၢ် “ပာ်လီၤတဲာ်ကယဲၢ်တၢ်အိၣ်ဒီးအီၤခဲလၢာ်လၢစီၤယိၤသး အစူပူၤ” (၁ မိၤ ၃၉:၆) န့ၣ်လီၤ. တကးဒ်ဘၣ်န့ၣ် စီၤယိၤသး ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤအခိၣ်လၢတၢ်ကွၢ်ထွဲဃိာ်, ဒီးလၢခံအကတၢၢ်, ကီၢ်အဲၤကူပတူး…

တၢ်ဃုမၤလိသ့ၣ်ညါ နီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤ သးဖျၢၣ်လၢအကိၤ

တၢ်ထံၣ်လီၤက့ၤ ပကစၢ်အသးဖျၢၣ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤလၢအလီၤသးစဲဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတူၢ်ဘၣ် သးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါ ဒီးယဘၣ်ဒုးနဲၣ်ကသံၣ်သရၣ်လၢ အမၢယမၤကွၢ် ယသးဖျၢၣ်, ဒီးယသ့ၣ်ညါလၢ ခဲလစံၣ်ယၢၣ် (Calcium) အါထီၣ်ဝဲလၢယသးဖျၢၣ်န့ၣ် အါန့ၢ်ဒံးအကြၢးအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ယသးဖျၢၣ်အသွံၣ်ကျိၤတဖၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်, ဒီးကသံၣ်သရၣ် ကိးဝဲ “အဲသံၣ်ရိၣ်စကလရိစံး” (Atherosclerosis) န့ၣ်လီၤ.

ယကီၤယသး လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီ, ဒီးယမၤနီၢ်ခိအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယသ့ၣ်ညါလၢ ယသးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါန့ၣ် တဟဲကဲထီၣ်အသး သတူၢ် ကလာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယတၢ်ဆါန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်ဃုထၢ လၢအတဂ့ၤတဖၣ်အဃိ, တၢ်အစၢလၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အခံန့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ် ယလုၢ်ယလၢ်လၢအတဂ့ၤ တဖၣ်အံၤ တကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢ ယတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဟဲမၤဘၣ်ဒိဆါယသးဖျၢၣ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် ပသူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်စီဆှံ စူးကါဝဲဒၣ် ကျိာ်တၢ်ကတိၤဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဖဲမုၢ်တနံၤနံၤ, ဒီးဖဲပဃုထၢတၢ်တမံၤမံၤအကတီၢ်, ပသးန့ၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်ကယီကယီ သ့ဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤအလိၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်ဧ့ၤဘြံၤ ၃:၇-၈ လၢအဒိးသန့ၤပာ်ဖျါဝဲ စံး ၉၅:၇-၈ န့ၣ်…

ဂံၢ်လၢအယိာ်တဖၣ်

ဒီကလး(စ)ခဲး(ထ), (Douglas Kent) န့ၣ် ဒ်အမ့ၢ် ပှၤကူၣ်သ့စဲၣ်နီၤလၢ တၢ်တ့ဟီၣ်ခိၣ်က့ၢ်ဂီၤ အတၢ်ဃံတၢ်လၤတဂၤအသိး, ဖဲ ၂၀၂၅ နံၣ်န့ၣ် သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၣ်အူအီၣ်မၤဟးဂီၤတၢ်နးနးကျံးကျံးဝံၤ, ဟးလူၤကွၢ်ဝဲဒၣ် မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အလီၢ်အကျဲ လၢဝ့ၢ် လီး(စ) အ့ကၠၢၣ်လံး (Los Angeles) အခိၣ်အဃၢတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, မ့ၣ်အူအီၣ်အဃိ, သိလ့ၣ်တဖၣ် လၢအပှံၢ်လီၤ, ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤတဖၣ် အကပိာ်အကပၤန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်မူဒံးဝဲ, အိၣ်ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ် လၢတၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ထီအထူၣ်တဖၣ် အါတက့ၢ်န့ၣ် အထူၣ်အဒ့တဖၣ် အိၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤဝဲဒၣ်ဂ့ၤမး, ဒီးအလၣ်လါဟ့တဖၣ်, ဒီးသၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်.

တၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်တၢ်ဟဲစူၤခံနံၣ် ပိာ်ထွဲထီၣ်အသးဝံၤ, သ့ၣ်အဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် စဲၤလီၤအသးယိာ်ယိာ်, ဒ်သိးကဆူးန့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်ဒီးထံဧိၤနိဧိၤ, ဒီးဆှၢထီၣ်ဝဲဒၣ်ဆူ အဒ့ဒီးအလၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်န့ၣ် ဖျါလၢအဝဲသ့ၣ် တူၢ်ခီၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ ခဲး(ထ) စံးဝဲဒၣ်, “ယထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ နမ့ၢ်စဲၤလီၤနဂံၢ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်ဒီး, နကအိၣ်မူတ့ၢ်နဲ” န့ၣ်လီၤ.

ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် လၢသးသမူအတၢ်မၤကွၢ်အကတီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ကမၤအသးဒ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ပနီၢ်သးအဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်စဲၤလီၤအီၤ
ယိာ်ယိာ်လၢ ကစၢ်ခရံာ်,…

ဒိကနၣ် ပှၤကွၢ်သိအဂ့ၤတဂၤ အကလုၢ်

ဖဲယအိးထီၣ် ယအီၣ်လဲ (online) စ့ပာ်ဖှိၣ် အဲး(ပ) န့ၣ်ဒီး, ယထံၣ်ယဲလၢ တၢ်ထုးထီၣ် ဝဲဒၣ် ယစ့အါန့ၢ်ဒံး ဒီလၣ် ယဲၢ်ကယၤ ခံဘျီဘၣ်ဆၣ်, တမ့ၢ် ယထုးထီၣ်အီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ် ယဆဲးကျိးဆူ စ့တၢးလၢ ယပာ်ဖှိၣ်၊စ့, ဒီးဖျါလၢ တၢ်ဟုၣ်ခူသူၣ် ယတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢစ့တၢးအတၢ်မၤစၢၤယၤအဃိ, ယဒိးန့ၢ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်မူအဂ့ၤအဝါ, ဒီးမၤသကိးတၢ်ဒီးစ့တၢး, ဒ်အလီၢ်လီၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတၢ်လဲၤခီဖျိအံၤ သိၣ်လိယၤလၢ ခါဆူညါ, တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် အသုတကဲထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်, ပကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးထီဘိန့ၣ်လီၤ.

ဖဲယိၤဟၣ် ၁၀:၁၀ အပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲလၢ “တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်န့ၣ် မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒ်သိးကဟုၣ်တၢ်, မၤသံတၢ်, ဒီးမၤဟးဂီၤတၢ်ဒီး တဟဲဘၣ်ဝဲဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဝဲမၤဘျါက့ၤ ပှၤဆူးပှၤဆါလၢ မုၢ်အိၣ်ဘှံးနံၤအဃိ, တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ် တဖၣ် လၢအကတိၤထီဒါအီၤတဖၣ်န့ၣ် (၉:၁၃-၁၅) ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး သိၣ်ဃီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ကဟုၣ်တၢ်, ကမၤသံတၢ်, ဒီးကမၤဟးဂီၤတၢ်န့ၣ်လီၤ.…

ထံၣ်ဘၣ်ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်

နံၣ်ကယၤ ၁၉, အပှၤကွဲးထါ ကၠဲရဲး(ဒ) မဲ(န)လ့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) (Gerard Manley Hopkins), အထါတယုၢ်, လၢအမ့ၢ် “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” (God’s Grandeur) န့ၣ် ပှၤကွဲးထါတဂၤအံၤ, လၢတၢ်မၤလၤကပီၤ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့ လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အဂီၢ်, ကွဲးပာ်ဖျါမၤပှဲၤက့ၤအသဟီၣ်- လၢအအိၣ်ပှဲၤဒီး “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကညီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤအလၤကပီၤ လၢအလီၤလိၢ်လီၤလးန့ၣ် ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ မ့ၣ်အူလၣ်လၢအကဲၤထီၣ်, ဒီးဆဲးကပြုၢ်ကပြီၤ ဒ် “ထးဘ့ၣ်ကဘျဲးအလွဲၢ်ဆဲးကပြ့ၢ်တၢ်အသိး” န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယွၤအတၢ်ဃံတၢ်လၤ မ့ၢ်မူဂဲၤဖျါဒ်သိူအံၤဒၣ်လဲာ်, ဘၣ်မနုၤအဃိ, ပှၤအါဂၤ တထံၣ်, တသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လဲၣ်. တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤလၢ ဟီး(ဖ)ခ့(န) ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ် ကၢၢ်ဘံၣ်ကၢၢ်ဘၢဝဲလၢ “ပှၤကညီ အတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီ,” ဒီး “ပှၤကညီ အစိအတၢ်နၢတၢ်နွါ” တဖၣ်အဃိ, ဒီးပှၤအါဒံအါဂၤန့ၣ် ထံၣ်လီၤဒၣ်ထဲအကစၢ်အသးဒၣ်ဝဲ, ဒီးတထံၣ်တၢ်အဂၤလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ (၁၀၄) စ့ၢ်ကီး,…

ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ထ့ၣ်အဂ့ၤလၢ ယွၤအပူၤ

ကိးနံၣ်ဒဲး, ဘူးထီၣ်လၢတၢ်ကိၢ်ခါကလၢာ်ဝဲန့ၣ် ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ်လၢယကရၢၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အချံန့ၣ် ပျိၣ်ထီၣ်အဒ့အလၣ်တဖၣ် ချ့သဒံးဘၣ်ဆၣ်, ပကထံၣ်ဘၣ် အသၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ်ယံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နီၢ်န့ၣ်, လၢတၢ်ကိၢ်ခါမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ တဟါန့ၣ် ဒံသၣ်အချံလၢ ယသူၣ်လီၤတဖၣ်အဂီၢ်, ယလူထံ, ဒီးအိၣ်ခိးကွၢ်တၢ်အကတီၢ်, ယသံကွၢ်လီၤက့ၤယသးလၢ မ့ၢ်ယဒံအမုၢ်တဖၣ် ကဖီထီၣ်သၣ်ထီၣ်ကစီဒီဧၣ်န့ၣ်လီၤ. ယဆိကမိၣ်ထီၣ်ယဲလၢ ဖဲယသူၣ်လီၤတၢ်အကတီၢ်, မ့ၢ်ယသူၣ်လီၤဒံသၣ်အချံတဖၣ် ကတံာ်ကဲၣ်ဆိးဧါ (မ့) ဟီၣ်ခိၣ်လၢ ယသူၣ်လီၤတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ယတကတဲာ်ကတီၤအီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်ဧါလီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တနံၤန့ၣ် ယထံၣ်လၢ တၢ်အဘိၣ်လါလါဖိတဖၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်, ပိာ်ထွဲထီၣ်အသး တနွံဘၣ်တနွံန့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢစှၤနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်အမုၢ်ဖိတဖၣ် သၣ်ထီၣ်ဝဲ, ဒီးပမၤအီၣ်တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်စံၣ်ဃါ ဒီနွံန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ် သူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ် တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢပဃ့ထုကဖၣ်န့ၢ်တၢ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ် တၢ်ဝံသးစူၤ, တၢ်သူၣ်စူၤသးစူၤ, တၢ်မၤဂ့ၤတၢ်, ဒီးတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံတဖၣ်န့ၣ် (ကလၤတံ ၅:၂၂-၂၃) ပတထံၣ်န့ၢ်အီၤထီဘိဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးပကမၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် တၢ်ထုကဖၣ်, တၢ်မၤလိ လံာ်စီဆှံ, တၢ်ဘူၣ်ထူဘါယွၤ, တၢ်မၤဂ့ၤမၤစၢၤ ပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ် ပမ့ၢ်ဃ့…

တၢ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ် တၢ်ကူးဘုအကတီၢ်

ဖဲ ၁၉၆၂ နံၣ်န့ၣ် ယိၣ်အါ(န) ရှဲးတလၢၣ် (Joanne Shetler), ဒီး အဲ(န) ဖဲးစၢၢ် (Anne Fetzer) ခံဂၤ, ဒ်သိးကလဲၤစိာ်ရၢလီၤ ခရံာ်အတၢ်သးခုကစီၣ်ဆူ ပှၤတနၢ်ဟူဒံးဘၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, လဲၤဒိးသိလ့ၣ်, ဒီးတၢ်လဲၤလၢခီၣ်ဆူ ဖံးလံးပံ (Philippines) အကစၢၢ်ဒီခိၣ်, ဆူတၢ်လီၢ်အကီအခဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢယဲၢ်နံၣ်အတီၢ်ပူၤ, အဝဲသ့ၣ်ကွဲးကျိာ်ထံဝဲ လံာ်စီဆှံဆူ ပှၤအိၣ်ဆိးလၢလီၢ်ကဝီၤတဖၣ်အကျိာ်တၢ်ကတိၤဘၣ်ဆၣ်, ဘလဲကၤအိၣ် (Blangao) အပှၤသဝီဖိတဖၣ်န့ၣ် တတူၢ်လိာ်ဝဲဒၣ်ညီညီဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးတၢ်ကစိာ်ဆှၢ တၢ်ဟ့ၣ်မၤစၢၤအသီတဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်တ့ဘှီထီၣ် ကဘီယူၤဖိ ကယူၤထီၣ်, ယူၤလီၤအကျဲန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် မၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တနံၤန့ၣ် ကဘီယူၤဖိလၢ ပှၤဟီၣ်ကဝီၤဖိတဖၣ် ယုၢ်န့ၢ်ဝဲအမံၤလၢ, “တၢ်မၤကဒါမဲာ် အိၣ်ဟဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤ” န့ၣ် ဟဲတုၤဝဲ, ဒီးပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ အိၣ်ဒီးအဟုးအသးတဂၤန့ၣ် လၢအသးသမူအဂီၢ်, တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒိၣ်မးအဃိ, ပှၤနီၣ်ကဘီယူၤ (Pilot) န့ၣ် နီၣ်ထီၣ်အကဘီယူၤ, ဒီးစိာ်ဆှၢဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်ဆါဟံၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. လၢခံ.…

မၤဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ် ပတၢ်သ့ၣ်ညါကစၢ်ယွၤ

ဖဲယစံၣ်လီၤဆူ ကမါအပူၤန့ၣ်ဒီး, ထံနုာ်လီၤဆူ ယမဲာ်ဒီးလၢအကးတံာ်ဃာ်ထံအပူၤအဃိ, ယတထံၣ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤလၢၤဘၣ်. တၢ်ပီၢ်ထံကျိၤကျဲ အတၢ်သိၣ်လိန့ၣ် ယတဒိးန့ၢ်အီၤ ဂ့ၤဂ့ၤဒၣ်လဲာ်, ယနူာ်လီၤပြၢ တၢ်ပီၢ်ထံလၢ တၢ်ပာ်သး စွံကတုၤအပူၤ, ဒီးယမၤကတၢၢ်ဝဲ တၢ်ပီၣ်ထံ အတၢ်လဲၤက့ၤခံပြီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. နံၣ်လါတဖၣ်ပူၤကွံာ်ဝံၤ, ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲလၢပပီၢ်ထံအကတီၢ်, ပဘၣ်သါဒ်လဲၣ်, ဒီးတၢ်ပီၢ်ထံအကျိၤအကျဲတဖၣ်အဃိ, ကယဲၢ်တၢ်ပြၢပီၢ်ထံအိၣ်ဝဲဒၣ် လွံၢ်ကလုာ်လိာ်န့ၣ် ယမၤလိန့ၢ်ဝဲဒၣ် လၢတၢ်သးခုအပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤလိန့ၢ်, ဒီးတၢ်တမၤလိန့ၢ် တၢ်သိၣ်လိအကျိၤအကျဲဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်န့ၣ် တၢ်လီၤဆီကအိၣ်ဝဲဒၣ် မနုၤတမံၤလဲၣ်. တၢ်ဖးလံာ်စီဆှံစ့ၢ်ကီး, ကမ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံအဆၢ လၢပဖးအီၤ အတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ် အတၢ်အိၣ်အသး လၢခံလၢညါ (Context), ဒီးအခီပညီတဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်နၢ်ပၢၢ်အီၤန့ၣ်ဒီး, ပတၢ်စူၢ် တၢ်နာ် ကဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်, ဒီးပစူးကါ, မၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးအီၤလၢ ပတၢ်အိၣ်မူ အပူၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤပီလူး အဲၣ်ဒိးဝဲလၢ စီၤတံၤမသ့း ကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤဝဲလၢ အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အပူၤ, ကပဒ့ၣ်ဟးဆှဲး တၢ်အ့ၣ်လိာ်ဆိးက့, ဒီးဒ်သိးအသုတၢ်တလီန့ၢ်အီၤလၢ သရၣ်သိၣ်ကမၣ်သီကမၣ်တၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူး အလံာ်ပရၢလၢခံ အကတၢၢ်တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်, ဒ်သိးစီၤတံၤမသ့း…