နၢၤနၤလံ
ပှၤလဲၤဟးကွၢ်ကီတၢ်တဖၣ် အတၢ်သံကွၢ်အဆိကတၢၢ်တဘီဆူ ပှၤကွၢ်ထွဲ အဲၤကူပတူး ဒွဲလၤကူၣ်သ့အလီၢ်မူဒါခိၣ် အဲးတ၀ဲးဘ@ဘၢး လၢတၢ်ဒုးနဲၣ်စံၣ်စိၤနုာ် တၢ်ဂ့ၢ်ပိးလီအလီၢ်ဖးဒိၣ်လၢ၀့ၢ်Bဘိးကလ့အပူၤန့ၣ်‚ မ့ၢ်၀ဲ‚ ‘‘တၢ်ဂီၤစိးပျၤအသးတဖၣ်‚ ဘၣ်မနုၤလၢအနါစ့ၤကၢ်လဲၣ်’’ န့ၣ်လီၤႉ ဘ@ဘၢး ပာ်ကမၣ်တၢ်လၢ တၢ်လီၢ်လံၤယာ်ြပဲး အဃိ တသ့ဘၣ်ႉ တၢ်ဂီၤလၢ လံာ်ကဘျံးအလိၤ ၂ ဘ့ၣ်ဒၣ်လဲာ် အနါစ့ၤ တအိၣ်ဘၣ်ႉ အ၀ဲတယာ်လၢ တၢ်ဟးဂီၤဒ်န့ၣ်အသိး ကမ့ၢ်ဒၣ်လၢ တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး လီၤတံၢ်လီၤဆဲး ဒီးမၤတၢ်တမံၤမံၤ အဃိန့ၣ်လီၤႉ ဒုၣ်ဒါတဖၣ်န့ၣ် အသးအိၣ်မၤသံ ပှၤအဲၤကူပတူးဖိ အကစၢ်တဖၣ်လီၤႉ တၢ်န့ၣ် မၤအသးဒ်အ၀ဲသ့ၣ်မၤတၢ်လိာ်ကွဲလၢ‚ ‘‘ယထဲးနနါစ့ၤလံ’’ႉ အခီပညီ ယမၤနၢၤနၤလံန့ၣ်လီၤႉ ပှၤသုးမုၢ်တဖုလၢ အနုာ်လီၤမၤနၢၤတၢ်န့ၣ် တီၢ်ကၢ် တၢ်ဂီၤစိးပျၤအသးတဖၣ် ဒ်သိးအသါသုတသ့တန့ၢ်လၢၤတဂ့ၤလီၤႉ
မ့ၢ်သပှၢ်တၢၢ်ဧါႉ မၤအသးဒ်န့ၣ်နီၢ်ကီၢ်ဧါႉ အကစၢ်အဂီၤတဖၣ် ကဲထီၣ် အသးဒ်န့ၣ်အဃိ‚ အဲၤကူပတူးအစီၤပၤဖၤရၠာစးိၤ ့ကၢးအသ့ၣ်ညါလၢ အ၀ဲဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲလံန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအိၣ်ဒီး အသုးမုၢ်ဒီး ပှၤတီဒီးအီၤလၢ ဒီထံဒီကီၢ်ညါအပူၤ လီၤႉ မ့မ့ၢ် ပှၤဧ့ၤ့ဘံၤဖိတဖၣ်န့ၣ်…
ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤတဖၣ်ဃုာ်ဒီးကစၢ်ယွၤ
ပူၤကွံာ် ၂၀၁၆ နံၣ်တၢ်ဂီၤမူတခါ‚ ဟဲ (ခ) စီရၠာစး့း (ကၠ) - ဒုးနဲၣ် ကီၢ်အမဲရၠာစးကၤ အပှၤသုးဖိ အဒူအဃိၤတဂၤ ကိးအမံၤလၢဒဲး (စ) မၢၣ်ဒီး (စ) အဂ့ၢ်လီၤႉ ဒီး (စ) မ့ၢ်ပှၤသုးဖိစိာ်ကသံၣ်‚ ကွၢ်ထွဲ ပှၤသုးဖိအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ် ဒီးအ၀ဲအိၣ်ဒီး တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးတံၢ်နီၢ်လၢ ကဘၣ်မၤဂ့ၤမၤဘျါတၢ်‚ မၤမူတၢ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲဘျုးလီၤအသးလၢ တၢ်အံးကွၢ်မၤစၢၤ မၤဘျါ ပှၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ဒီးဂုာ်မၤန့ၢ်ပၢၤက့ၤ သးသမူတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲ ၁၉၄၅ နံၣ်‚ လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၂ သီန့ၣ် တၢ်မၤလၤကပီၤ ဒီး (စ) န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ပနီၣ်လၢ တၢ်ဟ့ၣ်အီၤအလိၤန့ၣ် တၢ်ကွဲးလီၤ၀ဲ ပှၤသုးဖိအဂ့ၤကတၢၢ်အတီၤ ဒဲး (စ) မၢၣ်ဒီး (စ) ဂ့ၢ်လိာ်ဃု တၢ်အိၣ်သဒၢအလီၢ် ဒီးလဲၤဒၣ်၀ဲလၢ ကျိချံမျိာ်သၣ် ယူၤ၀့ၤ၀ီၤပိၢ်ဖးအကဆူးပူၤ ဆူ ပှၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးနးတဖၣ်အအိၣ်ဒီး က့ၤစိာ်အ၀ဲသ့ၣ်တဂၤဘၣ်တဂၤ ဆူတၢ်လူၢ်လီၤပၤ တၢ်သဒၢအလီၢ်န့ၣ်လီၤႉ…
ကွၢ်ယၤ
ပဟးကသုၣ်ကသီဒီဒူၣ်ညါဆူ တၢ်လီၢ်တတီၤလီၤႉ ပလဲၤအိၣ်တမှံၤ ဖဲဟံၣ်ဆံးဖိ တဖျၢၣ် လၢကရၠာစးၢၢ်ဘၣ်ဘၣ်ဖိတတီၤအပူၤလီၤႉ ပလံၤမုၢ်ဖိ ဃ့ၢ်၀းတရၠာစးံးလၢ ကရၠာစးၢၢ်ဖိအပူၤဒီး ကိးထီၣ်၀ဲ‚ ‘‘ဖံဖံကွၢ်လၢအံၤ‚ ယဂဲၤကလံၣ်ဒ်မုၢ်ဃါမုၣ်ဖိန့ၣ်လီၤႉ’’ အတၢ်ဂဲၤကလံၣ် မၤနံၤကမှံထီၣ်ပှၤလီၤႉ အ၀ဲၢ်ခွါဖိတခီကံးထီၣ်အမဲာ်ဒီးစံး ‘‘တမ့ၢ်အဂဲၤကလံၣ်ဘၣ်ႉ မ့ၢ်ဒၣ် အဃ့ၢ်၀့ၤ၀ီၤဧိၤလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် တၢ်အံၤ မၤြပံးြပးတံာ်တာ် ပလံၤမုၢ်ဖိ အတၢ်သးခုတန့ၢ်ဘၣ်ႉ
ထီလၣ်အမုၢ်နံၤအဆိကတၢၢ်တဘျီန့ၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤဒီး တၢ် တမုာ်တလၤစ့ၢ်ကီးလီၤႉ ဖဲကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးဒိးကသ့ၣ်ယီၤဖိ ဒီးနုာ်လီၤဆူ ၀့ၢ်ယ့ှူၤ့ှှလ့ၣ် န့ၣ် ပှၤကမျၢၣ်ကိးသBတီထီၣ်‚ ‘‘ဟိၣ်စဲနၣ်‚ ပှၤလၢအဟဲလၢယွၤအမံၤတဂၤအံၤ မ်အဘၣ် တၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤတက့ၢ်’’ န့ၣ်လီၤ (မးသဲ ၂၁း၉) ႉ ပှၤအါဂၤလၢ ကမျၢၢ်အကျါ မုၢ်လၢ်လၢ မ့းရၠာစးှံအၤတဂၤ ကမၤပူၤဖျဲးအ၀ဲသ့ၣ်လၢ ရၠာစးိမ့ၤအစိကမီၤအပူၤလီၤႉ တမုၢ်လၢ်၀ဲ ပှၤအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤတၢ်တဂၤလၢ အကတူၢ်သံသးလၢ အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်ဒဲးဘးအဃိန့ၣ် ဘၣ်ႉ တနွံဃီအတီၢ်ပူၤ တၢ်မၤအသးခံမံၤလၢ ပှၤကမျၢၢ်တဖၣ်အသးပူၤလီၤႉ
မုၢ်နံၤ၀ဲန့ၣ်ပူၤကွံာ်အလီၢ်ခံ‚ ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ်တဖၣ် လၢတၢ်သူၣ်ဒိၣ်သးဖျိး သံကွၢ် ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးခရၠာစးံာ်‚ အမၤတၢ်တဖၣ်အံၤလၢ…
တၢ်တူၢ်လိာ်မုာ်စီၤလိၣ်စီၤပၤအဒူၣ်ဖိထၢဖိ
တၢ်ထံၣ်လိာ်ဘၣ်ဒီးကီၢ်အဲကလံးအနီၢ်ပၤမုၣ် ဖဲမူးသးဖှံတခါ ဖဲကီၢ်စကီး (တ) လဲ၀ံၤ‚ စ့ (လ) ဘံယၢ် ဒီးအ၀ၤ ဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ကစီၣ်လၢစီၤလိၣ်စီၤပၤအဒူၣ်ဖိထၢဖိ သးအိၣ်ဟဲဟးအီသကိးနီမုၢ်ထံဒီးအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤႉ စ့ (လ) ဘံယၢ်မၤကဆှဲမၤကဆှီတၢ်‚ ကတဲာ်ကတီၤ တၢ်လၢ တၢ်သူၣ်ဟူးသးဂဲၤဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီလၢကဘၣ်တူၢ်လိာ် စီၤလိၣ်စီၤပၤအဒူၣ်ဖိ ထၢဖိလၢ အကဟဲကဲတမှံၤအဃိန့ၣ်လီၤႉ တချုးအဆၢကတီၢ်ဘၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ် ကတုၤ န့ၣ်‚ အ၀ဲလဲၤဆူတၢ်ချၢ လၢကဘ့န့ၢ်ဖီဖိတစဲးလၢ ကဆဲးဖီကိအဂီၢ်လီၤႉ အသးကနိးမးလီၤႉ ဖဲန့ၣ်အ၀ဲအသးပူၤ မၤအသးလၢ ကစၢ်ယွၤမၤသ့ၣ်နီၣ်အီၤလၢ အ၀ဲမ့ၢ်စီၤပၤတဖၣ် အစီၤပၤ ဒီးအ၀ဲအိၣ်ဒီးအီၤ ကိးနံၤဒဲးအဂ့ၢ်လီၤႉ တကီၢ်ခါန့ၣ် အသးမုာ်ထီၣ်၀ံၤ ဆိကမိၣ်ထီၣ်၀ဲ‚ ‘‘အၢၣ်‚ ခဲအံၤအ၀ဲတခီမ့ၢ်ဒၣ်နီၢ်ပၤမုၣ်လီၤ’’ႉ
စ့ (လ) ဘံယၢ်အတၢ်န့ၣ်ဘၣ်လီၤႉ စီၤပီလူး ကွဲး၀ဲလၢကစၢ်ယွၤန့ၣ် မ့ၢ်စီၤပၤ တဖၣ်အစီၤပၤ ဒီးကစၢ်တဖၣ်အကစၢ်လီၤ (၁ တံၤ ၆း၁၅) ႉ ဒီးပှၤလၢ အပိာ်အခံ တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ယွၤအဖိခဲလၢာ်လီၤ (ကလၤ ၃း၂၆) ႉ ဖဲပဘၣ်ဃးဒီး…
ဒဲကးြပဲးတၢ်သး၀ံၣ်တဖၣ်
ကတုၤရၠာစးၤ မ့ၢ်ဒဲကးြပဲးသ၀ီတတီၤလၢ ကီၢ်ပၣ်ရၠာစးကွဲ‚ ကီၢ်မိၢ်ပှၢ်အမဲရၠာစးကၤကလံၤထံး အပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဖှီၣ်သံယာ်ဂီၤဒိၣ်မးလီၤႉ သ၀ီဖိတဖၣ် လဲၤဃု၀ဲလၢ တၢ်တပှိာ်တပှာ်လၢ ပှၤစူးကွံာ်တ့ၢ်တဖၣ်အကျါဒီး လဲၤတၢ်လၢတၢ်ဘှီက့ၤသူက့ၤသ့တဖၣ် ဒီးဆါက့ၤတၢ် တဖၣ်န့ၣ်ဒီး အိၣ်မူလၢတိၢ်စ့အန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီး လၢတၢ်မုၢ်လၢ် ကဘီၣ်ထီၣ်ညီထီၣ်အကျဲတအိၣ်ဘၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်အဃံလၤတမံၤ ဟဲပၢၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ် လီၤႉ အ၀ဲန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်ဒ့တၢ်အူသံကျံက့ှူၢ်တဖုအတၢ်ဟဲပၢၢ်ထီၣ် န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲသီတူၢ်တဖျၢၣ် အပရၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံး ဟံၣ်လၢကတူရၠာစးၤအပူၤ တၢ်ဒ့တၢ်အူသံကျံ က့ှူၢ်တဖုအံၤ ဘၣ်မ့ၢ်ပှၤသ့ကူၣ်သ့မၤဒီးတ့ထီၣ်အတၢ်ပိးတၢ်လီဒၣ်၀ဲတဖၣ်လၢအဂီၢ် ဒၣ်၀ဲလီၤႉ သီတူၢ်န့ၣ် တၢ်မၤထီၣ်န့ၢ်အီၤ လၢ‘သိထး၀ါဆံးဒၢႉပံတကွဲၢ်တခီ’ မၤ၀ဲလၢ ထံပီၤ ဒီးပလီအခိၣ်ဖျီၣ်တဖၣ် ဒ်နီၢ်စံၢ်တဖၣ်အသိးလီၤႉ ခၠဲလိၣ်တခီ မၤ၀ဲလၢ ထး၀ါဒၢဖးဒိၣ် ဃုာ်ဒီး နီၢ်စဲ၀ံာ်ပကံးတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ဒ့တၢ်အူသံကျံပိးလီတဖၣ်အံၤ တၢ်ဒ့ထီၣ် ‘မိၣ်စၠး’ အတၢ်သး၀ံၣ်ဒီး တၢ်သး၀ံၣ်အမုာ်ဃံလၤသီၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤႉ တၢ်ဒ့အူသံကျံ က့ှူၢ်တဖုအံၤ လဲၤတၢ်ဆူထံကီၢ်တဘျုးဘ့ၣ်ဒီး မၤထီၣ်မၤထီအပှၤက့ှူၢ်သးစၢ်ဖိ တဖၣ် အတၢ်ထံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
သီတူၢ်တဖၣ်လၢ အကဲထီၣ်လၢတၢ်ကဘိၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်လာ်‚ တၢ်သူၣ်၀ံၣ်သးဆၢ လၢဒဲးကးြပဲးသ၀ီဖိတဖၣ်ထုးထီၣ်မၤဖျါ အတၢ်ဃံတၢ်လၤလၢ တၢ်အိၣ်ဒီး အ၀ဲသ့ၣ်လီၤႉ…
သ့ၣ်ညါအကလုၢ်
တၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိတနံၣ်အကတီၢ်‚ ခဲ (န) အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပာ်လီၤသးလၢ ကဟဲစိာ်နုာ် ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအမူတဖၣ်ဆူ တၢ်မၤလိအလီၢ် ဒ်သိးကဒုးနဲၣ်မၤဖျါထီၣ် တၢ်အဒိလၢ လံာ်စီဆှံအပူၤလီၤႉ ဖဲအ၀ဲလဲၤတုၤလၢ ကမၤစၢၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်‚ ပှၤမၢခဲ (န) လဲၤစိာ်နုာ် သိတဒု ဆူတၢ်မၤလိအလီၢ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲဘၣ်လဲၤမိၤနုာ်သပှၢ်ပှၢ် အဆၣ်ဖိ ကီၢ်ဖိလၢအဆူၣ်အဖုၣ်‚ စၢအီၤလၢပျံၤဒီးမိၤနုာ်အီၤဆူ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အတၢ်သူၣ်ထီၣ် လၢ တၢ်ဂဲၤလိာ်မၤဂ့ၤဆူၣ်ခ@နီၢ်ခိအလီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီး တနွံပူၤကွံာ်အလီၢ်ခံ‚ သိတဒုန့ၣ် အတၢ်ဒၣ်၀ဲ ပိာ်ထွဲမုာ်မုာ်လၢအနာ်အီၤအဃိန့ၣ်လီၤႉ
လၢလံာ်စီဆှံအသီတက့တူၢ်အပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူးတဲထိၣ်သBတီၤအသး ဒ်ပှၤကွၢ်သိတဂၤအသိးန့ၣ်လီၤႉ ဒီးတဲဖျါထီၣ်၀ဲလၢ အပှၤဂီၢ်မုၢ်သိတဖုကပိာ်အခံလၢ အသ့ၣ်ညါအကလုၢ်အဃိလီၤ (ယိၤ ၁၀း၄) ႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီးသိတဖုဃီန့ၣ် ကဃ့ၢ်ကွံာ်လၢ ပှၤစီစၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤတၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ (ယိၤ ၁၀း၅) ႉ ဒ်သိတဖၣ်အသိး ပ၀ဲ ယွၤအဖိအလံၤတဖၣ် ပကဘၣ်သ့ၣ်ညါ ပပှၤကွၢ်သိဖးဒိၣ်အကလုၢ်ခီဖျိပတၢ်ရၠာစး့လိာ်မုာ်လိာ်ပသးဒီးအီၤန့ၣ်လီၤႉ ပရၠာစး့ဒီးအီၤအဃိန့ၣ် ပထံၣ်အသကဲာ်ပ၀းဒီးမၤလိစူၢ်အီၤ နာ်အီၤန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်ပဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်လၢ တၢ်သ့ၣ်ညါဒီးတၢ်အဲၣ်ကစၢ်ယွၤန့ၣ် ပကသ့ၣ်ညါ လီၤတံၢ်အကလုၢ်ဒီး ဃၣ်ကွံာ်လၢတၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်လၢအဟဲ ဒ်သိးဒၣ်ကဟုၣ်တၢ်ဒီး မၤသံမၤဟးဂီၤတၢ် (ယိၤ…
တၢ်မၤသကိးတၢ်လၢတၢ်မၤဖးဒိၣ်အပူၤ
လၢကီၢ်အဲကလံး‚ ၀့ၢ်စၢးသဲ (မ) တၢၣ်အပူၤ လံာ်ကျးတဖျၢၣ်အမံၤလၢ အီးကထိဘၢၣ် လံာ်တဖၣ် န့ၣ် သုးအလီၢ်ဆူတၢ်လီၢ်အဂၤတတီၤ ဖဲကျဲတကျဲဃီန့ၣ်အပူၤအခါ ပှၤမၤစၢၤတၢ်မုာ်သးတဖၣ် အိၣ်မးအဂၤ ၂၀၀ ဘျဲၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ် ရၠာစးဲၣ်လီၤအသး ဒ်ကဟၣ်ယီၢ်တကိးတဘိအသိး ဟ့ၣ်စိာ်ခီလီၤလံာ်တဖၣ်ဆူ တၢ်လီၢ်အသီအပူၤ န့ၣ်လီၤႉ ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢ လံာ်ကျးအပူၤန့ၣ် ကွၢ်၀ဲပှၤမၤစၢၤတၢ်တဖၣ် အမၤတၢ်ဒီးစံး‚ ‘‘တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ထိၣ်ဂဲၤမၤဆူၣ်ပသးဒိၣ်မး ဖဲပထံၣ်ပှၤမၤစၢၤတၢ်တဖၣ်အတၢ်မၤစၢၤ န့ၣ်‚ ပထံၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးကဲပှၤမၤသကိးတၢ်လၢတၢ်မၤဖးဒိၣ်တခါအပူၤန့ၣ်လီၤ’’ႉ
ပ၀ဲစ့ၢ်ကီး ပကဲထီၣ် ပှၤမၤသကိးတၢ်လၢတၢ်မၤဖးဒိၣ်လၢ အဒိၣ်န့ၢ် ပနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲ မၤသ့န့ၣ်လီၤႉ ကစၢ်ယွၤစူးကါပှၤလၢ အတၢ်အဲၣ်အတၢ်ကစီၣ် ကတုၤဆူ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ညါန့ၣ်လီၤႉ ပှၤတဂၤမ့ၢ် ဟ့ၣ်နီၤပှၤလၢ ကစၢ်ယွၤအတၢ်အဲၣ် တၢ်ကစီၣ် န့ၣ်‚ ပနီၤဟ့ၣ်စိာ်ခီကဒီးဆူ ပှၤတဂၤဂၤအအိၣ်သ့၀ဲလီၤႉ စီၤပီလူး ထိၣ်သBတီၤ တၢ်သူၣ် ထီၣ်ယွၤအဘီမုၢ် ဒ်သိးလၢတၢ်သူၣ်လီၤဖျးလီၤ တၤသၣ်လီၢ်တခါန့ၣ်လီၤႉ ပ၀ဲတနီၤ ပသူၣ်လီၤတၢ်ချံတဖၣ်‚ ပှၤအဂၤတနီၤလူထံန့ၣ်လီၤႉ ပ၀ဲပမ့ၢ် ဒ်စီၤပီလူး စံး၀ဲအသိး‚ ပမ့ၢ်ယွၤအပှၤမၤသကိးတၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ (၁…
တၢ်ဂ့ၢ်လၢတၢ်အိၣ်ဘှံးအဂီၢ်
နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးအိၣ်မူယံာ်ယံာ်န့ၣ်‚ ဟးကသုၣ်ကသီတဘျီဘျီတက့ၢ်ႉ ပှၤကူၣ်သ့လၢ ၀့ၢ်ဟဲ (လ) စ့ၣ်ခံၣ်‚ ကီၢ်ဖ့ (န) လဲ ဃုမၤလိသ့ၣ်ညါတၢ် ဘၣ်ဃးပှၤအသးအိၣ် ၄၅-၅၀ နံၣ် တဖၣ်အပူၤ တၢ်အိၣ်မူလၢ နီၢ်ခိတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ခ@အဂ့ၢ်န့ၣ်‚ ထံၣ်ဘၣ်၀ဲလီၤဆီဒၣ်တၢ် ပှၤပိာ်ခွါတဂၤစုာ်စုာ်လၢ အအိၣ်ဒီးမူဒါဖံးမၤဒိၣ်ဒီး အပှၤမၤသကိးတၢ်တဖၣ်န့ၣ် မၤန့ၢ် သးအတၢ်ဆါမၤဒၢၣ်အီၤန့ၣ်လီၤႉ လၢအ၀ဲသ့ၣ် အတၢ်ဃုထံမၤလိတၢ်အပူၤ တၢ်လၢတပာ်သူၣ်ပာ်သးတ့ၢ်တမံၤန့ၣ်‚ ထံၣ်န့ၢ်က့ၤ၀ဲလၢ ပှၤဟံးတၢ်ဆၢကတီၢ်ဒီး ဟးကသုၣ် ကသီတဘျီဘျီတဖၣ်န့ၣ် ပှၤသံအနီၢ်ဂံၢ်စှၤန့ၢ်ဒံး ပှၤတဟးကသုၣ်ကသီတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ် မ့ၢ်ပတၢ်အိၣ်မူအဂ့ၢ်တသနၢၣ်ဒီး မ့ၢ်တၢ်လၢကစၢ်ယွၤပာ်၀ဲ လၢပဂီၢ် တချုးလၢပတၢ်ရၠာစး့လိာ်ဘၣ်ထွဲအိၣ်ဒီးအီၤ တဲၤဖးဟးဂီၤဒံးဘၣ်အခါ ဒ်အဖျါ လၢ လံာ် ၁ မိၤရၠာစးရ ၃ အသိးန့ၣ်လီၤႉ စီၤရၠာစးှလိၤမိၤ အတၢ်ကွဲးန့ၣ်ဖျါလၢ ပှၤဖံးတၢ်မၤတၢ်လၢ အတမၤလၤကပီၤယွၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤကိၢ်မၤဂီၤ‚ တၢ်သူၣ်အုးသးအုးဒီး တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်န့ၣ်တက့ၢ် (စံၣ်တဲၤတဲ ၂း၂၂-၂၃) ႉ အ၀ဲသ့ၣ် မ့ၢ်တမၤတၢ်ဆူၣ်ဆူၣ်ကဲၤကဲၤသနာ်က့‚ စီၤရၠာစးှလိၤမိၤ စံးလၢ အ၀ဲသ့ၣ်အသးတအိၣ်ဘှံးဘၣ်ႉ ဆိကမိၣ်ဒၣ်၀ဲ…
ဆၢဒိၣ်န့ၢ်ဒံးကနဲစီ
၁၈၉၃ နံၣ်‚ လါအီးကထိဘၢၣ် ၀့ၢ့်ှှခီကိၢ်အမုၢ်နံၤန့ၣ်‚ ၀့ၢ်မုၢ်တၢ်ဒုးနဲၣ်အလီၢ်‚ ဘျီၣ်ဒိၣ် မုာ် (T့နၠမအနမ) ဘၣ်တၢ်ကးတံာ်ပာ်ဃာ်အီၤ‚ မ့ၢ်လၢဘျီၣ်ဒိၣ်မုာ်အကစၢ်ဒၣ်၀ဲ ပာ်သူၣ် ပာ်သးလၢ ပှၤကိးဂၤဒဲး ကလဲၤဆူဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်အမူးဖးဒိၣ်အဃိန့ၣ်လီၤႉ ပှၤလဲၤဆူတၢ်ဒုးနဲၣ်အလီၢ်၀ဲန့ၣ် အိၣ်နွံကလီၢ်ညါန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီး ဒွဲးအဲၣ် (လ) မူဒံၢ် (၁၈၃၇-၁၈၉၉) အသးအိၣ်မၤပှဲၤတၢ်သူၣ်၀ံၣ်သးဆၢ တၢ်သံကျံအဒၢးတခါလၢ တၢ်စံၣ်တဲာ်တဲလီၤ ဒီးတၢ်သိၣ်လိလၢ ၀့ၢ့်ှှခီကိၢ်အလီၢ်အဂၤတတီၤန့ၣ်လီၤႉ အတံၤ သကိး အၣ် (ရၠာစး) အ့ၣ်ထီရၠာစး့ၣ်- (၁၈၅၆-၁၉၂၈) တခီ အသးဒ့ဒီလၢ မူဒံၢ် ကွဲကမျၢၢ် ကန့ၢ် တန့ၢ်အဂ့ၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အမူးဖးဒိၣ်အိၣ်၀ဲအဃိန့ၣ်လီၤႉ လၢခံ ထီရၠာစး့ၣ် ထံၣ်ဘၣ် လၢ ပှၤဂီၢ်မုၢ်ဟဲ၀ဲ မ့ၢ်လၢ လံာ်တဘ့ၣ်-လံာ်စီဆှံ လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဆၢသ့ၣ်ညါအဃိန့ၣ်လီၤႉ ထီရၠာစး့ၣ် ဆၢမုၢ်လၢ ပှၤအဂၤတဖၣ် ကအဲၣ်လံာ်စီဆှံ ဒ်မူဒံၣ် အဲၣ်အသိး ဒီး ကိးမုၢ်နံၤဒဲးန့ၣ် ကပာ်စီဆှံသးလၢတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိလၢအသးမုၢ်စီဆှံန့ၣ် ကစၢ်ယွၤမၤန့ၢ်က့ၤပှၤဂီၢ်မုၢ်ဆူအအိၣ် ဖဲနံၣ်ကယၤ…
ကစၢ်ယွၤမၤအတၢ်မၤ
ပှၤကလုာ်ဒူၣ်ဆံးဖိတဖၣ်လၢအစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူး ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးတက့ှူၢ်ဖိဒီး ဟဲဆူ ဘၤကၠံနံယၢ့်ှှနါဒိၢ်ဧၢ်တၢ်Bတီၤလၢ အကဃုကစၢ်ယွၤအမဲာ်ဒီး ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အခီပညီ ဘၣ်ဃးဒီး ပှၤကလုာ်အဒူၣ်အဆံးဖိတဖၣ် အတၢ်န့ၢ်သါလၢ တၢ်ဘၣ်လိာ်ဖိးဒ့လိာ်မၤအသးလၢ ကီၢ်အမဲရၠာစးကၤ အပူၤအဃိန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ် ဆၢထၢၣ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်က၀ီၤ လၢညါပှၤကဲတ့ၢ်ဘၣ် ကုၢ်တဖၣ်ဘၣ် တၢ်ခူၣ်လီၤဘျၢလီၤတ့ၢ်အီၤ အလီၢ်ဒီးဟံးလိာ်အစုဘါထုကဖၣ်သကိး တၢ်န့ၣ်လီၤႉ သတူၢ်ကလာ်န့ၣ်ကလံၤအူတၢ် ဆူၣ်ဆူၣ်ဒီးမူခိၣ်စးထီၣ်စူၤ၀ဲလီၤႉ ဖဲပှၤကဲခိၣ်ကဲနၢ်တဂၤ တဲထီၣ်ကစၢ်ယွၤလၢ ကမၤဘျါက့ၤပှၤကလုာ်ဆံးဖိတဖၣ် အတၢ်ဆါတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်န့ၣ် မူခိၣ်စူၤအါထီၣ် နးထီၣ်ဒၣ်လဲာ်လီၤႉ ဖဲန့ၣ်အခါ ဘ့ (လ) ဟ့ၣ်လ့ အဖိမုၣ်ဖိလၢ အသးအိၣ်ထဲအနံၣ် ၁၀ ဖိတဂၤဆၢထၢၣ်လၢကမျၢၢ်ကျါန့ၣ် စံး၀ဲ‚ ကစၢ်ယွၤဟီၣ်လံန့ၣ်လီၤႉ ပှၤဟဲပာ်ဖှိၣ်ထီၣ် အသးဖဲန့ၣ်တဖၣ် နာ်လၢကစၢ်ယွၤမၤအတၢ်လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်မၤဃူမၤဖိး ဒီးတၢ်ပျၢ် တၢ်ကမၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်မၤတ့ၢ်အသးဒ်န့ၣ် လၢကရၠာစးၤနံအဒီခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကစၢ်ယွၤ မၤအတၢ်မၤ န့ၣ်လီၤႉ တုၤလၢကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူး လၢတၢ်ပျၤထီအီၤ လၢထူၣ်စုညါ အလိၤသါထီၣ် အတၢ်သါလၢခံကတၢၢ်န့ၣ်‚ ဟီၣ်ခိၣ်ဟူး၀းဒီး လၢၢ်မုၢ်လ့ထီသ့ၣ်ပၢၢ်သ့ၣ်ဖး ဒီးတၢ်သွၣ်ခိၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိးထီၣ်အသး (မး ၂၇း၅၁-၅၂) န့ၣ်လီၤႉ…