တၢ်သူၣ်အိၣ်သးအိၣ်လၢ ပှၤတအၢနၢ်ဖိအဂီၢ်

ဒ်သိး လံစၢ် (Leisa) ကမၤဂ့ၤထီၣ်ဝဲ စုတၢ်ပနီၣ် (sign language) အတၢ်သ့ တၢ်ဘၣ် လၢပှၤနၢ်တဟူတဖၣ်မၤလိဝဲအဂီၢ်, ဘျုးလီၤအသးလၢ ပှၤနၢ်တအၢဖိတဖၣ်အကျါန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဘၣ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ညါထွဲ ပှၤအနၢ်တအၢတဖၣ် အတၢ်ဂ့ၢ်ကီ န့ၣ်လီၤ. ပှၤနၢ်ဟူတၢ်တဖၣ်န့ၣ် လဲၤကပာ်ကွံာ်အဝဲသ့ၣ်, ဒီးပှၤနၢ်ဟူတၢ်တဖၣ်န့ၣ် မုၢ်လၢ်ဝဲလၢ ပှၤတအၢနၢ်တဖၣ် ဒ်သိးကနၢ်ပၢၢ်ဝဲတၢ်စံးတၢ်ကတိၤတဖၣ်အဂီၢ်, ကကွၢ်ထံ ပှၤကတိၤတၢ်တဖၣ် အထးခိၣ်ဖံး ဟူးဝးတၢ်အကျိၤအကျဲ, ဒီးလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤန့ၣ် ကဘၣ်တၢ်သုးထီထီၣ် အလီၢ်အလၤအပတီၢ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ် ဘၣ်တၢ်ပာ်လီၤတဲာ်ကွံာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. လၢကမျၢၢ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ်အပူၤ, အါတက့ၢ်န့ၣ်, ပှၤလၢကဒုးနဲၣ် စုတၢ်ပနီၣ်, လၢပှၤနၢ်တအၢတဖၣ်အဂီၢ် တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

လံစၢ် အစုတၢ်ပနီၣ်အတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်န့ၣ် ဂ့ၤထီၣ်ဝဲတဆီဘၣ်တဆီတုၤ အကဲထီၣ်တၢ်တမံၤဃီဒီးပှၤတအၢနၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဖဲတၢ်မၤမူးသးဖှံတဘျီန့ၣ် ပှၤတအၢနၢ်တဂၤ သ့ၣ်ညါထွဲဝဲလၢ လံစၢ် မ့ၢ်ပှၤလၢအနၢ်ဟူတၢ်တဂၤအဃိ, ကမၢကမၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တချုး လံစၢ် စံးဆၢက့ၤတၢ်န့ၣ် တံၤသကိးအဂၤတဂၤ ဒုးနဲၣ်အစုတၢ်ပနီၣ် လၢအစံးဝဲဒၣ် "အဝဲအိၣ်ဒီး ပှၤတအၢနၢ်ဖိတဖၣ်အသူၣ်အသး" န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်မိၢ်ပှၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲလၢ လံစၢ်…

ဃုထံၣ်န့ၢ်ယွၤလၢ တၢ်ဘၣ်တ့အပူၤ

ဖဲအတၢ်နာ်ကစၢ်ယွၤ လီၤမၢ်ဝဲအကတီၢ်, ကမျၢၢ်လၢအဝဲလဲၤသဒၣ်တ့ၢ်ဝဲအမဲာ်ညါန့ၣ် ခဲနံၣ် (Kenny) အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအဝဲအုၣ်အသးလၢ အဒိးန့ၢ်က့ၤ အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဒိးန့ၢ်က့ၤဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်. မ့ၢ်လၢကစၢ်ယွၤထိးဘၣ် အသူၣ်အသး, ခီဖျိလၢ အထံၣ်န့ၢ်ဝဲ တၢ်ဃံတၢ်လၤ, ဒီးတၢ်အက့ၢ်အဂီၤအဂ့ၤအဝါတဖၣ်လၢ ယွၤအတၢ်ဘၣ်တ့တဖၣ်အပူၤအဃိန့ၣ်လီၤ. ဖဲ ခဲနံၣ် ထံၣ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤလီၣ်ဖျါထီၣ်အသး ခီဖျိလၢန့ဆၢၣ် အတၢ်ဃံတၢ်လၤန့ၣ်ဒီး, ကစၢ်ယွၤ ကဲထီၣ်ကဒီး တၢ်ကမၢကမၣ်လၢအဂီၢ်, ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ, အဝဲဟံးဃာ်တၢ်ကူၣ်သ့, လၢအဃုထံၣ်န့ၢ်ဝဲ ကစၢ်ယွၤလီၣ်ဖျါထီၣ်အသး လီၤလီၤဆီဆီလၢလံာ်စီဆှံအပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲတဲဖျါထီၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤဝံၤန့ၣ်ဒီး, လဲၤလီၤဝဲဆူထံကမါလၢ တၢ်ဘါသရိာ်အမဲာ်ညါအပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ်အဃိ, အပၢ်န့ၣ် လၢတၢ်သးခုအမဲာ်ထံမဲာ်နိအပူၤ ဒိးစုၣ်ဒိးဘျၢအီၤန့ၣ်လီၤ.

စီၤယိၤဘးစ့ၢ်ကီး လၢအတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီးတၢ်လီၤမၢ်ဝံၤ အလီၢ်ခံ, အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် ကဒံကဒါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ယိၤဘး ၃၀:၂၀ အပူၤန့ၣ် စီၤယိၤဘးပာ်ဖျါဝဲလၢ, “ယကိးထီၣ်နၤဒီး နတစံးဆၢဘၣ်ယၤဘၣ်. ယဆၢထၢၣ်ဒီး နတပာ်ကဲဘၣ်ယၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. ဘး ၃၈:၁ စံးဘၣ်ပှၤ “ဒီးယွၤစံးဆၢ စီၤယိၤဘးလၢ ကလံၤသဝံးအပူၤ,”…

ဘ့ၤသလ့ဃ့ၣ်ဝ့ၢ်ဆံး

ဖဲ ဖံလ့းဘရိးစ် လဲၤဟးဆူ ဝ့ၢ်ဘ့ၤသလ့ဃ့ၣ်ဝံၤန့ၣ် အဝဲကွဲး “ဘ့ၤသလ့ဃ့ၣ်ဝ့ၢ်ဆံး”တၢ်သးဝံၣ် အဖျၢၣ် တဖၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်အဲၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်တဂၤလၢကီၢ်အမဲရကၤဒီး, အဝဲအသးဟူးဂဲၤတုၤဒၣ်လဲာ် ကွဲးလီၤလံာ်ဆူ အအိၣ်ဘှံးနံၤတၢ်မၤလိကၠိဖိတဖၣ်လၢ “ယသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ ဖဲတၢ်သဂၢၢ်ခရံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အဟါ တချုးတုၤန့ၣ် ယဆၢထၢၣ်လၢ သရိာ်လီၢ်လံၤတဖျၢၣ်အပူၤ လၢဝ့ၢ်ဘ့ၤသလ့ဃ့ၣ် ဖဲအအိၣ်ဘူးဒီး ဖိသၣ်ယ့ၣ်ရှူး အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဒီတဖု သးဝံၣ်စံးထီၣ်ပတြၢၤကစၢ်ယွၤလၢတၢ်သးဝံၣ်လီၤဘီလီၤမုၢ်တဖၣ် တယုၢ်ဝံၤတယုၢ် တဘျီဝံၤတဘျီန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးဒ်သိး ယနၢ်ဟူဘၣ် တၢ်လၢယသ့ၣ်ညါဂ့ၤဂ့ၤ လၢအစံးဘၣ် တဲဘၣ် ပှၤတဂၤဒီးတဂၤ အုၣ်ခီၣ်ကစၢ် အတၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ် နၤစီဆှံ နၤလီၤလးအဂ့ၢ်”န့ၣ်လီၤ.

ဖဲ ၁၈၆၈ န့ၣ် ဘရိးစ် စၢၢ်က့ၤ အတၢ်ဆိကမိၣ်တဖၣ်လၢ ထါတယုၢ်ဒီး, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပှၤဒ့တနၢ် တ့က့ၤအထါဆူ တၢ်သးဝံၣ်န့ၣ်လီၤ. “အိဘ့ၤသလ့ဃ့ၣ်ဝ့ၢ်ဆံးဧၢ, နအိၣ်ဘှ့ၣ်နဲဆံးအါ, ...နံၣ်ဧိၤလါဧိၤအတၢ်မုၢ်လၢ် တနံၤအံၤပှဲၤထီၣ်မး”. တၢ်သးဝံၣ်အံၤ ပာ်ဖျါဝဲ တၢ်ဘှ့ၣ်တၢ်ဘှီၣ်ဒီးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် ဖဲကီၢ်အမဲရကၤထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤ ဝံၤအလီၢ်ခံ တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်အိၣ်ဒံးဝဲအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ.

အပျဲၢ်အဘီၣ် စီၤမးသဲ…

ကစၢ်ယွၤသ့ၣ်ညါတၢ်ခဲလၢၥ်

ကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ သ့ၣ်ညါဝဲနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, The Wall Street Journel အပူၤန့ၣ် တၢ်ကွဲးဖုၣ်တထံၣ် ပာ်ဖျါဝဲလၢ "ထံကီၢ် တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢကရၢ" (National Security Agency) န့ၣ် သ့ၣ်ညါဝဲ ပဂ့ၢ်ပကျိၤတဖၣ်အါမး ခီဖျိလၢ ပစူးကါ ပလီတဲစိအကျိၤအကျဲန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအစူးကါ လီတဲစိတဂၤစုာ်စုာ် အမၤတၢ် ခဲလၢာ်န့ၣ် ဒုးအိၣ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်ဝဲ “ဒ့းကၠ့းတဲၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ” (Digital Trial), ဒီးပာ်ဖှိၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် “မဲးတၣ်ဒၣ်တၣ်” (Metadata), လၢပှၤလူၤဃုသ့ၣ်ညါန့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်အံၤ မ့မ့ၢ်တၢ်အဆံး, တၢ်လၢအကါတဒိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်, တၢ်မ့ၢ်ဘၣ် ပၥ်ဖှိၣ်, ကွၢ်ထံသမံသမိးအီၤခဲလၢၥ်န့ၣ်ဒီး, ကဲထီၣ်ဝဲ ပိးလီလၢအသဟီၣ်အိၣ်တမံၤ, လၢတၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါန့ၢ်ပှၤဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ပလဲၤတၢ်အလီၢ်အကျဲဖဲလဲၣ်, ဒီးဖဲတၢ်ဆၢကတီၢ် အကတီၢ်မတၤန့ၣ် ပအိၣ်ဆိးဖဲလဲၣ်န့ၣ် ပှၤဃုထံၣ်သမံသမိးတၢ်တဖၣ် ဒုးနဲၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်သ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢ “မဲးတၣ်ဒၣ်တၣ်” န့ၣ်လီၤ.

စီၤဒၤဝံး စံးတ့ၢ်ဝဲလၢ ပတၢ်ဘၣ်ထွဲဒီးယွၤ အပတီၢ်အိၣ်ထဲလဲၣ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ သ့ၣ်ညါဝဲ အါန့ၢ်ဒံး…

က့ၤဟ့ၣ်ကဒါက့ၤတၢ် ဆူကစၢ်ယွၤ

ဘၣ်တနံၣ်န့ၣ်, ပတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ခိၣ်နၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ကွဲမုၥ်ပှၤလၢ ဒ်ပကထၢဖှိၣ်တၢ်ကိးနွံဒဲး ဒ်အညီနုၢ်အသိးအမဲာ်ညါ ပကဟ့ၣ်အါထီၣ် တၢ်မၤဘူၣ်- လၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ် (gym)တၢ်ဂဲၤဂ့ၤ က့ၢ်ဂီၤဒၢး တၢ်လီၢ်ပျီတခါ လၢကကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤ ဒီးကမၤဘၣ် တၢ်သးခုကစီၣ် တၢ်မၤဆူ ပှၤတဝၢဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢယအိၣ်ဒီးတၢ်လၢၥ်ဘူၣ်လၢၥ်စ့ၤ လၢကသံၣ်ကသီဒီး တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အလဲသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ ယသံကွၢ်ယဝၤသးဘိလၢ “မ့ၢ်နဆိကမိၣ်လၢ ပမၤကထီၣ်ဘးဧါ”န့ၣ်လီၤ. ယဝၤသးဘိ ကျၢၢ်ကျၥ်အခိၣ် ဒီးစံးဝဲဒၣ် “ဟ့ၣ်တၢ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ယွၤအတၢ်ခဲလၢၥ်တမ့ၢ်ဘၣ်ဧါ. အဝဲကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်လၢ ပလိၣ်ဘၣ်ခဲလၢၥ်လီၤ.” ဒ်အစံးဝဲအသိး ပမၤထီၣ်ဘးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ဆၢကတီၢ်ပူၤကွံာ် အနံၣ်တဆံန့ၣ်, ပတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် အိၣ်ဒီးခွဲးလီၤဆီလၢ ပမၤဘၣ်ကစၢ်ယ့ၣ်ရှုး ခီဖျိတိစၢၤမၤစၢၤဘၣ် ပှၤလၢအအိၣ်ဖဲလီၢ်ကဝီၤ လၢတၢ်အပိးအလီတခါအံၤန့ၣ်လီၤ.

ဖဲ ၁ ကွဲးနီၣ်တၢ် ၂၉, စီၤပၤစီၤဒၤဝံး နဲၣ်ဖျါထီၣ် အတၢ်အၢၣ်လီၤ ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ စီၤရှလိၤမိၤ ဆူအံၣ်စရ့လးခိၣ်နၢ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤရှလိၤမိၤ မ့ၢ်ယွၤအတၢ်ဃုထၢ လၢကဟံးန့ၢ်စီၤပၤအလီၢ် ဒီးကဘှီထီၣ် ကစၢ်ယွၤ တၢ်လုၢ်ဟံၣ်န့ၣ်လီၤ (:၁-၅). ပှၤကိးဂၤ မၤထွဲတၢ်ဒီး“မၤဘူၣ်တီနံဒၣ်တၢ်”…

တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးလၢတၢ်တသ့ၣ်ညါ တၢ်ကမၤအသးတဖၣ်

ဖဲနံၣ်ထီၣ်သီအခီၣ်ထံးတနံၤ, တၢ်မၤပျံၤမၤဖုး မၤပၢၢ်ထီၣ်ယၤ ဖဲဂီၤ ၃ နၣ်ရံၣ် န့ၣ်လီၤ. နံၣ်တနံၣ်အံၤ မၤဝံမၤဃၢယၤ ဃုၥ်ဒီး တၢ်ဖုးသံပျီၢ်ဂီၤသ့ၣ်တဖၣ် ဒိၣ်ယိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တဂ့ၤတဝါသ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ယၤတၢ်ဘၣ်ယိၥ်ဘၣ်ဘီ တုၤခဲအံၤ, တၢ်ဆိကမိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢခါဆူညါအဂီၢ် မၤပျံၤမၤဖုးယၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ယတၢ်ဆိကမိၣ်လဲၤအသးလၢ တၢ်တတၢၢ်တနါသ့ၣ်တဖၣ် ကအါထီၣ်ဧါ န့ၣ်လီၤ.

တၢ်တဂ့ၤတဝါသ့ၣ်တဖၣ် ကဲထီၣ်အဃိ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှုးအပျဲၢ်အဘီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဘၣ်ယိၥ်န့ၣ်လီၤ. အကစၢ်ဒၣ်လဲၥ် ကတဲၥ်ကတီၤ ဒီးအုၣ်ကီၤတၢ်ဖဲ တချုးအသံနံၤသီသနၥ်က့ ပျဲၢ်ဘီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ပျံၤတၢ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒံးန့ၣ်လီၤ. ဖဲကစၢ်တၢ်ဘၣ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤ အခါ အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ဖျိးကွံၥ်ဝဲ (မး ၂၆ : ၅၆), စီၤပ့းတရူး သမၢကွ့ၥ်အီၤ (ယိၤ ၁၈:၁၅-၁၇,၂၅-၂၇), ဒီးအိၣ်တဒၢ ပၥ်ခူသူၣ်အသးန့ၣ်လီၤ (၂၀ : ၁၉) ဖဲကစၢ်ယ့ၣ်ရှုးဘၣ်တၢ်ဖီၣ်ဃၥ်အီၤဒီး ဘၣ်တၢ်ပျၤထီအီၤလၢ ထူၣ်ဆူညါအလိၤ, ဒီးတၢ်မၤအၢမၤသီတၢ်အခါ အဝဲသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်မၤဆၢတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်အံၤ တလီၤပလိာ်ဒီး ကစၢ်ယ့ၣ်ရှုး အတၢ်မၤလိၥ်ဒီး အတၢ်အၢၣ်လီၤ လၢအစံးဝဲ “ပၥ်သုသးခူတလ့ၣ်တက့ၢ်.…

တၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤတဖၣ်ဝံၤ ခါဆူညါ ယွၤအတၢ်အၢၣ်လီၤ

ဖဲကလံၤမုၢ် ဟါရံက့ လီရၤ (Hurricane Laura) လၢ ကီၢ်မဲးကစံၣ်ကိၣ် ပီၣ်လဲၣ်က့ၢ်အကျိၤန့ၣ် အခိၣ်လိၤဝဲဆူ ကီၢ်အမဲရံကၤ လူၢ်ဝံၣ်စံၣ်ဧါနါ အပီၣ်လဲၣ်ကၢၢ်နံၤအကတီၢ်, တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်တၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုးဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ပၢၤကီၢ်အခိၣ်တဂၤ ပာ်သူၣ်ပာ်သးဝဲလၢ ကလံၤမုၢ် အသဟီၣ် ကဆူၣ်ဝဲ တနၣ်ရံၣ် ၁၅၀ မံးလၥ်အဃိ, ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်ကစီၣ်လၢ အလီၤသူၣ်ကိၢ်သးဂီၤ- “ဝံသးစူၤ ဟးထီၣ်ကွံၥ်လၢသုတၢ်အိၣ်ဆိးအလီၢ်အကျဲန့ၣ်တက့ၢ်. ဘၣ်ဆၣ်, သုမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးအိၣ်တ့ၢ်, ဒီးပဟဲဆူသုအိၣ် မ့ၢ်တသ့ဘၣ်န့ၣ်ဒီး, ကွဲးပၥ်မံၤသၣ်, တၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်, လံာ်တီမီအုၣ်သး (ID), ဘူးတံၢ်အမံၤဝံၤ, ထၢနုၥ်လၢ ထၢၣ်လၢထံဘၣ်စီၣ်အီၤတသ့အပူၤ, ဒီးပာ်လၢသုဆ့ကၤထၢၣ်ပူၤန့ၣ်တက့ၢ်. မ်တၢ်အသုတမၤအသးဒ်သိးအံၤအဂီၢ်န့ၣ် ပဃ့ထုကဖၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ." ကလံၤမုၢ် လီရၤ မ့ၢ်ဟဲနုာ်လီၤန့ၣ်ဒီး, အဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဒၣ်ကဘၣ်ကွၢ်ကီဝဲ ကလံၤမုၢ် အတၢ်မၤဟးဂီၤတၢ်တဖၣ်လီၤန့ၣ် ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ် သ့ၣ်ညါတ့ၢ်လံန့ၣ်လီၤ.

လံာ်စီဆှံ အလီၢ်လံၤအပူၤန့ၣ်, ဖဲယွၤအပှၤဂီၤမုၢ်တဖၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီး န့ဆၢၣ် မ့တမ့ၢ် သူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်တဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ် ယွၤအကလုၢ်ကထါလၢအလီၤတံၢ်, လၢအအိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်မုၢ်လၢ်တဖၣ်,…

ကစၢ်ယၣ်ရှုးအတၢ်တဲပူ

ပှၤအါဂၤတနၢ်ဟူညီနုၢ်၀ဲ Kate Hankey အဂ့ၢ်အကျိၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲမ့ၢ် ပိၥ်မုၣ်တဂၤ လၢအလီၤတိၢ်လီၤဆီလၢ ပကြၢးတိၢ်နီၣ်ထီဃၥ်အီၤတဂၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်ဒၣ် သရၣ်မုၣ်တဂၤ, ပှၤစိၥ်တၢ်သးခုကစီၣ်တဂၤ, ကၠိပှၤရိဖှိၣ်တၢ်တဂၤ, မံးရှ့ၣ်နရံၣ်တဂၤ, ပှၤကွဲးထါတဂၤ ဒီး ဖဲနံၣ် ၁၈၀၀ အကတီၢ်အပူၤန့ၣ် အဝဲဟ့ၣ်လီၤအသးလၢကစၢ်ယ့ၣ်ရှုးအဂီၢ်တီတီလိၤလိၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၁၈၆၇ နံၣ်န့ၣ်, Kate ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဒီး တၢ်ဆူးတၢ်ဆါ ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ် န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ဆူးတၢ်ဆါဘျါထီၣ်က့ၤအကတီၢ်န့ၣ် ကွဲးဝဲဒၣ် ထါဖးထီတယုၢ်ဝံၤ, တဲၥ်ဖးဝဲဒၣ် ခံကူၥ်- “တၢ်တဲပူလၢယသးလီ (The Story Wanted)” ဒီး “တၢ်တဲပူလၢအတဲဘၣ်ယၤ(The Story Told)” န့ၣ်လီၤ. ထါတယုၢ်အံၤ ပၥ်ဖျါထီၣ် အဝဲနီၢ်တဂၤ အတၢ်ပာ်ဖျါ ဘၣ်ထွဲဒီး အတၢ်ရ့လိာ်သးဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှုး ဃုာ်ဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်အိၣ်မူအဂ့ၢ်အကျိၤန့ၣ်လီၤ.

လံၥ်စီဆှံအဆၢတဖၣ် ဒုးနဲၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှုးဒီး ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. အလံၥ်သိၣ်သီတၢ်အပူၤန့ၣ် စီၤယိၤဟၣ် ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ပှၤလၢ အဝဲသ့ၣ် အနီၢ်ကစၢ် အတၢ်လဲၤ…

ယွၤအစု

ဖဲ ၁၉၃၉ နံၣ်အပူၤ, လၢကီၢ် ဘြံၣ်တ့ၣ်န့ၣ်, တၢ်ဒုးတၢ်ယၤ ကဲထီၣ်ဝံၤတယံၥ်ဘၣ်န့ၣ် စီၤပၤကၠီး ဃုဂၤတဂၤ (George VI) န့ၣ် ဒ်သိးကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအၦၤထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်, ဒီးထံကီၢ်လၢအမၤသကိးတၢ်တဖၣ် ကနၥ်သန့ၤအသးလၢယွၤအဂီၢ်, အသးအိၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ ခရံၥ်အိၣ်ဖျဲၣ်အမုၢ်နံၤ ကွဲၤလ့လိၤ အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲဟံးန့ၢ် စံးကတိၤဒိးသန့ၤဝဲထါလၢအမိၢ်ပၥ်လုၢ်ပၥ်ၦ့ၤဝဲတယုၢ်, “အိၣ်ဟးထီၣ်လၢတၢ်ခံးအပူၤႇ ဒီးပၥ်နစုလၢ ကစၢ်ယွၤအစုပူၤန့ၣ်တက့ၢ်. လၢနဂီၢ် တၢ်မၤအံၤန့ၣ် ကဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်တၢ်ကပီၤ, ဒီးအတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢန့ၣ် ကဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ် ကျိၤကျဲလၢ နသ့ၣ်ညါတ့ၢ်တဘိန့ၣ်လီၤ.” လၢနံၣ်သီလါသီအပူၤ, တၢ်ကမၤ အသးမနုၤလဲၣ်န့ၣ် အဝဲတသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်ဆၣ်, လၢ “တၢ်နဲၣ်ဆှၢ, ဒီးတၢ်ဟံးဃာ်ပၢၤဃာ်” အဝဲသ့ၣ်အမုၢ်နံၤအကီအခဲ, အလီၤဘၣ်ယိၣ်, လၢအကဟဲတဖၣ်အဂီၢ်, အဝဲနၥ်သန့ၤအသး လၢကစၢ်ယွၤန့ၣ်လီၤ.

ယွၤအစုအက့ၢ်အဂီၤတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ လံၥ်စီဆှံအပူၤ, တၢ်လီၢ်အါမး ပၣ်ဃုာ်ဒီးလံၥ်ဝံယၡါယၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ယၡါ ၄၈:၁၂ ပာ်ဖျါဝဲ, ဒ်သိးအၦၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ်ကနၥ်သန့ၤအသးလၢကစၢ်ယွၤ, ဒ်အမ့ၢ်ၦၤလၢအတ့လီၤအဝဲသ့ၣ်, “တၢ်အခီၣ်ထံးဒီးတၢ်အကတၢၢ်” တဂၤအံၤ, ကအိၣ်ဆိးဒီးအဝဲသ့ၣ်ထီဘိအဂီၢ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ ကွဲမုာ်ဝဲ ခီဖျိလၢဝံယရှါယၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ…

ဘၣ်မနုၤအဃိလၢယၤလဲၣ်, ယွၤဧၢ

ကၠ့မ် (Jim) ဘၣ်ဂုာ်ဂဲၤလိာ်ဝဲဒီး နၢၥ်လၢအဒုးဟူးဂဲၤပနီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤတန့ၢ်အတၢ်ဆါန့ၣ် ယံၥ်တ့ၢ်လံလၢတနံၣ်ဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအညၣ်ထူၣ်အပူၤနၢၥ်တဖၣ်န့ၣ် တမၤတၢ်လၢၤဘၣ်, ဒီးအညၣ်ထူၣ်တဖၣ်စၢ်လီၤစၢ်လီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢအဒုးဟူးဂဲၤ တၢ်သ့ဖံးသ့မၤတၢ်တဖၣ်, ဒီးအတၢ်သ့ပၢဆှၢစုခီၣ်တဖၣ်န့ၣ် လီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. သိးထီၣ်ဝဲအဆ့ကၤက့ၣ်သၣ်တန့ၢ်, စၢဘံဝဲၡူခီၣ်ဖံးအပျံၤတန့ၢ်, သူဝဲနီၣ်တံၥ်ဘိတသ့လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးလၢအီၤန့ၣ် ကၠ့မ် ဘၣ်ဂဲၤလိာ်ဝဲသၦၢ်ၦၢ်, ဒီးသံကွၢ်ဝဲဒၣ်လၢ ဘၣ်မနုၤအဃိ, ကစၢ်ယွၤပျဲတၢ်ကမၤအသးဒ်သိးအံၤန့ၣ်လဲၣ်, ဘၣ်မနုၤအဃိလၢယၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ် ကၠ့မ်အသိး, ၦၤစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အါဂၤန့ၣ် ဟဲစိာ်ဝဲအတၢ်သံကွၢ်တဖၣ်ဆူ ကစၢ်ယွၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၃:၁-၂ န့ၣ်, စီၤဒၤဝံး ဟီၣ်ကိးပသူထီၣ်ဝဲ “ဆံးယံၥ်လဲၣ်ယွၤဧၢႇ နကသးပ့ၤနီၣ်ယၤလီၤထူလီၤယိၥ်ဧါ. နကပၥ်တဒၢနမဲၥ်ဒီးယၤဆံးယံၥ်လဲၣ်, ယကပၥ်ယတၢ်ဆိကမိၣ်ဆိကမးလၢယသးကံၢ်ပူၤဒီးတၢ်သူၣ်အုးသးအုးလၢယသးကံၢ်ပူၤသ့သ့တနံၤဆံးယံၥ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ.

ပတၢ်သးဒ့ဒီ, ဒီးပတၢ်သံကွၢ်တတဖၣ်စ့ၢ်ကီး, ပဟဲစိာ်ဆူ ယွၤအအိၣ်သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပဟီၣ်ကိးပသူထီၣ် “ဆံးယံၥ်လဲၣ်,” ဒီး “ဘၣ်မနုၤလဲၣ်” န့ၣ် ယွၤနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤအတၢ်စံးဆၢ အဒိၣ်အထီကတၢၢ်တမံၤန့ၣ်, ဟ့ၣ်လီၤၦၤ ခီဖျိလၢကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး, ဒီးအတၢ်မၤနၢၤကွံၥ်ဝဲ တၢ်ဒဲးဘးဒီးတၢ်သံန့ၣ်လီၤ.

ဖဲပကွၢ်ဃီၤတၢ်ဆူ ထူၣ်စုညါ, ဒီးတၢ်သွၣ်ခိၣ်လၢအအိၣ်လီၤဟိန့ၣ်ဒီး, အဆၢဖိ ၅ စံးဘၣ်ပှၤ, ဒ်သိးပကနၥ်သန့ၤ,…