တၢ်မၤအမိၢ်ၦၢ်
ဒဲၣ်အိၣ်ကနံတး (Diognetus) မ့ၢ် ၦၤသူခိၣ်ဖိလၢ နံၣ်ကယၤခံအစိၤတဂၤ ပာ်သူၣ်ပာ်သးဝဲလၢ ၦၤပိာ်ကစၢ်ခရံာ်အခံတဖၣ် “ယံာ်ထီၣ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်တနံၤဘၣ်တနံၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးအံၤ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ် တူၢ်ခီၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ ၦၤရိမ့ၤဖိတဖၣ် အတၢ်မၤအၢမၤနး အဖီလာ် တပယူာ်ဃီဒၣ်လဲာ်န့ၣ်လီၤ. ဒဲၣ်အိၣ်ကနံတး သံကွၢ်ဝဲဒၣ် ၦၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဂၤ ဘၣ်မနုၤအဃိ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတီဝဲလဲၣ် န့ၣ်လီၤ. လံာ်တၢ်ကွဲးနီၣ်ကွဲးဃါ, ပသ့ၣ်ညါအီၤလၢ လံာ်ပရၢဆူ ဒဲၣ်အိၣ်ကနံတး အပူၤန့ၣ်, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဆိကတၢၢ်အပၢ်တဂၤ ကွဲးတဲဘၣ်အီၤလၢ, “အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်တၢ်မၤအၢမၤနးဒံးအါထီၣ်, ၦၤလၢအိၣ်တ့ၢ်အနီၢ်ဂံၢ်တဖၣ်ဒံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ် နတထံၣ်ဘၣ်ဧါ. တၢ်မၤအံၤတလီးဂာ်ဒီးၦၤကညီအတၢ်မၤဘၣ်. တၢ်အံၤကမ့ၢ် ကစၢ်ယွၤအစိအကမီၤန့ၣ်လီၤ.
တချုးလၢကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး က့ၤထီၣ်ဆူမူခိၣ်, ကတိၤလီၤတ့ၢ်ဝဲ အတၢ်ကတိၤလၢခံကတၢၢ်ဆူ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်ဒီး, နံၣ်ကယၤလၢအကဟဲတဖၣ်န့ၣ် အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် ကထံၣ်ဘၣ် ခရံာ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ကဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကထံၣ်ဆိကမိၣ်မှံပာ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး စံးကတိၤတ့ၢ် အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ, “လဲၤဒုးကဲထီၣ်ၦၤအကလုာ်တဖၣ်ခဲလၢာ်လၢယပျဲၢ်ယဘီၣ်တက့ၢ်. ဒီးဘျၢအီၤလၢပၢ်, ဒီးဖိခွါႇ ဒီးသးစီဆှံအမံၤအပူၤတက့ၢ်” (မး ၂၈:၁၉) န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤတမံၤအံၤ ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤလၢ တၢ်မၤလိာ်ဖးဒိၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး စူးကါအီၤ…
စံးထီၣ်ပတြၢၤ ကစၢ်ယွၤဆူညါထီဘိ
ဘၣ်တဘျီ, တၢ်ကိၢ်ခါအကတီၢ်န့ၣ် ပလဲၤဆူ မီ(န)ထဲနၣ် (Montana), ဒီးလၢ တၢ်အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါအဂီၢ်, ပအိၣ်ကတီၢ်လၢ တၢ်အိၣ်ဘှံးလီၢ်တတီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်အကျါတဖျၢၣ်အပူၤန့ၣ် ၦၤသးစၢ်တဂၤ ဖဲအတြူာ်ထွါစီ တၢ်သူၣ်ထီၣ်အမဲာ်ဖံးခိၣ်, ဒီးသးဝံၣ်ဝဲဒၣ် ထါသးဝံၣ်စံးထီၣ်ပတြၢၤယွၤ လၢအညီနုၢ်ဒီးၦၤတယုၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးစးထီၣ်သးဝံၣ်ဝဲဒၣ် ထါသးဝံၣ်, “မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၤလၢယဂီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ယပၢၤယသးတန့ၢ်လၢၤဘၣ်. ဖဲအဝဲသးဝံၣ်ဝဲဒၣ်ထါအဖျၢၣ် “မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၤ” န့ၣ်ဒီး, ယသးဝံၣ်ပိာ်ထွဲဃုာ်ဒီးအီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲသးဝံၣ်ဝဲဒၣ်, “လၢယဂီၢ်,” ဒီးယသးဝံၣ်ပိာ်ထွဲအခံန့ၣ်လီၤ. တၢ်သးဝံၣ်အကတၢၢ်တကျိၤႇ “မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၤႇ မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၤ...လၢယဂီၢ်” န့ၣ် ပသးဝံၣ်သကိး တပူၤဃီန့ၣ်လီၤ. အဝဲနံၤကမှံထီၣ်, ဒီးထိးဘၣ်ယစုခိၣ် ဒီးစံးဝဲဒၣ်ယၤလၢ “စံးထီၣ်ပတြၢၤယွၤ” န့ၣ်လီၤ. ယက့ၤဆူသိလ့ၣ်လၢယဝၤအိၣ်ခိးယၤအလီၢ်န့ၣ်ဒီး, အဝဲသံကွၢ်ယၤ “နတၢ်နံၤကမှံဖးဒိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်” န့ၣ်လီၤ.
ဆိကမိၣ်ထီၣ်နဲ တၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်လၢ ပစံးထီၣ်ပတြၢၤယွၤသ့တဖၣ် ဒ်အမ့ၢ်- ကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤဂ့ၤတၢ်, အတၢ်တီတၢ်လိၤႇ အတၢ်အဲၣ်တၢ်သးကညီၤႇ အတၢ်အၢၣ်လီၤတဖၣ်, အတၢ်ကတဲာ်ကတီၤအံးထွဲကွၢ်ထွဲၦၤ, ဒီးအတၢ်ကဟုကယာ်ဒီတဒၢပှၤ အဂ့ၢ်တဖၣ်န့ၣ်တက့ၢ်. ဒီးစံးထီၣ်ပတြၢၤအယုၢ် ၁၄၅ မ့ၢ် ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤတဖၣ်အါမးအကျါတယုၢ်, လၢအဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ၦၤ…
လၢကစၢ်ခရံာ်အပူၤ ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်
ကွဲၤဟူဖျါတၢ်သံကွၢ်စံးဆၢအကတီၢ်, ပိာ်မုၣ်သးစၢ်တဂၤ စံးဝဲဒၣ်လၢ “ဖဲနအိၣ်တၢ်လီၢ်တတီၤတီၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇ နလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်တမံၤမံၤဂ့ၤ, တၢ်လၢအိၣ်ဒီးနၤန့ၣ် စူးကါအီၤ, ဒီးမၤအဂ့ၤကတၢၢ်” န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကတိၤတဖၣ် ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤယသး ဒ်သိးယကခိးကွၢ်ဒိကနၣ် အဂ့ၢ်အလၢအၦဲၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်လီၤ. ယသ့ၣ်ညါထွဲလၢ အဝဲမ့ၢ် ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်ဃုဂၤလၢ အမၤလိဒိးန့ၢ် သရၣ်မုၣ်ကွၢ်ၦၤဆါ အဒံၢ်ကရံၣ် အကျါတဂၤန့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံာ်န့ၣ်, အဝဲသ့ၣ် အဟံၣ်တအိၣ်ဃီတအိၣ်, ဒီးဘၣ်ဂဲၤပျုၢ်ကျဲးစၢးသၦၢ်ၦၢ်ဘၣ်ဆၣ်, အဖီတၢၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ် ပညိၣ်ပာ်ဝဲန့ၣ် ဒ်သိးကတုၤဃီၤဝဲ ဒ်သိးသိးအဂီၢ်, အဝဲသ့ၣ် မၤသကိးတၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးဖဲတၢ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤ အဝဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤအကတီၢ်န့ၣ်ဒီး, အဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် ဃုဂၤလိာ် မၤဝံၤဒိးန့ၢ်လံ သရၣ်မုၣ်ကွၢ်ၦၤဆါ အဒံၣ်ကရံၣ် လၢလီၢ်ကဝီၤအဖၠၣ်စိမိၤန့ၣ်လီၤ.
၄ မိၤရှ့ ၂၇ ပာ်ဖျါဝဲဒၣ် ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်အဂၤတဖု မၤသကိးတၢ်ဒီးမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲလိာ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. စီၤစလၤဖဃး အဖိမုၣ် ယဲၢ်ဂၤန့ၣ် ပတံထီၣ် တၢ်သကွံာ်ကညး ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ဒိးန့ၢ်တၢ်န့ၢ်သါတၢ်သိၣ်တၢ်သီ တၢ်ဘျၢသနူအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် ပာ်ဖှိၣ်ရိဖှိၣ်အသး, ဒီးဂဲၤဆၢထၢၣ်လၢ စီၤမိၤရှ့အမဲာ်ညါ ဒ်သိးကဃ့သကွံာ်ကညးအတၢ်ဂ့ၢ်အဂီၢ်, ဒီးစံးဝဲဒၣ်လၢ “ပပၢ်သံဝဲ...သံဝဲလၢအတၢ်ဒဲးဘးဒၣ်ဝဲအပူၤ,…
တၢ်လၢအကါဒိၣ်အဆိကတၢၢ်တမံၤ
ဖဲနံၣ်ကယၤတဆံဃိး ဘူးထီၣ်ကလၢၢ်အဆၢ, ကီၢ်ဖြၣ်စ့ၣ် အတၢ်ပၢၢ်ဆၢ (French Revolution) အကတီၢ်, သီမၢး(စ) ဒံၣ် မဟံ (Thomas de Mahy) မ့ၢ် ၦၤတူၢ်ဒိၣ်ကီၤဒိၣ်အကျါတဂၤ လၢအဘၣ်တၢ်မၤသံအီၤ, ဖဲကမျၢၢ်အတၢ်တၢထီၣ်တၢလီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢပျၢၤတၢ်စံၣ်ဃဲၤတဲဃဲၤတထံၣ်အပူၤန့ၣ် ဖဲတၢ်ဖးပာ်ဖျါထီၣ် လံာ်တၢ်ပျဲလၢပှၤကမၤသံအီၤန့ၣ်ဒီး, အဝဲ စံးဝဲဒၣ်လၢ, “ယထံၣ် နမၤကမၣ် လံာ်ဖျၢၣ်အတၢ်ကတိၤသၢဖျၢၣ်” န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်အံၤမ့ၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်ဒီး, တၢ်ဂ့ၢ်လၢအကါဒိၣ်တမံၤ, လၢအမ့ၢ်တၢ်ကမၤသံအီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒံၣ် မဟံ တပာ်သူၣ်ပာ်သးဝဲဒၣ်နီတစဲးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
မုၢ်တနံၤအံၤ, လၢတၢ်တပာ်သူၣ်ပာ်သးအပူၤန့ၣ် ပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအကါဒိၣ်တမံၤ, ဘၣ်ဃးဒီး ကစၢ်ခရံာ် အနီၢ်ခိ (တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်) အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢခရံာ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤန့ၣ် ပှၤအိၣ်ဝဲဒၣ်တနီၤ, လၢအကမၤဟးဂီၤ ကစၢ်ခရံာ်အတၢ်ပညိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ပကထံၣ် ခရံာ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ဒ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကမံးတံာ် အတၢ်ဖံးတၢ်မၤ (မ့) ဒ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢ ပှၤကဘၣ်မၤဂ့ၤမၤဘျုးၦၤန့ၣ်လီၤ. ပကထံၣ် ခရံာ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ဒ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ အတၢ်ကရၢကရိတဖုသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ထီဘိန့ၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဆိကတၢၢ်…
ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး, ၦၤလၢအမၤနၢၤတၢ်
ဖဲလါယနူၤအါရံၣ် ၁၄သီႇ ၁၉၇၃ နံၣ်န့ၣ်, ဖဲတၢ်လိာ်ကွဲသတြီၤ အမဲရကၤဖျၢၣ်ထူ နွံဝီၤ တဝီၤ (Super Bowl VII) အကတီၢ်, မဲယၤမံၤ ဒီ(လ)ဖ့ (Miami Dolphins) ဖျၢၣ်ထူကရၢ ကမၤနၢၤတၢ်န့ၣ် လီၤတံၢ်လံန့ၣ်လီၤ. တုၤလၢခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ် တၢ်လိာ်ကွဲ အမဲရကၤ ဖျၢၣ်ထူ ဒီတကတီၢ်ညါန့ၣ်, မဲယၤမံၤ ဒီ(လ)ဖ့ မၤန့ၢ်မၤနၢၤ တၢ်အစၢလၢအဂ့ၤ, ဒီးလိာ်ကွဲဝဲဒၣ် ၁၆ ဘျီန့ၣ် လိာ်ကွဲမၤနၢၤဝဲကိးဘျီဒဲးန့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်လိာ်ကွဲသတြီၤ အမဲရကၤဖျၢၣ်ထူ အဆၢကတီၢ်ကတၢၢ်ဝဲန့ၣ်ဒီး, ၦၤမၤနၢၤတၢ် ဒီ(လ)ဖ့ ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်အကရၢဖိတဖၣ် ကဲထီၣ်ဝဲ ဒ်ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူထဲတဖုဧိၤ, လၢအဒိးန့ၢ် တၢ်မၤနၢၤအစၢအဂ့ၤ,
အလၢအၦဲၤ လၢတၢ်လိာ်ကွဲအမဲရကၤဖျၢၣ်ထူ အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ၦၤလၢအမၤနၢၤတၢ်, အတၢ်ပာ်ဖျါတမံၤအံၤ ကြၢးဝဲဘၣ်ဝဲဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးန့ၣ်လီၤ. ပမ့ၢ်ကွၢ် ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး မၤဝဲကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်ဒီး, ဖျါလၢ အမၤနၢၤဝဲဒၣ်တမံၤဘၣ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. စီၤမးသဲ ကွဲးနီၣ်ဝဲ ကစၢ်ခရံာ် မၤဝဲတၢ်သးခုကစီၣ်အတၢ်မၤလၢကၤလံၤလါ (မးသဲ ၄:၂၃-၉:၃၈) အဂ့ၢ်အပူၤ,…
ကစၢ်ယွၤ ဒိကနၣ် ပတၢ်ထုကဖၣ်
ယတံၤသကိး ခရံးစတံဒီးအဝၤ, လဲၤအီၣ်သကိးဟါတၢ်အီၣ် လၢအမုၢ်ဂၢ်ဒီးအဖါတံၢ်အဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် အမုၢ်ဂၢ် သ့ၣ်ညါထွဲဝဲဒၣ်လၢ တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ် ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါအၢအၢသီသီန့ၣ်လီၤ. တချုးလၢပှၤစးထီၣ်အီၣ်အီဒံးဘၣ်တၢ်န့ၣ်,
အဖါတံၢ် သံကွၢ်ဝဲဒၣ်လၢ, “မ့ၢ်ၦၤတဂၤဂၤအသးအိၣ်တဲတၢ်တမံၤမံၤဧါ” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဖါတံၢ်အဲၣ်ဒိးတဲဝဲဒၣ် “မ့ၢ်ၦၤတဂၤဂၤအဲၣ်ဒိးဃ့ဘါထုကဖၣ်တၢ်ဒံးဧါ” န့ၣ်ခရံးစတံ သ့ၣ်ညါဝဲအဃိ, နံၤကမှံထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဖါတံၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢအစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးဘၣ်ဆၣ်, သ့ၣ်ညါဝဲလၢ ခရံးစတံ မ့ၢ်ၦၤခရံာ်ဖိတဂၤအဃိ, ဒ်သိးကဃ့ဘါထုကဖၣ်ဝဲအဂီၢ်, အိးထီၣ်န့ၢ်ကျဲ, ဒီးကွဲမုာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကဟုကယာ်အဂီၢ်, လၢအသးပူၤန့ၣ် စံးဘျုးစံးဖှိၣ်ယွၤ, ဒီးဒ်သိးကစၢ်ယွၤ ကမၤတၢ်လီၤလးလၢ အမုၢ်ဂၢ်တဂၤအံၤအဂီၢ်, ဃ့သကွံၢ်ကညးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
စီၤပၤ ဃံးစကံယၤ ဆါဝဲတုၤအကသံတ့ၢ်ဝဲ, ဒီးဖဲ ဝံယၡါယၤ ဟဲတဲဘၣ်အီၤလၢ ကသံဝဲဒၣ် (ယၡါ ၃၈:၁) ဝံၤန့ၣ်ဒီး, လၢအသးပူၤန့ၣ် အဲၣ်ဒိးတဲဝဲတၢ်တမံၤလၢ ကစၢ်ယွၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲ “ဟီၣ်ဝဲနးမး,” ဒီးဃ့ကညးယွၤလၢ “ယွၤဧၢ, ယလဲၤတၢ်လၢနမဲာ်ညါလၢတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအပူၤ, အိၣ်ဒီးယသးဒီဖျၢၣ်, ဒီးယမၤတ့ၢ်တၢ်အဂ့ၤလၢနမဲာ်ညါန့ၣ် သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤလၢ်ယၤတက့ၢ်” (:၃) န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကပူၤဖျဲးဝဲလၢ တၢ်ဆူးတၢ်ဆါအဂီၢ်,…
ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖှိၣ်ဝဲလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး
အဲဒံၣ် ကိဝီးသံၣ် (Andy Goldsworthy) အတၢ်မၤ ကရဲ ရဲးပ့း တၢ်ဒုးခိၣ်က့ၣ်ကျီၤ (Grand Rapids Arch) န့ၣ် အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဝဲလၢ ကျဲအကပၤ, ဖျါဝဲဒ်အလဲၤသဃဲၤတၢ်ဒီးၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ၦၤတ့ဒွဲလၤက့ၢ်ဂီၤတဂၤအံၤ တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်အခိၣ်ဒုးက့ၣ်ကျီၤလၢ စကီးတ့း(ရှ) အမဲး လၢၢ်ကိၢ်လိၣ် (Scottish sandstone) ဖးဒိၣ် သၢဆံဃုဖျၢၣ်, လၢအိၣ်ဆၢထၢၣ် အကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် အထီကအိၣ် တဆံဃိး ခီၣ်ယီၢ်, ဒီးတစူးကါဝဲ ခီၣ်ခြံးအသံးအကာ်, (မ့) ထးနီၣ်ဘျးတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်. တၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ဒုးခိၣ်က့ၣ်ကျီၤန့ၣ် သန့ၤထီၣ်အသးဒီးအဖီခိၣ်လၢၢ်အတယၢၢ် အဃၢတဖၣ်အဃိ, ဖဲတၢ်လီၤဆီ လၢၢ်အနၢၣ်ဖးလဲၢ် လၢတဒ်သိးလိာ်အသးတဖၣ်တဖျၢၣ်စုာ်စုာ်အကတီၢ်, ဒ်သိးလၢၢ်အိၣ်လၢအဖီခိၣ်ကတၢၢ်အခၢၣ်သးန့ၣ် ကဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးလီၢ်တံၢ်လီၤဆဲးအဂီၢ်, လၢၢ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဒီၣ်တဲာ်အီၤ ဒ်ကျဲး (wedge) အသိးန့ၣ်လီၤ.ဒ်သိးဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤအဂီၢ်, လၢအဖီခိၣ်ကတၢၢ်အခၢၣ်သး လၢၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ်ကတၢၢ်, လီၤဂာ်ဒီးဟံၣ်သနၢၣ်အခီၣ်ထံးန့ၣ်လီၤ.
တၢ်အက့ၢ်ဂီၢ်စိးပျၤတမံၤအံၤ ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ယၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး အတၢ်မၤဒ် “ဟံၣ်အသနၢၣ်အခီၣ်ထံး” အသိး, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ် လၢအလၢလီၤဆီဒီးတဒ်သိးလိာ်အသးတဖၣ်အဂီၢ် (အ့း…
တၢ်မၤအၢမၤနး အတၢ်လီၤတိၢ်လီၤဆီ
စးထီၣ်ဖဲ လံာ်မၤတၢ် ၇:၅၉ ဒီးဆူညါ အဆၢဖိ တဆံ အပူၤန့ၣ် ပကထံၣ်ဘၣ် တၢ်လၢအတညီနုၢ်မၤအသးန့ၣ်လီၤ. စီၤစတ့းဖၣ်အတၢ်သံလၢအလီၤပျံၤလီၤဖုး ခီဖျိတၢ်ကွံာ်သံအီၤလၢလၢၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဆီတလဲအသးချ့သဒံးဆူ ၦၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ခရံာ် အဂုၤ အဂၤတဖၣ် လီၤပြံလီၤပြါ, ဒီး “စံၣ်တဲၤတဲလီၤယွၤအကလုၢ်ကထါ” န့ၣ် ဒုးကဲထီၣ်တၢ်ကတိၤလၢ အလီၤကမၢကမၣ်, “ဒီးတၢ်သးခုဖးဒိၣ်အိၣ်ဝဲလၢဝ့ၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အပူၤ” (၈:၈) န့ၣ်လီၤ.
တၢ်အံၤမ့ၢ် တၢ်မၤအၢမၤနး အတၢ်လီၤတိၢ်လီၤဆီတမံၤန့ၣ်လီၤ.
ပှၤယူရပၤဖိ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ် ရ့းတိၤ ကူလံးခၠီး (Hristo Kulichev) တဂၤ လဲၤခီဖျိဘၣ် တၢ်လီၤလိၢ်လီၤလး, လၢအမ့ၢ် တၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါ အိၣ်ဟဲကဲထီၣ်အသးလၢ တၢ်အၢတၢ်သီအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၁၉၈ဝ နံၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်, ခီဖျိလၢစံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်အဃိ, ဘၣ်တၢ်ဖီၣ်ဒုးဃာ်အီၤလၢဃိာ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢဃိာ်ပူၤအကတီၢ်, စံးကတိၤ ပာ်ဖျါ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်သးခုကစီၣ် ဖျိဖျိဖျါဖျါန့ၣ်လီၤ. ဃိးလါလဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤ, ဖဲလၢပှၤပျၢ်ကွံာ်အီၤလၢဃိာ်ပူၤန့ၣ်ဒီး, စံးကတိၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ “လၢဃိာ်ပူၤ, ပဒိးန့ၢ် တၢ်သးခု ကစီၣ်အတၤသၣ်တဖၣ်…
ၦၤဂီၢ်မုၢ်ဖးဒိၣ်
ဖဲ ၂ဝ၁ဝ နံၣ်န့ၣ်, ၦၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ကအိၣ်ဝဲဒၣ် လွံၢ်ကထိဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးလၢအၣ်ဖရံးကး-ကလံၤထံး ထံကီၢ်, ခ့း(ဖ) အဝ့ၢ်(Cape Town, South Africa) န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်တဘျီအံၤန့ၣ်, ခရံာ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်လၢ ထံကီၢ် ၁၉၈ ဘ့ၣ် အပှၤခၢၣ်စးတဖၣ် ဟဲပာ်ဖျါထီၣ်အသး, ဒီးစးထီၣ်လၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး ဟဲလီၤလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢ, အနံၣ် ၂၀၀၀ အတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်ပာ်ပနီၣ်အီၤသ့လၢ ခရံာ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် ဟဲပာ်ဖှိၣ်ရိဖှိၣ်အသး အအါကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်လၢ ၦၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်ခဲလၢာ် ကဟဲပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသး, အမုၢ်တနံၤန့ၣ်ကအိၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်, လၢအတလိၣ် ပှၤအခၢၣ်စးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤယိၤဟၣ် အတၢ်ထံၣ်လၢညါခီ အိၣ်ဟဲဝဲလၢယွၤန့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲႇ “ယထံၣ်တၢ် ဒီးကွၢ်ကွၢ်, ၦၤဂီၢ်မုၢ်ဖးဒိၣ်လၢ ၦၤဂံၢ်ထီၣ်တသ့ဘၣ်နီတဂၤဘၣ်န့ၣ်, ဟဲလၢကယဲၢ်ၦၤကလုာ်, ဒီးကယဲၢ်ၦၤအဒူၣ်, ဒီးကယဲၢ်ၦၤဂီၢ်မုၢ်, ဒီးကယဲၢ်ၦၤကတိၤတၢ်အကျိာ် အကလုာ်ကလုာ်အကျါသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဆၢထၢၣ်လၢလီၢ်ပစိာ်အမဲာ်ညါဒီးသိဖိအမဲာ်ညါ,....... ဒီးကိးပသူထီၣ်လၢ အကလုၢ်သီၣ်ဖးဒိၣ်, ဒီးစံးဝဲဒၣ်, မ်တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအိၣ်ဒီး ပကစၢ်လၢ အဆ့ၣ်နီၤလၢ…
တၢ်လၢယ့ၣ်ရှူးမၤလၢပဂီၢ်
အလဲထြီန့း (electronic) ခီပနံၣ်တခါအကစၢ် အဲဒရဲး(စ) (Andres) တဂၤ, အပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်လၢ “အဆါန့ၢ် နီၣ်ထိၣ်ဒိလၢအဂ့ၤလီၤဆီ” တဖၣ် ကလဲၤဟးကသုၣ်ဝဲလၢ ပီၣ်လဲၣ်နံၤတၢ်အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါအလီၢ်, လၢမုၢ်တနံၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဲဒရဲးစ် လဲၤကိးဝဲဒၣ် အဖိခွါ ပှၤနွံနံၣ်ဖိ ကၠ့မံၣ် (Jimmy) စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တချုးလၢအဝဲသ့ၣ်စးထီၣ်လဲၤတၢ်, ဖဲပှၤထီၣ်ဆူ သိလ့ၣ်လိၤအကတီၢ်, လၢတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤအပူၤန့ၣ်အဝဲဖီၣ်ဃာ် အပၢ်အစုန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မၤလီၤနံၤတၢ်အဂီၢ်, ပှၤမၤတၢ်ဖိအကျါတဂၤသံကွၢ်အီၤလၢ, “နကလဲၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤဧါ. နဆါန့ၢ်တၢ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်ထဲလဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. ကၠ့မံၣ် စံးဆၢဝဲဒၣ် “တအိၣ်နီတစဲးဘၣ်,” ဒီးကွၢ်ထီၣ် အပၢ်ဝံၤ, စံးကဒီး ဝဲဒၣ်လၢ, “ယပၢ်ပျဲ ယကလဲၤသကိးတၢ်” န့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်လၢအပၢ်ဟ့ၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်လဲၤအပှ့ၤ လၢအဂီၢ်အဃိ, ဒ်သိးကလဲၤဟးလိာ်ကွဲ, ဟးကသုၣ်ဒီးပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ် တလိၣ်လၢ ကၠ့မံၣ် ကဘၣ်မၤတၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ပမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အသိးန့ၣ်, ဒ်သိးပကလဲၤနုာ်ဝဲဆူ မူခိၣ်ဘီမုၢ်အဂီၢ်, ပတသန့ၤလီၤပသးလၢ ပတၢ်မၤအဂ့ၤအဝါတဖၣ်အလိၤ, ဒ်တၢ်လိၣ်အဂံၢ်ထံးတမံၤအသိးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ကစၢ်ယွၤ ဟ့ၣ်ပှၤကျဲ ခီဖျိလၢ…