တၢ်နာ်လၢအဟဲကြပုၢ်ထီၣ်
လၢတၢ်ဖီၣ်လိာ်သးစုၢ် ဆ့ကၤလၢ ကလဲၤထီၣ်ကၠိအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ယလံၤခွါတီၤဘျီကၠိဖိတဂၤၣ်လီၤႉ ယပာ်လီၤသးကျၢၤမုဆှု ဒ်သိးယကမၤကဲထီၣ် အ၀ဲအတၢ်သးဖှံဆူ တၢ်သးခုန့ၣ်လီၤႉ ယထံၣ်ဘၣ်ယဲ ခီဖံၣ်အခွးတဖျၢၣ်လၢအကပၤ တၢ်ကွဲးလီၤလၢၣ်လီၤႉ ‘အံသၣ်ဆၢကမှံဒံလၢ တၢ်ဖှံလီၤဘၢလီၤလၢ ကိၣ်အဖီခိၣ်’ အခီပညီ တုၤသိးဒီး တၢ်သူၣ်ဖှံသးညီ‚ တၢ်ကြပ့ၢ်ထီၣ်ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤမ့ၢ်ယတၢ်မၤအကျိၤကျဲ ဒ်ယမ့ၢ်အ၀ဲအဖံတဂၤန့ၣ်ၢ်တၢ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
လၢလံာ်ပရၠာစးၢခံဘ့ၣ်တဘ့ၣ်ဆူ အဖိလၢနီၢ်သး စီၤတံၤမသ့းအအိၣ်‚ စီၤပီလူး ပာ်ဖျါထီၣ် အ၀ဲအတၢ်နာ်နီၢ်နီၢ်ၣ်လီၤႉပိာ်မုၣ်တဖၣ်အံၤ မူထွဲလၢအနာ်၀ဲလၢကျဲတဘိလၢ စီၤတံၤမသ့း ကဲထီၣ်ဘၣ် ပှၤစူၢ်က့ၤ နာ်က့ၤတၢ်လၢ ယ့ၣ့်ှှူးအပူၤန့ၣ်လီၤႉ နီၢ်လိၤအ့ၣ်ဒီး နီၢ်အူၤနံက့ၤ အဲၣ်ဘၣ်နီၢ်နီၢ် စီၤတံၤမသ့း ဒီးဆီၣ်ထွဲမၤပဲှၤတၢ်လၢ အ၀ဲလိၣ်ဘၣ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ တၢ်လၢ အဖျါဆှံဆှံတခီၢ်တၢ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ စီၤပီလူး နဲၣ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဆူ အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်တၢ်အိၣ်မူလၢ အအိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အပူၤ ဒ်ဂံၢ်ထံးလၢ တၢ်နာ်လၢ စီၤတံၤမသ့းကမူ၀ဲလၢခံန့ၣ်လီၤႉ
ယတၢ်မၤ ဒ်အမ့ၢ်ဖံတဂၤၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ၢ်တၢ်အံၤ‚ ကစၢ်ယွၤ ကိးယၤလၢ အကတီၢ်တဖၣ်လၢ ယကကြပ့ၢ်ထီၣ် ဖဲယနီၤဟ့ၣ်ယတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်‚ စံးထီၣ်ပ့တၢၤယွၤ လၢ ဆီညၣ်အကိၢ်လိၣ်အဂီၢ်‚ ပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ…
တၢ်မၤစၢၤပှၤဂံၢ်စၢ်ဘါစၢ်
အ၀ဲအမံၤမ့ၢ် စပဲ (န) စၢၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ပှၤကိးဂၤဒဲးကိးအီၤလၢ ‘စပဲ (န) ’လီၤႉ အ၀ဲမ့ၢ် ကီၢ်စဲၣ်အပှၤစဲၣ်နီၤလၢ တၢ်လိာ်ကွဲတၢ်ဃ့ၢ်‚ စံၣ်ဒီးကွံာ်တၢ်လၢ တီၤထီကၠိၢ် စကီလၣ်ရၠာစးှံး (တၢ်ကူၣ်သ့^ တၢ်မၤလိအစ့ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ) အလၢအပှဲၤတမံၤန့ၣ်လီၤႉ အခဲအံၤၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ နမ့ၢ်သံကွၢ်စပဲ (န) အတၢ်မၤနၢၤ အဒိၣ်ကတၢၢ်လၢနံၤသီတဖၣ်ၣ်ဘၣ်ႉ လၢတၢ်သူၣ်ဟူးသးဂဲၤအပူၤၢ်နၤလၢ အ၀ဲအတၢ် လဲၤဆူ ကီၢ်နံၣ်ကၣ်ရၠာစးၣ်ကွၣ် လၢ အပူၤကွံာ်စှၤလါဆူ တၢ်ကသမံသမိးတၢ်လၢ ဖိသၣ် ဒီးသရၠာစးၣ်^သရၠာစးၣ်မုၣ်တဖၣ် လၢတၢ်သိၣ်လိလံာ်လဲၢ်တၢ်ရၠာစးဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ အ၀ဲဟ့ၣ် မၤစၢၤ တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်မၤလိလၢ တၢ်လီၢ်အဖှီၣ်ယာ်အါတီၤအကျါတတီၤၣ်လီၤႉ ဒီးအ၀ဲကတဲပၠးနၤလၢၣ်လီၤႉ
‘‘ပှၤအဆံးကတၢၢ်တဂၤ’’ တၢ်အံၤမ့ၢ်လံာ်တကျိၤလၢ ပှၤညီနုၢ်စူးကါအီၤလၢ ကျဲအကလုာ်ကလုာ် ဘၣ်ဆၣ်‚ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူး စူးကါတၢ်အံၤဒ်သိး တၢ်ကပာ်ဖျါထီၣ် ပှၤလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ပာ်ပနီၣ်လၢၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ် မ့ၢ်ပိာ်ခွါၣ်ဘၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤမ့ၢ် တၢ်လီၤတံၢ်လၢ အမ့ၢ်ပှၤတဖၣ်လၢ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးစိာ်ကဖီထီၣ် ဒ်လၢတၢ်လီၢ်တၢ်လၤ ဃံလၤတမံၤ လၢအစံး၀ဲ‚ ‘‘သုမ့ၢ်မၤဘၣ် ပှၤအဆံးကတၢၢ်တဂၤလၢ…
တၢ်တိာ်လၢအတလၢတပှဲၤတဖၣ်
ယလဲၤဃုကွၢ်လံာ်ဖှိၣ်ဒၢးတဖျၢၣ်လၢအအိၣ်လၢ တၢးကထၢအသနၢၣ်လၢ ကမျၢၢ်လီၢ် ခၢၣ်သးအသီတခါၣ်လီၤႉလၢလီၢ်ခံစှၤမံးနံးန့ၣ် ကဲထီၣ်ကဒီးတဘျီ၀ံၤၣ်လီၤႉ လၢခံကတၢၢ်‚ လံာ်ဖှိၣ်ဒၢးအခိၣ်လၢအသးဒိၣ်ထီၣ်တဂၤဆှဲဖျါတၢ်လၢၣ်လီၤႉ ပှၤတ့တၢ်ဘှီတၢ်တဖၣ်တိာ်လီၤက့ၢ်ဂီၤအါမံၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးလၢ တၢ်သူၣ်ထီၣ်အံၤလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ၣ်လီၤႉ
သးသမူစ့ၢ်ကီးမ့ၢ်တၢ်ဒ်အံၤၣ် လီၤႉ ပတၢ်တိာ်တဖၣ် ထီဘိတကဲထီၣ် တၢ်လၢကမၤစၢၤတၢ်လၢအဟဲကဲထီၣ် သတူၢ် ကလာ်တဖၣ် မ့တမ့ၢ် တၢ်ကမၢကမၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလၢတၢ်တိာ်တၢ် မ့ၢ်တၢ်လၢ အမၤစၢၤပှၤဆူ တၢ်ကဟးဆှဲးဘၣ်တၢ်လၢကျိၣ်စ့တၢ်ဂ့ၢ်ကီ‚ တၢ်ဆၢကတီၢ်တမုာ် တလၤ ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢအဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ခ@တဖၣ်ၣ်လီၤႉ
ဃုာ်ဒီးကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤစၢၤၢ် တၢ်ဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးခံခီလိာ်လၢ တၢ်သူၣ်ဆးသးဆးလၢ တၢ်ဆိကမိၣ်တၢ်လၢခါဆူညါ (ကတိၤ ၆း၆-၈) ႉ ဒီးကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်ဆူတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်န့ၣ်သ့၀ဲလီၤႉ တလီၢ်လီၢ်ၣ်လီၤႉ အ၀ဲကစူးကါ တၢ်အံၤ ဆူ တၢ်ကမၤဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ် တၢ်သးစူၤလၢပပူၤၣ် ကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤလီၤ’’ (ကတိၤ ၁၉း၂၁) ႉ ပမ့ၢ်အးလီၤပဖီတၢၣ်တဖၣ် ဒီးမုၢ်လၢ်တၢ်ဆူညါလၢ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူး အစုပူၤအဃိၣ်လီၤႉ
ဃုထံၣ်န့ၢ်တၢ်သးခု လၢတၢ်စံးထီၣ်ပ့တၢၤယွၤအပူၤ
ဖဲပှၤအဲကလံးဖိမံၤဟူသၣ်ဖျါ စံၣ်ႉအဲးစ်လူ၀ံးစ် ဟ့ၣ်လီၤသး အဆိကတၢၢ်ဆူ ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူး လၢသီသီ အ၀ဲခီၣ်ဆၢလၢ ကစံးထီၣ်ပ့တၢၤယွၤဒီး ကိး၀ဲတၢ်စံးထီၣ်ပ့တၢၤ ယွၤအံၤ လၢ ‘‘တၢ်Bတီမၤတံာ်တာ်တခါ’’ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲဂဲၤလိာ်၀ဲလၢ ‘‘ကစၢ်ယွၤအကစၢ် ဒၣ်၀ဲ ဃ့တၢ်လၢကစံးထီၣ်ပ့တၢၤအီၤ’’ န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် လၢခံ လူ၀ံးစ် သ့ၣ်ညါက့ၤ လၢ ‘‘ခီဖျိလၢ ကစၢ်ယွၤ တူၢ်လိာ်ပတၢ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ်အီၤန့ၣ် တုၤအိၣ်ပှၤလၢ ကစၢ်ယွၤအတၢ်အိၣ်ဒီး အပှၤဂီၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤႉ’’ ၀ံၤပ၀ဲၢ်တၢ်သးခုလၢ ‘ယွၤ အတၢ်အဲၣ်အလၢအပှဲၤ’ အပူၤ လၢတၢ်နီၤဖးအီၤတသ့လၢၤနီတမံၤၢ်က့ၤ၀ဲတၢ်ကပီၤလၢ တၢ်ကပီၤလီၤလၢအလူလီၤကွံာ်၀ဲန့ၣ်လီၤ’’ႉ
၀ံဃဘးကူာ် တုၤအိၣ်ဆိ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤလၢ ပူၤကွံာ်နံၣ်ကယၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉဖဲအကအုကစွါထီၣ်တၢ်ဆူကစၢ်ယွၤလၢ အဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်အၢတၢ်သီတဖၣ်လၢ အတိာ် လီၤသးဆူ ပှၤယူဒၤဖိၣ် မ့ၢ်တၢ်ဆှၢအီၤ ဆူတၢ်သးခု လၢကစၢ်ယွၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ’ ထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤၣ် မ့ၢ်ကစၢ်လၢအဒိၣ်၀ဲမုၢ်၀ဲဒံး န့ၣ်လီၤႉ ဒ်၀ံအံၤကိးသBတီထီၣ်၀ဲအသိး‚ ‘‘ချၢၣ်ဒၢ မ့ၢ်တဆှိးဘၣ်ဆၣ်‚ တၤသၣ်မ့ၢ် တအိၣ်ဘၣ်လၢစပံးမုၢ်အလိၤ ဘၣ်ဆၣ်‚ သ့ၣ်စၤယံးအသၣ် မ့ၢ်လီၤဘီဘၣ် ဆၣ်‚ တၢ်အီၣ်တၢ်အီ မ့ၢ်တအိၣ်လၢပှၢ်လၢ်ကျါ…
တၢ်အိၣ်ကဒုလၢပှၤလၢအဘၣ်တၢ်သမၢကွံာ်အီၤအဂီၢ်
ကၠီး၀ှဲးဖံ (လ) (၁၇၁၄-၁၇၇၀) နံၣ်ၢ် တၢ်ဟ့ၣ် ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢယွၤ‚ လၢအမ့ၢ်ပှၤမံၤဟူသၣ်ဖျါလၢ တၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ၣ်ဘၣ်ႉ အ၀ဲအတၢ် စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်လၢတၢ်ချၢ ဆူပှၤဂီၢ်မုၢ်ဖးဒိၣ်ၣ်လီၤႉ ၀ှဲးဖံ (လ) အတၢ်ကတိၤအဖျၢၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်ကွဲးလီၤလၢ အသွၣ်ခိၣ်ဟ့ၣ်ထီၣ်က့ၤ တၢ်စံးဆၢဆူ တၢ်ကတိၤအဆူၣ်အကိၤလၢ အတူၢ်ဘၣ်၀ဲဒ် ‘‘ယအိၣ်ဒီးတၢ်သးမံ ဒ်သိး ယကအိၣ်ခိးတၢ်တုၤတၢ်စံၣ်ညီၣ်အမုၢ်နံၤလၢ တၢ်ကမၤကဆှီတၢ်လၢ ယသကဲာ်ပ၀း အဂီၢ်‚ ဒီးဖဲယသံ၀ံၤအလီၢ်ခံ‚ ယတဆၢမုၢ်လၢ်တၢ်ကွဲးလၢ ယသွၣ်ခိၣ်အဂုၤအဂၤ‚ ထဲတၢ်ကွဲးလၢအမ့ၢ်‚ ‘ဖဲအံၤ ကၠီး၀ှဲးဖံ (လ) ပုာ်မံနီၤအသးၣ်လီၤ’ႉ’’
လၢလံာ်စီဆှံအလီၢ်လံၤတက့တူၢ် ဖဲစီၤဒၤ၀ံးကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်ဒီး တၢ်ပာ်ဒ့ၣ် ပာ်ကမၣ်အီၤလၢအဆူၣ်အကိၤ လၢပှၤဂုၤပှၤဂၤတဖၣ်ၣ်လီၤႉ ဖဲစီၤစီလူး စွဲသ့ှူးကမၣ်အီၤလၢ အ၀ဲဆှၢပှၤတဖုလၢ ကပူထီၣ်တၢ်‚ အ၀ဲဘၣ်အိၣ်ခူသူၣ်လၢလၢၢ်ပူၤ ဖဲစီၤစီလူး ဃုမၤသံအီၤ‚ အ၀ဲ ပာ်ဖျါ ထီၣ်လၢ အဘၣ်အိၣ်လၢ ‘ခ့ယုၢ်အကျါ’‚ ‘‘ပှၤကညီအကျါလၢအမၤသး ဒ်မ့ၣ်အူလၣ် အသိး‚ အမဲမ့ၢ်ဘီ ဒီးပျၢ်‚ ဒီးအပ@ၤမ့ၢ်နးလၢ အကနၣ်အ့ၣ်၀ဲလီၤ’’ (စံး ၅၇း၄)…
တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံပသံးဃာ်ပၢၤဃာ်ပှၤ
စဲၣ်မိသးစၢ်ခွါအါဂၤ ဆဲးကံၣ်ဆဲးကွီလၢ အပာ်ဖျါထီၣ် အမူဒါဆူ အပှၤကလုာ်ဒီး အ၀ဲသ့ၣ်အခိၣ်အနၢ်အဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ဆၢၣ်တၢ်အိၣ်သးအပူၤၣ်လီၤႉ ဖဲအလဲၤဆူကီၢ်ယပၣ်လၢ တၢ်လီၢ်လၢ တၢ်ဆိကမိၣ်တၢ်ဆဲးကွီ မ့ၢ်တၢ်လၢအမၤတံာ်တာ်ပှၤသးၣ်လီၤႉ လၢတၢ်သူၣ်အိၣ် သးအိၣ်လၢ တၢ်ဆၢကဲထီၣ် တံၤသကိး‚ ပှၤစဲၣ်မိဖိတဖၣ် ကူထီၣ်သိးထီၣ် တၢ်ဖံးတဖၣ် လၢအလွဲၢ်အိၣ် ဒ်သိးကမၤဘၢ တၢ်အံၤအဂီၢ်လီၤႉ ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိအခိၣ် တဲထီၣ်၀ဲလၢၣ်လီၤႉ ပကမၤလီၤတံၢ်လၢ တၢ်လၢ ပပာ်ဖျါထီၣ် ကဘၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးန့ၣ်လီၤ’ႉ
လၢတၢ်အကတီၢ်လၢ တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်အတယၢၢ်လၢ နီၢ်တဂၤတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်သး‚ တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်လၢတၢ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် ဒီးတၢ်ပၢၤလီၤက့ၤသးလီၤလီၤဆီဆီ လၢအမ့ၢ် တၢ်လၢ အဘၣ်ကွဲးဖျါထီၣ်လၢလံာ်ရၠာစးိမ့ၤအပူၤၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံးဘၣ်ပှၤလၢ တဘျီဘျီ တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံလိၣ်ဘၣ်ပှၤဆူ ပကပာ်လီၤတဲာ်ကွံာ် ပတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ပှၤဂုၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ အါန့ၢ်ပကစၢ်အတၢ်သဘ@ၣ်လီၤႉ ပှၤတၢ်မၢဖိ ဆှဲဖျါထီၣ်လၢ ပှၤအိၣ်၀ဲတနီၤလၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် အပူၤ နာ်လၢအ၀ဲသ့ၣ် ‘ဂ့ၤအီၣ်တၢ်ခဲလၢာ်’ လၢတၢ်သဘ@ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်အံၤ မ့ၢ်ဖျါလီၤဂာ် ဒ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢ အကါတဒိၣ်ၣ်လီၤႉ စီၤပီလူး နဲၣ် လိ ပှၤကိးဂၤလၢ ‘သုတစံၣ်ညီၣ်လိာ်သးသကိးသကိး’’ (း၁၃)…
ခီဖျိတၢ်အိၣ်သး ဂ့ၤမ့ၢ်ဂ့ၤ‚ အၢမ့ၢ်ဂ့ၤ
ဖဲ ၁၉၈၆ နံၣ်‚ လါယနူၤအါရၠာစးံၤ ၂၈ သီၣ်လီၤႉ ဒ်သိးတၢ်ကတိၤမၤမုာ်ထီၣ်တၢ်လၢ ထံကီၢ် အပူၤ‚ ကီၢ်ခိၣ် ရၠာစးံကၢၣ် စူးကါတၢ်ကတိၤအဖျါလၢ ‘‘တၢ်ယူၤထီၣ်ထီ’’ အထါလၢ အဘၣ် တၢ်ကွဲးအီၤလၢ ကၠီက့လ်လဲးစ်ပံၣ်မၢၣ်ကံ‚ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ် တၢ်ဒုးခံဘျီတဘျီ ပှၤနီၣ် ကဘီယူၤၣ်လီၤႉဖဲလၢ‚ တၢ်အိၣ်သးနီၢ်နီၢ် ပထိးဘၣ်ကစၢ်ယွၤအမဲာ် လၢပစုမ့ၢ်တသ့ဘၣ်ဆၣ်‚ တဘျီဘျီၣ်လီၤႉ ပှၤတနီၤ ကိးတၢ်အကတီၢ်အံၤလၢ ‘‘တၢ်လီၢ်လၢ တၢ်အိၣ်ဘူးဒီးယွၤ’’ န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒူၣ်တၢ်ဆၢလၢ အနီၤဖးမူခိၣ်ဒီးဟီၣ်ခိၣ် ဖျါလၢအဘူလီၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကလၢၢ်ဘၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အိၣ်ဘူးထီၣ်ဒီးပှၤန့ၣ်လီၤႉ
ပှၤအံၣ်စရၠာစး့လးဖိတဖၣ် လဲၤခီဖျိဘၣ် ‘တၢ်လီၢ်တတီၤလၢ အအိၣ်ဘူးဒီးယွၤ’
ဖဲအလဲၤတၢ်လၢ ပှၢ်မုၢ်ကနၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ကစၢ်ယွၤ မၤပှဲၤတၢ်အၢၣ်ထူၣ်လၢမုၢ်ဆါ ဒီးမ့ၣ်အူထူၣ်လၢမုၢ်နၤ ဒ်သိးကဆှၢအ၀ဲသ့ၣ်လၢ ပှၢ်မုၢ်ကနၢ ( ၂ မိၤ ၄၀း၃၄-၃၈) န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢဒဲပူၤ‚ ‘ယွၤအလၤကပီၤ မၤပှဲၤတၢ်အိၣ်အလီၢ်လီၤ’ (း၃၅) ႉ လၢအ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်လဲၤဒီတကတီၢ်‚ အ၀ဲသ့ၣ် သ့ၣ်ညါလၢ…
တၢ်ရၠာစး့လိာ်သကိးသးလၢခရၠာစးံာ်အပူၤ
ဟါဘဲးဖၠၣ်စိမိၤလၢ တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်လၢ ပှၤနီၢ်ဒိၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်တိာ်ကျဲၤဖးထီၣ်လၢ အယံာ်နံၣ်လၢအဆံတဖၣ်အဆံၣ်လီၤႉ တၢ်ဃုထံ စးထီၣ်သး လၢ က့ှူၢ်တဖုလၢ အနီၣ်ဂံၢ်အိၣ် ၂၆၈ လၢ အမ့ၢ်ပှၤဖၠၣ်စိမိၤ ခံနံၣ်တနံၣ် လၢဟါဘဲး ဖၠၣ်စိမိၤ‚ ဖဲ ၁၉၃၀ နံၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံၣ်လီၤႉ ပှၤဃုထံတၢ်ဖိ တဖၣ် ထံၣ်လိာ်သးဒီး သံကွၢ်သံဒိးတၢ်လၢ ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီး မၤလီၤတံၢ်အ၀ဲသ့ၣ် အတၢ်ကွဲးနီၣ်လၢ အဘၣ်ထွဲဒီးကသံၣ်ကသီလၢပူၤကွံာ်စှၤနံၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ထံၣ်ဘၣ် လၢ တၢ်ရၠာစး့လိာ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်မ့ၢ် တၢ်ဂ့ၢ်လၢ အလုၣ်ဘၢတၢ်အဒိၣ်ကတၢၢ်တမံၤ လၢ တၢ်သူၣ်ဖှံသးညီဒီး တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ခ@န့ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤ အစၢဟဲဟးထီၣ်လၢ ဖဲလၢပမ့ၢ်က၀ီၤဃာ်ပသးဒီး ပှၤလၢပ့ကၢးရၠာစး့အီၤတဖၣ်အဃိၣ်လီၤႉ
တၢ်အံၤဟဲဖျါထီၣ်လၢ တၢ်ဆဲးကပီၤထီၣ်တၢ်လၢ စီၤပီလူးပာ်ဖျါထီၣ် ဖဲ ဖံလံးပံၤ အဆၢဒိၣ် ၁ အပူၤန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ကွဲးအီၤလၢဃိာ်ပူၤ‚ စီၤပီလူး မၤစၢၤတၢ် မ့ၢ်တသ့၀ဲဘၣ်ဆၣ်‚ စံးဘၣ်အတံၤသကိးတဖၣ်လၢ အ၀ဲစံးဘျုးယွၤ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်‚ ဖဲအသ့ၣ်နီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကိးစုဒဲး‚ ဃ့ထုကဖၣ်လၢ ‘တၢ်သးခုတထံၣ်ဃီ’ (း၄) လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်…
ပနဲာ်လၢယွၤအတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအပူၤ
ယဟံၣ်ဖိဃီဖိ အိၣ်ဆိးလၢဟံၣ်တဖျၢၣ်လၢ ဘူးအသးကပှဲၤထီၣ် အနံၣ်တကယၤ လၢ အအိၣ်ဃုာ်ဒီး တၢ်လီၤဆီအါမံၤၣ်လီၤႉ ပှၤဘှီဟံၣ်ဖိတဂၤ ဒုးပလီၢ်ယၤလၢ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဒူၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဖဲယမ့ၢ်ဘျးလီၤတၢ်ဂီၤန့ၣ် ယကဘၣ်စူးကါကဟၣ် လၢတၢ်ကပျံာ်နုာ်ထးဆူ တၢ်ကဆီၣ်ထွဲတၢ်ကပနဲာ်စဲတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ မ့တမ့ၢ် ဒ်အံၤ ဘၣ်ဒီး‚ တၢ်ဂီၤလၢ ယကဘျးအီၤကလီၤတဲာ် ဒီးကၢ်ကွံာ်ၣ်လီၤႉ
၀ံယ့ှှါယၤစူးကါ ထးတဘိလၢအဘၣ်တၢ်ပနဲာ်အီၤကျၢၤကျၢၤ လၢတၢ်ဒူၣ် တခီအကပၤ ဒ်သိးကပာ်ဖျါထီၣ် စီၤအ့ၤလယါကံၣ် လၢအမံၤတဟူတဖျါလၢ လံာ်စီဆှံ အပူၤတဂၤန့ၣ်လီၤႉ လၢအတလီၤဂာ် ဒီးစီၤ့ှှၤဘနၤလၢ အသးဆူၣ်လၢ ကစူးကါ တၢ်စိကမီၤလၢ တၢ်တတီတလိၤ (ယ့ှှါ ၂၂း၁၅-၁၉) ၣ်လီၤ (း၈-၁၁) ႉ စီၤအ့ၤလယါကံၣ် မ့ၢ်ပှၤလၢ အနာ် ကစၢ်ယွၤလီၤႉ ၀ံအတၢ်ကတိၤဆိ ပာ်ဖျါထီၣ် စီၤအ့ၤလယါကံၣ် ကဘၣ်တၢ်သုးထီထီၣ် အလီၢ်တုၤဆူ စီၤဃံးစကံယၤအဂီၢ်လီၤႉ ၀ံယ့ှှါယၤ ပာ်ဖျါထီၣ်လၢ စီၤအ့ၤလယါကံၣ် ကကဲထီၣ် ‘‘ပနဲာ်လၢအလီၢ်ခၢၣ်သနၢၢ်’’အသိး (း၂၃) ‚ လၢတၢ်အိၣ်ဘံၣ်အိၣ်ဘၢဘၣ်လၢ ပနဲာ်လၢ ယွၤအတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ…
လၢတၤသၣ်လီၢ်ပူၤ
ယပၢ်အဲၣ်ဘၣ် ထါသး၀ံၣ်ကစၢ်ယွၤလၢပျၢၤတဖၣ်လီၤႉ လၢအကျါ ထါသး၀ံၣ် ကစၢ်ယွၤလၢ အအဲၣ်ဘၣ်၀ဲတယုၢ်မ့ၢ် ‘လၢတၤသၣ်လီၢ်ပူၤ’ န့ၣ်လီၤႉ ပူၤကွံာ်စှၤနံၣ်ၣ်လီၤႉ ထါသး၀ံၣ်အခိရၠာစးၢး (စ) အဖျၢၣ် မ့ၢ်တၢ်ယိယိဖိလၢ အမ့ၢ်ၣ်ဘၣ်’’ႉ ထါသး၀ံၣ် အ၀ဲန့ၣ် ဟဲစိာ်န့ၢ် တၢ်သးခုဆူ ယပၢ် ဒ်အမၤမုာ်ယၤအသိးန့ၣ်လီၤႉ
ပှၤကွဲးထါသး၀ံၣ်လၢအမ့ၢ် စံၣ်ႉအီးစတ့ၣ်မဲ (လ) (စ) စံးလၢ‚ အ၀ဲကွဲးထါသး၀ံၣ် အံၤ ဖဲ ၁၉၁၂ နံၣ်တၢ်ယီၤထီၣ်သီၣ်လီၤႉ ‘‘ဖဲယဖးလံာ်စီဆှံအဆၢ လၢနံၤအ၀ဲန့ၣ်ၣ်လီၤႉ ယကဲထီၣ်ယဲ ပှၤအုၣ်သးဘရၣ်ဘရၣ်ဘှီၣ်ဘှီၣ် ဆူတၢ်အကတီၢ်လၢ အလီၤကမၢကမၣ် ဒိၣ်ဒိၣ်လၢ နီၢ်မၤရၠာစးံအသးသမူ ဖဲအချံးလီၤအခီၣ်လၢ အကစၢ်အမဲာ်ညါ ဒီးကိးသBတီ ထီၣ် ‘‘ရၠာစးၤဘူနံၤဧၢ (အခီပညီန့ၣ် မ့ၢ် သရၠာစးၣ်ကစၢ်လီၤ) ’’ႉ
ဖဲလံာ်ယိၤဟၣ်အဆၢဒိၣ် ၂၀ အပူၤ ပကထံၣ်ဘၣ်နီၢ်မၤရၠာစးံမၤကဒၤလ့ၣ် ဟီၣ် ဖဲတၢ်လီၢ်လၢအဘူးဒီး ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးအသွၣ်ခိၣ်လၢ တၢ်စိၣ်တအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအံၤ အ၀ဲ ထံၣ်ဘၣ် ပိာ်ခွါတဂၤလၢအသံကွၢ်အီၤလၢ ဘၣ်မနုၤဘၣ်ဟီၣ်၀ဲန့ၣ်လဲၣ်လီၤႉ…