လဲၤတၢ်လၢတၢ်နာ်
လဲၤတၢ်လၢတၢ်နာ်
လၢမုၢ်နၤတၢ်ထုကဖၣ် တၢ်ဘါအဂီၢ်, ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်တဂၤ ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ချ့ချ့ဆူ တၢ်ဘါသရိာ်အလီၢ်စီဆှံ လၢအဖီခိၣ်တကထၢန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအခီၣ်ဆါ, (မ့) သါထီၣ်သါလီၤတလၢသါအဃိ, ဖဲအဝဲဆိကတီၢ်အိၣ်ဘှံးတစိၢ်ဖိန့ၣ်ဒီး, ၦၤလဲၤခီဂာ်အီၤတဂၤန့ၣ် စံးဘၣ်အီၤ "တၢ်လၢနကဘၣ်မၤထဲဒၣ်တမံၤဧိၤန့ၣ် ထီၣ်ဃီသွါတဘျီန့ၣ်ထဲခီၣ်ခါတကါန့ၣ်လီၤ. လဲၤထီၣ်နဲဘီၣ်ဘီၣ်ညီညီတက့ၢ်" န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကတိၤန့ၣ် ပညိၣ်ဝဲလၢ ကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပိာ်မုၣ်တဂၤအံၤ ကလဲၤတုၤဆူ တၢ်ဖီခိၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကကဲထီၣ် တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအတၢ်ကတိၤတဖၣ်န့ၣ် လၢယသူၣ်လီၤဘှံးသးလီၤဘှံးအဂီၢ်, ကဲထီၣ်တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါနီၢ်နီၢ်, ဖဲယလဲၤထီၣ်ဘါယွၤ လၢမုၢ်ဟါတၢ်ထုကဖၣ်အကတီၢ်ဖိအံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢပသးသမူအပူၤ, ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် အတၢ်လဲၤအကျဲန့ၣ်, ဖျါလၢအထီကဲၣ်ဆိး, (မ့) ကျဲလၢအကီအခဲကဲၣ်ဆိးအဃိ, ပသးကကလၢၢ်ဘၣ်လၢ ပကဆိကတီၢ်ကွံာ် ပတၢ်လဲၤကျဲအဂီၢ်, ဒ်တၢ်လ့ပစီလီၤဘၣ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်အကတီၢ်ဖိဒ်သိးအံၤတဖၣ် အပူၤန့ၣ် ပဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢဝံယၡါယၤ အတၢ်ကတိၤတဖၣ်, လၢအစံးကတိၤမၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဝံပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢခံအကတၢၢ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ ကအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လၢအဘၣ် တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူ ဘၤဘူၤလိၣ် အထံကီၢ်, လၢနံၣ်ဆံဆဲၣ်တဖၣ်အတီၢ်ပူၤ, ဒီးတၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ်လၢ အစိအကမီၤတအိၣ်တဖၣ်…
တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ ဒီကရူၢ်လၢခရံာ်အပူၤ
လၢ ဝ့ၢ် နယူယီးန့ၣ် ပှၤစးထီၣ်တ့ဝဲဒၣ် ဘရိးကလ့(န) အတိၤ (Brooklyn Bridge), ဖဲ ၁၈၆၉ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် စးထီၣ်ဝံၤတယံာ်ဘၣ်, ၦၤဘှီတၢ်အခိၣ်သ့ၣ် ဝါရှ့ၣ်တၢၣ် ရိဘလ့(န) (Washington Roebling) အိၣ်တမုာ်ဆိးက့ နးနးကလဲာ်အဃိ, အမါ အဲမလံၣ် (Emily) ဘၣ်နုၢ်လီၤမၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဲမလံၣ် ဃုမၤလိနၢ်ပၢၢ် အတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်, ကွၢ်ထံက့ၤ တၢ်ပာ်ဖျါတဖၣ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲး, ဒီးနဲၣ်လီၤဝဲဒၣ် ရိဘလ့(န) အၦၤမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အပူၤန့ၣ် အဲမလံၣ် မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲအဝၤ, ဒီးဖဲ ၁၈၈၃ နံၣ်, တၢ်အိးထီၣ်တိၤအမူး, လၢပှၤလဲၤခီတိၤအကတီၢ်န့ၣ် ဒိးဘၣ်ဝဲဒၣ် လ့ၣ်ကဟၣ်အဆိကတၢၢ်တခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိဘလ့(န) စံးပတြၢၤ အမါအဲမလံၣ် "အတၤလၣ် လၢအလီၤကမၢကမၣ်နီၢ်နီၢ်," ဒီး "အတၢ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ, ဒီးတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး" အဃိန့ၣ်လီၤ.
ကရူၢ်ဒီတဖု အတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဒ်သိးအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဃံတၢ်လၤ, ဒီးလၢပသးသမူအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အဂီၢ်, မ့ၢ်တၢ်ခူသူၣ်တမံၤလၢ အိၣ်ဒီးအခီပညီ အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.…
တၢ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအပူၤ
စံၣ်အဲးလူဝံး (C.S.Lewis) ကွဲးဝဲဒၣ် အလံာ် (Out of the Silent Planet) အပူၤန့ၣ်, ၦၤတဂၤ စံးကတိၤဝဲဒၣ်လၢ "တၢ်သးမုာ်သးခုလၢ အဘၣ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤတမံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်သးမုာ်သးခု အလၢအပှဲၤ" န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤတထံၣ်အံၤ အဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါထီၣ် ၦၤတဂၤ သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤခါလၢအပူၤကွံာ်, အသးသမူအတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအအဲၣ်ဘၣ်ဝဲ, ဒီးတသးပ့ၤနီၣ်ဝဲဒၣ်တမံၤမံၤ, ဒီးမုာ်လၤသးခုဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးထီၣ်ကစၢၢ် အတၢ်လဲၤကျဲန့ၣ် ပကထံၣ်ဘၣ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဃံအလၤတဖၣ်လၢ အထုးန့ၢ်သူၣ်န့ၢ်သး, (မ့) ၦၤလၢပအဲၣ်ဘၣ်အီၤတဂၤန့ၣ် ပလဲၤခီဖျိနီၤဟ့ၣ်လိာ်သးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢ အကါဒိၣ်တမံၤမံၤအကတီၢ်ဖိန့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲ ပတၢ်သးခုအခီၣ်ထံးတပတီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢခံ, ဖဲပဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤ တၢ်အကတီၢ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် (ဒီးလၢအလီၤဂာ်ဒီးအီၤတဖၣ်) န့ၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်တၢ်သးခုလၢ ပလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဂၤတမံၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး နဲၣ်လီၤ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ ကညီနုၢ်အီၣ်အီသကိးတၢ်, ဒီးပကိးအီၤလၢ ကစၢ်ခရံာ် အဟါတၢ်အီၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်တနၤ, ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တချုးဟ့ၣ်လီၤအသးသမူန့ၣ် ဟံးန့ၢ်သကိး ဘူၣ်လဲၤကပာ်…
About Us
ၦၤကွၢ်သိတဂၤ အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး
ဟဲသၢၢ် (Heather) ကိးဝဲဒၣ် အဝၤ, ထ့(မ) (Tim) လၢကွဲၤဒီနၢ်, စံးဘၣ်အီၤလၢ "တၤဟိဆံးဖိတဒု ဟဲဘျးထီဃာ်အသး, လၢပကရၢၢ်" န့ၣ်လီၤ. ထ့(မ) မၤထူၣ်ဖျဲးအီၤကယီကဃီဝံၤန့ၣ်ဒီး, တထံၣ်ဝဲဒၣ် တၤဟိဖိအမိၢ်န့ၣ်ဘၣ်. ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤန့ၣ် ထ့(မ) ထံၣ်ဝဲဒၣ်တၤဟိတဖု အိၣ်ဟဲဟးထီၣ်လၢသ့ၣ်ၦၢ်ပူၤ, ဒီးဃုအီၣ်အဆၣ် ဖဲတၢ်လီၢ်လၢအတဘူးတယံၤန့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်တၤဟိမိၢ်တဒုန့ၣ် ဖျါလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီအသးလီၤလီၤဆီဆီအဃိ, လၢအသးပူၤန့ၣ် ထ့(မ) ဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကမ့ၢ်ဝဲ တၤဟိဖိအမိၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢအကွဲၤဒီနၢ်အပူၤ, ဒၢနုာ်ပာ်ကီၤဝဲ တၤဟိဖိ ကိးပသူထီၣ်ဝဲ လၢတၢ်သူၣ်ကိၣ်သးဂီၤအပူၤအကလုၢ်န့ၣ် အိးထီၣ်ဝဲဒၣ် ဒီးမၤဒိၣ်ထီၣ်တၢ်အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ. တၤဟိမိၢ်န့ၣ် လူၤပိာ်အခံ, ဒီးနဲၣ်ဆှၢဝဲဆူ တၤဟိဖိအိၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါန့ၣ် တၤဟိဖိ အီဘၣ်အမိၢ်အနုၢ်ထံ, ဒီးဒိးန့ၢ်တၢ်သဘျ့, တၤဟိအမိၢ်ဒီးအဖိ ထံၣ်လိာ်က့ၤအသး, ခီဖျိလၢ ထ့(မ) အတၢ်မၤစၢၤကဟုကယာ်ကပုာ်လုာ်ဖိအဃိန့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤ ကကွၢ်ထွဲကဟုကယာ် အပှၤဂီၢ်မုၢ်, ဒီးကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် တၢ်သဘျ့လၢပလိၣ်ဘၣ်အီၤန့ၣ် အသူၣ်အိၣ်သးအိၣ်ဝဲဒၣ်နီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်အခီၣ်ဘၣ်တိၢ်, လီၤဃံၤလၢ အတၢ်ဒဲးဘးဒၣ်ဝဲအပူၤ, ဒီးဘၣ်တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူဘၤဘူၤလိၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ…
About Us
လဲၤတၢ်လၢတၢ်နာ်
လၢမုၢ်နၤတၢ်ထုကဖၣ် တၢ်ဘါအဂီၢ်, ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်တဂၤ ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ချ့ချ့ဆူ တၢ်ဘါသရိာ်အလီၢ်စီဆှံ လၢအဖီခိၣ်တကထၢန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအခီၣ်ဆါ, (မ့) သါထီၣ်သါလီၤတလၢသါအဃိ, ဖဲအဝဲဆိကတီၢ်အိၣ်ဘှံးတစိၢ်ဖိန့ၣ်ဒီး, ၦၤလဲၤခီဂာ်အီၤတဂၤန့ၣ် စံးဘၣ်အီၤ "တၢ်လၢနကဘၣ်မၤထဲဒၣ်တမံၤဧိၤန့ၣ် ထီၣ်ဃီသွါတဘျီန့ၣ်ထဲခီၣ်ခါတကါန့ၣ်လီၤ. လဲၤထီၣ်နဲဘီၣ်ဘီၣ်ညီညီတက့ၢ်" န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကတိၤန့ၣ် ပညိၣ်ဝဲလၢ ကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပိာ်မုၣ်တဂၤအံၤ ကလဲၤတုၤဆူ တၢ်ဖီခိၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကကဲထီၣ် တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအတၢ်ကတိၤတဖၣ်န့ၣ် လၢယသူၣ်လီၤဘှံးသးလီၤဘှံးအဂီၢ်, ကဲထီၣ်တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါနီၢ်နီၢ်, ဖဲယလဲၤထီၣ်ဘါယွၤ လၢမုၢ်ဟါတၢ်ထုကဖၣ်အကတီၢ်ဖိအံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢပသးသမူအပူၤ, ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် အတၢ်လဲၤအကျဲန့ၣ်, ဖျါလၢအထီကဲၣ်ဆိး, (မ့) ကျဲလၢအကီအခဲကဲၣ်ဆိးအဃိ, ပသးကကလၢၢ်ဘၣ်လၢ ပကဆိကတီၢ်ကွံာ် ပတၢ်လဲၤကျဲအဂီၢ်, ဒ်တၢ်လ့ပစီလီၤဘၣ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်အကတီၢ်ဖိဒ်သိးအံၤတဖၣ် အပူၤန့ၣ် ပဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢဝံယၡါယၤ အတၢ်ကတိၤတဖၣ်, လၢအစံးကတိၤမၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဝံပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢခံအကတၢၢ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ ကအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လၢအဘၣ် တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူ ဘၤဘူၤလိၣ် အထံကီၢ်, လၢနံၣ်ဆံဆဲၣ်တဖၣ်အတီၢ်ပူၤ, ဒီးတၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ်လၢ အစိအကမီၤတအိၣ်တဖၣ်…
About Us
တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ ဒီကရူၢ်လၢခရံာ်အပူၤ
လၢ ဝ့ၢ် နယူယီးန့ၣ် ပှၤစးထီၣ်တ့ဝဲဒၣ် ဘရိးကလ့(န) အတိၤ (Brooklyn Bridge), ဖဲ ၁၈၆၉ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် စးထီၣ်ဝံၤတယံာ်ဘၣ်, ၦၤဘှီတၢ်အခိၣ်သ့ၣ် ဝါရှ့ၣ်တၢၣ် ရိဘလ့(န) (Washington Roebling) အိၣ်တမုာ်ဆိးက့ နးနးကလဲာ်အဃိ, အမါ အဲမလံၣ် (Emily) ဘၣ်နုၢ်လီၤမၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဲမလံၣ် ဃုမၤလိနၢ်ပၢၢ် အတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်, ကွၢ်ထံက့ၤ တၢ်ပာ်ဖျါတဖၣ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲး, ဒီးနဲၣ်လီၤဝဲဒၣ် ရိဘလ့(န) အၦၤမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အပူၤန့ၣ် အဲမလံၣ် မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲအဝၤ, ဒီးဖဲ ၁၈၈၃ နံၣ်, တၢ်အိးထီၣ်တိၤအမူး, လၢပှၤလဲၤခီတိၤအကတီၢ်န့ၣ် ဒိးဘၣ်ဝဲဒၣ် လ့ၣ်ကဟၣ်အဆိကတၢၢ်တခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိဘလ့(န) စံးပတြၢၤ အမါအဲမလံၣ် "အတၤလၣ် လၢအလီၤကမၢကမၣ်နီၢ်နီၢ်," ဒီး "အတၢ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ, ဒီးတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး" အဃိန့ၣ်လီၤ.
ကရူၢ်ဒီတဖု အတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဒ်သိးအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဃံတၢ်လၤ, ဒီးလၢပသးသမူအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အဂီၢ်, မ့ၢ်တၢ်ခူသူၣ်တမံၤလၢ အိၣ်ဒီးအခီပညီ အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.…
About Us
တၢ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအပူၤ
စံၣ်အဲးလူဝံး (C.S.Lewis) ကွဲးဝဲဒၣ် အလံာ် (Out of the Silent Planet) အပူၤန့ၣ်, ၦၤတဂၤ စံးကတိၤဝဲဒၣ်လၢ "တၢ်သးမုာ်သးခုလၢ အဘၣ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤတမံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်သးမုာ်သးခု အလၢအပှဲၤ" န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤတထံၣ်အံၤ အဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါထီၣ် ၦၤတဂၤ သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤခါလၢအပူၤကွံာ်, အသးသမူအတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအအဲၣ်ဘၣ်ဝဲ, ဒီးတသးပ့ၤနီၣ်ဝဲဒၣ်တမံၤမံၤ, ဒီးမုာ်လၤသးခုဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးထီၣ်ကစၢၢ် အတၢ်လဲၤကျဲန့ၣ် ပကထံၣ်ဘၣ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဃံအလၤတဖၣ်လၢ အထုးန့ၢ်သူၣ်န့ၢ်သး, (မ့) ၦၤလၢပအဲၣ်ဘၣ်အီၤတဂၤန့ၣ် ပလဲၤခီဖျိနီၤဟ့ၣ်လိာ်သးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢ အကါဒိၣ်တမံၤမံၤအကတီၢ်ဖိန့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲ ပတၢ်သးခုအခီၣ်ထံးတပတီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢခံ, ဖဲပဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤ တၢ်အကတီၢ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် (ဒီးလၢအလီၤဂာ်ဒီးအီၤတဖၣ်) န့ၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်တၢ်သးခုလၢ ပလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဂၤတမံၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး နဲၣ်လီၤ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ ကညီနုၢ်အီၣ်အီသကိးတၢ်, ဒီးပကိးအီၤလၢ ကစၢ်ခရံာ် အဟါတၢ်အီၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်တနၤ, ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တချုးဟ့ၣ်လီၤအသးသမူန့ၣ် ဟံးန့ၢ်သကိး ဘူၣ်လဲၤကပာ်…
About Us
ဒ်သိးကဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်, ဃ့ဘါထုကဖၣ်တၢ်
ဒ်သိးကကွၢ်ထွဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုအဂီၢ်, လဲ(န) ဝ့ၣ် ခၠါ(န) (Lan Wai Chan) အိၣ်ဟးထီၣ်ဝဲလၢ အထံကီၢ် စ့ကဖီ, ဒီးဘၣ်လဲၤအိၣ်ဆိးဝဲလၢ ကီၢ်ယပၣ်န့ၣ်ဒီး, အသးဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိ ကအိၣ်ဝဲဒၣ် ခံဆံဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤယပၣ်ဖိ လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ပှၤခရံာ်ဖိန့ၣ် လၢထံကီၢ်အပှၤကညီနီၢ်ဂံၢ် မျးကယၤတၢဧိၤ, ဒီးတၢ်ဘါသရိာ်အါဖျၢၣ်န့ၣ် အိၣ်လီၤဟိအသးအဃိ, ပှၤသ့ၣ်ညါထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤလၢ “မံးရှၢၣ်နရံၣ် အတၢ်သွၣ်ခိၣ်” န့ၣ်လီၤ. လဲ(န) အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ “ဒ်အဘၣ်ဟံးထီၣ်မူဒါလၢ ကဘီလၢ အကလီၤဘျၢတဘ့ၣ်အလိၤအသိး” န့ၣ်လီၤ. အဝဲကိးပသူထီၣ်ဆူယွၤအအိၣ်, ဒီးအသးကလၢၢ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်စံးဆၢလၢ “ဟ့ၣ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ.
“လၢတၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်” တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ (မ့) တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတဖၣ်အလီၢ်န့ၣ်, ဝ့ၣ် ခၠါ(န) မၢအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်, လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် အတၢ်လိၣ်အဂီၢ်, ဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီးတံၤသကိးသ့ၣ်တဖၣ် လၢတသ့ၣ်ညါ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ကယီကယီဖိန့ၣ် အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိအနီၢ်ဂံၢ်အါထီၣ်ခံစးန့ၣ်လီၤ.
အဝဲသ့ၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်တီတီလိၤလိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အဒိအတဲာ်တမံၤလၢအမူ, ဒ် လံာ်စီဆှံ…
About Us
ယ့ၣ်ရှူး, ပှၤနုာ်လီၤတူၢ်တၢ်လၢပဂီၢ်
ဖဲကီၢ်အမဲရကၤ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ (၁၈၆၁-၆၅) ထုးဃၢအသး, ဒီးတဝံၤဒံးဘၣ်အကတီၢ်န့ၣ် ပှၤဒုးတၢ်ခံကပၤလိာ် စူးကါကျိၤကျဲအကတၢၢ်တမံၤ, လၢတၢ်ထၢဆူၣ်သုး (ဒ်သိးကမၤပှဲၤအသုးဖိတဖၣ်အဂီၢ်, ဒ်ထံကီၢ်အတၢ်ဘျၢအိၣ်ဝဲအသိး, ပှၤကဘၣ်နုာ်လီၤသုး) န့ၣ်လီၤ. လၢသိၣ်မှံၤကရၢအတၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢ (Confederate law) ပာ်ဖျါဝဲလၢ ပှၤကဘၣ်နုာ်လီၤကဲဝဲဒၣ် သုးဖိတဂၤန့ၣ် ပဒ့ၣ်ဟးဆှဲးအသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢတၢ်ဒိးလဲပှၤတဂၤဂၤလၢ အဘၣ်တၢ်ပျဲပူၤအီၤဒီးတၢ်ထၢဆူၣ်သုး, ဒီးအါတက့ၢ်န့ၣ် ပှၤအသးစၢ်န့ၢ် (မ့) ပှၤအသးပှၢ်န့ၢ် တၢ်ထၢဆူၣ်သုးအသးအနံၣ်အလါ, ဒ်သိးကနုာ်လီၤလၢအလီၢ် န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢပဒ့ၣ် ဟးဆှဲးတၢ်ထၢဆူၣ်သုးတဂၤန့ၣ် ညီနုၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်အဘူးအလဲဆူထံကီၢ်ပဒိၣ်, ဒီးကျိၣ်စ့အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဆူ ပှၤလၢအကနုာ်လီၤအလီၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. ထဲဒၣ်ပှၤထူးပှၤတီၤတဖၣ်ဧိၤ ပှ့ၤ (မ့) ဒိးလဲန့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤအခၢၣ်စးတဖၣ် လၢအဝဲသ့ၣ်အလီၢ် န့ၣ်လီၤ.
နီၢ်သးအတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, မ့ၢ်တၢ်လၢအကါဒိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး ကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပှၤခဲလၢာ်မၤတၢ်ဒဲးဘးဒီး တချုးန့ၢ်ဘၣ် ယွၤအလၤအကပီၤဘၣ်” (ရိမ့ၤ ၃:၂၃), ဒီး “တၢ်ဒဲးဘးအဘူးအလဲမ့ၢ်တၢ်သံ” (၆:၂၃) န့ၣ်လီၤ. ပှၤကမၤပူၤမၤဖျဲးအသးလၢ တၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ်, ကျိၤကျဲတအိၣ်ဝဲဒၣ်နီတမံၤဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ပဝဲခဲလၢာ်အဂီၢ်, ပမ့ၢ်အိၣ်ဒီးပှၤအခၢၣ်စးတဂၤ,…
About Us
ဆၢန့ၢ်ကနဲစီ
နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးထံၣ် ကၠါရဲး(ထ) (Jarrett) အတၢ်နံၤကမှံန့ၣ်, သံကွၢ်အီၤလၢ အကနဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်တက့ၢ်. အဝဲမ့ၢ်ပှၤဘုၣ်ကနဲတဂၤန့ၣ်လီၤ. ပထံၣ်လိာ်သကိးပသးလၢအဟံၣ်လီၢ်ခံကရၢၢ်အပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢပကစံးကတိၤသကိး ကနဲတဖၣ်အဂ့ၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ညီနုၢ်တၢ်လီၤသးစဲတမံၤ, လၢပတၢ်ကတိၤသကိးလိာ်သးတဖၣ်အပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်မၤလိန့ၢ်အါထီၣ် တၢ်ဘုၣ်ကနဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး တၢ်စံးကတိၤသကိးကနဲအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်န့ဆၢၣ်ကနဲစီလၢအကဆှီ, အလွဲၢ်ဘီဒ်ထူ, ဒီးဆၢဝံၣ်သိ, ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤလၢ ကၠါရဲး(ထ) အကနဲလၢ အမၤတၢ်ဆူၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မး, ဆၢဝံၣ်သိဒိၣ်မးလီၤ.
စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၁၉:၁၀၃ အပူၤန့ၣ်, ပှၤကွဲးထါ စံးဝဲဒၣ်လၢ “ယလ့ၣ်ကွၢ်တၢ်န့ၣ် နကလုၢ်နကထါ ဆၢဆံးဒိၣ်လဲၣ်. ဆၢန့ၢ် ကနဲစီလၢ ယကိာ်ပူၤန့ၣ်တက့ၢ်လီၤ.”
ပမ့ၢ်ကွၢ်ထံကွၢ်ဆး အဆၢဖိ ၉၇-၁၀၄ တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ပှၤကွဲးလံာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကတိၤထိၣ်သတြီၤ “ဆၢန့ၢ်ကနဲစီ” အံၤ, မ့ၢ်လံာ်ကျိၤကူာ်တဖၣ်အကျါတထံၣ်,ဒ်သိးကပာ်ဖျါဆှဲထီၣ် ယွၤအကလုၢ်အကထါ, လၢအလုၢ်အပှ့ၤအဒိၣ်ကတၢၢ်အဂီၢ်, “နတၢ်မၤလိာ်တဖၣ် ဒုးကူၣ်သ့ထီၣ်ယၤအါန့ၢ် ယဒုၣ်ယဒါတဖၣ်တက့ၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, အိၣ်ဒီးယၤ လီၤထူလီၤယိာ်လီၤ. ယနူၤပၢၢ် ယနၢ်ပၢၢ်တၢ်န့ၣ်အါန့ၢ် ပှၤသိၣ်လိယၤခဲလၢာ်တက့ၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ယဆိကမိၣ်လၢ…
About Us
တၢ်လၢအလီၤတံၢ်တမံၤ
သ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် မဲထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ခုၣ်အလီၢ်အကျဲတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢတၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်အဂီၢ်, ခီဖျိလၢ “တၢ်မၤကိၤထီၣ်အသး” အကျိၤကျဲတမံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးသ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် အသုတလီၤသကၤ, ယူာ်ထီၣ်အသး, ဒီးအသုတသ့ၣ်ဖးအဂီၢ်, ဒုးဟးထီၣ်ဝဲဒၣ်ထံလၢ ချံဆးမူ (cells) တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံအိၣ်တ့ၢ်လၢချံဆးမူတဖၣ် အကဆူးန့ၣ် ဆှံဂ့ၤဒိၣ်မးအဃိ, ထံလီၤသကၤသံးကာ်ကိၢ်လိၣ်တဖၣ်န့ၣ် စဲဘူးထီဃာ် အသးတန့ၢ်ဘၣ်. တၢ်ခုၣ်အပတီၢ် မ့ၢ်လီၤဝဲဆူ သိၣ်ပၤအဖီလာ် ဒံၢ်ကရံၣ်လွံၢ်ဆံ (40 degrees below zero) ဒၣ်လဲာ်, သ့ၣ်အမုၢ်န့ၣ် တတဲၤသ့ၣ်ဖးလၢၤဘၣ်. မ့ၢ်လၢသ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် ဟံးန့ၢ်အပနီၣ် လၢမုၢ်နံၤအဖုၣ်စှၤလီၤ, လၢအတဆီတလဲအသးတဖၣ်အအိၣ်အဃိ, ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ကိၤထီၣ်ဝဲ တၢ်ဆၢကတီၢ်တကတီၢ်ဃီန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် တသန့ၤသးလၢ မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤအခုၣ်အကိၢ်တဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်အဖီခိၣ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်သန့ၤအသးလၢမုၢ်, တၢ်လၢအလီၢ်တံၢ်တမံၤ, လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယွၤအဖိခွါ, လၢအတ့လီၤမုၢ်န့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးပှၤလၢအလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဂၤန့ၣ်လီၤ. “အဝဲဒၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ယွၤ, လၢပှၤထံၣ်အီၤတသ့ဘၣ်တဂၤအက့ၢ်အဂီၤ, တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အပှၤဝဲၢ်ကိလီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, တၢ်ခဲလၢာ်ဘၣ်တ့အသးလၢအစုပူၤ,.......... ဒီးတၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢအီၤ” (ကလီး ၁:၁၅-၁၇) န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မတၤတဂၤ, စံးဘၣ် သ့ၣ်ထူၣ်တဖၣ်လၢကထိၣ်ကိၤထီၣ်အသး ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ်လဲၣ်.…
About Us
ပှၤလၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်
သးပှၢ်မုၣ်တဂၤ လီၤဃံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်, ဒီးအိၣ်သံတယူာ်လၢပှၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်အကျဲလိၤ လၢတၢ်ကိၢ်ကျါန့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဂၤ ဆိကတီၢ်အတၢ်လဲၤဒီး မၤစၢၤအီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤန့ၣ် ကိးဃီၤဝဲ ၉၁၁, ဒီးပှၤအဂၤတဂၤန့ၣ် ပာ်လီၤ ဆ့ကၤဖီခိၣ်တဘ့ၣ်လၢသးပှၢ်မုၢ်အခိၣ်အဖီလာ် ကယီကယီဖိန့ၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤန့ၣ် ပာ်ဝဲဒၣ် တၢ်ထွါမဲာ်တဖၣ်လၢအစုဒုၣ်အဖီလာ်, ဒီးမ့မ့ၢ်ပှၤတဂၤန့ၣ် ဒီတဒၢဝဲ သဒၢမုၢ်လၢ အခိၣ်အဖီလာ်တုၤလၢဂ့ၢ်ဂီၤအူ ဆူၣ်ချ့ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဟဲတုၤဝဲတစုန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဒိတီၣ်ထီၣ် တၢ်ဂီၤမူအဖုၣ်ဖိအံၤ ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ပှၤအသးအနံၣ်အလါ, ဒီးကလုာ်ဒူၣ် တဒ်သိးလိာ်သးတဖၣ်ခဲလၢာ် ဆိကတီၢ်, ဒီးပာ်ဖှိၣ်မၤစၢၤ ပှၤလၢအတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တၢ်နးနးကျံၤကျံၤတဂၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီ, လၢအလီၤသးမုာ်ဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤသ့လံာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတဂၤ သံကွၢ်ဝဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, “ပှၤလၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်” (လူၤ ၁၀:၂၉) န့ၣ်လီၤ. အခီပညီန့ၣ် အဝဲအဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢကဘၣ်ဒုးနဲၣ်အတၢ်အဲၣ်ဆူမတၤတဂၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တဲဖျါထီၣ် ပှၤတဂၤအဂ့ၢ်, လၢတမျိၤတမျာ်တဖၣ် ဒိတီၢ်အီၤနးနးကလဲာ် ဘူးတ့ၢ်မးလၢကသံဝဲ, ဒီးဘၣ်တၢ်စူးကွံာ်တ့ၢ်အီၤလၢ ကျဲကပၤ (:၃၀-၃၁) န့ၣ်လီၤ. ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ်တဂၤ, ဒီးလၢခံန့ၣ် ပှၤလ့ၤဝံဖိတဂၤ ဟဲထံၣ်န့ၢ်အီၤဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် လဲၤသဒၣ်အီၤလၢကျဲတကပၤန့ၣ်လီၤ.…
About Us
ပၢ်ယွၤအစုတၢ်မၤစၢၤအိးထီၣ်အသး
သးလၢအသူၣ်ကညီၤသးကညီၤတၢ်န့ၣ် ထိၣ်ဂဲၤထီၣ် မဲရံၣ် စလဲးစၣ် (Mary Slessor), ဒ်သိးကအိးထီၣ်အစုတၢ်မၤစၢၤဆူ ပှၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ် စကီးတ့း(ရှ) (Scottish) မံးရှၢၣ်နရံၣ်တဂၤ, ဒီးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၈၄၈ နံၣ်, ဒီးလဲၤမၤတၢ်လၢ ပှၤအိၣ်ကိၣ်ယိၣ် (Okoyong) ဖိတဖၣ်အကျါ, လၢတၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤအိၣ်ဆိးလၢ လီၢ်ကဝီၤတဖၣ် အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်လၢအကမၣ်တမံၤန့ၣ် ဖဲလၢဖိသၣ်အတဃံာ်ဖိ မ့ၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ် တဂၤန့ၣ်ဂ့ၤဝဲ, ဒီးမ့မ့ၢ်အတဂၤန့ၣ် တၢ်ဝံတၢ်နါအဖိန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, မ့ၢ်လၢတၢ်ပာ်တ့ၢ်စူးကွံာ်အီၤ, ဒီးခီဖျိလၢတၢ်သၣ်ဝံၤလီၤဒိ, ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂုၤအဂၤတဖၣ်အဃိ, ပှၤအတဃံာ်ဖိခံဂၤလိာ်န့ၣ် ဘၣ်သံဝဲဒၣ်တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အဲၣ်အဂီၢ်, ဖိသၣ်လၢအသးသမူ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်တဖၣ်, လၢအကယၤတဖၣ်န့ၣ် မဲရံၣ် မၤဂ့ၤမၤစၢၤမၤပူၤဖျဲးဝဲ, ဒီးအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် လုၢ်ဖိဝဲဒၣ် ဖိသၣ် (၉) ဂၤ, ဒ်အဖိသ့ၣ်တဖၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိလၢ အပူၤထီၣ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဝံဟိၤရှ့ အတၢ်ကတိၤထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်တၢ်အပူၤန့ၣ် ဝံ ဒုးထံၣ်တဖျဲးဝဲ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်သးအိၣ်ကဟုကယာ် အဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤန့ၣ် ဝံပာ်ဖျါဝဲလၢ…
တၢ်မၤအသး
ၦၤကွၢ်သိတဂၤ အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး
ဟဲသၢၢ် (Heather) ကိးဝဲဒၣ် အဝၤ, ထ့(မ) (Tim) လၢကွဲၤဒီနၢ်, စံးဘၣ်အီၤလၢ "တၤဟိဆံးဖိတဒု ဟဲဘျးထီဃာ်အသး, လၢပကရၢၢ်" န့ၣ်လီၤ. ထ့(မ) မၤထူၣ်ဖျဲးအီၤကယီကဃီဝံၤန့ၣ်ဒီး, တထံၣ်ဝဲဒၣ် တၤဟိဖိအမိၢ်န့ၣ်ဘၣ်. ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤန့ၣ် ထ့(မ) ထံၣ်ဝဲဒၣ်တၤဟိတဖု အိၣ်ဟဲဟးထီၣ်လၢသ့ၣ်ၦၢ်ပူၤ, ဒီးဃုအီၣ်အဆၣ် ဖဲတၢ်လီၢ်လၢအတဘူးတယံၤန့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်တၤဟိမိၢ်တဒုန့ၣ် ဖျါလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီအသးလီၤလီၤဆီဆီအဃိ, လၢအသးပူၤန့ၣ် ထ့(မ) ဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကမ့ၢ်ဝဲ တၤဟိဖိအမိၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢအကွဲၤဒီနၢ်အပူၤ, ဒၢနုာ်ပာ်ကီၤဝဲ တၤဟိဖိ ကိးပသူထီၣ်ဝဲ လၢတၢ်သူၣ်ကိၣ်သးဂီၤအပူၤအကလုၢ်န့ၣ် အိးထီၣ်ဝဲဒၣ် ဒီးမၤဒိၣ်ထီၣ်တၢ်အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ. တၤဟိမိၢ်န့ၣ် လူၤပိာ်အခံ, ဒီးနဲၣ်ဆှၢဝဲဆူ တၤဟိဖိအိၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါန့ၣ် တၤဟိဖိ အီဘၣ်အမိၢ်အနုၢ်ထံ, ဒီးဒိးန့ၢ်တၢ်သဘျ့, တၤဟိအမိၢ်ဒီးအဖိ ထံၣ်လိာ်က့ၤအသး, ခီဖျိလၢ ထ့(မ) အတၢ်မၤစၢၤကဟုကယာ်ကပုာ်လုာ်ဖိအဃိန့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤ ကကွၢ်ထွဲကဟုကယာ် အပှၤဂီၢ်မုၢ်, ဒီးကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် တၢ်သဘျ့လၢပလိၣ်ဘၣ်အီၤန့ၣ် အသူၣ်အိၣ်သးအိၣ်ဝဲဒၣ်နီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်အခီၣ်ဘၣ်တိၢ်, လီၤဃံၤလၢ အတၢ်ဒဲးဘးဒၣ်ဝဲအပူၤ, ဒီးဘၣ်တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူဘၤဘူၤလိၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ…
တၢ်မၤအသး
လဲၤတၢ်လၢတၢ်နာ်
လၢမုၢ်နၤတၢ်ထုကဖၣ် တၢ်ဘါအဂီၢ်, ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်တဂၤ ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ချ့ချ့ဆူ တၢ်ဘါသရိာ်အလီၢ်စီဆှံ လၢအဖီခိၣ်တကထၢန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအခီၣ်ဆါ, (မ့) သါထီၣ်သါလီၤတလၢသါအဃိ, ဖဲအဝဲဆိကတီၢ်အိၣ်ဘှံးတစိၢ်ဖိန့ၣ်ဒီး, ၦၤလဲၤခီဂာ်အီၤတဂၤန့ၣ် စံးဘၣ်အီၤ "တၢ်လၢနကဘၣ်မၤထဲဒၣ်တမံၤဧိၤန့ၣ် ထီၣ်ဃီသွါတဘျီန့ၣ်ထဲခီၣ်ခါတကါန့ၣ်လီၤ. လဲၤထီၣ်နဲဘီၣ်ဘီၣ်ညီညီတက့ၢ်" န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကတိၤန့ၣ် ပညိၣ်ဝဲလၢ ကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပိာ်မုၣ်တဂၤအံၤ ကလဲၤတုၤဆူ တၢ်ဖီခိၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကကဲထီၣ် တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအတၢ်ကတိၤတဖၣ်န့ၣ် လၢယသူၣ်လီၤဘှံးသးလီၤဘှံးအဂီၢ်, ကဲထီၣ်တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါနီၢ်နီၢ်, ဖဲယလဲၤထီၣ်ဘါယွၤ လၢမုၢ်ဟါတၢ်ထုကဖၣ်အကတီၢ်ဖိအံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢပသးသမူအပူၤ, ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် အတၢ်လဲၤအကျဲန့ၣ်, ဖျါလၢအထီကဲၣ်ဆိး, (မ့) ကျဲလၢအကီအခဲကဲၣ်ဆိးအဃိ, ပသးကကလၢၢ်ဘၣ်လၢ ပကဆိကတီၢ်ကွံာ် ပတၢ်လဲၤကျဲအဂီၢ်, ဒ်တၢ်လ့ပစီလီၤဘၣ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်အကတီၢ်ဖိဒ်သိးအံၤတဖၣ် အပူၤန့ၣ် ပဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢဝံယၡါယၤ အတၢ်ကတိၤတဖၣ်, လၢအစံးကတိၤမၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဝံပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢခံအကတၢၢ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ ကအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လၢအဘၣ် တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူ ဘၤဘူၤလိၣ် အထံကီၢ်, လၢနံၣ်ဆံဆဲၣ်တဖၣ်အတီၢ်ပူၤ, ဒီးတၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ်လၢ အစိအကမီၤတအိၣ်တဖၣ်…
တၢ်မၤအသး
တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ ဒီကရူၢ်လၢခရံာ်အပူၤ
လၢ ဝ့ၢ် နယူယီးန့ၣ် ပှၤစးထီၣ်တ့ဝဲဒၣ် ဘရိးကလ့(န) အတိၤ (Brooklyn Bridge), ဖဲ ၁၈၆၉ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် စးထီၣ်ဝံၤတယံာ်ဘၣ်, ၦၤဘှီတၢ်အခိၣ်သ့ၣ် ဝါရှ့ၣ်တၢၣ် ရိဘလ့(န) (Washington Roebling) အိၣ်တမုာ်ဆိးက့ နးနးကလဲာ်အဃိ, အမါ အဲမလံၣ် (Emily) ဘၣ်နုၢ်လီၤမၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဲမလံၣ် ဃုမၤလိနၢ်ပၢၢ် အတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်, ကွၢ်ထံက့ၤ တၢ်ပာ်ဖျါတဖၣ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲး, ဒီးနဲၣ်လီၤဝဲဒၣ် ရိဘလ့(န) အၦၤမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အပူၤန့ၣ် အဲမလံၣ် မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲအဝၤ, ဒီးဖဲ ၁၈၈၃ နံၣ်, တၢ်အိးထီၣ်တိၤအမူး, လၢပှၤလဲၤခီတိၤအကတီၢ်န့ၣ် ဒိးဘၣ်ဝဲဒၣ် လ့ၣ်ကဟၣ်အဆိကတၢၢ်တခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိဘလ့(န) စံးပတြၢၤ အမါအဲမလံၣ် "အတၤလၣ် လၢအလီၤကမၢကမၣ်နီၢ်နီၢ်," ဒီး "အတၢ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ, ဒီးတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး" အဃိန့ၣ်လီၤ.
ကရူၢ်ဒီတဖု အတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဒ်သိးအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဃံတၢ်လၤ, ဒီးလၢပသးသမူအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အဂီၢ်, မ့ၢ်တၢ်ခူသူၣ်တမံၤလၢ အိၣ်ဒီးအခီပညီ အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.…
တၢ်မၤအသး
တၢ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအပူၤ
စံၣ်အဲးလူဝံး (C.S.Lewis) ကွဲးဝဲဒၣ် အလံာ် (Out of the Silent Planet) အပူၤန့ၣ်, ၦၤတဂၤ စံးကတိၤဝဲဒၣ်လၢ "တၢ်သးမုာ်သးခုလၢ အဘၣ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤတမံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်သးမုာ်သးခု အလၢအပှဲၤ" န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤတထံၣ်အံၤ အဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါထီၣ် ၦၤတဂၤ သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤခါလၢအပူၤကွံာ်, အသးသမူအတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအအဲၣ်ဘၣ်ဝဲ, ဒီးတသးပ့ၤနီၣ်ဝဲဒၣ်တမံၤမံၤ, ဒီးမုာ်လၤသးခုဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးထီၣ်ကစၢၢ် အတၢ်လဲၤကျဲန့ၣ် ပကထံၣ်ဘၣ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဃံအလၤတဖၣ်လၢ အထုးန့ၢ်သူၣ်န့ၢ်သး, (မ့) ၦၤလၢပအဲၣ်ဘၣ်အီၤတဂၤန့ၣ် ပလဲၤခီဖျိနီၤဟ့ၣ်လိာ်သးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢ အကါဒိၣ်တမံၤမံၤအကတီၢ်ဖိန့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲ ပတၢ်သးခုအခီၣ်ထံးတပတီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢခံ, ဖဲပဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤ တၢ်အကတီၢ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် (ဒီးလၢအလီၤဂာ်ဒီးအီၤတဖၣ်) န့ၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်တၢ်သးခုလၢ ပလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဂၤတမံၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး နဲၣ်လီၤ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ ကညီနုၢ်အီၣ်အီသကိးတၢ်, ဒီးပကိးအီၤလၢ ကစၢ်ခရံာ် အဟါတၢ်အီၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်တနၤ, ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တချုးဟ့ၣ်လီၤအသးသမူန့ၣ် ဟံးန့ၢ်သကိး ဘူၣ်လဲၤကပာ်…
တၢ်မၤအသး
ဒ်သိးကဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်, ဃ့ဘါထုကဖၣ်တၢ်
ဒ်သိးကကွၢ်ထွဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုအဂီၢ်, လဲ(န) ဝ့ၣ် ခၠါ(န) (Lan Wai Chan) အိၣ်ဟးထီၣ်ဝဲလၢ အထံကီၢ် စ့ကဖီ, ဒီးဘၣ်လဲၤအိၣ်ဆိးဝဲလၢ ကီၢ်ယပၣ်န့ၣ်ဒီး, အသးဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိ ကအိၣ်ဝဲဒၣ် ခံဆံဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤယပၣ်ဖိ လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ပှၤခရံာ်ဖိန့ၣ် လၢထံကီၢ်အပှၤကညီနီၢ်ဂံၢ် မျးကယၤတၢဧိၤ, ဒီးတၢ်ဘါသရိာ်အါဖျၢၣ်န့ၣ် အိၣ်လီၤဟိအသးအဃိ, ပှၤသ့ၣ်ညါထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤလၢ “မံးရှၢၣ်နရံၣ် အတၢ်သွၣ်ခိၣ်” န့ၣ်လီၤ. လဲ(န) အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ “ဒ်အဘၣ်ဟံးထီၣ်မူဒါလၢ ကဘီလၢ အကလီၤဘျၢတဘ့ၣ်အလိၤအသိး” န့ၣ်လီၤ. အဝဲကိးပသူထီၣ်ဆူယွၤအအိၣ်, ဒီးအသးကလၢၢ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်စံးဆၢလၢ “ဟ့ၣ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ.
“လၢတၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်” တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ (မ့) တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတဖၣ်အလီၢ်န့ၣ်, ဝ့ၣ် ခၠါ(န) မၢအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်, လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် အတၢ်လိၣ်အဂီၢ်, ဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီးတံၤသကိးသ့ၣ်တဖၣ် လၢတသ့ၣ်ညါ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ကယီကယီဖိန့ၣ် အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိအနီၢ်ဂံၢ်အါထီၣ်ခံစးန့ၣ်လီၤ.
အဝဲသ့ၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်တီတီလိၤလိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အဒိအတဲာ်တမံၤလၢအမူ, ဒ် လံာ်စီဆှံ…
တၢ်မၤအသး
ယ့ၣ်ရှူး, ပှၤနုာ်လီၤတူၢ်တၢ်လၢပဂီၢ်
ဖဲကီၢ်အမဲရကၤ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ (၁၈၆၁-၆၅) ထုးဃၢအသး, ဒီးတဝံၤဒံးဘၣ်အကတီၢ်န့ၣ် ပှၤဒုးတၢ်ခံကပၤလိာ် စူးကါကျိၤကျဲအကတၢၢ်တမံၤ, လၢတၢ်ထၢဆူၣ်သုး (ဒ်သိးကမၤပှဲၤအသုးဖိတဖၣ်အဂီၢ်, ဒ်ထံကီၢ်အတၢ်ဘျၢအိၣ်ဝဲအသိး, ပှၤကဘၣ်နုာ်လီၤသုး) န့ၣ်လီၤ. လၢသိၣ်မှံၤကရၢအတၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢ (Confederate law) ပာ်ဖျါဝဲလၢ ပှၤကဘၣ်နုာ်လီၤကဲဝဲဒၣ် သုးဖိတဂၤန့ၣ် ပဒ့ၣ်ဟးဆှဲးအသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢတၢ်ဒိးလဲပှၤတဂၤဂၤလၢ အဘၣ်တၢ်ပျဲပူၤအီၤဒီးတၢ်ထၢဆူၣ်သုး, ဒီးအါတက့ၢ်န့ၣ် ပှၤအသးစၢ်န့ၢ် (မ့) ပှၤအသးပှၢ်န့ၢ် တၢ်ထၢဆူၣ်သုးအသးအနံၣ်အလါ, ဒ်သိးကနုာ်လီၤလၢအလီၢ် န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢပဒ့ၣ် ဟးဆှဲးတၢ်ထၢဆူၣ်သုးတဂၤန့ၣ် ညီနုၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်အဘူးအလဲဆူထံကီၢ်ပဒိၣ်, ဒီးကျိၣ်စ့အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဆူ ပှၤလၢအကနုာ်လီၤအလီၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. ထဲဒၣ်ပှၤထူးပှၤတီၤတဖၣ်ဧိၤ ပှ့ၤ (မ့) ဒိးလဲန့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤအခၢၣ်စးတဖၣ် လၢအဝဲသ့ၣ်အလီၢ် န့ၣ်လီၤ.
နီၢ်သးအတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, မ့ၢ်တၢ်လၢအကါဒိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး ကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပှၤခဲလၢာ်မၤတၢ်ဒဲးဘးဒီး တချုးန့ၢ်ဘၣ် ယွၤအလၤအကပီၤဘၣ်” (ရိမ့ၤ ၃:၂၃), ဒီး “တၢ်ဒဲးဘးအဘူးအလဲမ့ၢ်တၢ်သံ” (၆:၂၃) န့ၣ်လီၤ. ပှၤကမၤပူၤမၤဖျဲးအသးလၢ တၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ်, ကျိၤကျဲတအိၣ်ဝဲဒၣ်နီတမံၤဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ပဝဲခဲလၢာ်အဂီၢ်, ပမ့ၢ်အိၣ်ဒီးပှၤအခၢၣ်စးတဂၤ,…
တၢ်မၤအသး
ဆၢန့ၢ်ကနဲစီ
နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးထံၣ် ကၠါရဲး(ထ) (Jarrett) အတၢ်နံၤကမှံန့ၣ်, သံကွၢ်အီၤလၢ အကနဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်တက့ၢ်. အဝဲမ့ၢ်ပှၤဘုၣ်ကနဲတဂၤန့ၣ်လီၤ. ပထံၣ်လိာ်သကိးပသးလၢအဟံၣ်လီၢ်ခံကရၢၢ်အပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢပကစံးကတိၤသကိး ကနဲတဖၣ်အဂ့ၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ညီနုၢ်တၢ်လီၤသးစဲတမံၤ, လၢပတၢ်ကတိၤသကိးလိာ်သးတဖၣ်အပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်မၤလိန့ၢ်အါထီၣ် တၢ်ဘုၣ်ကနဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး တၢ်စံးကတိၤသကိးကနဲအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်န့ဆၢၣ်ကနဲစီလၢအကဆှီ, အလွဲၢ်ဘီဒ်ထူ, ဒီးဆၢဝံၣ်သိ, ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤလၢ ကၠါရဲး(ထ) အကနဲလၢ အမၤတၢ်ဆူၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မး, ဆၢဝံၣ်သိဒိၣ်မးလီၤ.
စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၁၉:၁၀၃ အပူၤန့ၣ်, ပှၤကွဲးထါ စံးဝဲဒၣ်လၢ “ယလ့ၣ်ကွၢ်တၢ်န့ၣ် နကလုၢ်နကထါ ဆၢဆံးဒိၣ်လဲၣ်. ဆၢန့ၢ် ကနဲစီလၢ ယကိာ်ပူၤန့ၣ်တက့ၢ်လီၤ.”
ပမ့ၢ်ကွၢ်ထံကွၢ်ဆး အဆၢဖိ ၉၇-၁၀၄ တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ပှၤကွဲးလံာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကတိၤထိၣ်သတြီၤ “ဆၢန့ၢ်ကနဲစီ” အံၤ, မ့ၢ်လံာ်ကျိၤကူာ်တဖၣ်အကျါတထံၣ်,ဒ်သိးကပာ်ဖျါဆှဲထီၣ် ယွၤအကလုၢ်အကထါ, လၢအလုၢ်အပှ့ၤအဒိၣ်ကတၢၢ်အဂီၢ်, “နတၢ်မၤလိာ်တဖၣ် ဒုးကူၣ်သ့ထီၣ်ယၤအါန့ၢ် ယဒုၣ်ယဒါတဖၣ်တက့ၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, အိၣ်ဒီးယၤ လီၤထူလီၤယိာ်လီၤ. ယနူၤပၢၢ် ယနၢ်ပၢၢ်တၢ်န့ၣ်အါန့ၢ် ပှၤသိၣ်လိယၤခဲလၢာ်တက့ၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ယဆိကမိၣ်လၢ…
တၢ်မၤအသး
တၢ်လၢအလီၤတံၢ်တမံၤ
သ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် မဲထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ခုၣ်အလီၢ်အကျဲတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢတၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်အဂီၢ်, ခီဖျိလၢ “တၢ်မၤကိၤထီၣ်အသး” အကျိၤကျဲတမံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးသ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် အသုတလီၤသကၤ, ယူာ်ထီၣ်အသး, ဒီးအသုတသ့ၣ်ဖးအဂီၢ်, ဒုးဟးထီၣ်ဝဲဒၣ်ထံလၢ ချံဆးမူ (cells) တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံအိၣ်တ့ၢ်လၢချံဆးမူတဖၣ် အကဆူးန့ၣ် ဆှံဂ့ၤဒိၣ်မးအဃိ, ထံလီၤသကၤသံးကာ်ကိၢ်လိၣ်တဖၣ်န့ၣ် စဲဘူးထီဃာ် အသးတန့ၢ်ဘၣ်. တၢ်ခုၣ်အပတီၢ် မ့ၢ်လီၤဝဲဆူ သိၣ်ပၤအဖီလာ် ဒံၢ်ကရံၣ်လွံၢ်ဆံ (40 degrees below zero) ဒၣ်လဲာ်, သ့ၣ်အမုၢ်န့ၣ် တတဲၤသ့ၣ်ဖးလၢၤဘၣ်. မ့ၢ်လၢသ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် ဟံးန့ၢ်အပနီၣ် လၢမုၢ်နံၤအဖုၣ်စှၤလီၤ, လၢအတဆီတလဲအသးတဖၣ်အအိၣ်အဃိ, ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ကိၤထီၣ်ဝဲ တၢ်ဆၢကတီၢ်တကတီၢ်ဃီန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် တသန့ၤသးလၢ မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤအခုၣ်အကိၢ်တဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်အဖီခိၣ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်သန့ၤအသးလၢမုၢ်, တၢ်လၢအလီၢ်တံၢ်တမံၤ, လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယွၤအဖိခွါ, လၢအတ့လီၤမုၢ်န့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးပှၤလၢအလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဂၤန့ၣ်လီၤ. “အဝဲဒၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ယွၤ, လၢပှၤထံၣ်အီၤတသ့ဘၣ်တဂၤအက့ၢ်အဂီၤ, တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အပှၤဝဲၢ်ကိလီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, တၢ်ခဲလၢာ်ဘၣ်တ့အသးလၢအစုပူၤ,.......... ဒီးတၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢအီၤ” (ကလီး ၁:၁၅-၁၇) န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မတၤတဂၤ, စံးဘၣ် သ့ၣ်ထူၣ်တဖၣ်လၢကထိၣ်ကိၤထီၣ်အသး ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ်လဲၣ်.…
တၢ်မၤအသး
ပှၤလၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်
သးပှၢ်မုၣ်တဂၤ လီၤဃံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်, ဒီးအိၣ်သံတယူာ်လၢပှၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်အကျဲလိၤ လၢတၢ်ကိၢ်ကျါန့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဂၤ ဆိကတီၢ်အတၢ်လဲၤဒီး မၤစၢၤအီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤန့ၣ် ကိးဃီၤဝဲ ၉၁၁, ဒီးပှၤအဂၤတဂၤန့ၣ် ပာ်လီၤ ဆ့ကၤဖီခိၣ်တဘ့ၣ်လၢသးပှၢ်မုၢ်အခိၣ်အဖီလာ် ကယီကယီဖိန့ၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤန့ၣ် ပာ်ဝဲဒၣ် တၢ်ထွါမဲာ်တဖၣ်လၢအစုဒုၣ်အဖီလာ်, ဒီးမ့မ့ၢ်ပှၤတဂၤန့ၣ် ဒီတဒၢဝဲ သဒၢမုၢ်လၢ အခိၣ်အဖီလာ်တုၤလၢဂ့ၢ်ဂီၤအူ ဆူၣ်ချ့ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဟဲတုၤဝဲတစုန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဒိတီၣ်ထီၣ် တၢ်ဂီၤမူအဖုၣ်ဖိအံၤ ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ပှၤအသးအနံၣ်အလါ, ဒီးကလုာ်ဒူၣ် တဒ်သိးလိာ်သးတဖၣ်ခဲလၢာ် ဆိကတီၢ်, ဒီးပာ်ဖှိၣ်မၤစၢၤ ပှၤလၢအတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တၢ်နးနးကျံၤကျံၤတဂၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီ, လၢအလီၤသးမုာ်ဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤသ့လံာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတဂၤ သံကွၢ်ဝဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, “ပှၤလၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်” (လူၤ ၁၀:၂၉) န့ၣ်လီၤ. အခီပညီန့ၣ် အဝဲအဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢကဘၣ်ဒုးနဲၣ်အတၢ်အဲၣ်ဆူမတၤတဂၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တဲဖျါထီၣ် ပှၤတဂၤအဂ့ၢ်, လၢတမျိၤတမျာ်တဖၣ် ဒိတီၢ်အီၤနးနးကလဲာ် ဘူးတ့ၢ်မးလၢကသံဝဲ, ဒီးဘၣ်တၢ်စူးကွံာ်တ့ၢ်အီၤလၢ ကျဲကပၤ (:၃၀-၃၁) န့ၣ်လီၤ. ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ်တဂၤ, ဒီးလၢခံန့ၣ် ပှၤလ့ၤဝံဖိတဂၤ ဟဲထံၣ်န့ၢ်အီၤဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် လဲၤသဒၣ်အီၤလၢကျဲတကပၤန့ၣ်လီၤ.…
တၢ်မၤအသး
ပၢ်ယွၤအစုတၢ်မၤစၢၤအိးထီၣ်အသး
သးလၢအသူၣ်ကညီၤသးကညီၤတၢ်န့ၣ် ထိၣ်ဂဲၤထီၣ် မဲရံၣ် စလဲးစၣ် (Mary Slessor), ဒ်သိးကအိးထီၣ်အစုတၢ်မၤစၢၤဆူ ပှၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ် စကီးတ့း(ရှ) (Scottish) မံးရှၢၣ်နရံၣ်တဂၤ, ဒီးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၈၄၈ နံၣ်, ဒီးလဲၤမၤတၢ်လၢ ပှၤအိၣ်ကိၣ်ယိၣ် (Okoyong) ဖိတဖၣ်အကျါ, လၢတၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤအိၣ်ဆိးလၢ လီၢ်ကဝီၤတဖၣ် အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်လၢအကမၣ်တမံၤန့ၣ် ဖဲလၢဖိသၣ်အတဃံာ်ဖိ မ့ၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ် တဂၤန့ၣ်ဂ့ၤဝဲ, ဒီးမ့မ့ၢ်အတဂၤန့ၣ် တၢ်ဝံတၢ်နါအဖိန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, မ့ၢ်လၢတၢ်ပာ်တ့ၢ်စူးကွံာ်အီၤ, ဒီးခီဖျိလၢတၢ်သၣ်ဝံၤလီၤဒိ, ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂုၤအဂၤတဖၣ်အဃိ, ပှၤအတဃံာ်ဖိခံဂၤလိာ်န့ၣ် ဘၣ်သံဝဲဒၣ်တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အဲၣ်အဂီၢ်, ဖိသၣ်လၢအသးသမူ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်တဖၣ်, လၢအကယၤတဖၣ်န့ၣ် မဲရံၣ် မၤဂ့ၤမၤစၢၤမၤပူၤဖျဲးဝဲ, ဒီးအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် လုၢ်ဖိဝဲဒၣ် ဖိသၣ် (၉) ဂၤ, ဒ်အဖိသ့ၣ်တဖၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိလၢ အပူၤထီၣ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဝံဟိၤရှ့ အတၢ်ကတိၤထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်တၢ်အပူၤန့ၣ် ဝံ ဒုးထံၣ်တဖျဲးဝဲ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်သးအိၣ်ကဟုကယာ် အဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤန့ၣ် ဝံပာ်ဖျါဝဲလၢ…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
ၦၤကွၢ်သိတဂၤ အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး
ဟဲသၢၢ် (Heather) ကိးဝဲဒၣ် အဝၤ, ထ့(မ) (Tim) လၢကွဲၤဒီနၢ်, စံးဘၣ်အီၤလၢ "တၤဟိဆံးဖိတဒု ဟဲဘျးထီဃာ်အသး, လၢပကရၢၢ်" န့ၣ်လီၤ. ထ့(မ) မၤထူၣ်ဖျဲးအီၤကယီကဃီဝံၤန့ၣ်ဒီး, တထံၣ်ဝဲဒၣ် တၤဟိဖိအမိၢ်န့ၣ်ဘၣ်. ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤန့ၣ် ထ့(မ) ထံၣ်ဝဲဒၣ်တၤဟိတဖု အိၣ်ဟဲဟးထီၣ်လၢသ့ၣ်ၦၢ်ပူၤ, ဒီးဃုအီၣ်အဆၣ် ဖဲတၢ်လီၢ်လၢအတဘူးတယံၤန့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်တၤဟိမိၢ်တဒုန့ၣ် ဖျါလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီအသးလီၤလီၤဆီဆီအဃိ, လၢအသးပူၤန့ၣ် ထ့(မ) ဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကမ့ၢ်ဝဲ တၤဟိဖိအမိၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢအကွဲၤဒီနၢ်အပူၤ, ဒၢနုာ်ပာ်ကီၤဝဲ တၤဟိဖိ ကိးပသူထီၣ်ဝဲ လၢတၢ်သူၣ်ကိၣ်သးဂီၤအပူၤအကလုၢ်န့ၣ် အိးထီၣ်ဝဲဒၣ် ဒီးမၤဒိၣ်ထီၣ်တၢ်အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ. တၤဟိမိၢ်န့ၣ် လူၤပိာ်အခံ, ဒီးနဲၣ်ဆှၢဝဲဆူ တၤဟိဖိအိၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါန့ၣ် တၤဟိဖိ အီဘၣ်အမိၢ်အနုၢ်ထံ, ဒီးဒိးန့ၢ်တၢ်သဘျ့, တၤဟိအမိၢ်ဒီးအဖိ ထံၣ်လိာ်က့ၤအသး, ခီဖျိလၢ ထ့(မ) အတၢ်မၤစၢၤကဟုကယာ်ကပုာ်လုာ်ဖိအဃိန့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤ ကကွၢ်ထွဲကဟုကယာ် အပှၤဂီၢ်မုၢ်, ဒီးကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် တၢ်သဘျ့လၢပလိၣ်ဘၣ်အီၤန့ၣ် အသူၣ်အိၣ်သးအိၣ်ဝဲဒၣ်နီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်အခီၣ်ဘၣ်တိၢ်, လီၤဃံၤလၢ အတၢ်ဒဲးဘးဒၣ်ဝဲအပူၤ, ဒီးဘၣ်တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူဘၤဘူၤလိၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
လဲၤတၢ်လၢတၢ်နာ်
လၢမုၢ်နၤတၢ်ထုကဖၣ် တၢ်ဘါအဂီၢ်, ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်တဂၤ ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ချ့ချ့ဆူ တၢ်ဘါသရိာ်အလီၢ်စီဆှံ လၢအဖီခိၣ်တကထၢန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအခီၣ်ဆါ, (မ့) သါထီၣ်သါလီၤတလၢသါအဃိ, ဖဲအဝဲဆိကတီၢ်အိၣ်ဘှံးတစိၢ်ဖိန့ၣ်ဒီး, ၦၤလဲၤခီဂာ်အီၤတဂၤန့ၣ် စံးဘၣ်အီၤ "တၢ်လၢနကဘၣ်မၤထဲဒၣ်တမံၤဧိၤန့ၣ် ထီၣ်ဃီသွါတဘျီန့ၣ်ထဲခီၣ်ခါတကါန့ၣ်လီၤ. လဲၤထီၣ်နဲဘီၣ်ဘီၣ်ညီညီတက့ၢ်" န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကတိၤန့ၣ် ပညိၣ်ဝဲလၢ ကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပိာ်မုၣ်တဂၤအံၤ ကလဲၤတုၤဆူ တၢ်ဖီခိၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကကဲထီၣ် တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအတၢ်ကတိၤတဖၣ်န့ၣ် လၢယသူၣ်လီၤဘှံးသးလီၤဘှံးအဂီၢ်, ကဲထီၣ်တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါနီၢ်နီၢ်, ဖဲယလဲၤထီၣ်ဘါယွၤ လၢမုၢ်ဟါတၢ်ထုကဖၣ်အကတီၢ်ဖိအံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢပသးသမူအပူၤ, ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် အတၢ်လဲၤအကျဲန့ၣ်, ဖျါလၢအထီကဲၣ်ဆိး, (မ့) ကျဲလၢအကီအခဲကဲၣ်ဆိးအဃိ, ပသးကကလၢၢ်ဘၣ်လၢ ပကဆိကတီၢ်ကွံာ် ပတၢ်လဲၤကျဲအဂီၢ်, ဒ်တၢ်လ့ပစီလီၤဘၣ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်အကတီၢ်ဖိဒ်သိးအံၤတဖၣ် အပူၤန့ၣ် ပဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢဝံယၡါယၤ အတၢ်ကတိၤတဖၣ်, လၢအစံးကတိၤမၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဝံပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢခံအကတၢၢ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ ကအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လၢအဘၣ် တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူ ဘၤဘူၤလိၣ် အထံကီၢ်, လၢနံၣ်ဆံဆဲၣ်တဖၣ်အတီၢ်ပူၤ, ဒီးတၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ်လၢ အစိအကမီၤတအိၣ်တဖၣ်…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ ဒီကရူၢ်လၢခရံာ်အပူၤ
လၢ ဝ့ၢ် နယူယီးန့ၣ် ပှၤစးထီၣ်တ့ဝဲဒၣ် ဘရိးကလ့(န) အတိၤ (Brooklyn Bridge), ဖဲ ၁၈၆၉ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် စးထီၣ်ဝံၤတယံာ်ဘၣ်, ၦၤဘှီတၢ်အခိၣ်သ့ၣ် ဝါရှ့ၣ်တၢၣ် ရိဘလ့(န) (Washington Roebling) အိၣ်တမုာ်ဆိးက့ နးနးကလဲာ်အဃိ, အမါ အဲမလံၣ် (Emily) ဘၣ်နုၢ်လီၤမၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဲမလံၣ် ဃုမၤလိနၢ်ပၢၢ် အတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်, ကွၢ်ထံက့ၤ တၢ်ပာ်ဖျါတဖၣ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲး, ဒီးနဲၣ်လီၤဝဲဒၣ် ရိဘလ့(န) အၦၤမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အပူၤန့ၣ် အဲမလံၣ် မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲအဝၤ, ဒီးဖဲ ၁၈၈၃ နံၣ်, တၢ်အိးထီၣ်တိၤအမူး, လၢပှၤလဲၤခီတိၤအကတီၢ်န့ၣ် ဒိးဘၣ်ဝဲဒၣ် လ့ၣ်ကဟၣ်အဆိကတၢၢ်တခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိဘလ့(န) စံးပတြၢၤ အမါအဲမလံၣ် "အတၤလၣ် လၢအလီၤကမၢကမၣ်နီၢ်နီၢ်," ဒီး "အတၢ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ, ဒီးတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး" အဃိန့ၣ်လီၤ.
ကရူၢ်ဒီတဖု အတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဒ်သိးအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဃံတၢ်လၤ, ဒီးလၢပသးသမူအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အဂီၢ်, မ့ၢ်တၢ်ခူသူၣ်တမံၤလၢ အိၣ်ဒီးအခီပညီ အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
တၢ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအပူၤ
စံၣ်အဲးလူဝံး (C.S.Lewis) ကွဲးဝဲဒၣ် အလံာ် (Out of the Silent Planet) အပူၤန့ၣ်, ၦၤတဂၤ စံးကတိၤဝဲဒၣ်လၢ "တၢ်သးမုာ်သးခုလၢ အဘၣ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤတမံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်သးမုာ်သးခု အလၢအပှဲၤ" န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤတထံၣ်အံၤ အဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါထီၣ် ၦၤတဂၤ သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤခါလၢအပူၤကွံာ်, အသးသမူအတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအအဲၣ်ဘၣ်ဝဲ, ဒီးတသးပ့ၤနီၣ်ဝဲဒၣ်တမံၤမံၤ, ဒီးမုာ်လၤသးခုဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးထီၣ်ကစၢၢ် အတၢ်လဲၤကျဲန့ၣ် ပကထံၣ်ဘၣ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဃံအလၤတဖၣ်လၢ အထုးန့ၢ်သူၣ်န့ၢ်သး, (မ့) ၦၤလၢပအဲၣ်ဘၣ်အီၤတဂၤန့ၣ် ပလဲၤခီဖျိနီၤဟ့ၣ်လိာ်သးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢ အကါဒိၣ်တမံၤမံၤအကတီၢ်ဖိန့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲ ပတၢ်သးခုအခီၣ်ထံးတပတီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢခံ, ဖဲပဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤ တၢ်အကတီၢ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် (ဒီးလၢအလီၤဂာ်ဒီးအီၤတဖၣ်) န့ၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်တၢ်သးခုလၢ ပလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဂၤတမံၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး နဲၣ်လီၤ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ ကညီနုၢ်အီၣ်အီသကိးတၢ်, ဒီးပကိးအီၤလၢ ကစၢ်ခရံာ် အဟါတၢ်အီၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်တနၤ, ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တချုးဟ့ၣ်လီၤအသးသမူန့ၣ် ဟံးန့ၢ်သကိး ဘူၣ်လဲၤကပာ်…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
ဒ်သိးကဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်, ဃ့ဘါထုကဖၣ်တၢ်
ဒ်သိးကကွၢ်ထွဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုအဂီၢ်, လဲ(န) ဝ့ၣ် ခၠါ(န) (Lan Wai Chan) အိၣ်ဟးထီၣ်ဝဲလၢ အထံကီၢ် စ့ကဖီ, ဒီးဘၣ်လဲၤအိၣ်ဆိးဝဲလၢ ကီၢ်ယပၣ်န့ၣ်ဒီး, အသးဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိ ကအိၣ်ဝဲဒၣ် ခံဆံဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤယပၣ်ဖိ လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ပှၤခရံာ်ဖိန့ၣ် လၢထံကီၢ်အပှၤကညီနီၢ်ဂံၢ် မျးကယၤတၢဧိၤ, ဒီးတၢ်ဘါသရိာ်အါဖျၢၣ်န့ၣ် အိၣ်လီၤဟိအသးအဃိ, ပှၤသ့ၣ်ညါထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤလၢ “မံးရှၢၣ်နရံၣ် အတၢ်သွၣ်ခိၣ်” န့ၣ်လီၤ. လဲ(န) အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ “ဒ်အဘၣ်ဟံးထီၣ်မူဒါလၢ ကဘီလၢ အကလီၤဘျၢတဘ့ၣ်အလိၤအသိး” န့ၣ်လီၤ. အဝဲကိးပသူထီၣ်ဆူယွၤအအိၣ်, ဒီးအသးကလၢၢ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်စံးဆၢလၢ “ဟ့ၣ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ.
“လၢတၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်” တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ (မ့) တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတဖၣ်အလီၢ်န့ၣ်, ဝ့ၣ် ခၠါ(န) မၢအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်, လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် အတၢ်လိၣ်အဂီၢ်, ဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီးတံၤသကိးသ့ၣ်တဖၣ် လၢတသ့ၣ်ညါ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ကယီကယီဖိန့ၣ် အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိအနီၢ်ဂံၢ်အါထီၣ်ခံစးန့ၣ်လီၤ.
အဝဲသ့ၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်တီတီလိၤလိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အဒိအတဲာ်တမံၤလၢအမူ, ဒ် လံာ်စီဆှံ…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
ယ့ၣ်ရှူး, ပှၤနုာ်လီၤတူၢ်တၢ်လၢပဂီၢ်
ဖဲကီၢ်အမဲရကၤ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ (၁၈၆၁-၆၅) ထုးဃၢအသး, ဒီးတဝံၤဒံးဘၣ်အကတီၢ်န့ၣ် ပှၤဒုးတၢ်ခံကပၤလိာ် စူးကါကျိၤကျဲအကတၢၢ်တမံၤ, လၢတၢ်ထၢဆူၣ်သုး (ဒ်သိးကမၤပှဲၤအသုးဖိတဖၣ်အဂီၢ်, ဒ်ထံကီၢ်အတၢ်ဘျၢအိၣ်ဝဲအသိး, ပှၤကဘၣ်နုာ်လီၤသုး) န့ၣ်လီၤ. လၢသိၣ်မှံၤကရၢအတၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢ (Confederate law) ပာ်ဖျါဝဲလၢ ပှၤကဘၣ်နုာ်လီၤကဲဝဲဒၣ် သုးဖိတဂၤန့ၣ် ပဒ့ၣ်ဟးဆှဲးအသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢတၢ်ဒိးလဲပှၤတဂၤဂၤလၢ အဘၣ်တၢ်ပျဲပူၤအီၤဒီးတၢ်ထၢဆူၣ်သုး, ဒီးအါတက့ၢ်န့ၣ် ပှၤအသးစၢ်န့ၢ် (မ့) ပှၤအသးပှၢ်န့ၢ် တၢ်ထၢဆူၣ်သုးအသးအနံၣ်အလါ, ဒ်သိးကနုာ်လီၤလၢအလီၢ် န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢပဒ့ၣ် ဟးဆှဲးတၢ်ထၢဆူၣ်သုးတဂၤန့ၣ် ညီနုၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်အဘူးအလဲဆူထံကီၢ်ပဒိၣ်, ဒီးကျိၣ်စ့အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဆူ ပှၤလၢအကနုာ်လီၤအလီၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. ထဲဒၣ်ပှၤထူးပှၤတီၤတဖၣ်ဧိၤ ပှ့ၤ (မ့) ဒိးလဲန့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤအခၢၣ်စးတဖၣ် လၢအဝဲသ့ၣ်အလီၢ် န့ၣ်လီၤ.
နီၢ်သးအတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, မ့ၢ်တၢ်လၢအကါဒိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး ကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပှၤခဲလၢာ်မၤတၢ်ဒဲးဘးဒီး တချုးန့ၢ်ဘၣ် ယွၤအလၤအကပီၤဘၣ်” (ရိမ့ၤ ၃:၂၃), ဒီး “တၢ်ဒဲးဘးအဘူးအလဲမ့ၢ်တၢ်သံ” (၆:၂၃) န့ၣ်လီၤ. ပှၤကမၤပူၤမၤဖျဲးအသးလၢ တၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ်, ကျိၤကျဲတအိၣ်ဝဲဒၣ်နီတမံၤဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ပဝဲခဲလၢာ်အဂီၢ်, ပမ့ၢ်အိၣ်ဒီးပှၤအခၢၣ်စးတဂၤ,…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
ဆၢန့ၢ်ကနဲစီ
နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးထံၣ် ကၠါရဲး(ထ) (Jarrett) အတၢ်နံၤကမှံန့ၣ်, သံကွၢ်အီၤလၢ အကနဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်တက့ၢ်. အဝဲမ့ၢ်ပှၤဘုၣ်ကနဲတဂၤန့ၣ်လီၤ. ပထံၣ်လိာ်သကိးပသးလၢအဟံၣ်လီၢ်ခံကရၢၢ်အပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢပကစံးကတိၤသကိး ကနဲတဖၣ်အဂ့ၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ညီနုၢ်တၢ်လီၤသးစဲတမံၤ, လၢပတၢ်ကတိၤသကိးလိာ်သးတဖၣ်အပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်မၤလိန့ၢ်အါထီၣ် တၢ်ဘုၣ်ကနဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး တၢ်စံးကတိၤသကိးကနဲအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်န့ဆၢၣ်ကနဲစီလၢအကဆှီ, အလွဲၢ်ဘီဒ်ထူ, ဒီးဆၢဝံၣ်သိ, ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤလၢ ကၠါရဲး(ထ) အကနဲလၢ အမၤတၢ်ဆူၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မး, ဆၢဝံၣ်သိဒိၣ်မးလီၤ.
စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၁၉:၁၀၃ အပူၤန့ၣ်, ပှၤကွဲးထါ စံးဝဲဒၣ်လၢ “ယလ့ၣ်ကွၢ်တၢ်န့ၣ် နကလုၢ်နကထါ ဆၢဆံးဒိၣ်လဲၣ်. ဆၢန့ၢ် ကနဲစီလၢ ယကိာ်ပူၤန့ၣ်တက့ၢ်လီၤ.”
ပမ့ၢ်ကွၢ်ထံကွၢ်ဆး အဆၢဖိ ၉၇-၁၀၄ တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ပှၤကွဲးလံာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကတိၤထိၣ်သတြီၤ “ဆၢန့ၢ်ကနဲစီ” အံၤ, မ့ၢ်လံာ်ကျိၤကူာ်တဖၣ်အကျါတထံၣ်,ဒ်သိးကပာ်ဖျါဆှဲထီၣ် ယွၤအကလုၢ်အကထါ, လၢအလုၢ်အပှ့ၤအဒိၣ်ကတၢၢ်အဂီၢ်, “နတၢ်မၤလိာ်တဖၣ် ဒုးကူၣ်သ့ထီၣ်ယၤအါန့ၢ် ယဒုၣ်ယဒါတဖၣ်တက့ၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, အိၣ်ဒီးယၤ လီၤထူလီၤယိာ်လီၤ. ယနူၤပၢၢ် ယနၢ်ပၢၢ်တၢ်န့ၣ်အါန့ၢ် ပှၤသိၣ်လိယၤခဲလၢာ်တက့ၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ယဆိကမိၣ်လၢ…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
တၢ်လၢအလီၤတံၢ်တမံၤ
သ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် မဲထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ခုၣ်အလီၢ်အကျဲတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢတၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်အဂီၢ်, ခီဖျိလၢ “တၢ်မၤကိၤထီၣ်အသး” အကျိၤကျဲတမံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးသ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် အသုတလီၤသကၤ, ယူာ်ထီၣ်အသး, ဒီးအသုတသ့ၣ်ဖးအဂီၢ်, ဒုးဟးထီၣ်ဝဲဒၣ်ထံလၢ ချံဆးမူ (cells) တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံအိၣ်တ့ၢ်လၢချံဆးမူတဖၣ် အကဆူးန့ၣ် ဆှံဂ့ၤဒိၣ်မးအဃိ, ထံလီၤသကၤသံးကာ်ကိၢ်လိၣ်တဖၣ်န့ၣ် စဲဘူးထီဃာ် အသးတန့ၢ်ဘၣ်. တၢ်ခုၣ်အပတီၢ် မ့ၢ်လီၤဝဲဆူ သိၣ်ပၤအဖီလာ် ဒံၢ်ကရံၣ်လွံၢ်ဆံ (40 degrees below zero) ဒၣ်လဲာ်, သ့ၣ်အမုၢ်န့ၣ် တတဲၤသ့ၣ်ဖးလၢၤဘၣ်. မ့ၢ်လၢသ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် ဟံးန့ၢ်အပနီၣ် လၢမုၢ်နံၤအဖုၣ်စှၤလီၤ, လၢအတဆီတလဲအသးတဖၣ်အအိၣ်အဃိ, ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ကိၤထီၣ်ဝဲ တၢ်ဆၢကတီၢ်တကတီၢ်ဃီန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် တသန့ၤသးလၢ မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤအခုၣ်အကိၢ်တဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်အဖီခိၣ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်သန့ၤအသးလၢမုၢ်, တၢ်လၢအလီၢ်တံၢ်တမံၤ, လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယွၤအဖိခွါ, လၢအတ့လီၤမုၢ်န့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးပှၤလၢအလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဂၤန့ၣ်လီၤ. “အဝဲဒၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ယွၤ, လၢပှၤထံၣ်အီၤတသ့ဘၣ်တဂၤအက့ၢ်အဂီၤ, တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အပှၤဝဲၢ်ကိလီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, တၢ်ခဲလၢာ်ဘၣ်တ့အသးလၢအစုပူၤ,.......... ဒီးတၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢအီၤ” (ကလီး ၁:၁၅-၁၇) န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မတၤတဂၤ, စံးဘၣ် သ့ၣ်ထူၣ်တဖၣ်လၢကထိၣ်ကိၤထီၣ်အသး ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ်လဲၣ်.…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
ပှၤလၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်
သးပှၢ်မုၣ်တဂၤ လီၤဃံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်, ဒီးအိၣ်သံတယူာ်လၢပှၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်အကျဲလိၤ လၢတၢ်ကိၢ်ကျါန့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဂၤ ဆိကတီၢ်အတၢ်လဲၤဒီး မၤစၢၤအီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤန့ၣ် ကိးဃီၤဝဲ ၉၁၁, ဒီးပှၤအဂၤတဂၤန့ၣ် ပာ်လီၤ ဆ့ကၤဖီခိၣ်တဘ့ၣ်လၢသးပှၢ်မုၢ်အခိၣ်အဖီလာ် ကယီကယီဖိန့ၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤန့ၣ် ပာ်ဝဲဒၣ် တၢ်ထွါမဲာ်တဖၣ်လၢအစုဒုၣ်အဖီလာ်, ဒီးမ့မ့ၢ်ပှၤတဂၤန့ၣ် ဒီတဒၢဝဲ သဒၢမုၢ်လၢ အခိၣ်အဖီလာ်တုၤလၢဂ့ၢ်ဂီၤအူ ဆူၣ်ချ့ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဟဲတုၤဝဲတစုန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဒိတီၣ်ထီၣ် တၢ်ဂီၤမူအဖုၣ်ဖိအံၤ ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ပှၤအသးအနံၣ်အလါ, ဒီးကလုာ်ဒူၣ် တဒ်သိးလိာ်သးတဖၣ်ခဲလၢာ် ဆိကတီၢ်, ဒီးပာ်ဖှိၣ်မၤစၢၤ ပှၤလၢအတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တၢ်နးနးကျံၤကျံၤတဂၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီ, လၢအလီၤသးမုာ်ဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤသ့လံာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတဂၤ သံကွၢ်ဝဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, “ပှၤလၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်” (လူၤ ၁၀:၂၉) န့ၣ်လီၤ. အခီပညီန့ၣ် အဝဲအဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢကဘၣ်ဒုးနဲၣ်အတၢ်အဲၣ်ဆူမတၤတဂၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တဲဖျါထီၣ် ပှၤတဂၤအဂ့ၢ်, လၢတမျိၤတမျာ်တဖၣ် ဒိတီၢ်အီၤနးနးကလဲာ် ဘူးတ့ၢ်မးလၢကသံဝဲ, ဒီးဘၣ်တၢ်စူးကွံာ်တ့ၢ်အီၤလၢ ကျဲကပၤ (:၃၀-၃၁) န့ၣ်လီၤ. ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ်တဂၤ, ဒီးလၢခံန့ၣ် ပှၤလ့ၤဝံဖိတဂၤ ဟဲထံၣ်န့ၢ်အီၤဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် လဲၤသဒၣ်အီၤလၢကျဲတကပၤန့ၣ်လီၤ.…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
ပၢ်ယွၤအစုတၢ်မၤစၢၤအိးထီၣ်အသး
သးလၢအသူၣ်ကညီၤသးကညီၤတၢ်န့ၣ် ထိၣ်ဂဲၤထီၣ် မဲရံၣ် စလဲးစၣ် (Mary Slessor), ဒ်သိးကအိးထီၣ်အစုတၢ်မၤစၢၤဆူ ပှၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ် စကီးတ့း(ရှ) (Scottish) မံးရှၢၣ်နရံၣ်တဂၤ, ဒီးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၈၄၈ နံၣ်, ဒီးလဲၤမၤတၢ်လၢ ပှၤအိၣ်ကိၣ်ယိၣ် (Okoyong) ဖိတဖၣ်အကျါ, လၢတၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤအိၣ်ဆိးလၢ လီၢ်ကဝီၤတဖၣ် အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်လၢအကမၣ်တမံၤန့ၣ် ဖဲလၢဖိသၣ်အတဃံာ်ဖိ မ့ၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ် တဂၤန့ၣ်ဂ့ၤဝဲ, ဒီးမ့မ့ၢ်အတဂၤန့ၣ် တၢ်ဝံတၢ်နါအဖိန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, မ့ၢ်လၢတၢ်ပာ်တ့ၢ်စူးကွံာ်အီၤ, ဒီးခီဖျိလၢတၢ်သၣ်ဝံၤလီၤဒိ, ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂုၤအဂၤတဖၣ်အဃိ, ပှၤအတဃံာ်ဖိခံဂၤလိာ်န့ၣ် ဘၣ်သံဝဲဒၣ်တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အဲၣ်အဂီၢ်, ဖိသၣ်လၢအသးသမူ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်တဖၣ်, လၢအကယၤတဖၣ်န့ၣ် မဲရံၣ် မၤဂ့ၤမၤစၢၤမၤပူၤဖျဲးဝဲ, ဒီးအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် လုၢ်ဖိဝဲဒၣ် ဖိသၣ် (၉) ဂၤ, ဒ်အဖိသ့ၣ်တဖၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိလၢ အပူၤထီၣ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဝံဟိၤရှ့ အတၢ်ကတိၤထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်တၢ်အပူၤန့ၣ် ဝံ ဒုးထံၣ်တဖျဲးဝဲ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်သးအိၣ်ကဟုကယာ် အဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤန့ၣ် ဝံပာ်ဖျါဝဲလၢ…
About Us
ၦၤကွၢ်သိတဂၤ အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး
ဟဲသၢၢ် (Heather) ကိးဝဲဒၣ် အဝၤ, ထ့(မ) (Tim) လၢကွဲၤဒီနၢ်, စံးဘၣ်အီၤလၢ "တၤဟိဆံးဖိတဒု ဟဲဘျးထီဃာ်အသး, လၢပကရၢၢ်" န့ၣ်လီၤ. ထ့(မ) မၤထူၣ်ဖျဲးအီၤကယီကဃီဝံၤန့ၣ်ဒီး, တထံၣ်ဝဲဒၣ် တၤဟိဖိအမိၢ်န့ၣ်ဘၣ်. ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤန့ၣ် ထ့(မ) ထံၣ်ဝဲဒၣ်တၤဟိတဖု အိၣ်ဟဲဟးထီၣ်လၢသ့ၣ်ၦၢ်ပူၤ, ဒီးဃုအီၣ်အဆၣ် ဖဲတၢ်လီၢ်လၢအတဘူးတယံၤန့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်တၤဟိမိၢ်တဒုန့ၣ် ဖျါလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီအသးလီၤလီၤဆီဆီအဃိ, လၢအသးပူၤန့ၣ် ထ့(မ) ဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကမ့ၢ်ဝဲ တၤဟိဖိအမိၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢအကွဲၤဒီနၢ်အပူၤ, ဒၢနုာ်ပာ်ကီၤဝဲ တၤဟိဖိ ကိးပသူထီၣ်ဝဲ လၢတၢ်သူၣ်ကိၣ်သးဂီၤအပူၤအကလုၢ်န့ၣ် အိးထီၣ်ဝဲဒၣ် ဒီးမၤဒိၣ်ထီၣ်တၢ်အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ. တၤဟိမိၢ်န့ၣ် လူၤပိာ်အခံ, ဒီးနဲၣ်ဆှၢဝဲဆူ တၤဟိဖိအိၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါန့ၣ် တၤဟိဖိ အီဘၣ်အမိၢ်အနုၢ်ထံ, ဒီးဒိးန့ၢ်တၢ်သဘျ့, တၤဟိအမိၢ်ဒီးအဖိ ထံၣ်လိာ်က့ၤအသး, ခီဖျိလၢ ထ့(မ) အတၢ်မၤစၢၤကဟုကယာ်ကပုာ်လုာ်ဖိအဃိန့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤ ကကွၢ်ထွဲကဟုကယာ် အပှၤဂီၢ်မုၢ်, ဒီးကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် တၢ်သဘျ့လၢပလိၣ်ဘၣ်အီၤန့ၣ် အသူၣ်အိၣ်သးအိၣ်ဝဲဒၣ်နီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်အခီၣ်ဘၣ်တိၢ်, လီၤဃံၤလၢ အတၢ်ဒဲးဘးဒၣ်ဝဲအပူၤ, ဒီးဘၣ်တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူဘၤဘူၤလိၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ…
About Us
လဲၤတၢ်လၢတၢ်နာ်
လၢမုၢ်နၤတၢ်ထုကဖၣ် တၢ်ဘါအဂီၢ်, ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်တဂၤ ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ချ့ချ့ဆူ တၢ်ဘါသရိာ်အလီၢ်စီဆှံ လၢအဖီခိၣ်တကထၢန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအခီၣ်ဆါ, (မ့) သါထီၣ်သါလီၤတလၢသါအဃိ, ဖဲအဝဲဆိကတီၢ်အိၣ်ဘှံးတစိၢ်ဖိန့ၣ်ဒီး, ၦၤလဲၤခီဂာ်အီၤတဂၤန့ၣ် စံးဘၣ်အီၤ "တၢ်လၢနကဘၣ်မၤထဲဒၣ်တမံၤဧိၤန့ၣ် ထီၣ်ဃီသွါတဘျီန့ၣ်ထဲခီၣ်ခါတကါန့ၣ်လီၤ. လဲၤထီၣ်နဲဘီၣ်ဘီၣ်ညီညီတက့ၢ်" န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကတိၤန့ၣ် ပညိၣ်ဝဲလၢ ကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပိာ်မုၣ်တဂၤအံၤ ကလဲၤတုၤဆူ တၢ်ဖီခိၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကကဲထီၣ် တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအတၢ်ကတိၤတဖၣ်န့ၣ် လၢယသူၣ်လီၤဘှံးသးလီၤဘှံးအဂီၢ်, ကဲထီၣ်တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါနီၢ်နီၢ်, ဖဲယလဲၤထီၣ်ဘါယွၤ လၢမုၢ်ဟါတၢ်ထုကဖၣ်အကတီၢ်ဖိအံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢပသးသမူအပူၤ, ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် အတၢ်လဲၤအကျဲန့ၣ်, ဖျါလၢအထီကဲၣ်ဆိး, (မ့) ကျဲလၢအကီအခဲကဲၣ်ဆိးအဃိ, ပသးကကလၢၢ်ဘၣ်လၢ ပကဆိကတီၢ်ကွံာ် ပတၢ်လဲၤကျဲအဂီၢ်, ဒ်တၢ်လ့ပစီလီၤဘၣ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်အကတီၢ်ဖိဒ်သိးအံၤတဖၣ် အပူၤန့ၣ် ပဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢဝံယၡါယၤ အတၢ်ကတိၤတဖၣ်, လၢအစံးကတိၤမၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဝံပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢခံအကတၢၢ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ ကအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လၢအဘၣ် တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူ ဘၤဘူၤလိၣ် အထံကီၢ်, လၢနံၣ်ဆံဆဲၣ်တဖၣ်အတီၢ်ပူၤ, ဒီးတၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ်လၢ အစိအကမီၤတအိၣ်တဖၣ်…
About Us
တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ ဒီကရူၢ်လၢခရံာ်အပူၤ
လၢ ဝ့ၢ် နယူယီးန့ၣ် ပှၤစးထီၣ်တ့ဝဲဒၣ် ဘရိးကလ့(န) အတိၤ (Brooklyn Bridge), ဖဲ ၁၈၆၉ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် စးထီၣ်ဝံၤတယံာ်ဘၣ်, ၦၤဘှီတၢ်အခိၣ်သ့ၣ် ဝါရှ့ၣ်တၢၣ် ရိဘလ့(န) (Washington Roebling) အိၣ်တမုာ်ဆိးက့ နးနးကလဲာ်အဃိ, အမါ အဲမလံၣ် (Emily) ဘၣ်နုၢ်လီၤမၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဲမလံၣ် ဃုမၤလိနၢ်ပၢၢ် အတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်, ကွၢ်ထံက့ၤ တၢ်ပာ်ဖျါတဖၣ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲး, ဒီးနဲၣ်လီၤဝဲဒၣ် ရိဘလ့(န) အၦၤမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အပူၤန့ၣ် အဲမလံၣ် မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲအဝၤ, ဒီးဖဲ ၁၈၈၃ နံၣ်, တၢ်အိးထီၣ်တိၤအမူး, လၢပှၤလဲၤခီတိၤအကတီၢ်န့ၣ် ဒိးဘၣ်ဝဲဒၣ် လ့ၣ်ကဟၣ်အဆိကတၢၢ်တခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိဘလ့(န) စံးပတြၢၤ အမါအဲမလံၣ် "အတၤလၣ် လၢအလီၤကမၢကမၣ်နီၢ်နီၢ်," ဒီး "အတၢ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ, ဒီးတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး" အဃိန့ၣ်လီၤ.
ကရူၢ်ဒီတဖု အတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဒ်သိးအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဃံတၢ်လၤ, ဒီးလၢပသးသမူအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အဂီၢ်, မ့ၢ်တၢ်ခူသူၣ်တမံၤလၢ အိၣ်ဒီးအခီပညီ အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.…
About Us
တၢ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအပူၤ
စံၣ်အဲးလူဝံး (C.S.Lewis) ကွဲးဝဲဒၣ် အလံာ် (Out of the Silent Planet) အပူၤန့ၣ်, ၦၤတဂၤ စံးကတိၤဝဲဒၣ်လၢ "တၢ်သးမုာ်သးခုလၢ အဘၣ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤတမံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်သးမုာ်သးခု အလၢအပှဲၤ" န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤတထံၣ်အံၤ အဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါထီၣ် ၦၤတဂၤ သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤခါလၢအပူၤကွံာ်, အသးသမူအတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအအဲၣ်ဘၣ်ဝဲ, ဒီးတသးပ့ၤနီၣ်ဝဲဒၣ်တမံၤမံၤ, ဒီးမုာ်လၤသးခုဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးထီၣ်ကစၢၢ် အတၢ်လဲၤကျဲန့ၣ် ပကထံၣ်ဘၣ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဃံအလၤတဖၣ်လၢ အထုးန့ၢ်သူၣ်န့ၢ်သး, (မ့) ၦၤလၢပအဲၣ်ဘၣ်အီၤတဂၤန့ၣ် ပလဲၤခီဖျိနီၤဟ့ၣ်လိာ်သးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢ အကါဒိၣ်တမံၤမံၤအကတီၢ်ဖိန့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲ ပတၢ်သးခုအခီၣ်ထံးတပတီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢခံ, ဖဲပဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤ တၢ်အကတီၢ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် (ဒီးလၢအလီၤဂာ်ဒီးအီၤတဖၣ်) န့ၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်တၢ်သးခုလၢ ပလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဂၤတမံၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး နဲၣ်လီၤ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ ကညီနုၢ်အီၣ်အီသကိးတၢ်, ဒီးပကိးအီၤလၢ ကစၢ်ခရံာ် အဟါတၢ်အီၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်တနၤ, ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တချုးဟ့ၣ်လီၤအသးသမူန့ၣ် ဟံးန့ၢ်သကိး ဘူၣ်လဲၤကပာ်…
About Us
ဒ်သိးကဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်, ဃ့ဘါထုကဖၣ်တၢ်
ဒ်သိးကကွၢ်ထွဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုအဂီၢ်, လဲ(န) ဝ့ၣ် ခၠါ(န) (Lan Wai Chan) အိၣ်ဟးထီၣ်ဝဲလၢ အထံကီၢ် စ့ကဖီ, ဒီးဘၣ်လဲၤအိၣ်ဆိးဝဲလၢ ကီၢ်ယပၣ်န့ၣ်ဒီး, အသးဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိ ကအိၣ်ဝဲဒၣ် ခံဆံဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤယပၣ်ဖိ လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ပှၤခရံာ်ဖိန့ၣ် လၢထံကီၢ်အပှၤကညီနီၢ်ဂံၢ် မျးကယၤတၢဧိၤ, ဒီးတၢ်ဘါသရိာ်အါဖျၢၣ်န့ၣ် အိၣ်လီၤဟိအသးအဃိ, ပှၤသ့ၣ်ညါထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤလၢ “မံးရှၢၣ်နရံၣ် အတၢ်သွၣ်ခိၣ်” န့ၣ်လီၤ. လဲ(န) အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ “ဒ်အဘၣ်ဟံးထီၣ်မူဒါလၢ ကဘီလၢ အကလီၤဘျၢတဘ့ၣ်အလိၤအသိး” န့ၣ်လီၤ. အဝဲကိးပသူထီၣ်ဆူယွၤအအိၣ်, ဒီးအသးကလၢၢ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်စံးဆၢလၢ “ဟ့ၣ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ.
“လၢတၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်” တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ (မ့) တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတဖၣ်အလီၢ်န့ၣ်, ဝ့ၣ် ခၠါ(န) မၢအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်, လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် အတၢ်လိၣ်အဂီၢ်, ဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီးတံၤသကိးသ့ၣ်တဖၣ် လၢတသ့ၣ်ညါ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ကယီကယီဖိန့ၣ် အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိအနီၢ်ဂံၢ်အါထီၣ်ခံစးန့ၣ်လီၤ.
အဝဲသ့ၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်တီတီလိၤလိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အဒိအတဲာ်တမံၤလၢအမူ, ဒ် လံာ်စီဆှံ…
About Us
ယ့ၣ်ရှူး, ပှၤနုာ်လီၤတူၢ်တၢ်လၢပဂီၢ်
ဖဲကီၢ်အမဲရကၤ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ (၁၈၆၁-၆၅) ထုးဃၢအသး, ဒီးတဝံၤဒံးဘၣ်အကတီၢ်န့ၣ် ပှၤဒုးတၢ်ခံကပၤလိာ် စူးကါကျိၤကျဲအကတၢၢ်တမံၤ, လၢတၢ်ထၢဆူၣ်သုး (ဒ်သိးကမၤပှဲၤအသုးဖိတဖၣ်အဂီၢ်, ဒ်ထံကီၢ်အတၢ်ဘျၢအိၣ်ဝဲအသိး, ပှၤကဘၣ်နုာ်လီၤသုး) န့ၣ်လီၤ. လၢသိၣ်မှံၤကရၢအတၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢ (Confederate law) ပာ်ဖျါဝဲလၢ ပှၤကဘၣ်နုာ်လီၤကဲဝဲဒၣ် သုးဖိတဂၤန့ၣ် ပဒ့ၣ်ဟးဆှဲးအသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢတၢ်ဒိးလဲပှၤတဂၤဂၤလၢ အဘၣ်တၢ်ပျဲပူၤအီၤဒီးတၢ်ထၢဆူၣ်သုး, ဒီးအါတက့ၢ်န့ၣ် ပှၤအသးစၢ်န့ၢ် (မ့) ပှၤအသးပှၢ်န့ၢ် တၢ်ထၢဆူၣ်သုးအသးအနံၣ်အလါ, ဒ်သိးကနုာ်လီၤလၢအလီၢ် န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢပဒ့ၣ် ဟးဆှဲးတၢ်ထၢဆူၣ်သုးတဂၤန့ၣ် ညီနုၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်အဘူးအလဲဆူထံကီၢ်ပဒိၣ်, ဒီးကျိၣ်စ့အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဆူ ပှၤလၢအကနုာ်လီၤအလီၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. ထဲဒၣ်ပှၤထူးပှၤတီၤတဖၣ်ဧိၤ ပှ့ၤ (မ့) ဒိးလဲန့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤအခၢၣ်စးတဖၣ် လၢအဝဲသ့ၣ်အလီၢ် န့ၣ်လီၤ.
နီၢ်သးအတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, မ့ၢ်တၢ်လၢအကါဒိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး ကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပှၤခဲလၢာ်မၤတၢ်ဒဲးဘးဒီး တချုးန့ၢ်ဘၣ် ယွၤအလၤအကပီၤဘၣ်” (ရိမ့ၤ ၃:၂၃), ဒီး “တၢ်ဒဲးဘးအဘူးအလဲမ့ၢ်တၢ်သံ” (၆:၂၃) န့ၣ်လီၤ. ပှၤကမၤပူၤမၤဖျဲးအသးလၢ တၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ်, ကျိၤကျဲတအိၣ်ဝဲဒၣ်နီတမံၤဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ပဝဲခဲလၢာ်အဂီၢ်, ပမ့ၢ်အိၣ်ဒီးပှၤအခၢၣ်စးတဂၤ,…
About Us
ဆၢန့ၢ်ကနဲစီ
နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးထံၣ် ကၠါရဲး(ထ) (Jarrett) အတၢ်နံၤကမှံန့ၣ်, သံကွၢ်အီၤလၢ အကနဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်တက့ၢ်. အဝဲမ့ၢ်ပှၤဘုၣ်ကနဲတဂၤန့ၣ်လီၤ. ပထံၣ်လိာ်သကိးပသးလၢအဟံၣ်လီၢ်ခံကရၢၢ်အပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢပကစံးကတိၤသကိး ကနဲတဖၣ်အဂ့ၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ညီနုၢ်တၢ်လီၤသးစဲတမံၤ, လၢပတၢ်ကတိၤသကိးလိာ်သးတဖၣ်အပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်မၤလိန့ၢ်အါထီၣ် တၢ်ဘုၣ်ကနဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး တၢ်စံးကတိၤသကိးကနဲအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်န့ဆၢၣ်ကနဲစီလၢအကဆှီ, အလွဲၢ်ဘီဒ်ထူ, ဒီးဆၢဝံၣ်သိ, ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤလၢ ကၠါရဲး(ထ) အကနဲလၢ အမၤတၢ်ဆူၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မး, ဆၢဝံၣ်သိဒိၣ်မးလီၤ.
စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၁၉:၁၀၃ အပူၤန့ၣ်, ပှၤကွဲးထါ စံးဝဲဒၣ်လၢ “ယလ့ၣ်ကွၢ်တၢ်န့ၣ် နကလုၢ်နကထါ ဆၢဆံးဒိၣ်လဲၣ်. ဆၢန့ၢ် ကနဲစီလၢ ယကိာ်ပူၤန့ၣ်တက့ၢ်လီၤ.”
ပမ့ၢ်ကွၢ်ထံကွၢ်ဆး အဆၢဖိ ၉၇-၁၀၄ တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ပှၤကွဲးလံာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကတိၤထိၣ်သတြီၤ “ဆၢန့ၢ်ကနဲစီ” အံၤ, မ့ၢ်လံာ်ကျိၤကူာ်တဖၣ်အကျါတထံၣ်,ဒ်သိးကပာ်ဖျါဆှဲထီၣ် ယွၤအကလုၢ်အကထါ, လၢအလုၢ်အပှ့ၤအဒိၣ်ကတၢၢ်အဂီၢ်, “နတၢ်မၤလိာ်တဖၣ် ဒုးကူၣ်သ့ထီၣ်ယၤအါန့ၢ် ယဒုၣ်ယဒါတဖၣ်တက့ၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, အိၣ်ဒီးယၤ လီၤထူလီၤယိာ်လီၤ. ယနူၤပၢၢ် ယနၢ်ပၢၢ်တၢ်န့ၣ်အါန့ၢ် ပှၤသိၣ်လိယၤခဲလၢာ်တက့ၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ယဆိကမိၣ်လၢ…
About Us
တၢ်လၢအလီၤတံၢ်တမံၤ
သ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် မဲထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ခုၣ်အလီၢ်အကျဲတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢတၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်အဂီၢ်, ခီဖျိလၢ “တၢ်မၤကိၤထီၣ်အသး” အကျိၤကျဲတမံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးသ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် အသုတလီၤသကၤ, ယူာ်ထီၣ်အသး, ဒီးအသုတသ့ၣ်ဖးအဂီၢ်, ဒုးဟးထီၣ်ဝဲဒၣ်ထံလၢ ချံဆးမူ (cells) တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံအိၣ်တ့ၢ်လၢချံဆးမူတဖၣ် အကဆူးန့ၣ် ဆှံဂ့ၤဒိၣ်မးအဃိ, ထံလီၤသကၤသံးကာ်ကိၢ်လိၣ်တဖၣ်န့ၣ် စဲဘူးထီဃာ် အသးတန့ၢ်ဘၣ်. တၢ်ခုၣ်အပတီၢ် မ့ၢ်လီၤဝဲဆူ သိၣ်ပၤအဖီလာ် ဒံၢ်ကရံၣ်လွံၢ်ဆံ (40 degrees below zero) ဒၣ်လဲာ်, သ့ၣ်အမုၢ်န့ၣ် တတဲၤသ့ၣ်ဖးလၢၤဘၣ်. မ့ၢ်လၢသ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် ဟံးန့ၢ်အပနီၣ် လၢမုၢ်နံၤအဖုၣ်စှၤလီၤ, လၢအတဆီတလဲအသးတဖၣ်အအိၣ်အဃိ, ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ကိၤထီၣ်ဝဲ တၢ်ဆၢကတီၢ်တကတီၢ်ဃီန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် တသန့ၤသးလၢ မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤအခုၣ်အကိၢ်တဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်အဖီခိၣ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်သန့ၤအသးလၢမုၢ်, တၢ်လၢအလီၢ်တံၢ်တမံၤ, လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယွၤအဖိခွါ, လၢအတ့လီၤမုၢ်န့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးပှၤလၢအလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဂၤန့ၣ်လီၤ. “အဝဲဒၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ယွၤ, လၢပှၤထံၣ်အီၤတသ့ဘၣ်တဂၤအက့ၢ်အဂီၤ, တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အပှၤဝဲၢ်ကိလီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, တၢ်ခဲလၢာ်ဘၣ်တ့အသးလၢအစုပူၤ,.......... ဒီးတၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢအီၤ” (ကလီး ၁:၁၅-၁၇) န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မတၤတဂၤ, စံးဘၣ် သ့ၣ်ထူၣ်တဖၣ်လၢကထိၣ်ကိၤထီၣ်အသး ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ်လဲၣ်.…
About Us
ပှၤလၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်
သးပှၢ်မုၣ်တဂၤ လီၤဃံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်, ဒီးအိၣ်သံတယူာ်လၢပှၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်အကျဲလိၤ လၢတၢ်ကိၢ်ကျါန့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဂၤ ဆိကတီၢ်အတၢ်လဲၤဒီး မၤစၢၤအီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤန့ၣ် ကိးဃီၤဝဲ ၉၁၁, ဒီးပှၤအဂၤတဂၤန့ၣ် ပာ်လီၤ ဆ့ကၤဖီခိၣ်တဘ့ၣ်လၢသးပှၢ်မုၢ်အခိၣ်အဖီလာ် ကယီကယီဖိန့ၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤန့ၣ် ပာ်ဝဲဒၣ် တၢ်ထွါမဲာ်တဖၣ်လၢအစုဒုၣ်အဖီလာ်, ဒီးမ့မ့ၢ်ပှၤတဂၤန့ၣ် ဒီတဒၢဝဲ သဒၢမုၢ်လၢ အခိၣ်အဖီလာ်တုၤလၢဂ့ၢ်ဂီၤအူ ဆူၣ်ချ့ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဟဲတုၤဝဲတစုန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဒိတီၣ်ထီၣ် တၢ်ဂီၤမူအဖုၣ်ဖိအံၤ ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ပှၤအသးအနံၣ်အလါ, ဒီးကလုာ်ဒူၣ် တဒ်သိးလိာ်သးတဖၣ်ခဲလၢာ် ဆိကတီၢ်, ဒီးပာ်ဖှိၣ်မၤစၢၤ ပှၤလၢအတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တၢ်နးနးကျံၤကျံၤတဂၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီ, လၢအလီၤသးမုာ်ဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤသ့လံာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတဂၤ သံကွၢ်ဝဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, “ပှၤလၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်” (လူၤ ၁၀:၂၉) န့ၣ်လီၤ. အခီပညီန့ၣ် အဝဲအဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢကဘၣ်ဒုးနဲၣ်အတၢ်အဲၣ်ဆူမတၤတဂၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တဲဖျါထီၣ် ပှၤတဂၤအဂ့ၢ်, လၢတမျိၤတမျာ်တဖၣ် ဒိတီၢ်အီၤနးနးကလဲာ် ဘူးတ့ၢ်မးလၢကသံဝဲ, ဒီးဘၣ်တၢ်စူးကွံာ်တ့ၢ်အီၤလၢ ကျဲကပၤ (:၃၀-၃၁) န့ၣ်လီၤ. ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ်တဂၤ, ဒီးလၢခံန့ၣ် ပှၤလ့ၤဝံဖိတဂၤ ဟဲထံၣ်န့ၢ်အီၤဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် လဲၤသဒၣ်အီၤလၢကျဲတကပၤန့ၣ်လီၤ.…
About Us
ပၢ်ယွၤအစုတၢ်မၤစၢၤအိးထီၣ်အသး
သးလၢအသူၣ်ကညီၤသးကညီၤတၢ်န့ၣ် ထိၣ်ဂဲၤထီၣ် မဲရံၣ် စလဲးစၣ် (Mary Slessor), ဒ်သိးကအိးထီၣ်အစုတၢ်မၤစၢၤဆူ ပှၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ် စကီးတ့း(ရှ) (Scottish) မံးရှၢၣ်နရံၣ်တဂၤ, ဒီးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၈၄၈ နံၣ်, ဒီးလဲၤမၤတၢ်လၢ ပှၤအိၣ်ကိၣ်ယိၣ် (Okoyong) ဖိတဖၣ်အကျါ, လၢတၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤအိၣ်ဆိးလၢ လီၢ်ကဝီၤတဖၣ် အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်လၢအကမၣ်တမံၤန့ၣ် ဖဲလၢဖိသၣ်အတဃံာ်ဖိ မ့ၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ် တဂၤန့ၣ်ဂ့ၤဝဲ, ဒီးမ့မ့ၢ်အတဂၤန့ၣ် တၢ်ဝံတၢ်နါအဖိန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, မ့ၢ်လၢတၢ်ပာ်တ့ၢ်စူးကွံာ်အီၤ, ဒီးခီဖျိလၢတၢ်သၣ်ဝံၤလီၤဒိ, ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂုၤအဂၤတဖၣ်အဃိ, ပှၤအတဃံာ်ဖိခံဂၤလိာ်န့ၣ် ဘၣ်သံဝဲဒၣ်တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အဲၣ်အဂီၢ်, ဖိသၣ်လၢအသးသမူ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်တဖၣ်, လၢအကယၤတဖၣ်န့ၣ် မဲရံၣ် မၤဂ့ၤမၤစၢၤမၤပူၤဖျဲးဝဲ, ဒီးအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် လုၢ်ဖိဝဲဒၣ် ဖိသၣ် (၉) ဂၤ, ဒ်အဖိသ့ၣ်တဖၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိလၢ အပူၤထီၣ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဝံဟိၤရှ့ အတၢ်ကတိၤထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်တၢ်အပူၤန့ၣ် ဝံ ဒုးထံၣ်တဖျဲးဝဲ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်သးအိၣ်ကဟုကယာ် အဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤန့ၣ် ဝံပာ်ဖျါဝဲလၢ…
တၢ်မၤအသး
ၦၤကွၢ်သိတဂၤ အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး
ဟဲသၢၢ် (Heather) ကိးဝဲဒၣ် အဝၤ, ထ့(မ) (Tim) လၢကွဲၤဒီနၢ်, စံးဘၣ်အီၤလၢ "တၤဟိဆံးဖိတဒု ဟဲဘျးထီဃာ်အသး, လၢပကရၢၢ်" န့ၣ်လီၤ. ထ့(မ) မၤထူၣ်ဖျဲးအီၤကယီကဃီဝံၤန့ၣ်ဒီး, တထံၣ်ဝဲဒၣ် တၤဟိဖိအမိၢ်န့ၣ်ဘၣ်. ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤန့ၣ် ထ့(မ) ထံၣ်ဝဲဒၣ်တၤဟိတဖု အိၣ်ဟဲဟးထီၣ်လၢသ့ၣ်ၦၢ်ပူၤ, ဒီးဃုအီၣ်အဆၣ် ဖဲတၢ်လီၢ်လၢအတဘူးတယံၤန့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်တၤဟိမိၢ်တဒုန့ၣ် ဖျါလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီအသးလီၤလီၤဆီဆီအဃိ, လၢအသးပူၤန့ၣ် ထ့(မ) ဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကမ့ၢ်ဝဲ တၤဟိဖိအမိၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢအကွဲၤဒီနၢ်အပူၤ, ဒၢနုာ်ပာ်ကီၤဝဲ တၤဟိဖိ ကိးပသူထီၣ်ဝဲ လၢတၢ်သူၣ်ကိၣ်သးဂီၤအပူၤအကလုၢ်န့ၣ် အိးထီၣ်ဝဲဒၣ် ဒီးမၤဒိၣ်ထီၣ်တၢ်အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ. တၤဟိမိၢ်န့ၣ် လူၤပိာ်အခံ, ဒီးနဲၣ်ဆှၢဝဲဆူ တၤဟိဖိအိၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါန့ၣ် တၤဟိဖိ အီဘၣ်အမိၢ်အနုၢ်ထံ, ဒီးဒိးန့ၢ်တၢ်သဘျ့, တၤဟိအမိၢ်ဒီးအဖိ ထံၣ်လိာ်က့ၤအသး, ခီဖျိလၢ ထ့(မ) အတၢ်မၤစၢၤကဟုကယာ်ကပုာ်လုာ်ဖိအဃိန့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤ ကကွၢ်ထွဲကဟုကယာ် အပှၤဂီၢ်မုၢ်, ဒီးကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် တၢ်သဘျ့လၢပလိၣ်ဘၣ်အီၤန့ၣ် အသူၣ်အိၣ်သးအိၣ်ဝဲဒၣ်နီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်အခီၣ်ဘၣ်တိၢ်, လီၤဃံၤလၢ အတၢ်ဒဲးဘးဒၣ်ဝဲအပူၤ, ဒီးဘၣ်တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူဘၤဘူၤလိၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ…
တၢ်မၤအသး
လဲၤတၢ်လၢတၢ်နာ်
လၢမုၢ်နၤတၢ်ထုကဖၣ် တၢ်ဘါအဂီၢ်, ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်တဂၤ ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ချ့ချ့ဆူ တၢ်ဘါသရိာ်အလီၢ်စီဆှံ လၢအဖီခိၣ်တကထၢန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအခီၣ်ဆါ, (မ့) သါထီၣ်သါလီၤတလၢသါအဃိ, ဖဲအဝဲဆိကတီၢ်အိၣ်ဘှံးတစိၢ်ဖိန့ၣ်ဒီး, ၦၤလဲၤခီဂာ်အီၤတဂၤန့ၣ် စံးဘၣ်အီၤ "တၢ်လၢနကဘၣ်မၤထဲဒၣ်တမံၤဧိၤန့ၣ် ထီၣ်ဃီသွါတဘျီန့ၣ်ထဲခီၣ်ခါတကါန့ၣ်လီၤ. လဲၤထီၣ်နဲဘီၣ်ဘီၣ်ညီညီတက့ၢ်" န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကတိၤန့ၣ် ပညိၣ်ဝဲလၢ ကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပိာ်မုၣ်တဂၤအံၤ ကလဲၤတုၤဆူ တၢ်ဖီခိၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကကဲထီၣ် တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအတၢ်ကတိၤတဖၣ်န့ၣ် လၢယသူၣ်လီၤဘှံးသးလီၤဘှံးအဂီၢ်, ကဲထီၣ်တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါနီၢ်နီၢ်, ဖဲယလဲၤထီၣ်ဘါယွၤ လၢမုၢ်ဟါတၢ်ထုကဖၣ်အကတီၢ်ဖိအံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢပသးသမူအပူၤ, ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် အတၢ်လဲၤအကျဲန့ၣ်, ဖျါလၢအထီကဲၣ်ဆိး, (မ့) ကျဲလၢအကီအခဲကဲၣ်ဆိးအဃိ, ပသးကကလၢၢ်ဘၣ်လၢ ပကဆိကတီၢ်ကွံာ် ပတၢ်လဲၤကျဲအဂီၢ်, ဒ်တၢ်လ့ပစီလီၤဘၣ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်အကတီၢ်ဖိဒ်သိးအံၤတဖၣ် အပူၤန့ၣ် ပဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢဝံယၡါယၤ အတၢ်ကတိၤတဖၣ်, လၢအစံးကတိၤမၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဝံပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢခံအကတၢၢ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ ကအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လၢအဘၣ် တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူ ဘၤဘူၤလိၣ် အထံကီၢ်, လၢနံၣ်ဆံဆဲၣ်တဖၣ်အတီၢ်ပူၤ, ဒီးတၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ်လၢ အစိအကမီၤတအိၣ်တဖၣ်…
တၢ်မၤအသး
တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ ဒီကရူၢ်လၢခရံာ်အပူၤ
လၢ ဝ့ၢ် နယူယီးန့ၣ် ပှၤစးထီၣ်တ့ဝဲဒၣ် ဘရိးကလ့(န) အတိၤ (Brooklyn Bridge), ဖဲ ၁၈၆၉ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် စးထီၣ်ဝံၤတယံာ်ဘၣ်, ၦၤဘှီတၢ်အခိၣ်သ့ၣ် ဝါရှ့ၣ်တၢၣ် ရိဘလ့(န) (Washington Roebling) အိၣ်တမုာ်ဆိးက့ နးနးကလဲာ်အဃိ, အမါ အဲမလံၣ် (Emily) ဘၣ်နုၢ်လီၤမၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဲမလံၣ် ဃုမၤလိနၢ်ပၢၢ် အတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်, ကွၢ်ထံက့ၤ တၢ်ပာ်ဖျါတဖၣ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲး, ဒီးနဲၣ်လီၤဝဲဒၣ် ရိဘလ့(န) အၦၤမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အပူၤန့ၣ် အဲမလံၣ် မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲအဝၤ, ဒီးဖဲ ၁၈၈၃ နံၣ်, တၢ်အိးထီၣ်တိၤအမူး, လၢပှၤလဲၤခီတိၤအကတီၢ်န့ၣ် ဒိးဘၣ်ဝဲဒၣ် လ့ၣ်ကဟၣ်အဆိကတၢၢ်တခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိဘလ့(န) စံးပတြၢၤ အမါအဲမလံၣ် "အတၤလၣ် လၢအလီၤကမၢကမၣ်နီၢ်နီၢ်," ဒီး "အတၢ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ, ဒီးတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး" အဃိန့ၣ်လီၤ.
ကရူၢ်ဒီတဖု အတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဒ်သိးအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဃံတၢ်လၤ, ဒီးလၢပသးသမူအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အဂီၢ်, မ့ၢ်တၢ်ခူသူၣ်တမံၤလၢ အိၣ်ဒီးအခီပညီ အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.…
တၢ်မၤအသး
တၢ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအပူၤ
စံၣ်အဲးလူဝံး (C.S.Lewis) ကွဲးဝဲဒၣ် အလံာ် (Out of the Silent Planet) အပူၤန့ၣ်, ၦၤတဂၤ စံးကတိၤဝဲဒၣ်လၢ "တၢ်သးမုာ်သးခုလၢ အဘၣ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤတမံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်သးမုာ်သးခု အလၢအပှဲၤ" န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤတထံၣ်အံၤ အဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါထီၣ် ၦၤတဂၤ သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤခါလၢအပူၤကွံာ်, အသးသမူအတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအအဲၣ်ဘၣ်ဝဲ, ဒီးတသးပ့ၤနီၣ်ဝဲဒၣ်တမံၤမံၤ, ဒီးမုာ်လၤသးခုဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးထီၣ်ကစၢၢ် အတၢ်လဲၤကျဲန့ၣ် ပကထံၣ်ဘၣ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဃံအလၤတဖၣ်လၢ အထုးန့ၢ်သူၣ်န့ၢ်သး, (မ့) ၦၤလၢပအဲၣ်ဘၣ်အီၤတဂၤန့ၣ် ပလဲၤခီဖျိနီၤဟ့ၣ်လိာ်သးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢ အကါဒိၣ်တမံၤမံၤအကတီၢ်ဖိန့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲ ပတၢ်သးခုအခီၣ်ထံးတပတီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢခံ, ဖဲပဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤ တၢ်အကတီၢ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် (ဒီးလၢအလီၤဂာ်ဒီးအီၤတဖၣ်) န့ၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်တၢ်သးခုလၢ ပလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဂၤတမံၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး နဲၣ်လီၤ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ ကညီနုၢ်အီၣ်အီသကိးတၢ်, ဒီးပကိးအီၤလၢ ကစၢ်ခရံာ် အဟါတၢ်အီၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်တနၤ, ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တချုးဟ့ၣ်လီၤအသးသမူန့ၣ် ဟံးန့ၢ်သကိး ဘူၣ်လဲၤကပာ်…
တၢ်မၤအသး
ဒ်သိးကဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်, ဃ့ဘါထုကဖၣ်တၢ်
ဒ်သိးကကွၢ်ထွဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုအဂီၢ်, လဲ(န) ဝ့ၣ် ခၠါ(န) (Lan Wai Chan) အိၣ်ဟးထီၣ်ဝဲလၢ အထံကီၢ် စ့ကဖီ, ဒီးဘၣ်လဲၤအိၣ်ဆိးဝဲလၢ ကီၢ်ယပၣ်န့ၣ်ဒီး, အသးဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိ ကအိၣ်ဝဲဒၣ် ခံဆံဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤယပၣ်ဖိ လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ပှၤခရံာ်ဖိန့ၣ် လၢထံကီၢ်အပှၤကညီနီၢ်ဂံၢ် မျးကယၤတၢဧိၤ, ဒီးတၢ်ဘါသရိာ်အါဖျၢၣ်န့ၣ် အိၣ်လီၤဟိအသးအဃိ, ပှၤသ့ၣ်ညါထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤလၢ “မံးရှၢၣ်နရံၣ် အတၢ်သွၣ်ခိၣ်” န့ၣ်လီၤ. လဲ(န) အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ “ဒ်အဘၣ်ဟံးထီၣ်မူဒါလၢ ကဘီလၢ အကလီၤဘျၢတဘ့ၣ်အလိၤအသိး” န့ၣ်လီၤ. အဝဲကိးပသူထီၣ်ဆူယွၤအအိၣ်, ဒီးအသးကလၢၢ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်စံးဆၢလၢ “ဟ့ၣ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ.
“လၢတၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်” တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ (မ့) တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတဖၣ်အလီၢ်န့ၣ်, ဝ့ၣ် ခၠါ(န) မၢအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်, လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် အတၢ်လိၣ်အဂီၢ်, ဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီးတံၤသကိးသ့ၣ်တဖၣ် လၢတသ့ၣ်ညါ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ကယီကယီဖိန့ၣ် အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိအနီၢ်ဂံၢ်အါထီၣ်ခံစးန့ၣ်လီၤ.
အဝဲသ့ၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်တီတီလိၤလိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အဒိအတဲာ်တမံၤလၢအမူ, ဒ် လံာ်စီဆှံ…
တၢ်မၤအသး
ယ့ၣ်ရှူး, ပှၤနုာ်လီၤတူၢ်တၢ်လၢပဂီၢ်
ဖဲကီၢ်အမဲရကၤ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ (၁၈၆၁-၆၅) ထုးဃၢအသး, ဒီးတဝံၤဒံးဘၣ်အကတီၢ်န့ၣ် ပှၤဒုးတၢ်ခံကပၤလိာ် စူးကါကျိၤကျဲအကတၢၢ်တမံၤ, လၢတၢ်ထၢဆူၣ်သုး (ဒ်သိးကမၤပှဲၤအသုးဖိတဖၣ်အဂီၢ်, ဒ်ထံကီၢ်အတၢ်ဘျၢအိၣ်ဝဲအသိး, ပှၤကဘၣ်နုာ်လီၤသုး) န့ၣ်လီၤ. လၢသိၣ်မှံၤကရၢအတၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢ (Confederate law) ပာ်ဖျါဝဲလၢ ပှၤကဘၣ်နုာ်လီၤကဲဝဲဒၣ် သုးဖိတဂၤန့ၣ် ပဒ့ၣ်ဟးဆှဲးအသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢတၢ်ဒိးလဲပှၤတဂၤဂၤလၢ အဘၣ်တၢ်ပျဲပူၤအီၤဒီးတၢ်ထၢဆူၣ်သုး, ဒီးအါတက့ၢ်န့ၣ် ပှၤအသးစၢ်န့ၢ် (မ့) ပှၤအသးပှၢ်န့ၢ် တၢ်ထၢဆူၣ်သုးအသးအနံၣ်အလါ, ဒ်သိးကနုာ်လီၤလၢအလီၢ် န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢပဒ့ၣ် ဟးဆှဲးတၢ်ထၢဆူၣ်သုးတဂၤန့ၣ် ညီနုၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်အဘူးအလဲဆူထံကီၢ်ပဒိၣ်, ဒီးကျိၣ်စ့အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဆူ ပှၤလၢအကနုာ်လီၤအလီၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. ထဲဒၣ်ပှၤထူးပှၤတီၤတဖၣ်ဧိၤ ပှ့ၤ (မ့) ဒိးလဲန့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤအခၢၣ်စးတဖၣ် လၢအဝဲသ့ၣ်အလီၢ် န့ၣ်လီၤ.
နီၢ်သးအတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, မ့ၢ်တၢ်လၢအကါဒိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး ကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပှၤခဲလၢာ်မၤတၢ်ဒဲးဘးဒီး တချုးန့ၢ်ဘၣ် ယွၤအလၤအကပီၤဘၣ်” (ရိမ့ၤ ၃:၂၃), ဒီး “တၢ်ဒဲးဘးအဘူးအလဲမ့ၢ်တၢ်သံ” (၆:၂၃) န့ၣ်လီၤ. ပှၤကမၤပူၤမၤဖျဲးအသးလၢ တၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ်, ကျိၤကျဲတအိၣ်ဝဲဒၣ်နီတမံၤဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ပဝဲခဲလၢာ်အဂီၢ်, ပမ့ၢ်အိၣ်ဒီးပှၤအခၢၣ်စးတဂၤ,…
တၢ်မၤအသး
ဆၢန့ၢ်ကနဲစီ
နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးထံၣ် ကၠါရဲး(ထ) (Jarrett) အတၢ်နံၤကမှံန့ၣ်, သံကွၢ်အီၤလၢ အကနဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်တက့ၢ်. အဝဲမ့ၢ်ပှၤဘုၣ်ကနဲတဂၤန့ၣ်လီၤ. ပထံၣ်လိာ်သကိးပသးလၢအဟံၣ်လီၢ်ခံကရၢၢ်အပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢပကစံးကတိၤသကိး ကနဲတဖၣ်အဂ့ၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ညီနုၢ်တၢ်လီၤသးစဲတမံၤ, လၢပတၢ်ကတိၤသကိးလိာ်သးတဖၣ်အပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်မၤလိန့ၢ်အါထီၣ် တၢ်ဘုၣ်ကနဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး တၢ်စံးကတိၤသကိးကနဲအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်န့ဆၢၣ်ကနဲစီလၢအကဆှီ, အလွဲၢ်ဘီဒ်ထူ, ဒီးဆၢဝံၣ်သိ, ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤလၢ ကၠါရဲး(ထ) အကနဲလၢ အမၤတၢ်ဆူၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မး, ဆၢဝံၣ်သိဒိၣ်မးလီၤ.
စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၁၉:၁၀၃ အပူၤန့ၣ်, ပှၤကွဲးထါ စံးဝဲဒၣ်လၢ “ယလ့ၣ်ကွၢ်တၢ်န့ၣ် နကလုၢ်နကထါ ဆၢဆံးဒိၣ်လဲၣ်. ဆၢန့ၢ် ကနဲစီလၢ ယကိာ်ပူၤန့ၣ်တက့ၢ်လီၤ.”
ပမ့ၢ်ကွၢ်ထံကွၢ်ဆး အဆၢဖိ ၉၇-၁၀၄ တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ပှၤကွဲးလံာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကတိၤထိၣ်သတြီၤ “ဆၢန့ၢ်ကနဲစီ” အံၤ, မ့ၢ်လံာ်ကျိၤကူာ်တဖၣ်အကျါတထံၣ်,ဒ်သိးကပာ်ဖျါဆှဲထီၣ် ယွၤအကလုၢ်အကထါ, လၢအလုၢ်အပှ့ၤအဒိၣ်ကတၢၢ်အဂီၢ်, “နတၢ်မၤလိာ်တဖၣ် ဒုးကူၣ်သ့ထီၣ်ယၤအါန့ၢ် ယဒုၣ်ယဒါတဖၣ်တက့ၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, အိၣ်ဒီးယၤ လီၤထူလီၤယိာ်လီၤ. ယနူၤပၢၢ် ယနၢ်ပၢၢ်တၢ်န့ၣ်အါန့ၢ် ပှၤသိၣ်လိယၤခဲလၢာ်တက့ၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ယဆိကမိၣ်လၢ…
တၢ်မၤအသး
တၢ်လၢအလီၤတံၢ်တမံၤ
သ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် မဲထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ခုၣ်အလီၢ်အကျဲတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢတၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်အဂီၢ်, ခီဖျိလၢ “တၢ်မၤကိၤထီၣ်အသး” အကျိၤကျဲတမံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးသ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် အသုတလီၤသကၤ, ယူာ်ထီၣ်အသး, ဒီးအသုတသ့ၣ်ဖးအဂီၢ်, ဒုးဟးထီၣ်ဝဲဒၣ်ထံလၢ ချံဆးမူ (cells) တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံအိၣ်တ့ၢ်လၢချံဆးမူတဖၣ် အကဆူးန့ၣ် ဆှံဂ့ၤဒိၣ်မးအဃိ, ထံလီၤသကၤသံးကာ်ကိၢ်လိၣ်တဖၣ်န့ၣ် စဲဘူးထီဃာ် အသးတန့ၢ်ဘၣ်. တၢ်ခုၣ်အပတီၢ် မ့ၢ်လီၤဝဲဆူ သိၣ်ပၤအဖီလာ် ဒံၢ်ကရံၣ်လွံၢ်ဆံ (40 degrees below zero) ဒၣ်လဲာ်, သ့ၣ်အမုၢ်န့ၣ် တတဲၤသ့ၣ်ဖးလၢၤဘၣ်. မ့ၢ်လၢသ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် ဟံးန့ၢ်အပနီၣ် လၢမုၢ်နံၤအဖုၣ်စှၤလီၤ, လၢအတဆီတလဲအသးတဖၣ်အအိၣ်အဃိ, ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ကိၤထီၣ်ဝဲ တၢ်ဆၢကတီၢ်တကတီၢ်ဃီန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် တသန့ၤသးလၢ မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤအခုၣ်အကိၢ်တဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်အဖီခိၣ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်သန့ၤအသးလၢမုၢ်, တၢ်လၢအလီၢ်တံၢ်တမံၤ, လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယွၤအဖိခွါ, လၢအတ့လီၤမုၢ်န့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးပှၤလၢအလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဂၤန့ၣ်လီၤ. “အဝဲဒၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ယွၤ, လၢပှၤထံၣ်အီၤတသ့ဘၣ်တဂၤအက့ၢ်အဂီၤ, တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အပှၤဝဲၢ်ကိလီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, တၢ်ခဲလၢာ်ဘၣ်တ့အသးလၢအစုပူၤ,.......... ဒီးတၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢအီၤ” (ကလီး ၁:၁၅-၁၇) န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မတၤတဂၤ, စံးဘၣ် သ့ၣ်ထူၣ်တဖၣ်လၢကထိၣ်ကိၤထီၣ်အသး ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ်လဲၣ်.…
တၢ်မၤအသး
ပှၤလၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်
သးပှၢ်မုၣ်တဂၤ လီၤဃံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်, ဒီးအိၣ်သံတယူာ်လၢပှၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်အကျဲလိၤ လၢတၢ်ကိၢ်ကျါန့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဂၤ ဆိကတီၢ်အတၢ်လဲၤဒီး မၤစၢၤအီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤန့ၣ် ကိးဃီၤဝဲ ၉၁၁, ဒီးပှၤအဂၤတဂၤန့ၣ် ပာ်လီၤ ဆ့ကၤဖီခိၣ်တဘ့ၣ်လၢသးပှၢ်မုၢ်အခိၣ်အဖီလာ် ကယီကယီဖိန့ၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤန့ၣ် ပာ်ဝဲဒၣ် တၢ်ထွါမဲာ်တဖၣ်လၢအစုဒုၣ်အဖီလာ်, ဒီးမ့မ့ၢ်ပှၤတဂၤန့ၣ် ဒီတဒၢဝဲ သဒၢမုၢ်လၢ အခိၣ်အဖီလာ်တုၤလၢဂ့ၢ်ဂီၤအူ ဆူၣ်ချ့ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဟဲတုၤဝဲတစုန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဒိတီၣ်ထီၣ် တၢ်ဂီၤမူအဖုၣ်ဖိအံၤ ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ပှၤအသးအနံၣ်အလါ, ဒီးကလုာ်ဒူၣ် တဒ်သိးလိာ်သးတဖၣ်ခဲလၢာ် ဆိကတီၢ်, ဒီးပာ်ဖှိၣ်မၤစၢၤ ပှၤလၢအတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တၢ်နးနးကျံၤကျံၤတဂၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီ, လၢအလီၤသးမုာ်ဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤသ့လံာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတဂၤ သံကွၢ်ဝဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, “ပှၤလၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်” (လူၤ ၁၀:၂၉) န့ၣ်လီၤ. အခီပညီန့ၣ် အဝဲအဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢကဘၣ်ဒုးနဲၣ်အတၢ်အဲၣ်ဆူမတၤတဂၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တဲဖျါထီၣ် ပှၤတဂၤအဂ့ၢ်, လၢတမျိၤတမျာ်တဖၣ် ဒိတီၢ်အီၤနးနးကလဲာ် ဘူးတ့ၢ်မးလၢကသံဝဲ, ဒီးဘၣ်တၢ်စူးကွံာ်တ့ၢ်အီၤလၢ ကျဲကပၤ (:၃၀-၃၁) န့ၣ်လီၤ. ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ်တဂၤ, ဒီးလၢခံန့ၣ် ပှၤလ့ၤဝံဖိတဂၤ ဟဲထံၣ်န့ၢ်အီၤဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် လဲၤသဒၣ်အီၤလၢကျဲတကပၤန့ၣ်လီၤ.…
တၢ်မၤအသး
ပၢ်ယွၤအစုတၢ်မၤစၢၤအိးထီၣ်အသး
သးလၢအသူၣ်ကညီၤသးကညီၤတၢ်န့ၣ် ထိၣ်ဂဲၤထီၣ် မဲရံၣ် စလဲးစၣ် (Mary Slessor), ဒ်သိးကအိးထီၣ်အစုတၢ်မၤစၢၤဆူ ပှၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ် စကီးတ့း(ရှ) (Scottish) မံးရှၢၣ်နရံၣ်တဂၤ, ဒီးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၈၄၈ နံၣ်, ဒီးလဲၤမၤတၢ်လၢ ပှၤအိၣ်ကိၣ်ယိၣ် (Okoyong) ဖိတဖၣ်အကျါ, လၢတၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤအိၣ်ဆိးလၢ လီၢ်ကဝီၤတဖၣ် အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်လၢအကမၣ်တမံၤန့ၣ် ဖဲလၢဖိသၣ်အတဃံာ်ဖိ မ့ၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ် တဂၤန့ၣ်ဂ့ၤဝဲ, ဒီးမ့မ့ၢ်အတဂၤန့ၣ် တၢ်ဝံတၢ်နါအဖိန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, မ့ၢ်လၢတၢ်ပာ်တ့ၢ်စူးကွံာ်အီၤ, ဒီးခီဖျိလၢတၢ်သၣ်ဝံၤလီၤဒိ, ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂုၤအဂၤတဖၣ်အဃိ, ပှၤအတဃံာ်ဖိခံဂၤလိာ်န့ၣ် ဘၣ်သံဝဲဒၣ်တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အဲၣ်အဂီၢ်, ဖိသၣ်လၢအသးသမူ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်တဖၣ်, လၢအကယၤတဖၣ်န့ၣ် မဲရံၣ် မၤဂ့ၤမၤစၢၤမၤပူၤဖျဲးဝဲ, ဒီးအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် လုၢ်ဖိဝဲဒၣ် ဖိသၣ် (၉) ဂၤ, ဒ်အဖိသ့ၣ်တဖၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိလၢ အပူၤထီၣ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဝံဟိၤရှ့ အတၢ်ကတိၤထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်တၢ်အပူၤန့ၣ် ဝံ ဒုးထံၣ်တဖျဲးဝဲ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်သးအိၣ်ကဟုကယာ် အဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤန့ၣ် ဝံပာ်ဖျါဝဲလၢ…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
ၦၤကွၢ်သိတဂၤ အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး
ဟဲသၢၢ် (Heather) ကိးဝဲဒၣ် အဝၤ, ထ့(မ) (Tim) လၢကွဲၤဒီနၢ်, စံးဘၣ်အီၤလၢ "တၤဟိဆံးဖိတဒု ဟဲဘျးထီဃာ်အသး, လၢပကရၢၢ်" န့ၣ်လီၤ. ထ့(မ) မၤထူၣ်ဖျဲးအီၤကယီကဃီဝံၤန့ၣ်ဒီး, တထံၣ်ဝဲဒၣ် တၤဟိဖိအမိၢ်န့ၣ်ဘၣ်. ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤန့ၣ် ထ့(မ) ထံၣ်ဝဲဒၣ်တၤဟိတဖု အိၣ်ဟဲဟးထီၣ်လၢသ့ၣ်ၦၢ်ပူၤ, ဒီးဃုအီၣ်အဆၣ် ဖဲတၢ်လီၢ်လၢအတဘူးတယံၤန့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်တၤဟိမိၢ်တဒုန့ၣ် ဖျါလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီအသးလီၤလီၤဆီဆီအဃိ, လၢအသးပူၤန့ၣ် ထ့(မ) ဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကမ့ၢ်ဝဲ တၤဟိဖိအမိၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢအကွဲၤဒီနၢ်အပူၤ, ဒၢနုာ်ပာ်ကီၤဝဲ တၤဟိဖိ ကိးပသူထီၣ်ဝဲ လၢတၢ်သူၣ်ကိၣ်သးဂီၤအပူၤအကလုၢ်န့ၣ် အိးထီၣ်ဝဲဒၣ် ဒီးမၤဒိၣ်ထီၣ်တၢ်အကလုၢ်န့ၣ်လီၤ. တၤဟိမိၢ်န့ၣ် လူၤပိာ်အခံ, ဒီးနဲၣ်ဆှၢဝဲဆူ တၤဟိဖိအိၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါန့ၣ် တၤဟိဖိ အီဘၣ်အမိၢ်အနုၢ်ထံ, ဒီးဒိးန့ၢ်တၢ်သဘျ့, တၤဟိအမိၢ်ဒီးအဖိ ထံၣ်လိာ်က့ၤအသး, ခီဖျိလၢ ထ့(မ) အတၢ်မၤစၢၤကဟုကယာ်ကပုာ်လုာ်ဖိအဃိန့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤ ကကွၢ်ထွဲကဟုကယာ် အပှၤဂီၢ်မုၢ်, ဒီးကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် တၢ်သဘျ့လၢပလိၣ်ဘၣ်အီၤန့ၣ် အသူၣ်အိၣ်သးအိၣ်ဝဲဒၣ်နီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်အခီၣ်ဘၣ်တိၢ်, လီၤဃံၤလၢ အတၢ်ဒဲးဘးဒၣ်ဝဲအပူၤ, ဒီးဘၣ်တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူဘၤဘူၤလိၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
လဲၤတၢ်လၢတၢ်နာ်
လၢမုၢ်နၤတၢ်ထုကဖၣ် တၢ်ဘါအဂီၢ်, ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်တဂၤ ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ချ့ချ့ဆူ တၢ်ဘါသရိာ်အလီၢ်စီဆှံ လၢအဖီခိၣ်တကထၢန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအခီၣ်ဆါ, (မ့) သါထီၣ်သါလီၤတလၢသါအဃိ, ဖဲအဝဲဆိကတီၢ်အိၣ်ဘှံးတစိၢ်ဖိန့ၣ်ဒီး, ၦၤလဲၤခီဂာ်အီၤတဂၤန့ၣ် စံးဘၣ်အီၤ "တၢ်လၢနကဘၣ်မၤထဲဒၣ်တမံၤဧိၤန့ၣ် ထီၣ်ဃီသွါတဘျီန့ၣ်ထဲခီၣ်ခါတကါန့ၣ်လီၤ. လဲၤထီၣ်နဲဘီၣ်ဘီၣ်ညီညီတက့ၢ်" န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကတိၤန့ၣ် ပညိၣ်ဝဲလၢ ကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ပိာ်မုၣ်သးၦၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပိာ်မုၣ်တဂၤအံၤ ကလဲၤတုၤဆူ တၢ်ဖီခိၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကကဲထီၣ် တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအတၢ်ကတိၤတဖၣ်န့ၣ် လၢယသူၣ်လီၤဘှံးသးလီၤဘှံးအဂီၢ်, ကဲထီၣ်တၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါနီၢ်နီၢ်, ဖဲယလဲၤထီၣ်ဘါယွၤ လၢမုၢ်ဟါတၢ်ထုကဖၣ်အကတီၢ်ဖိအံၤန့ၣ်လီၤ.
လၢပသးသမူအပူၤ, ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် အတၢ်လဲၤအကျဲန့ၣ်, ဖျါလၢအထီကဲၣ်ဆိး, (မ့) ကျဲလၢအကီအခဲကဲၣ်ဆိးအဃိ, ပသးကကလၢၢ်ဘၣ်လၢ ပကဆိကတီၢ်ကွံာ် ပတၢ်လဲၤကျဲအဂီၢ်, ဒ်တၢ်လ့ပစီလီၤဘၣ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်အကတီၢ်ဖိဒ်သိးအံၤတဖၣ် အပူၤန့ၣ် ပဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢဝံယၡါယၤ အတၢ်ကတိၤတဖၣ်, လၢအစံးကတိၤမၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဝံပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢခံအကတၢၢ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ ကအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ ၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လၢအဘၣ် တၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်ဆူ ဘၤဘူၤလိၣ် အထံကီၢ်, လၢနံၣ်ဆံဆဲၣ်တဖၣ်အတီၢ်ပူၤ, ဒီးတၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ်လၢ အစိအကမီၤတအိၣ်တဖၣ်…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ ဒီကရူၢ်လၢခရံာ်အပူၤ
လၢ ဝ့ၢ် နယူယီးန့ၣ် ပှၤစးထီၣ်တ့ဝဲဒၣ် ဘရိးကလ့(န) အတိၤ (Brooklyn Bridge), ဖဲ ၁၈၆၉ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် စးထီၣ်ဝံၤတယံာ်ဘၣ်, ၦၤဘှီတၢ်အခိၣ်သ့ၣ် ဝါရှ့ၣ်တၢၣ် ရိဘလ့(န) (Washington Roebling) အိၣ်တမုာ်ဆိးက့ နးနးကလဲာ်အဃိ, အမါ အဲမလံၣ် (Emily) ဘၣ်နုၢ်လီၤမၤစၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဲမလံၣ် ဃုမၤလိနၢ်ပၢၢ် အတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်, ကွၢ်ထံက့ၤ တၢ်ပာ်ဖျါတဖၣ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲး, ဒီးနဲၣ်လီၤဝဲဒၣ် ရိဘလ့(န) အၦၤမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်အပူၤန့ၣ် အဲမလံၣ် မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲအဝၤ, ဒီးဖဲ ၁၈၈၃ နံၣ်, တၢ်အိးထီၣ်တိၤအမူး, လၢပှၤလဲၤခီတိၤအကတီၢ်န့ၣ် ဒိးဘၣ်ဝဲဒၣ် လ့ၣ်ကဟၣ်အဆိကတၢၢ်တခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ရိဘလ့(န) စံးပတြၢၤ အမါအဲမလံၣ် "အတၤလၣ် လၢအလီၤကမၢကမၣ်နီၢ်နီၢ်," ဒီး "အတၢ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ, ဒီးတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး" အဃိန့ၣ်လီၤ.
ကရူၢ်ဒီတဖု အတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဒ်သိးအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဃံတၢ်လၤ, ဒီးလၢပသးသမူအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အဂီၢ်, မ့ၢ်တၢ်ခူသူၣ်တမံၤလၢ အိၣ်ဒီးအခီပညီ အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
တၢ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအပူၤ
စံၣ်အဲးလူဝံး (C.S.Lewis) ကွဲးဝဲဒၣ် အလံာ် (Out of the Silent Planet) အပူၤန့ၣ်, ၦၤတဂၤ စံးကတိၤဝဲဒၣ်လၢ "တၢ်သးမုာ်သးခုလၢ အဘၣ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤတမံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်သးမုာ်သးခု အလၢအပှဲၤ" န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤတထံၣ်အံၤ အဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါထီၣ် ၦၤတဂၤ သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤခါလၢအပူၤကွံာ်, အသးသမူအတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ် လၢအအဲၣ်ဘၣ်ဝဲ, ဒီးတသးပ့ၤနီၣ်ဝဲဒၣ်တမံၤမံၤ, ဒီးမုာ်လၤသးခုဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပလဲၤဟးထီၣ်ကစၢၢ် အတၢ်လဲၤကျဲန့ၣ် ပကထံၣ်ဘၣ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဃံအလၤတဖၣ်လၢ အထုးန့ၢ်သူၣ်န့ၢ်သး, (မ့) ၦၤလၢပအဲၣ်ဘၣ်အီၤတဂၤန့ၣ် ပလဲၤခီဖျိနီၤဟ့ၣ်လိာ်သးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢ အကါဒိၣ်တမံၤမံၤအကတီၢ်ဖိန့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲ ပတၢ်သးခုအခီၣ်ထံးတပတီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢခံ, ဖဲပဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤ တၢ်အကတီၢ် ဒ်သိးအံၤတဖၣ် (ဒီးလၢအလီၤဂာ်ဒီးအီၤတဖၣ်) န့ၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်တၢ်သးခုလၢ ပလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဂၤတမံၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး နဲၣ်လီၤ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ ကညီနုၢ်အီၣ်အီသကိးတၢ်, ဒီးပကိးအီၤလၢ ကစၢ်ခရံာ် အဟါတၢ်အီၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်တနၤ, ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တချုးဟ့ၣ်လီၤအသးသမူန့ၣ် ဟံးန့ၢ်သကိး ဘူၣ်လဲၤကပာ်…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
ဒ်သိးကဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်, ဃ့ဘါထုကဖၣ်တၢ်
ဒ်သိးကကွၢ်ထွဲ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုအဂီၢ်, လဲ(န) ဝ့ၣ် ခၠါ(န) (Lan Wai Chan) အိၣ်ဟးထီၣ်ဝဲလၢ အထံကီၢ် စ့ကဖီ, ဒီးဘၣ်လဲၤအိၣ်ဆိးဝဲလၢ ကီၢ်ယပၣ်န့ၣ်ဒီး, အသးဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိ ကအိၣ်ဝဲဒၣ် ခံဆံဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤယပၣ်ဖိ လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ပှၤခရံာ်ဖိန့ၣ် လၢထံကီၢ်အပှၤကညီနီၢ်ဂံၢ် မျးကယၤတၢဧိၤ, ဒီးတၢ်ဘါသရိာ်အါဖျၢၣ်န့ၣ် အိၣ်လီၤဟိအသးအဃိ, ပှၤသ့ၣ်ညါထံကီၢ်တဘ့ၣ်အံၤလၢ “မံးရှၢၣ်နရံၣ် အတၢ်သွၣ်ခိၣ်” န့ၣ်လီၤ. လဲ(န) အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ “ဒ်အဘၣ်ဟံးထီၣ်မူဒါလၢ ကဘီလၢ အကလီၤဘျၢတဘ့ၣ်အလိၤအသိး” န့ၣ်လီၤ. အဝဲကိးပသူထီၣ်ဆူယွၤအအိၣ်, ဒီးအသးကလၢၢ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်စံးဆၢလၢ “ဟ့ၣ်က့ၤ ယတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တက့ၢ်” န့ၣ်လီၤ.
“လၢတၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်” တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ (မ့) တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢတဖၣ်အလီၢ်န့ၣ်, ဝ့ၣ် ခၠါ(န) မၢအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်, လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် အတၢ်လိၣ်အဂီၢ်, ဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီးတံၤသကိးသ့ၣ်တဖၣ် လၢတသ့ၣ်ညါ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ကယီကယီဖိန့ၣ် အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိအနီၢ်ဂံၢ်အါထီၣ်ခံစးန့ၣ်လီၤ.
အဝဲသ့ၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်တီတီလိၤလိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အဒိအတဲာ်တမံၤလၢအမူ, ဒ် လံာ်စီဆှံ…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
ယ့ၣ်ရှူး, ပှၤနုာ်လီၤတူၢ်တၢ်လၢပဂီၢ်
ဖဲကီၢ်အမဲရကၤ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ (၁၈၆၁-၆၅) ထုးဃၢအသး, ဒီးတဝံၤဒံးဘၣ်အကတီၢ်န့ၣ် ပှၤဒုးတၢ်ခံကပၤလိာ် စူးကါကျိၤကျဲအကတၢၢ်တမံၤ, လၢတၢ်ထၢဆူၣ်သုး (ဒ်သိးကမၤပှဲၤအသုးဖိတဖၣ်အဂီၢ်, ဒ်ထံကီၢ်အတၢ်ဘျၢအိၣ်ဝဲအသိး, ပှၤကဘၣ်နုာ်လီၤသုး) န့ၣ်လီၤ. လၢသိၣ်မှံၤကရၢအတၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢ (Confederate law) ပာ်ဖျါဝဲလၢ ပှၤကဘၣ်နုာ်လီၤကဲဝဲဒၣ် သုးဖိတဂၤန့ၣ် ပဒ့ၣ်ဟးဆှဲးအသးသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢတၢ်ဒိးလဲပှၤတဂၤဂၤလၢ အဘၣ်တၢ်ပျဲပူၤအီၤဒီးတၢ်ထၢဆူၣ်သုး, ဒီးအါတက့ၢ်န့ၣ် ပှၤအသးစၢ်န့ၢ် (မ့) ပှၤအသးပှၢ်န့ၢ် တၢ်ထၢဆူၣ်သုးအသးအနံၣ်အလါ, ဒ်သိးကနုာ်လီၤလၢအလီၢ် န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢပဒ့ၣ် ဟးဆှဲးတၢ်ထၢဆူၣ်သုးတဂၤန့ၣ် ညီနုၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်အဘူးအလဲဆူထံကီၢ်ပဒိၣ်, ဒီးကျိၣ်စ့အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဆူ ပှၤလၢအကနုာ်လီၤအလီၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. ထဲဒၣ်ပှၤထူးပှၤတီၤတဖၣ်ဧိၤ ပှ့ၤ (မ့) ဒိးလဲန့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤအခၢၣ်စးတဖၣ် လၢအဝဲသ့ၣ်အလီၢ် န့ၣ်လီၤ.
နီၢ်သးအတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, မ့ၢ်တၢ်လၢအကါဒိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး ကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပှၤခဲလၢာ်မၤတၢ်ဒဲးဘးဒီး တချုးန့ၢ်ဘၣ် ယွၤအလၤအကပီၤဘၣ်” (ရိမ့ၤ ၃:၂၃), ဒီး “တၢ်ဒဲးဘးအဘူးအလဲမ့ၢ်တၢ်သံ” (၆:၂၃) န့ၣ်လီၤ. ပှၤကမၤပူၤမၤဖျဲးအသးလၢ တၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ်, ကျိၤကျဲတအိၣ်ဝဲဒၣ်နီတမံၤဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ပဝဲခဲလၢာ်အဂီၢ်, ပမ့ၢ်အိၣ်ဒီးပှၤအခၢၣ်စးတဂၤ,…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
ဆၢန့ၢ်ကနဲစီ
နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးထံၣ် ကၠါရဲး(ထ) (Jarrett) အတၢ်နံၤကမှံန့ၣ်, သံကွၢ်အီၤလၢ အကနဲတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်တက့ၢ်. အဝဲမ့ၢ်ပှၤဘုၣ်ကနဲတဂၤန့ၣ်လီၤ. ပထံၣ်လိာ်သကိးပသးလၢအဟံၣ်လီၢ်ခံကရၢၢ်အပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢပကစံးကတိၤသကိး ကနဲတဖၣ်အဂ့ၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ညီနုၢ်တၢ်လီၤသးစဲတမံၤ, လၢပတၢ်ကတိၤသကိးလိာ်သးတဖၣ်အပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်မၤလိန့ၢ်အါထီၣ် တၢ်ဘုၣ်ကနဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး တၢ်စံးကတိၤသကိးကနဲအဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်န့ဆၢၣ်ကနဲစီလၢအကဆှီ, အလွဲၢ်ဘီဒ်ထူ, ဒီးဆၢဝံၣ်သိ, ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤလၢ ကၠါရဲး(ထ) အကနဲလၢ အမၤတၢ်ဆူၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မး, ဆၢဝံၣ်သိဒိၣ်မးလီၤ.
စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၁၉:၁၀၃ အပူၤန့ၣ်, ပှၤကွဲးထါ စံးဝဲဒၣ်လၢ “ယလ့ၣ်ကွၢ်တၢ်န့ၣ် နကလုၢ်နကထါ ဆၢဆံးဒိၣ်လဲၣ်. ဆၢန့ၢ် ကနဲစီလၢ ယကိာ်ပူၤန့ၣ်တက့ၢ်လီၤ.”
ပမ့ၢ်ကွၢ်ထံကွၢ်ဆး အဆၢဖိ ၉၇-၁၀၄ တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ပှၤကွဲးလံာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကတိၤထိၣ်သတြီၤ “ဆၢန့ၢ်ကနဲစီ” အံၤ, မ့ၢ်လံာ်ကျိၤကူာ်တဖၣ်အကျါတထံၣ်,ဒ်သိးကပာ်ဖျါဆှဲထီၣ် ယွၤအကလုၢ်အကထါ, လၢအလုၢ်အပှ့ၤအဒိၣ်ကတၢၢ်အဂီၢ်, “နတၢ်မၤလိာ်တဖၣ် ဒုးကူၣ်သ့ထီၣ်ယၤအါန့ၢ် ယဒုၣ်ယဒါတဖၣ်တက့ၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, အိၣ်ဒီးယၤ လီၤထူလီၤယိာ်လီၤ. ယနူၤပၢၢ် ယနၢ်ပၢၢ်တၢ်န့ၣ်အါန့ၢ် ပှၤသိၣ်လိယၤခဲလၢာ်တက့ၢ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ယဆိကမိၣ်လၢ…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
တၢ်လၢအလီၤတံၢ်တမံၤ
သ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် မဲထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ခုၣ်အလီၢ်အကျဲတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢတၢ်ဂိၢ်ခါအကတီၢ်အဂီၢ်, ခီဖျိလၢ “တၢ်မၤကိၤထီၣ်အသး” အကျိၤကျဲတမံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးသ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် အသုတလီၤသကၤ, ယူာ်ထီၣ်အသး, ဒီးအသုတသ့ၣ်ဖးအဂီၢ်, ဒုးဟးထီၣ်ဝဲဒၣ်ထံလၢ ချံဆးမူ (cells) တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံအိၣ်တ့ၢ်လၢချံဆးမူတဖၣ် အကဆူးန့ၣ် ဆှံဂ့ၤဒိၣ်မးအဃိ, ထံလီၤသကၤသံးကာ်ကိၢ်လိၣ်တဖၣ်န့ၣ် စဲဘူးထီဃာ် အသးတန့ၢ်ဘၣ်. တၢ်ခုၣ်အပတီၢ် မ့ၢ်လီၤဝဲဆူ သိၣ်ပၤအဖီလာ် ဒံၢ်ကရံၣ်လွံၢ်ဆံ (40 degrees below zero) ဒၣ်လဲာ်, သ့ၣ်အမုၢ်န့ၣ် တတဲၤသ့ၣ်ဖးလၢၤဘၣ်. မ့ၢ်လၢသ့ၣ်အမုၢ်တဖၣ် ဟံးန့ၢ်အပနီၣ် လၢမုၢ်နံၤအဖုၣ်စှၤလီၤ, လၢအတဆီတလဲအသးတဖၣ်အအိၣ်အဃိ, ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ကိၤထီၣ်ဝဲ တၢ်ဆၢကတီၢ်တကတီၢ်ဃီန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် တသန့ၤသးလၢ မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤအခုၣ်အကိၢ်တဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်အဖီခိၣ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်သန့ၤအသးလၢမုၢ်, တၢ်လၢအလီၢ်တံၢ်တမံၤ, လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယွၤအဖိခွါ, လၢအတ့လီၤမုၢ်န့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးပှၤလၢအလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဂၤန့ၣ်လီၤ. “အဝဲဒၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ယွၤ, လၢပှၤထံၣ်အီၤတသ့ဘၣ်တဂၤအက့ၢ်အဂီၤ, တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အပှၤဝဲၢ်ကိလီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, တၢ်ခဲလၢာ်ဘၣ်တ့အသးလၢအစုပူၤ,.......... ဒီးတၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢအီၤ” (ကလီး ၁:၁၅-၁၇) န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်မတၤတဂၤ, စံးဘၣ် သ့ၣ်ထူၣ်တဖၣ်လၢကထိၣ်ကိၤထီၣ်အသး ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ်လဲၣ်.…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
ပှၤလၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်
သးပှၢ်မုၣ်တဂၤ လီၤဃံၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်, ဒီးအိၣ်သံတယူာ်လၢပှၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်အကျဲလိၤ လၢတၢ်ကိၢ်ကျါန့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဂၤ ဆိကတီၢ်အတၢ်လဲၤဒီး မၤစၢၤအီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤန့ၣ် ကိးဃီၤဝဲ ၉၁၁, ဒီးပှၤအဂၤတဂၤန့ၣ် ပာ်လီၤ ဆ့ကၤဖီခိၣ်တဘ့ၣ်လၢသးပှၢ်မုၢ်အခိၣ်အဖီလာ် ကယီကယီဖိန့ၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤန့ၣ် ပာ်ဝဲဒၣ် တၢ်ထွါမဲာ်တဖၣ်လၢအစုဒုၣ်အဖီလာ်, ဒီးမ့မ့ၢ်ပှၤတဂၤန့ၣ် ဒီတဒၢဝဲ သဒၢမုၢ်လၢ အခိၣ်အဖီလာ်တုၤလၢဂ့ၢ်ဂီၤအူ ဆူၣ်ချ့ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဟဲတုၤဝဲတစုန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဒိတီၣ်ထီၣ် တၢ်ဂီၤမူအဖုၣ်ဖိအံၤ ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ပှၤအသးအနံၣ်အလါ, ဒီးကလုာ်ဒူၣ် တဒ်သိးလိာ်သးတဖၣ်ခဲလၢာ် ဆိကတီၢ်, ဒီးပာ်ဖှိၣ်မၤစၢၤ ပှၤလၢအတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တၢ်နးနးကျံၤကျံၤတဂၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤဆီ, လၢအလီၤသးမုာ်ဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤသ့လံာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတဂၤ သံကွၢ်ဝဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, “ပှၤလၢယဃၢၤန့ၣ် မ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်” (လူၤ ၁၀:၂၉) န့ၣ်လီၤ. အခီပညီန့ၣ် အဝဲအဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢကဘၣ်ဒုးနဲၣ်အတၢ်အဲၣ်ဆူမတၤတဂၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တဲဖျါထီၣ် ပှၤတဂၤအဂ့ၢ်, လၢတမျိၤတမျာ်တဖၣ် ဒိတီၢ်အီၤနးနးကလဲာ် ဘူးတ့ၢ်မးလၢကသံဝဲ, ဒီးဘၣ်တၢ်စူးကွံာ်တ့ၢ်အီၤလၢ ကျဲကပၤ (:၃၀-၃၁) န့ၣ်လီၤ. ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ်တဂၤ, ဒီးလၢခံန့ၣ် ပှၤလ့ၤဝံဖိတဂၤ ဟဲထံၣ်န့ၢ်အီၤဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် လဲၤသဒၣ်အီၤလၢကျဲတကပၤန့ၣ်လီၤ.…
တၢ်ဂ့ၢ်ဂံၢ်ထံးတဖၣ်
ပၢ်ယွၤအစုတၢ်မၤစၢၤအိးထီၣ်အသး
သးလၢအသူၣ်ကညီၤသးကညီၤတၢ်န့ၣ် ထိၣ်ဂဲၤထီၣ် မဲရံၣ် စလဲးစၣ် (Mary Slessor), ဒ်သိးကအိးထီၣ်အစုတၢ်မၤစၢၤဆူ ပှၤလၢအလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ် စကီးတ့း(ရှ) (Scottish) မံးရှၢၣ်နရံၣ်တဂၤ, ဒီးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၈၄၈ နံၣ်, ဒီးလဲၤမၤတၢ်လၢ ပှၤအိၣ်ကိၣ်ယိၣ် (Okoyong) ဖိတဖၣ်အကျါ, လၢတၢ်လီၢ်အယံၤတတီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤအိၣ်ဆိးလၢ လီၢ်ကဝီၤတဖၣ် အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်လၢအကမၣ်တမံၤန့ၣ် ဖဲလၢဖိသၣ်အတဃံာ်ဖိ မ့ၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ် တဂၤန့ၣ်ဂ့ၤဝဲ, ဒီးမ့မ့ၢ်အတဂၤန့ၣ် တၢ်ဝံတၢ်နါအဖိန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, မ့ၢ်လၢတၢ်ပာ်တ့ၢ်စူးကွံာ်အီၤ, ဒီးခီဖျိလၢတၢ်သၣ်ဝံၤလီၤဒိ, ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဂုၤအဂၤတဖၣ်အဃိ, ပှၤအတဃံာ်ဖိခံဂၤလိာ်န့ၣ် ဘၣ်သံဝဲဒၣ်တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အဲၣ်အဂီၢ်, ဖိသၣ်လၢအသးသမူ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်တဖၣ်, လၢအကယၤတဖၣ်န့ၣ် မဲရံၣ် မၤဂ့ၤမၤစၢၤမၤပူၤဖျဲးဝဲ, ဒီးအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် လုၢ်ဖိဝဲဒၣ် ဖိသၣ် (၉) ဂၤ, ဒ်အဖိသ့ၣ်တဖၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိလၢ အပူၤထီၣ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဝံဟိၤရှ့ အတၢ်ကတိၤထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်တၢ်အပူၤန့ၣ် ဝံ ဒုးထံၣ်တဖျဲးဝဲ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်သးအိၣ်ကဟုကယာ် အဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤန့ၣ် ဝံပာ်ဖျါဝဲလၢ…