တၢ်ပီးတၢ်လီ  |  odb

တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်လၢ ပထံၣ်န့ၢ်အီၤတသ့

ပှၤအမဲာ်သၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဖဲန့ၣ် ဒီဆၢကတီၢ်ညါဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတသ့ၣ်ညါဝဲနီတဂၤဘၣ်. ဆၣ် ကၠီရှၣ် ရ့နိ(လ) (Sir Joshua Reynold) တ့ခဲၣ်ဝဲဒၣ် “ခၣ်ဒံၢ်နၢၣ် ဘူဖီး(ဒ) အတၢ်သံ” (The Death of Cardinal Beaufort) ဖဲ ၁၇၈၉ နံၣ်အကတီၢ်, တ့ခဲၣ်ဝဲတၢ်နါတဒု အမဲာ်သၣ်, ဖဲပှၤလၢဘူးထီၣ်ကသံဝဲဒၣ်တဂၤအလီၢ်ခံတၢ်ခံးကျါန့ၣ်လီၤ. ရှ့းစပံယၢၣ် အတၢ်ဒုးနဲၣ်တပတီၢ်, လၢအပာ်ဖျါထီၣ် “ပှၤအၢတူာ်ကိာ် လၢအတၢ်မၤအါ, မၤတံာ်တာ်တၢ်တဂၤ” အတၢ်အိၣ်ဖဲန့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်, ရ့နိ(လ) တ့ခဲၣ်ပာ်ဖျါဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဆၣ်, ပှၤအိၣ်ဝဲတနီၤ လၢတဘၣ်အသးဒီးအတၢ်ဟံးန့ၢ် အခီပညီလိၤလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဖဲ ရ့နိ(လ) သံဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၇၉၂ နံၣ် ဝံၤအလီၢ်ခံ, ပှၤအမဲာ်သၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဖှူဘၢက့ၤအီၤဒီး ကသံၣ်ခဲၣ်, ဒီးပှၤသးပ့ၤနီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်ကတီၤကယာ်ဒီဒၣ် ဒွဲလၤကူၣ်သ့အတၢ်မၤန့ၣ် ဒုးလီၣ်ဖျါထီၣ်က့ၤအီၤ, လၢကသံၣ်ခဲၣ်ဒီးကသံၣ်ဖၠူကတြ့ၣ် အကဘျံးတဖၣ်အကဘျံးအဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲကစၢ်ယွၤ ပၢဆှၢတၢ် လၢအစိဒိၣ်အကမီၤထီအပူၤန့ၣ် လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်…

ယွၤအတၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ

ယအိၣ်ခိးတကဲလၢၤဘၣ်. ယၤဒီးယဝၤသးဘိ, ပဟဲက့ၤလၢပနံာ်ရိကျး အခဲအံၤ, ဒီးဖဲပထုးထီၣ်ပာ်လီၤ တၢ်လၢပဟဲက့ၤစိာ်ပှ့ၤတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ယလူၤဃု ကိၣ်ဆီဒံၣ် (donut) အထၢၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတထံၣ်ဘၣ်. လၢခံန့ၣ် ယကွၢ်ထံကွၢ်ဆးက့ၤ လံာ်တူၢ်လိာ်စ့အပူၤ, ဒီးတၢ်တူၢ်လိာ်စ့လၢကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်တအိၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်သးအ့န့အပူၤ, ယကိးပသူထီၣ် “တၢ်လၢယအဲၣ်ဒိးယဲ ထဲတမံၤဧိၤလၢကျးန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ကိၣ်ဆီဒံၣ်” န့ၣ်လီၤ. တဆံယဲၢ် မံးနံး လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, ယဝၤသးဘိ ဟဲဟ့ၣ်ယၤ ကိၣ်ဆီဒံၣ်တဘိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလဲၤပှ့ၤကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်, ယဝၤလဲၤကဒီးဝဲလၢမူခိၣ်ဖီအကျါ လၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ယစံၢ်တံၢ်ဃာ်အစုဒုၣ်ဃံးဃံးဝံၤ, လၢတၢ်မဲာ်ဆှးအပူၤန့ၣ် ယစံးဘၣ်အီၤလၢ, “ဒ်သိးနကမၤမံမၤမုာ် ယသးဆၢအီၣ်ဘၣ်တၢ်အဂီၢ်, မ့ၢ်လၢနတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိ, ယသးခုယဲ” န့ၣ်လီၤ.

ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိတမံၤအဂီၢ်, ယတညီနုၢ် ဆၢအီၣ်ဘၣ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်တနွံအံၤန့ၣ် ယသးလီၤဘှံးလီၤဘှါတ့ၢ်ယဲအဃိ, ယဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ယသးလၢ ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိအံၤအပူၤ, ဒီးခီဖျိလၢယဝၤသးဘိ အတၢ်အဲၣ်ဒီးအတၢ်သးအိၣ်အဃိ, ယဒိးန့ၢ်ဘၣ်ယဲ တၢ်သူၣ်ခုသးခုဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤမံမၤမုာ် ပသးအတၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပှၤ လၢပမၤန့ၢ်အီၤသ့တကလုာ်န့ၣ် ထီဘိမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်တစိၢ်တလီၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ. ဒ်ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး စံးဘၣ်တဲဘၣ်…

ဖီၣ်ဟံးဃာ် ကစၢ်ယွၤ

လၢပကၠိန့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်အပတီၢ်, တၢ်ကနိလိာ်သး အတၢ်လိာ်ကွဲပြၢန့ၣ်, ဖိသၣ်အသးအနံၣ်အလါ ၈ နံၣ် ထဲသိးသိးတဖၣ် ဂဲၤပျုၢ်ကျဲးစၢးမၤနၢၤတၢ် လၢလီၢ်ဂဲၤလိနီၢ်ခိအဒါတဖၣ်အလိၤ, ဒ်သိးဒီးကမၤနၢၤဝဲ ပှၤသတြီၤထီဒါတၢ်တဂၤအဂီၢ်, စူးကါဝဲ တၢ်ဖီၣ်စှီၤဃာ် ကနိလိာ်သး လၢတၢ်ကူၣ်သ့အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကနိလိာ်သးန့ၣ် မ့ၢ်လၢပျၢၤတၢ်လိာ်ကွဲလၢ အလိၣ်ဘၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်, ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ထဲးလီၤ, တၢ်ဂုာ်ထူၣ်ဖျဲးသး, တၢ်ဆီၣ်ကျံၤတံၢ်ဃာ်တၢ်, ဒီးတၢ်ဟူးဂဲၤဃၣ်တရံးလၢ တၢ်ပလီၢ်သူၣ်ပလီၢ်သး လၢအဒုးမၤန့ၢ်အဖီးတဖၣ်, ဒ်သိးကမၤနၢၤတၢ်ပြၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ် သၢတီၤဖိ, လၢကမျၢၢ်ဘၣ်အသးတဂၤန့ၣ်, ချ့န့ၢ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤတဖၣ်, ဒီးအဝဲစူးကါ တၢ်သုးအသးချ့သဒံးတဖၣ် လၢအမၤတရံး ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤအမဲာ်, ဒီးမၤနၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤယၤကိာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကူၣ်တရံးအကျိၤအကျဲတဖၣ် ဒ်သိးကမၤန့ၢ် အဒီပုၢ်ဝဲၢ် အတဃံာ် စီၤဧ့ၤရှီၤ အတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်, ခီဖျိ “တၢ်ကနိ” ထုးထီၣ်ကွံာ် စီၤဧ့ၤရှီ လၢအတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ် လၢအပၢ်အအိၣ် ( ၁ မိၤ ၂၅:၃၃), ဒီးတၢ်အိၣ်မူအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ (၂၇:၂၇-၄၀) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဟုၣ်န့ၢ်…

မဲာ်ချံလၢ အထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်

ကၠ့စဲ(န) (Jason) ဒီး ပံၤယၢၣ် (Pierre) ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်တ့ဘှီထီၣ် တၢ်ဒီသဒၢဟံၣ်အတၢ်ဒူၣ်အတၢ်မၤ တပူၤဃီန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် အနံၣ်တဆံလံန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် မ့ၢ်ပှၤဒီတံၤသကိးအဂ့ၤတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် တစံးကတိၤတၢ်အါအါဘၣ်. ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဖံးတၢ်မၤတၢ်အကတီၢ်ဒၣ်လဲာ်, တညီနုာ်စံးကတိၤလိာ်သးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တဂၤဒီးတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါလိာ်အသးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိ, တၢ်တစံးတကတိၤတၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီ လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဘၣ်. လၢတၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သး, အဂီၢ်န့ၣ်, ထဲဒၣ်တၢ်ဖျးလီၤအခိၣ် (မ့) လၢမဲာ်ချံအတၢ်ကွၢ်တစိၤဖိဧိၤန့ၣ်, တဂၤဒီးတဂၤ သ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်လၢကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်စံးတၢ်ကတိၤတအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်နဲၣ်စုနဲၣ်ခီၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အါမးန့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၃၂ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ယွၤဒီးပှၤကွဲးထါအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်သ့ၣ်ညါရ့လိာ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် အပတီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ (၈) ပာ်ဖျါဝဲ “ယကဟ့ၣ်ကူၣ်နၤလၢယမဲာ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤတအိၣ်ခိးကွၢ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်အယံၤန့ၣ်ဘၣ်. ယွၤမ့ၢ် ပၢ်ကစၢ်လၢအအဲၣ်တၢ်တဂၤ, လၢအမၤသကိးတၢ်ဒီးအဖိန့ၣ်လီၤ. ထါတယုၢ်အံၤ စးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်တဲလီၤကျဲၤလီၤ တၢ်ဒဲးဘး (:၁-၅), ဒီးအတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢယွၤအတၢ်စံၣ်ညီၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်, မ့မ့ၢ်လၢတၢ်မၤလိၤမၤဘၣ်က့ၤကျဲ လၢတၢ်အဲၣ်အပူၤ, ဒ်ကစၢ်ယွၤသိၣ်လိနဲၣ်လိ ကျဲအဂ့ၤအဘၣ် လၢအဖိအဂီၢ်…