ကစၢ်ယွၤ သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်
ဖဲ တၢ်သူၣ်အုးသးအုး လၢပကနၢ်ပၢၢ်အိၤကီ အလံာ် ဒ့းရှၢၣ်နရံၣ် (Dictionary of Obscure Sorrows) အပူၤန့ၣ်, ကၠီ ခိန့း (John Koenig) ဟ့ၣ်ထီၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်လံာ်ဖျၢၣ်အသီတဖၣ်, ဒီးကူၣ်ထီၣ်ဖးလီၤဟ့ၣ်ထီၣ်ဝဲ လံာ်တဖျၢၣ်စုာ်စုာ် အမံၤတဖၣ်- မ့ၢ်လၢ အပူၤကွံာ်န့ၣ် လံာ်ဖျၢၣ်တအိၣ်အဃိ ကဲထီၣ်တၢ်သးဘၣ်တံာ်တာ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အလံာ်အပူၤန့ၣ် ပၣ်ဃုာ်လၢ လံာ်ဖျၢၣ်လၢအမ့ၢ် “dés vu” (ဒ့ဘူ)- “တၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်တၢ်အကတီၢ်ဖိလၢ ကကဲထီၣ် တၢ်လၢပှၤကသ့ၣ်နီၣ်ဘၣ်တမံၤ, ” ဒီးလံာ်ဖျၢၣ် “အိၣ်န့းစၣ်(န)” (onism)- “လၢနီၢ်ကစၢ်တခါဧိၤအပူၤ, ဘၣ်အိၣ်ကတာ်သး လၢတၢ်သးဘၣ်တံာ်တာ်အပူၤ, လၢအနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးဝဲ ဖဲတၢ်လီၢ်ထဲဒၣ်တပူၤဧိၤ, ဒီးဖဲတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖိတကတီၢ်ဧိၤ” အပူၤန့ၣ်လီၤ. ခိးန့း စံးဝဲလၢ အတၢ်မၤန့ၣ် ပညိၣ်ဝဲဒၣ် ဒ်သိးကမၤဆှဲထီၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိ အတၢ်လဲၤခီဖျိ လၢအလီၤဆီတဖၣ်, ဒ်သိးဒီးပှၤကညီၤတဖၣ် အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ အဘၣ်အိၣ်ထဲတဂၤဧိၤ လၢအဝဲသ့ၣ်အတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ်အပူၤန့ၣ်, ကဆံးလီၤစှၤလီၤဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကပာ်ဖျါပတၢ်လဲၤခီဖျိတဖၣ်အဂီၢ်, ပဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်ကတိၤအဖျၢၣ်ထီဘိ, မ့ၢ်တသ့ဘၣ်အကတီၢ်, ခီဖျိလၢတၢ်သ့ၣ်ညါ…
တၢ်မၤဂၢၢ် ကလံၤမုၢ်တွၤ
ယဖိဒိၣ်မုၣ် အသးအိၣ်ဒံးဒၣ် သၢနံၣ်ဖိတဂၤ စးထီၣ်နၢ်ပၢၢ်လံ လၢတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးတမံၤလၢ်လၢ်အပူၤန့ၣ် ပနာ်သန့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး သ့ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်မုၢ်တနၤ, ဖဲကလံၤမုၢ်ဖးဒိၣ်လီၤအကတီၢ်, တချုးလဲၤနုာ်လီၤဝဲဆူ အလီၢ်မံဒံးဘၣ်န့ၣ်, ယဖိဒိၣ်မုၣ်ဖိန့ၣ် ဖှိၣ်ထီၣ်အစုခံခီ, ဘံၣ်လီၤအမဲာ်. ဒီးဃ့ဘါထုကဖၣ်ဝဲဒၣ်, “ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးသးဘိဧၢ, ယသ့ၣ်ညါလၢနအိၣ်ဒီးပှၤဖဲအံၤန့ၣ်လီၤ. ယသ့ၣ်ညါလၢ နအဲၣ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလံၤမုၢ်ကအိၣ်ကတီၢ်အဂီၢ်, ဖဲနဟ့ၣ်လီၤ နကလုၢ်န့ၣ်ဒီး, ယသ့ၣ်ညါလၢ ကလံၤမုၢ် ကအိၣ်ကတီၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.”
ယဆိကမိၣ်, ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်အကတီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ယဖိဒိၣ်မုၣ်ဖိ နၢ်ဟူဝဲဒၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးဒီးအပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် လဲၤခီဂာ် ပီၣ်လဲၣ်ကၤလံၤလါအဂ့ၢ်ဧါန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်မၤအသး, ဖဲကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး မံဘၣ်အသးလၢကဘီအခံ, တချုးလၢကလံၤမုၢ်တပျုာ်တပျီၤ တဖျၢၣ်ဘူးတ့ၢ်မးလၢကမၤလီၤဘျၢကဘီန့ၣ်လီၤ. အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် ကိးပၢၢ်ထီၣ်အီၤဒီးစံးဝဲဒၣ်လၢ “ပကဟးဂီၤန့ၣ် မ့ၢ်နတပာ်ဘၣ်လၢတၢ်နီတမံၤဘၣ်ဧါ.” ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတစံးဆၢအဝဲသ့ၣ်ဘၣ်. လၢအလီၢ်န့ၣ်, ဟ့ၣ်လီၤအကလုၢ်ဆူ န့ဆၢၣ်ကလံၤမုၢ်, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “အိၣ်ဂၢၢ်တပၢၢ်, အိၣ်ဃိကလာ်တက့ၢ်” (မၢ်ကူး ၄:၃၈-၃၉) န့ၣ်လီၤ.
ထံလၢအစံၣ်ပဲပီနုာ်လီၤဆူ ကဘီပူၤန့ၣ် အိၣ်ပတုာ်ဝဲဒၣ်တကီၢ်ခါန့ၣ်လီၤ. ဒီးကလံၤမုၢ်န့ၣ် အိၣ်ဂၢၢ်တပၢၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဘှ့ၣ်တၢ်ဘှီၣ်အပူၤန့ၣ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ကွၢ်ဃီၤအပျဲၢ်တဖၣ်,…
တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်အဂီၢ် ဒိၣ်ဝဲဒၣ်နီၢ်နီၢ်
ကစၢ်ယွၤ ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ် ကယဲၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်ခဲလၢာ်ကသ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်. တၢ်ဆိကမိၣ် ဟဲနုာ်လၢယသးပူၤ ဖဲယပာ်လီၤယခီၣ်လၢဝ့ၢ်တဖျၢၣ် အလ့ၣ်မ့ၣ်အူသန့ၤ, ဖဲပှၤကညီၤ တဖၣ် လဲၤက့ၤဝဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်, ဒီးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ အိၣ်ယံၤဝဲဒၣ် မံးလာ်အါမးလၢယဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. ယမ့ၢ်ပှၤလိၣ်ဘိသးစၢ်တဂၤ လဲၤဟးလိာ်ကွဲဆူ ထံဂၤကီၢ်ဂၤအဆိကတၢၢ်တဘျီ, ဒီးပှၤကညီဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤတဖၣ် အိၣ်ကဝီၤဃာ်ယၤအဃိ, ယသူၣ်ဟူးသးဝးဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ဖဲယထိၣ်သတြီၤကွၢ်ယသးဒီးပှၤကညီဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ယသးကလၢၢ်ဘၣ်ယဲလၢယမ့ၢ်တၢ်ဆံးဆံးဖိတမံၤ, ဒီးယဆိကမိၣ်ထီၣ် ကစၢ်ယွၤ ကအဲၣ်ပှၤကညီဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤ ကသ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်သိးယကသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်အဲၣ်လၢလၢပှဲၤပှဲၤအံၤ တုၤအိၣ်ဃီၤဝဲဒၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်လဲၢ်လဲၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ယလိၣ်ဘၣ်ယဲအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢကစၢ်ယွၤ အကလုၢ်ကထါ အပူၤန့ၣ်, တမ့ၢ်လၢ ဝံယိၤနါ ကသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်အံၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်. အကတၢၢ်န့ၣ်, ဖဲ စီၤယိၤနါ အၢၣ်လီၤဝဲ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကိးအီၤ, ဒ်သိးကစံၣ်တဲၤတဲလီၤ ပှၤအၤရှူၢ် အၢအၢသီသီတဖၣ် လၢအမၤအၢမၤနး ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် အဝ့ၢ်ခိၣ်, ပှၤနံၤနဝ့ဖိတဖၣ် ကပီၢ်ယၢ်လီၤသးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးစီၤယိၤနါ တအဲၣ်ဒိးဝဲလၢ ကစၢ်ယွၤ ကပျၢ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ် ကမၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤနံၤနဝ့ဖိတဖၣ်န့ၣ် ပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသး, ဒီးကစၢ်ယွၤ…
တၢ်ကဟုကယာ်လၢ အဝံစၢၤယိးစၢၤတၢ်
ယကလဲၤထီၣ်ဆူ ကဘီယူၤအလိၤအဂီၢ်, ယလဲၤယဲဆူ “ပှၤသမံသမိးမၤကွၢ်တၢ်အလီၢ်” လၢကဘီယူၤပျီအပူၤ, ဒ်သိးယကမၤဂၢၢ်မၤကျၢၤ နီၣ်ဂံၢ်လၢ ယကွဲၤဒီနၢ်ဖိအပူၤဘၣ်ဆၣ်, ယတထံၣ် ယကွဲၤဒီနၢ်ဖိလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယကွဲဒီနၢ်န့ၣ် ကအိၣ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖဲတၢ်ဒိးလဲသိလ့ၣ်လၢအဟဲဆှၢယၤအလိၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, မ့ၢ်ယကဘၣ်ကိး ပှၤနီၣ်သိလ့ၣ်လၢ အဟဲဆှၢပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်ယၤတဂၤ ကသ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်. ဖဲယဂဲၤပျုၢ်ဒီးဂုာ်ဘျးစဲထီ ယခီၣ်ဖၠူထၢၣ် လဲး(ပ)ထီး (Laptop), လၢကဘီယူၤပျီ အဝၢးဖၢၣ် (Wi-Fi), ဒီးယဘၣ်ယိၣ်ယဲလၢ တၢ်ဆၢကတီၢ်ကစဲၤခံဝဲဒၣ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ယဝၤစူးကါဝဲဒၣ် အဲး(ပ) (app) ကျိၤကျဲတမံၤ, ဒီးသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲလၢ ယကွဲၤဒီနၢ်န့ၣ် တအိၣ်ဒီးယၤ လၢကဘီယူၤပျီဘၣ်အဃိ, ကွဲးဆှၢန့ၢ်ယၤ လီအလံာ်ပရၢ (email), ဒီးအိၣ်ခိးဝဲဒၣ်ယၤ လၢယကဘျးစဲထီဒီး ဝၢးဖၢၣ် အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကွဲးစံးဝဲဒၣ်လၢ “ဆှၢလီၤန့ၢ်ယၤ ပှၤနီၣ်ဆှၢနၤ သိလ့ၣ်, အကွဲၤဒီနၢ်-နီၣ်ဂံၢ်, ဒီးယကကွၢ်မၤတၢ်လၢနဂီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ယဝၤ ဟဲနုာ်လီၤမၤစၢၤ ဘှါဆှဲယတၢ်ဂ့ၢ်ကီန့ၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ် သးအတၢ်မုာ်တၢ်ပၢၤသတူၢ်ကလာ်န့ၣ်လီၤ.
ယနာ်ယဲလၢ သးအတၢ်မုာ်တၢ်ပၢၤ ဒ်သိးအံၤတကလုာ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤ အဲၣ်ဒိးဝဲလၢ ပကမုာ်လၤသးခု…
တၢ်သးအိၣ်ထုကဖၣ် အတၢ်ပာ်သး
တၢ်လဲၤခီဖျိတူၢ်ဘၣ် တၢ်ဆူးတၢ်ဆၢယံာ်ယံာ်ထၢထၢတမံၤန့ၣ်, မၤလီၤဘှံးလီၤဘှါ ကၠ့မံၣ် (Jimmy) နးနးကျံးကျံးန့ၣ်လီၤ. အဝဲအသးအိၣ်ရ့လိာ်သးဒီးကစၢ်ယွၤ- ခီဖျိလၢတၢ်ဃ့ထုကဖၣ် ကစၢ်ယွၤ, ဒီးတၢ်ကွၢ်ထံဆိကမိၣ် ယွၤအကလုၢ်ကထါ ကိးမုၢ်ဂီၤဒဲးဘၣ်ဆၣ်, လၢအလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအလိၤန့ၣ် ကဆ့ၣ်နီၤ, ဒီးကပာ်ဝဲအနီၢ်ကစၢ် ဒ်လဲၣ်န့ၣ် တထံၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်ကျိၤကျဲန့ၣ်ဘၣ်. အဝဲဃၣ်ကပၤအသးဆူအံၤတခီ, ဆူနုၤတခီဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဘၣ်အီၤတမုာ်တလၤဘၣ်. အကတၢၢ်န့ၣ်, လၢတၢ်သူၣ်ဟးဂီၤသးဟးဂီၤအပူၤ, လီၤဃံၤဝဲဒၣ်လၢတၢ်ချံးလီၤခီၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအမၤဝဲ တၢ်ထုကဖၣ် အက့ၢ်ဂီၤဒ်သိးအံၤန့ၣ် မၤဆံးလီၤ စှၤလီၤ တၢ်ဆါဆၢ်အ့ၣ်ထုးတဖၣ်လၢ အတူၢ်ခီၣ်ဝဲတမုာ်ဘၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. မုၢ်ဂီၤလၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အခံတဖၣ်န့ၣ်, ကၠ့မံၣ် ရ့လိာ်အသးဒီးကစၢ်ယွၤ လၢတၢ်ချံးလီၤခီၣ်အပူၤ- ဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ် သးအတၢ်မုာ်တၢ်ပၢၤ, ဖဲအဃ့ထုကဖၣ် ကိးထီၣ်ယွၤအကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယူဒၤအစီၤပၤ, စီၤယဟိၤရှၤဖး စ့ၢ်ကီး, ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤတမံၤန့ၣ်, တမ့ၢ် တၢ်ဆူးတၢ်ဆါဘၣ်, မ့မ့ၢ်လၢဒုၣ်ဒါတဖၣ် အတၢ်မၤပျံၤမၤဖုး (၂ ကွဲး ၂၀:၁-၂) န့ၣ်လီၤ. စီၤပၤ ယဟိၤရှၤဖး န့ၣ် “ပျံၤတၢ်, ဒီးဃၣ်အသးဒ်သိးအကဃုယွၤ” (:၃) န့ၣ်လီၤ. ပှၤယူၤဒၤဖိတဖၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်ဖှိၣ်ရိဖှိၣ် ဒ်သိးကဃုန့ၢ်…
ကစၢ်ယွၤအကျဲအကပိၤ မ့ၢ်တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ
လါလၢအကဟဲဆူညါတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢယအိၣ်ဒီးတၢ်ဆၢကတီၢ် အဘျဲၣ်အစဲၢ်တဖၣ်အဃိ, ယရဲၣ်ကျဲၤအီၤလၢ ယကမၤဂ့ၤမၤစၢၤပှၤဂုၤပှၤဂၤတဖၣ် တသ့ဖဲအသ့န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲယမၤစၢၤ တံၤသကိးအသီတဂၤအကတီၢ်, ယလဲၤတၢ်ယခီၣ်ဘၣ်တိၢ်, ယလီၤဃံၤ, ဒီးယစုကၢ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်လီၢ်သၢတီၤန့ၣ်လီၤ. ယမ့ၢ်ယဲဒၣ် ပှၤတဂၤလၢ အလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤသတူၢ်ကလာ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ အပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်ယၤ, ခီဖျိလၢတၢ်ဟဲအိၣ်သကိး, တၢ်ဟ့ၣ်ဆၢဂ့ၤဆၢဝါလံာ်က့ဖိတဖၣ်, ဖီတဖၣ်, တၢ်ကိးသံကွၢ်ယၤ လၢကွဲၤဒီနၢ်, တၢ်ကွဲးဆှၢလီၤ လီလံာ်ပရၢတဖၣ်, တၢ်ထုကဖၣ်, တၢ်အီၣ်တၢ်အီ (ဃုာ်ဒီးခၠီးကလဲး ဘိၣ်တဘိၣ်ဒၣ်လဲာ်), ဒီးတၢ်ဟဲမၤန့ၢ် တၢ်စုထံးခီၣ်ထံးလၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယဟံၣ်ဖိဃီဖိ, ယတံၤသကိး, ဒီးယတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် ဂ့ၤဒိၣ်မးလၢ ယဂီၢ်န့ၣ် ယနာ်လီၤယသးတသ့လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးတဖၣ်န့ၣ် ဖျါဝဲဒၣ်ဒ် ကစၢ်ယွၤ စံးဝဲဒၣ်, “ဆ့ၣ်နီၤတက့ၢ်. နလိၣ်ဘၣ် တၢ်မၤစၢၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကဟုကယာ်တၢ်စံးတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်နကထံၣ်ဘၣ်နဲန့ၣ်လီၤ.” မ့ၢ်လၢတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိ, ယသ့ၣ်ညါအါထီၣ်ယဲလၢ တၢ်မၤဂ့ၤတၢ်လၢသူၣ်လၢသးအဂ့ၢ်, ဒီးတၢ်သးကလၢၢ်ဘၣ် တၢ်စံးဘျုးစံးဖှိၣ် ကစၢ်ယွၤ လၢပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယတံၤသကိး ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ် မၤစၢၤယၤ ဒ်ကျိၤကျဲလၢ စီၤပီလူး သိၣ်လိဝဲဒၣ်…
ဘၣ်တၢ်လူၤပိာ်ထွဲဃုန့ၢ်လၢကစၢ်ယွၤ
ဒ့ဘ့း အူထဲ(လ) (David Ultal) မ့ၢ် သးအတၢ်သ့ၣ်ညါစဲအ့ၣ် ပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ် တဂၤလၢအမၤလိ တၢ်ဃုကျဲလဲၤတၢ်ပီညါအဂ့ၢ်တဂၤဘၣ်ဆၣ်, အဝဲအိၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီ ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်လူၤဃုတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ လၢဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအံၤတမ့ၢ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီအသီတမံၤလၢအဂီၢ်ဘၣ်. ဖဲအသးအိၣ်ဝဲဒၣ် တဆံသၢနံၣ်န့ၣ် အကျဲလီၤမၢ်န့ၢ်အီၤ ခံသီဒီးတမုၢ်ထူၣ် လၢအတၢ်လဲၤဟးထီၣ်ကစၢၢ်န့ၣ်လီၤ. အူထဲ(လ) အၢၣ်လီၤဝဲလၢ အဝဲအိၣ်ဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးအဖၢမုၢ်, လၢသးသမူအတၢ်နဲၣ်ကျဲတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတနီၤနီၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးသးလၢအသ့ၣ်ညါနဲၣ်ကျဲ- အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဖဲလဲၣ်, ဒီးတၢ်လီၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးလဲၤန့ၣ် ကဘၣ်လဲၤဝဲဒ်လဲၣ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်လီၤ. ဒ် အူထဲ(လ) အသိး, ပှၤဂုၤပှၤဂၤတဖၣ်, တၢ်နဲၣ်ကျဲတဖၣ် ညီညီဖိဒၣ်လဲာ်, ဘၣ်ဂဲၤပျုၢ် ဂဲၤဆှးဃုထံၣ်န့ၣ်ကျဲ, ဒီးအကျဲတဖၣ်လီၤမၢ်ဝဲဒၣ်တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤကွဲးထါစံးထီၣ်ပတြၢၤစ့ၢ်ကီး အသးကလၢၢ်ဘၣ် တၢ်လီၤမၢ်လၢ အတၢ်လဲၤဟးဖျိးကျဲအဂ့ၢ်, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “ယဟးဖျိးကျဲဒ်သိလၢအဟါမၢ်တဒုအသိးလီၤ. ဃုန့ၢ်နခ့နပှၤတက့ၢ်. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ယတသးပ့ၤနီၣ်ဘၣ် နတၢ်မၤလိာ်တဖၣ်ဘၣ်” (စံး ၁၁၉:၁၇၆) န့ၣ်လီၤ. အဝဲပာ်ဖျါထီၣ်အသး ဒ်သိလၢအဟါမၢ်တဒုအသိးန့ၣ်လီၤ. သိသ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢ အလုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်တဖၣ်အသိး, အမံၤဟူထီၣ်သါလီၤဝဲဒၣ်လၢ အပူထီၣ်တၢ်တကလုာ်,…
လဲၤတၢ်လၢကစၢ်ခရံာ်အတၢ်ကပီၤအပူၤ
ယဖိဒိၣ်မုၣ်ဖိခံဂၤ အနီၢ်ဆံးဒံးအကတီၢ်, ဖဲပဟံးန့ၢ်ဟါတၢ်အီၣ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, မၢန့ၢ်ဆီၣ်ခံယၤလၢတၢ်ကတိၤကပုာ်လုးဖိ ဒ်သိးယကလိၣ်ကွဲသကိးဒီးအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် မၤလီၤပံာ် တၢ်ကပီၤတဖၣ်လၢဟံၣ်ပူၤ, ဒီးပဟးထွဲတရူာ် ပခီၣ်လၢတၢ်ခံးကျါ, ပဖီၣ်ဃာ်လိာ်သးတဂၤဒီးတဂၤလၢတၢ်နံၤတၢ်အ့အပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်မုာ်လၤသးခုဝဲဒၣ် တၢ်မၤပျံၤမၤဖုးလီၤက့ၤသး, ခီဖျိတၢ်ဃုထၢလဲၤတၢ်လၢတၢ်ခံးကျါ, မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ တကတီၢ်ဂ့ၤတကတီၢ်ဂ့ၤန့ၣ် အိးထီၣ်ကဒါကၤ မ့ၣ်အူအတၢ်ကပီၤသ့ဝဲဒၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အဂီၢ်, ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤယိၤဟၣ် စံးကတိၤပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ဃုထၢလဲၤတၢ်လၢတၢ်ခံးကျါ အဂၤတကလုာ် လၢအလံာ်ပရၢအပူၤန့ၣ်လီၤ. ၁ ယိၤ ၁:၆ ပာ်ဖျါဝဲဒၣ် တၢ်ဒဲးဘး ဒ်အမ့ၢ် “တၢ်ခံး” န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လဲၤတၢ်လၢ တၢ်ခံးကျါန့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်တပာ်သူၣ်တပာ်သးမၤတၢ် တစိၢ်ဖိဧိၤအဂီၢ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်တၢ်ဃုထၢမၤကမၣ်တၢ် ဆူညါကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. စီၤယိၤဟၣ် မၤသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ပှၤလၢ ယွၤပကစၢ်အစီအဆှံတဂၤမ့ၢ် “တၢ်ကပီၤ,” ဒီး “တၢ်ခံးတအိၣ်ဘၣ်လၢအပူၤနီတမံၤဘၣ်” (:၅) န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ဖဲပစံးလီၤပသးလၢ ပရ့လိာ်သးဒီးယွၤဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်သးအိၣ်အပူၤန့ၣ် ပမၤဒံးတၢ်ဒဲးဘးအဖၢမုၢ်အဃိ, ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် “ပကတိၤတၢ်ကဘျံးကဘျၣ်, ဒီးပတမၤဘၣ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီဘၣ်” (:၆) န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိး “ပှၤလၢအပိာ်…
တၢ်လိၣ်ဘၣ်ပှၤခံဂၤ
တၢ်လဲၤဟးထီၣ် ထံလီၤဆူ ဒါန် (Dunn) လၢကီၢ်ကၠၢၢ်မ့ကၤ (Jamaica) န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လဲၤခီဖျိတမံၤ, လၢအလီၤသူၣ်ပိၢ်သးဝး, သူၣ်ခုသးခုဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ထံလီၤဆူဝဲ တဆီဘၣ်တဆီ လၢလၢၢ်လ့ဘျ့တဖၣ်အလိၤ, ဒီးယွၤနုာ်လီၤဝဲဆူ ကရံးဘံၤယၢၣ် (Caribbean) ပီၣ်လဲၣ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်တၤတမံၤလၢ ပှၤလဲၤထီၣ်တၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်, ဒ်အဝဲသ့ၣ်ဂဲၤလိာ်လဲၤထီၣ်ဖျိ ထံယွၤလီၤအကျါ, ဒ်သိးကတုၤဃီၤဆူ တၢ်ခိၣ်ထိးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလိၣ်ဘိဖိကၠ့ၣ်ဒဘလူၣ် (JW), လၢအမဲာ်ချံ အတၢ်ထံၣ်တဂ့ၤ, ဒီးထံၣ်ဝဲထဲ ထးကမိာ်ခံ အပူၤဖိဧိၤ တဂၤအဂီၢ်န့ၣ်, တၢ်မၤအံၤ တမ့ၢ်လၢမၤအသးကသ့ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်, ကၠ့ၣ်ဒဘလူၣ် န့ၣ် ပာ်လီၤအသးကျၢၤမုဆှုလၢ ကထီၣ်ဝဲ, ဒီးအတံၤသကိး ကၠိၣ်စဲအၤ (Josiah) န့ၣ် အသူၣ်အိၣ်သးအိၣ် ထီၣ်သကိးဝဲဒီးအီၤန့ၣ်လီၤ. ကၠိၣ်စဲအၤ ကဲထီၣ် ကၠ့ၣ်ဒဘလူၣ် အမဲာ်ချံ, ဒီးတဲဘၣ်အီၤလၢ ကဘၣ်ပဒ့ၣ်ဟးဆှဲး လၢၢ်ဘိၣ်ဘျ့တဖၣ် ဖဲလဲၣ်, ဒီးကဘၣ်ပာ် အစုဒီးအခီၣ်ဖဲလဲၣ်တတီၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီး ကၠ့ၣ်ဒဘလူၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ကၠိၣ်စဲအၤ အသး, လၢအဒုးနဲၣ်ဖျါ…
တၢ်စံးဘျုးစံးဖှိၣ်ဆၢက့ၤ ကစၢ်ယွၤ
လၢလါအီးကထိဘၢၣ် န့ၣ် ကီၢ် ခဲနဒၢ် (Canada) ဒီး ကီး စ့း လူစံၣ်ယၤ (St.Lucia) တဖၣ် ပာ်ပနီၣ်ဝဲ ဒ်တၢ်စံးဘျုးစံးဖှိၣ် အနံၤသဘျ့န့ၣ်လီၤ. ကီၢ် လဲၣ်ဘ့ရံယၢၤ (Libaria) ပာ်လီၤဆီဝဲ လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် အခီၣ်ထံးတသီ လၢတၢ်စံးဘျုးစံးဖှိၣ်အဂီၢ် မ့မ့ၢ်ကီၢ်အမဲရကၤ, ဒီးကီၢ်အီးစထရ့လယၤ န့ၣ် ပာ်ပနီၣ်ဝဲဒၣ် လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်အကတၢၢ်အနွံအပူၤန့ၣ်လီၤ. ထံကီၢ်အဂၤတဖၣ်, လၢအပာ်ဃုာ်ဒီး ကီၢ် အဲကလံး, ကီၢ် ဘရၣ်စ့, ကီၢ် ရဝၣ်ဒၣ်, ဒီးကီၢ် ဖံးလံးပံၤ တဖၣ်န့ၣ် ပဒိၣ်တဖၣ်တပာ်ပနီၣ်မုၢ်နံၤလီၤဆီဘၣ်ဆၣ်, မုၢ်နံၤတဖၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် လၢတၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ တၢ်စံးဘျုးစံးဖှိၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ထံကီၢ်တဘ့ၣ်, အပှၤထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးကိးဂၤဒဲး, ဒီးပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်စံးဘျုးစံးဖှိၣ်န့ၣ် အိၣ်ဒီးအစိအကမီၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤအိၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ်, ဒီတဒၢကဟုကယာ်, ဒီးအတၢ်အၢၣ်လီၤတဖၣ်အဃိ, ပကထံၣ်ဘၣ် စီၤပၤ ဒၤဝံး ကိးဖှိၣ်ရိဖှိၣ် ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လၢတၢ်စံးဘျုးစံးထီၣ်ပတြၢၤ ကစၢ်ယွၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.…