အိၣ်မူဒီးတၢ်စံးဘျုး
စု စးထီၣ် ပာ်ကဲကိတဖျၢၣ်ဒီး ကိး၀ဲလၢ တၢ်စံးဘျုးအကိ‚ မ့ၢ်လၢ အ၀ဲအဲၣ်ဒိး မၤလၢပှဲၤအါထီၣ် အနီၢ်သး တၢ်အိၣ်မူဒီး ကဲထီၣ် ပှၤလၢ အတၢ်စံးဘျုးဒိၣ်အါတဂၤ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲကွဲးအတၢ်စံးဘျုးစံးဖှိၣ် ယွၤအဂ့ၤတမံၤလၢ လံာ်က့ဖိတက့ အပူၤဒီး
ဒၢနုာ်၀ဲလၢ ကိအံၤအပူၤကိးဟါဒဲးန့ၣ်လီၤႉ နံၣ်သီတနီၤအပူၤ အ၀ဲအိၣ်ဒီး တၢ်စံးထီၣ်ပ့တၢၤအါမံၤ‚ ဒီးဖဲအ၀ဲဘၣ် ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီး တၢ်ကီတၢ်ခဲအခါ ဘၣ်ဆိကမိၣ်၀ဲ ဒ်သိး ကဃုထံၣ်န့ၢ်
တၢ်တမံၤမံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲနံၣ်ကတၢၢ် တုၤ၀ဲဒီး အ၀ဲအိးထီၣ် အကိအံၤဒီး ဖးက့ၤအတၢ်ကွဲးခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲ ထံၣ်က့ၤ အတၢ်အိၣ်မူဒီး စံးဘျုးကဒီးယွၤ လၢအတၢ်မၤ
တဖၣ် အဃိလီၤႉ အ၀ဲဟ့ၣ်ထီၣ် တၢ်ယိယိဖိတဖၣ် ဒ်အမ့ၢ် မုၢ်လီၤနုာ် တကတီၢ်လၢ အဃံလၤ၀ဲ မ့ၢ်တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ဟါကတီၢ်အခုၣ်အမုာ်ဖိလၢ ကဟးကသုၣ်ကသီဘၣ်လၢ ဖီကရၠာစးၢၢ်အပူၤ‚ ဒီး ဆၢကတီၢ်တနီၤအပူၤ အ၀ဲဟ့ၣ်လီၤ အတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤဆိၣ်၀ါ ဖဲဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအခါ မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ဒိကနၣ်…
ခဲကနံၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအမုၢ်နံၤ
ပလံၤမုၢ်ဖိမဲးကံၢ် (တီၤဘျီကၠိဖိ) ဒီး အဒီပုၢ်၀ဲၢ်မုၣ် ခ့တံၢ် (တီၤဖုၣ်ကၠိဖိ) ခံဂၤ ထုးတွံၢ် ယာ်လုးတဘျုးဘ့ၣ် ဆူဟံၣ်လီၢ်ခံကရၠာစးၢၢ်ပူၤ‚ ဒီးသူၣ်ထီၣ် ယာ်လုးဒဲဖိတဖျၢၣ်လၢ အကလိာ်ကွဲဖဲအပူၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ အိၣ်တတီၤဒိၣ်ဒိၣ် အမိၢ်နၢ်ဟူ မဲးကံၢ်ကိးအီၤန့ၣ်လီၤႉ
‘မိမိၢ်ဧၢ‚ ဟဲဆူအံၤ ခ@ခ@ႉ ယအဲၣ်ဒိးတဲ ကစၢ်ယ့ၣ်။း လၢအကဟဲနုာ်ဆူယသးပူၤန့ၣ်လီၤႉ ယလိၣ်ဘၣ် မိမိၢ်အတၢ်မၤစၢၤလီၤ’ႉ လီၤဂာ်ဒ် အတၢ်လိၣ်ဘၣ် ယ့ၣ်။း ဟဲဖျါဆှံထီၣ်ဖဲန့ၣ်‚ ဒီးအ၀ဲစ့ၢ်ကီး အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤ အသးလၢ အကစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤအီၤအဂီၢ်လီၤႉ
မဲးကံၢ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ် တၢ်မၤစၢၤအခ@လၢ ကစူၢ်နာ်ယ့ၣ်။းအဂီၢ်အံၤ ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် စီၤပီလူး အတၢ်ကတိၤ ဖဲ ၂ ကရၠာစးံၣ်သူး ၆ လၢအဘၣ်ဃးဒီး တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲ စံးကတိၤတၢ် ဘၣ်ဃးယ့ၣ်။းခရၠာစးံာ်အတၢ်ဟဲ‚ ဃုာ်ဒီး အတၢ်သံဒီး ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤနီၢ်နီၢ်န့ၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ် နံၣ်လါအကတီၢ်လၢ အကိး၀ဲ ဒ် ‘‘တၢ်အကတီၢ်အဂ့ၤအဘၣ်’’ န့ၣ်လီၤႉ ပအိၣ်မူဖဲ အကတီၢ်အံၤ‚ ဒီးတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤန့ၣ် တၢ်မၤန့ၢ်…
ဟံးန့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဒီးယွၤ
မ့ၢ်မုၢ်တဂီၤလၢ တၢ်မၤအါ‚ ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဒၢးပူၤ လၢယမၤစၢၤတၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဖိသၣ်တဆံခံဂၤဃၣ်ဃၣ် ကတိၤသကိးလိာ်သးဒီး လိာ်ကွဲဖဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဟူး တၢ်ဂဲၤ အါမးတုၤဒၣ်လဲာ် ဒၢးပူၤတၢ်ဟဲလၢၤထီၣ်အဃိ ယအိးထီၣ်ဃာ်Bတဲၤန့ၣ် လီၤႉ ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိတဂၤထံၣ်တၢ်အံၤ ဒ်တၢ်အခွဲးအယာ် လၢအကဟးထီၣ်အဃိ‚ ဖဲအ၀ဲဆိကမိၣ်လၢ ပှၤတထံၣ်အီၤ နီတဂၤဘၣ်အခါ‚ အ၀ဲဟးထီၣ်လၢ အခီၣ်မုၢ်ထိးနါဖိ ဆူBတဲၤအချၢန့ၣ်လီၤႉ ယလူၤပိာ်ကွၢ်အခံ‚ ဒီးထံၣ်လၢ အ၀ဲလဲၤလိၤလိၤဆူအပၢ် အစုဒုၣ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤ တလီၤကမၢကမၣ်လၢယဂီၢ် ဘၣ်ႉ
ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိ အတၢ်ဟးထီၣ်ခူသူၣ်ဆူ အပၢ် အအိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤလၢ ပကဘၣ်မၤအီၤဖဲ သးသမူ အတၢ်မၤအါဒီးလုၢ်ဘၢပှၤအခါန့ၣ်လီၤႉ ကစၢ်ယ့ၣ်။းဃုန့ၢ် တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ အကရၠာစး့လိာ်သးဒီး ပၢ်အိၣ်လၢမူခိၣ် လၢတၢ်ထုကဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပှၤတနီၤကစံးလၢ တၢ်အံၤ မ့ၢ်ကျဲလၢအ၀ဲကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် လၢအမၤလၢာ်ကွံာ် အပှၤကညီတဂၤ အတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါန့ၣ်လီၤႉ လံာ်မးသဲစံး၀ဲ ကစၢ်ယ့ၣ်။းလဲၤဃီၤဆူ တၢ်လီၢ်လၢ ပှၤတလဲၤတက့ၤဘၣ် ဖဲပှၤကမျၢၢ်တဖၣ် ပိာ်အခံအခါန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲ ထံၣ်သူၣ်ပာ်သး ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အတၢ်လိၣ်တဖၣ်‚ ဒီးအ၀ဲမၤဘျါက့ၤဒီး…
တၢ်စဲဃာ် ပနီၣ်
ဖဲယမၤန့ၢ်သီ တံၤသကိးအသီလၢ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဂၤအခါ‚ ယပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ အ၀ဲကတိၤ အဲကလံးကျိာ် အသီၣ်လီၤဆီလၢ အပာ်ဖျါအတီၤလၢအထီ‚ ဒီးအ၀ဲ သိးဃာ်ပသံးတဘိလၢ အစုဆၣ်အလိၤန့ၣ်လီၤႉ လၢခံ ယသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ တၢ်အံၤတမ့ၢ် တၢ်ကယၢကယဲလုၢ်ဒိၣ်ပရၤဒိၣ်ဘၣ်‚ မ့ၢ်တၢ်လၢ အပာ်ဖျါ အဟံၣ်ဖိဃီဖိ အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ ခီဖျိအဒူၣ်ဖိထၢဖိအတၢ်ပနီၣ် စိးပျၤဃာ်လၢအလိၤ န့ၣ်လီၤ
တၢ်အံၤ ကမိၣ်လီၤဂာ်ဒီး တၢ်စဲဃာ်ပနီၣ်‚ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ဒ်လၢလံာ်ဃးကဲအပူၤတဘိအသိးန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလံာ်စီဆှံအလီၢ်လံၤတက့တူၢ် အလံာ်ဖုၣ်ဖိတဘ့ၣ် အံၤအပူၤ‚ ၀ံဃးကဲကိးထီၣ် ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ်လၢ ကသူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်က့ၤ တၢ်လုၢ်ဟံၣ်အဂီၢ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဟီထီၣ်ကွံာ်‚ ဒီးအခဲအံၤ ဟဲက့ၤကဒါက့ၤဆူ အထံအကီၢ်ဒီး စးထီၣ်သူၣ်ထီၣ်ကဒီးလံႉ ဘၣ်ဆၣ် ဒုၣ်ဒါအတၢ်ထီဒါ ဆိကတီၢ်ဃာ် အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်တိာ်ကျဲၤန့ၣ်လီၤႉ ၀ံဃးကဲအတၢ်ကစီၣ် ပာ်ဃုာ်ဒီး ယွၤအတၢ်အၢၣ်လီၤဆူ ယူဒၤအခိၣ် စီၤစ့ှူၤဘၤဘ့လးလၢ အ၀ဲဘၣ်တၢ်ဃုထၢထီၣ်လံအီၤဒီး ပာ်အီၤလီၤဆီ ဒ်အပှၤဆှၢတၢ်အသိး‚ ဒ်တၢ်စဲဃာ်ပနီၣ်အသိး န့ၣ်လီၤႉ
ဆၢကတီၢ်လၢပျၢၤ‚ တၢ်စဲဃာ်ပနီၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်သူအီၤ ဒ်တၢ်အုၣ်သးတမံၤ အသိးလီၤႉ လၢတၢ်ဆဲးလီၤမံၤအလီၢ်န့ၣ်‚…
တၢ်အဲၣ်အထူအယိာ်
ဖဲလါယူၤ‚ ၂၀၁၅ နံၣ်န့ၣ်‚ ၀့ၢ်ဖဲရၠာစး့း သုးကွံာ် နီၣ်၀ံာ်ဒၢတဖၣ်‚ အတယၢၢ် ကအိၣ်၀ဲ ၄၅ တၣ် လၢ ‘‘ ာ်သညအ ိနျ ဗမအျ ’’ တိၤလၢ ပှၤလဲၤလၢခီၣ် အတၢ်ဒူၣ်ထးအလိၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်တၢ်အဲၣ်အပနီၣ်အသိးန့ၣ်‚ ပှၤခံဂၤလၢ အအဲၣ်လိာ်သးတဖၣ် ဆဲးကွဲးအမံၤ အလံာ်
မဲာ်ဖျၢၣ်အခီၣ်ထံးတဖၣ် လၢနီၣ်၀ံာ်ဒၢအလိၤ‚ ဘျးစဲအီၤလၢ တၢ်ဒူၣ်လိၤ‚ ဒီး ၀ံာ်တံာ်အီၤ‚ ဒီးကွံာ်လီၤ နီၣ်၀ံာ်ခံ ဆူထံကျိ စ့ၤ အပူၤန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်လုၢ်လၢ်တမံၤအံၤ‚ ဘၣ်တၢ်မၤအီၤ အဘျီ အကထိတဖၣ်လံဒီး‚ တိၤတဘိအံၤ ၀ံစိာ် ‘‘တၢ်အဲၣ်’’ အါထဲသိးအံၤ အတယၢၢ်တကဲလၢၤဘၣ်ႉ လၢခံန့ၣ်‚ တၢ်ဘၣ်ယိာ်လၢ တိၤအဂီၢ်အဃိ‚ ၀့ၢ်အံၤ သုးကွံာ် ‘တၢ်အဲၣ် အနီၣ်၀ံာ်ဒၢတဖၣ်’န့ၣ်လီၤႉ
နီၣ်၀ံာ်ဒၢတဖၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အီၤ ဒ်တၢ်အဲၣ် အထူအယိာ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီး ပှၤကညီအတၢ်အဲၣ်န့ၣ် တအိၣ်လီၤစိၤဘၣ်ႉ တံၤသကိးအဘူးကတၢၢ်တဖၣ် ကမၤဘၣ်ဒိဆါလိာ်အသး၀ံၤ…
တၢ်ကတိၤယိယိဒီးလိၤလိၤတဖၣ် အစိကမီၤ
ပှၤနံၤအသီၣ်ဖးဒိၣ်လၢ ယပၢ်အတၢ်ဆါဟံၣ်ဒၢးအပူၤ နဲၣ်ဖျါထီၣ် ပှၤသမှံၤတဖၣ်အံၤ မ့ၢ်မတၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်၀ဲ သးပှၢ်ခံဂၤလၢ အနီၢ်သိလ့ၣ်လၢစိာ်တၢ်ဖိ တၢ်လံၤ‚ ပှၤသး၀ံၣ်ခိခိၣ်ပှၢ်လၢ်ကျါတၢ်သး၀ံၣ်လၢ အပူၤကွံာ်အခါတဂၤ‚ ပှၤစုသ့ဖိတဂၤ‚ ပှၤပိာ်မုၣ်ခံဂၤလၢ စံာ်လၢပဃၢၤ ဒီးယၤန့ၣ်လီၤႉ
ပှၤစုသ့တဂၤ မၤကတၢၢ်အဂ့ၢ် ဘၣ်ဃးဒီး အတၢ်အ့ၣ်လိာ်ဆိးက့ဖဲသံးအကျး ဒ်အံၤ‚ ‘‘ႉႉႉ ဒီးအ၀ဲဒၣ် ဂဲၤဆၢထၢၣ်ဒီး ဒိယခိၣ်လၢပလီန့ၣ်လီၤ’’ႉ တုၤအစံး ဒ်အံၤဒီး‚ ပှၤနံၤသီၣ်ထီၣ်၀ဲလီၤႉ တၢ်မၤအသးလၢညါအံၤ‚ ကဲထီၣ်က့ၤ တၢ်လီၤနံၤ အခဲအံၤန့ၣ်လီၤႉ ယပၢ်တခီ လၢခဲစၢၣ်တၢ်ဆါအပူၤ ဘၣ်ဂုာ်သါ၀ဲလၢ အတၢ်နံၤအဃိလီၤႉ ပါပၢ် ဟ့ၣ်ပလီၢ် အ၀ဲသ့ၣ်လၢ ‘‘ရၠာစးဲၣ်ဒံၣ် ခ့ကရၠာစးိ မ့ၢ်သရၠာစးၣ်သိၣ်လိတၢ်’’ အဃိ အ၀ဲသ့ၣ်ကဘၣ်ပလီၢ်အသးလၢ အတၢ်စံးကတိၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲန့ၣ် တၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်ဘှီၣ်ဘၣ်သး ၂ စဲးကီး ဃၣ်ဃၣ်ဖိ၀ံၤဒီး ပှၤကိးဂၤလၢဒၢးပူၤ နံၤထီၣ် သီၣ်ထီၣ်အါန့ၢ်အန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဟဲအိၣ်သကိးအံၤ ယံာ်၀ဲ အမံးနံး ၄၀ ၀ံၤ အလီၢ်ခံ‚ လၢသတူၢ်ကလာ်အပူၤ‚…
ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်
တဘျီဘျီ‚ ယတဲနံၤတၢ်လၢ ယကကွဲးလံာ်တဘ့ၣ်‚ အခိၣ်တီ ကမ့ၢ်၀ဲ ‘‘ဘၣ်ဆၢဘၣ် ကတီၢ်’’ န့ၣ်လီၤႉ ပှၤလၢ အသ့ၣ်ညါယၤတဖၣ် နံၤကမှံထီၣ်၀ဲ‚ မ့ၢ်လၢ အ၀ဲသ့ၣ် သ့ၣ်ညါလၢ ယစဲၤခံအါစုအါဘျီအဃိန့ၣ်လီၤႉ ယဃုစံးယဲလၢ ယတၢ်စဲၤခံန့ၣ် တမ့ၢ်လၢ ယတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါတအိၣ်အဃိဘၣ်ႉ မ့မ့ၢ်လၢ ယတၢ်သ့ထံၣ်တၢ်လၢအဂ့ၤတကပၤ အဃိန့ၣ်လီၤႉ ယဆိကမိၣ်ဒီး နာ်လၢ ‘တဘျီအံၤ’ ယမၤ၀ံၤ တၢ်အါထီၣ်လၢ ဆၢကတီၢ်စှၤန့ၢ် လၢညါကသ့လီၤႉဘၣ်ဆၣ် ယမၤတန့ၢ်ဘၣ်‚ ဒီး ယမၤတ၀ံၤဘၣ်ႉ အဃိဒီး လၢခံကတၢၢ်န့ၣ်‚ အိၣ်ဒၣ် ယဘၣ်ဃ့ကညးကဒီး တဘျီ လၢ ယတတုၤ ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်အဃိန့ၣ်လီၤႉ
မ့မ့ၢ် ကစၢ်ယွၤန့ၣ် ထီဘိမၤတၢ် ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်လီၤႉ ပကဆိကမိၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်လၢ အ၀ဲမၤတၢ် စဲၤခံလီၤ‚ ဘၣ်ဆၣ် တမ့ၢ်ဘၣ်ႉ လၢလံာ်စီဆှံဒီတဘ့ၣ်အပူၤ‚ ပဖးဘၣ်ပှၤလၢ အသး တစူၤ ၀ဲဒီး ယွၤအတၢ်ဆၢကတီၢ်ဘၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်လီၤႉ ပှၤအံၣ်စရၠာစး့လးဖိတဖၣ် ခိး၀ံၤခိး၀ဲ မ့း့ှှံအၤလၢ အဘၣ်တၢ်စံးပာ်ဃာ်အဂီၢ်လီၤႉ တနီၤ…
တၢ်သးခုလၢ ပှၤခဲလၢာ်အဂီၢ်
ခရၠာစးံာ်ဖိ တၢ်ထုးထီၣ်စဲကျံးလံာ် အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်လၢခံကတၢၢ် အမုၢ်နံၤ ဖဲစ့ကဖီန့ၣ်‚ ပှၤဟဲထီၣ်တၢ်ဖိ အဂၤ ၂၈၀ လၢ ထံကီၢ်အဘ့ၣ် ၅၀ တဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်အသးလၢကဒိက့ှူၢ်တၢ်ဂီၤအဂီၢ် ဖဲဟံၣ်ဒွဲအချၢ တၢ်လီၢ်ပျီအပူၤန့ၣ်လီၤႉ ပှၤဒိတၢ်ဂီၤဖိန့ၣ် အိၣ်ဒိလီၤ၀ဲလၢ ဘျီၣ်ဖိဖဲခံကထၢ‚ ဒိ၀ဲတၢ်ဂီၤအါဘ့ၣ်လၢ ကိးကပၤဒဲးန့ၣ်လီၤႉ လၢခံ ကတၢၢ် တုၤအစံး၀ဲ ‘၀ံလံၤ’ အခါန့ၣ်‚ ပှၤအကလုၢ်တဖျၢၣ်သီၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢ ပှၤတဖၣ်န့ၣ်အကျါ ‘ဂ့ၤလံႉ သးခုသကိး’ တကီၢ်ခါ ပှၤအဂၤတဂၤ စံးဆၢက့ၤလၢ တၢ်သး၀ံၣ် ‘‘ယ့ၣ်။းပၢတၢ်’’‚ ဒီးပှၤအဂၤတဖၣ် နုာ်လီၤသး၀ံၣ်သကိး ၀ဲလီၤႉ တယံာ်ဘၣ်‚ ပှၤဒီတက့ှူၢ် သး၀ံၣ်ထီၣ် ထါညီနုၢ် တယုၢ်အံၤလၢ အကလုၢ်ဃူဃူမုာ်မုာ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်ဒုးနဲၣ် တၢ်ဃူတၢ်ဖိးဒီး တၢ်သးခုလၢ အထိးဘၣ် ယသး လၢယတသးပ့ၤနီၣ် နီတဘျီလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခရၠာစးံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အပူလၢ အဖျါဖဲလံာ်လူၤကၣ်အပူၤ‚ မူခိၣ်ကလူးတဂၤဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါ ကစၢ်ယ့ၣ်။းအတၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်အဂ့ၢ် ဆူပှၤကွၢ်သိ တဖုဒီးစံး‚ ‘‘ပျံၤတၢ်တဂ့ၤႉ အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ‚ ကွၢ်ကွၢ် ယစံးဘၣ်သုလၢ…
ခရၠာစးံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်ကတီၢ်လၢ တၢ်စၢဃာ်ပူၤ
သရၠာစးၣ်ဒိၣ် မၢ်တံၢ်နံမီလၢၢ် လၢအမ့ၢ် ကၠါမဲၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၠာစးၣ်လၢ အကါဒိၣ်တဂၤဘၣ်အိၣ် လၢနၤစံၣ်တၢ်ဖီၣ်ဒုးဃာ်ပှၤအလီၢ် (ဃိာ်ဖဲ ပှၤပတီၢ်မုၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဘၣ် တၢ်စၢဃာ်အီၤ လီၤဆီဒၣ်တၢ် ဖဲတၢ်ဒုးအကတီၢ်‚ ဒီးဘၣ်တၢ်မၤအီၤ အၢအၢနးနး) အပူၤ ယံာ်၀ဲဃိးနံၣ်ဃၣ်ဃၣ်‚ မ့ၢ်လၢ အ၀ဲထီဒါ ဟ့းတလၣ် ဒူဒူအဃိန့ၣ်လီၤႉ ခရၠာစးံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အဟါ ဖဲ ၁၉၄၄ နံၣ်န့ၣ်‚ သရၠာစးၣ်ဒိၣ်နံမီလၢၢ် ကတိၤလီၤ တၢ်မုၢ်လၢ်အတၢ်ကတိၤတဖၣ်အံၤ ဆူ ပှၤလီၤဃိာ်ဒီးအီၤတဖၣ် ဖဲဒၢ်ခရၠာစးီၣ် န့ၣ်လီၤႉ ‘‘ယတံၤသကိးသးဘိသ့ၣ်ဧၢ‚ ခရၠာစးံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်တဘျီအံၤ ႉႉႉ လၢ၀့ၢ်ဘ့ၤသလ့ဃ့ၣ် အဖိသၣ်ဆံးအပူၤ‚ မ်ပကဃုသကိး ကစၢ်လၢအဟဲလီၤဆူပအိၣ် ဒ်သိးအကတူၢ်ဃုာ်တၢ်ဒီးပှၤ လၢကယဲၢ်တၢ်ဃၢလၢ အလီၤဘၣ်လၢပလိၤန့ၣ်တက့ၢ်ႉ ယွၤအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲ ဘှီထီၣ်တိၤတဘိဆူ ပအိၣ်လံႉ တၢ်ကပီၤဖးဒိၣ်လၢထး ဟဲအိၣ်သကိးပှၤလံ’’ႉ
တၢ်သးခုကစီၣ်လၢ ပတူၢ်လိာ်ဖိးဃာ် ဖဲခရၠာစးံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အကတီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်၀ဲ လၢကစၢ်ခရၠာစးံာ်အပူၤ ယွၤဟဲလီၤဆူ ပအိၣ်တၢ်အလီၢ်တပူၤဂ့ၤတပူၤဂ့ၤဒီး ဒုးစဲဘူး တၢ်လီၤဖျဲၣ် အိၣ်လၢပဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲနုာ်ဂုာ်ဆူၣ်ဆူ ပတၢ်ခံးတၢ်နၤအဃိာ် ပူၤ လၢအတၢ်ကပီၤ‚ ဒီးမၤဖှံထီၣ်တၢ်သးအုး‚…
ယဟ့ၣ်အီၤတၢ်မနုၤကသ့လဲၣ်
ဘၣ်တနံၣ်‚ ပှၤလၢအဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢ တၢ်ကယၢကယဲအသရၠာစးိာ်လၢ ခရၠာစးံာ်အိၣ်ဖျဲၣ် အကတီၢ်အဂီၢ်တဖၣ်‚ ပာ်လီၤအတၢ်ဂ့ၢ်မိၢ်ပှၢ် ဒ် ‘‘ခရၠာစးံာ်အိၣ်ဖျဲၣ် တၢ်ကွဲးရၠာစးဲၣ်တဖၣ်’’ န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကယၢကယဲလၢ အကပီၤလၢထူဒီးစ့အလွဲၢ်လၢ တၢ်ညီနုၢ်သူအီၤတဖၣ်အလီၢ်န့ၣ်‚ အ၀ဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤ လံာ်အက့အခီအဂီၤမ့တမ့ၢ် အလါ
ဖိ ဆူပှၤတဂၤဘၣ်တဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လံာ်က့အတခီ အလိၤန့ၣ် အ၀ဲကဘၣ်ကွဲးလီၤ၀ဲ တၢ်ဟ့ၣ်လၢ အ၀ဲသ့ၣ် အဲၣ်ဒိးမၤန့ၢ်လၢ ကစၢ်ယ့ၣ်။းအအိၣ်‚ ဒီးလၢ အတခီအလိၤ န့ၣ် ကဘၣ်ကွဲးရၠာစးဲၣ်လီၤ တၢ်ဟ့ၣ်လၢ အအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်ဆူ ကစၢ်လၢအအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်တဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
နမ့ၢ်မၤဘၣ် တၢ်အံၤန့ၣ်‚ နသးအိၣ်ဃ့ဒီး နသးအိၣ်ဟ့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်မနုၤတဖၣ်လဲၣ်ႉ လံာ်စီဆှံ ဟ့ၣ်ပှၤ တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်အါမးလီၤႉ ယွၤအၢၣ်လီၤ၀ဲလၢ ကမၤလၢပှဲၤ ပတၢ်လိၣ်ခဲလၢာ်အဃိဒီး ပကဃ့ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအသီ‚ တၢ်မၤစၢၤလၢ ကျိၣ်စ့အတၢ်ကီတၢ်ခဲ‚ နီၢ်ခိအတၢ်မၤဘျါက့ၤလၢပဂီၢ် မ့တမ့ၢ် ပှၤဂၤ အဂီၢ်‚ မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး တၢ်ရၠာစး့လိာ်ဘၣ်ထွဲလၢ အကဘၣ် တၢ်မၤဖိးမံ ဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးက့ၤ အဂီၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပကဆိကမိၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် သးအတၢ်ဟ့ၣ်လၢအအိၣ်ဒီးပှၤလၢ ယွၤအတၢ်မၤအဂီၢ်…