တလီၤထွံဘၣ်
ဖဲနံၣ်တ၀ာ် တၢ်မၤလိ၀ံၤအကတီၢ်န့ၣ်ၣ်လီၤႉ လၢပဟဲက့ၤဆူဟံၣ်အကျဲဖီခိၣ်န့ၣ် ပတရၠာစးံးဆူ ပီၣ်လဲၣ်နံၤ မဲးမုၢ်ခိၣ် တၢ်ဟးကသုၣ်ကသီအလီၢ်လၢ ပကပရၤအီၣ်သကိးတၢ် တဆံးတက့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲပအိၣ်ဘှံးအိၣ်သါ အိၣ်ကသုၣ်ကသီအခါ ပကွၢ်ကီချံဖိ
တဖၣ်လၢ ပီၣ်လဲၣ်နံၤန့ၣ်လီၤႉ ညီနုၢ်န့ၣ် ဒ်သိးချံဖိ တဖၣ်အံၤ သုတလီၤထွံတဂ့ၤအဂီၢ် ဘၣ်တၢ်ဟံးဃာ်အီၤ လၢ နီၣ်သက့ၤန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီးၣ် ဆူပီၣ်လဲၣ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲပဟဲက့ၤနီၣ်သိလ့ၣ်ဆူ ဟံၣ်အခါ‚ ယဆိကမိၣ် ထီၣ်က့ၤ တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ် ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်လၢ ပှၤစူၢ်
တၢ်နာ်တၢ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒ်အဖျါလၢလံာ်ဧ့ၤ့ဘံၤအပူၤ‚ တၢ်ကွဲးအသးစံး၀ဲၣ်ဒီး တၢ်လၢပနၢ်ဟူန့ၣ် ဒ်သိးပသုတလဲၤပူၤကွံာ်အီၤ
တဂ့ၤဒီး ပဘၣ်ပလီၢ်ပသးဒိၣ်တက့ၢ်လီၤ (ဧ့ၤ ၂း၁) ႉ ပအိၣ်ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်လီၤတံၢ် လီၤဆဲးလၢ ပကအိၣ်ဘူးအိၣ်တံၢ်လီၤႉ ပှၤကွဲး လံာ်ဧ့ၤ့ဘံၤစံး၀ဲလၢ စီၤမိၤဒီး အတၢ် သိၣ်တၢ်သီန့ၣ် ပသန့ၤပသးသ့ဒီး လိၣ်လၢပစူၢ်အကလုၢ်လီၤႉ မ့မ့ၢ် တၢ်ကစီၣ် လၢ ကစၢ်ယွၤအဖိခွါန့ၣ် အစိကမီၤဒိၣ်တက့ၢ်လီၤႉ တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤပှၤလၢ
ကစၢ်ယ့ၣ်။းအပူၤန့ၣ် အကါဒိၣ်နီၢ်မးအဃိဒီးၣ် ပတကနၢ်ဃုာ်အီၤ…
တၢ်တီတၢ်လိၤအလီၤကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်
ဖဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၠာစးၣ်မၢ၀ဲ အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သးပှၢ်တဂၤ ကဘါထုကဖၣ်လၢ ပှၤကမျၢၢ်
အဂီၢ်န့ၣ်‚ ပှၤသးပှၢ်အံၤ မၤကမၢကမၣ် ပှၤကိးဂၤအသးလီၤႉ စံး၀ဲဒၣ်ၣ် ယကတိၤဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ်သးဒီး ယမါ ကျဲဒီဘိညါလီၤႉ ယသးတအိၣ်လၢ ယကဘါထုကဖၣ်တၢ်ဒံးဘၣ်ႉ’’ တၢ်မၤအသး ဆူညါ တစဲးတခီ တမုာ်တလၤလၢၤဘၣ်ႉ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်
သရၠာစးၣ် ဘါထုကဖၣ်တၢ်လီၤႉ ဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ အတၢ်
ရၠာစးဲၣ်လီၤကျဲၤလီၤ လဲၤဆူညါလီၤႉ လၢခံန့ၣ်ၣ်ၣ်လီၤႉ
တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သးပှၢ်တဂၤန့ၣ် မ့ၢ်ပာ်မၤအသး ဒ်ပှၤ တီပှၤလိၤတဂၤဒီး တၢ်ကမၤအသး ညီဒိၣ်တက့ၢ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီး အ၀ဲဒုးနဲၣ် အတၢ်သူၣ်လိၤသးဘျၢန့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤလိန့ၢ်တၢ် လၢအဂ့ၤ
ဒိၣ်တခါဖဲအံၤတခီၣ်လီၤႉ ကစၢ်ယွၤမ့ၢ် ပၢ်လၢအအဲၣ်တၢ်ကွံ တၢ်လီၤႉ ယမ့မ့ၢ် ၀ၤတဂၤလၢ အတပာ်ကဲယမါၣ် ယွၤအိၣ်လၢမူခိၣ် ကကနၢ် ယတၢ်ထုကဖၣ်ဒ်လဲၣ်ႉ
တၢ်မၢဖိ စီၤပ့းတ့ှူး ပာ်သူၣ်ပာ်သး ဘၣ်ဃး တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤအံၤန့ၣ် လီၤသးစဲ
မးလီၤႉ အ၀ဲသိၣ်လိ၀ၤတဖၣ်လၢ ကအံးကကွၢ် တဂၤအမါဒၣ်၀ဲလၢ တၢ်ပာ်ဒိၣ် ပးကဲဒီး ပာ်အီၤဒ်ပှၤန့ၢ်သါဃုာ်တၢ်…
တၢ်လီၢ်အဂၢၢ်အကျၢၤတတီၤလၢ ပကဆၢထၢၣ်အဂီၢ်
စံၣ်စိၤနုာ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢ ကၠီၤကၠံၤယၤကီၢ်စဲၣ် စဘါနါလီၢ်က၀ီၤအပူၤၣ် ဘၣ်တၢ်ဒါလီၤအီၤလၢ လၢၢ်မဲးဃဲးဖိတဖၣ်လၢ အဖျၢၣ်အလွဲၢ်တဒ်သိး လိာ်သးတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပှၤအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံးလၢၣ်
လၢၢ်မဲးဃဲးတဖၣ်အံၤ တၢ်စူးကါအီၤ ဒ်တၢ်မၤဂၢၢ်ကဘီ အလဲၤတၢ်လၢ အးတလဲတ့း
ပီၣ်လဲၣ်ပူၤလီၤႉ ဖဲကဘီတုၤလၢ ကၠီၤကၠံၤယၤ ဒီး တီၣ်ထီၣ်
တၢ်ပဒၢးလဲၤကူၣ်လဲၤကၤ အပီးအလီတဖၣ်၀ံၤန့ၣ်ၣ်လီၤႉ လၢၢ်ဖိ
တဖၣ်အံၤ မၤလၢပှဲၤမူဒါလၢ အခီၣ်ထံးလၢ တၢ်ထၢၣ်ဂၢၢ်
ကဘီအလဲၤတၢ်လၢ ပီၣ်လဲၣ်အလီၤပျံၤလီၤဖုးအပူၤလီၤႉ
ပတၢ်အိၣ်မူလၢ မုၢ်နံၤတဖၣ်အံၤအပူၤ တၢ်မၤ အသး လီၤဂာ်ဒ်လပီစံၣ်စုးလၢ ပီၣ်လဲၣ်ပူၤအသိးန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်ကဘီလဲၤတၢ်လၢပီၣ်လဲၣ်ပူၤ လၢညါလၢပျၢၤအသိး ပလိၣ်ဘၣ် တၢ်မၤစၢၤထၢၣ်ဂၢၢ်ပှၤ ဒ်သိးပလဲၤတၢ်လၢ သးသမူပီၣ်လဲၣ်ပူၤ ကန့ၢ် ကသ့အဂီၢ်လီၤႉ စီၤဒၤ၀ံးဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်၀ဲ တၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုးတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဒီး
မၤလၤကပီၤယွၤလၢ အဟ့ၣ်အီၤတၢ်ထၢၣ်ဂၢၢ်အသးဒီး ဖဲအပူၤဖျဲးထီၣ်လၢ တၢ်နး တၢ်ဖှီၣ်လၢ အတူၢ်ဘၣ်တ့ၢ်၀ဲတဖၣ်အဃိန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲကိးသBတီထီၣ်ဒီးစံးၣ်‚ မ့ၢ်တၢ်ထီဒုၣ်ဒါအီၤ‚ အနီၢ်ကစၢ် အတၢ်လီၤတိၢ်‚ ဒီး
အဟံၣ်ဖိဃီဖိ အတၢ်ပူထီၣ်လီထီၣ်တဖၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီး ယွၤဟ့ၣ်အီၤ အလီၢ် တတီၤလၢ…
အိၣ်ဒီး ယွၤလၢအပှဲၤဒီးတၢ်အဲၣ်
ဖဲပနၢ်ဟူဘၣ်တံၤသကိးလၢ ပအဲၣ်ဘၣ်အီၤ စံဒံၢ် (ဃငညိပ) မၤန့ၢ် တၢ်ဆါခဲစၢၣ် (ဃၠညခနမ) အဂ့ၢ်န့ၣ် ပသးဘၣ်ဒိဖးဒိၣ်လီၤႉ တၢ်လၢ စံဒံၢ် တဂၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤသူၣ်ပ့ၢ် သးဆှါ‚ သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤဒိၣ်မးတဂၤလီၤႉ ဒီးအတၢ်အိၣ်မူ ကဲတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤလၢ ပှၤသဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးအီၤကိးဂၤအဂီၢ်လီၤႉ ယမါဒီးယၤ ဖဲပနၢ်ဟူအ၀ဲတူၢ်ဘၣ် တၢ်ဆါနးဒီး ဂ့ၤထီၣ်က့ၤအခါၣ် စံဒံၢ် တဲကသွံအ၀ၤလၢ ထဲအကအိၣ်ဘူးဒီးအီၤန့ၣ် လီၤႉ တၢ်ဆၢကတီၢ်မၤအသး ဒ်တၢ်ခံးတၢ်နၤအခါ တၢ်လၢအလိၣ်ဘၣ်၀ဲ အါန့ၢ် တၢ်ဂၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်အ၀ၤအတၢ်အိၣ်ဒီးအီၤ ပှဲၤလၢတၢ်အဲၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပှၤကွဲးလံာ်ဧ့ၤ့ဘံၤ မၤမုာ် ပှၤဖးတၢ်ဖိတဖၣ်အသး ဖဲအဃုထၢကွဲးဖျါ ၅ မိၤဒီး ၃၁း၆‚ လၢကစၢ်ယွၤစံးဘၣ် အပှၤဂီၢ်မုၢ်ၣ်
လီၤႉ တၢ်အိၣ်မူအတၢ်ခံးတၢ်နၤယိာ်အကတီၢ်န့ၣ်‚ ယွၤလၢ အပှဲၤဒီးတၢ်အဲၣ်တဂၤ အတၢ်အိၣ်ဒီးပှၤ‚ အတၢ်အၢၣ်လီၤဂၢၢ်ကျၢၤလၢ ကစၢ်ခရၠာစးံာ်မ့ၢ် ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ် ဖးဒိၣ်ၣ်လီၤႉ ယွၤဟ့ၣ်ပှၤ
အဘျုးအဖှိၣ်လၢ ပတူၢ်ကန့ၢ်ခီၣ်ကကဲၣ်လီၤ (ဧ့ၤ့ဘံၤ ၄း၁၅) ႉ
မ်ပကစိာ်ဖိးဃာ်ယွၤလၢ အပှဲၤဒီးတၢ်အဲၣ်ဒီး အိၣ်လၢယွၤ…
မၤတၢ်ခ့တၢ်ပှၤအတၢ်မၤ လၢခရၠာစးံာ်အဂီၢ်
ယတံၤသကိးတဂၤစံးၣ်ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်
အမဲာ်ကပီၤထီၣ်လၢ တၢ်စံးပ့တၢၤအပူၤလီၤႉ’’ ဒ်ပစံးတၢ်အသိးၣ်‚ မ့တမ့ၢ်လၢတၢ်မၤတဖၣ် ဘၣ်ထွဲဒီး ပှၤတူၢ်ဒိၣ် ကီၢ်ဒိၣ်ၣ်ၣ်လီၤႉ
ပစံးဒ်လဲၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် လၢကစၢ်ယွၤအဖိတဂၤ အဂီၢ်န့ၣ် တၢ်မၤတခါဂ့ၤတခါဂ့ၤၣ်လီၤႉ
လၢလံာ်အ့းဖ့းစူးအပူၤ စီၤပီလူးတဲတၢ်ဘၣ်ဃး ကုၢ်ဒီးကစၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲမၤသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် ပှၤခံဖုလိာ်အံၤလၢ ပမၤ ကစၢ်
ဖးဒိၣ်တဂၤဃီလၢမူခိၣ်န့ၣ် အတၢ်ခ့တၢ်ပှၤအတၢ်မၤန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ လိၣ်ဘၣ်လၢ ပကမၤတၢ်ကိးမံၤဒဲး အိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်ဂ့ၤသးဂ့ၤၣ်လီၤႉ တၢ်မၢဖိစီၤပီလူး မၤသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ပှၤဒီး စံး၀ဲလၢ
အ့းဖ့းစူး ၆း၇ န့ၣ် ‘‘မၤတၢ်ဘၣ်ယွၤအသးလၢ သုသူၣ်ကံၢ်သးလဲၢ်ဘၣ် မ့ၢ်ဒ်လၢ ကစၢ်အဂီၢ်အသိး န့ၣ်လီၤႉ’’
ကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်လၢ ပမၤအီၤ ဒ်တၢ်စံးဆၢကွဲၤဒီနၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ‚ တၢ်နီၣ် သိလ့ၣ်
မ့ၢ်ဂ့ၤ‚ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢဟံၣ်ပူၤ မ့ၢ်ဂ့ၤၣ်ၣ်လီၤႉ တနံၤအံၤ မ်ပမၤသကိးတၢ်လၢ တၢ်နံၤကမှံအပူၤတက့ၢ်ႉ သ့ၣ်နီၣ်လၢ ပမၤတၢ်တခါဂ့ၤတခါဂ့ၤန့ၣ် မ့ၢ်ပမၤတၢ်လၢကစၢ်ယွၤအဂီၢ်န့ၣ်တက့ၢ်ႉ
ုနငူၠ ၣ်ခ့သၠ
တၢ်အလီၢ်အိၣ် စီၤစုၤယံၤတတီၤ
့ထ့းစ်စထဲ ဒၣ် ကၠူဟၣ် (Tမငျအၠည ိၠ ဃကည့ၠ) မ့ၢ်ကီးဖိတကီးလၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါမး
လၢအအိၣ်စီၤစုၤယံၤ၀ဲ ဒီးတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤတုၤတညီအလီၢ်လီၤႉ မ့ၢ်၀ဲကီးဖိလၢ ပှၤအိၣ်ဆိးကစီဒီ ဒီးယံၤလၢပှၤအဂၤတဖၣ်ၣ်လၢဟံၣ်အဃိလီၤႉ ကီးဖိအံၤ အိၣ်လၢပီၣ်လဲၣ်ဖးဒိၣ် အးတလဲတ့း (ဗအူၠညအငခ) ကလံၤထံး‚ စီၤစုၤလၢကီၢ်မိၢ်ပှၢ်
အၤြဖံးကၤ (ှသကအ့ ဗ်မငခၠ) ၁၇၅၀ မံးလးၣ်လီၤႉ ပှၤတဂၤတဂၤလၢအသး
အိၣ်လဲၤဟးဆူကီး၀ဲန့ၣ်အဂီၢ် ကဘၣ်ဒိးထီၣ်ကဘီဖိနွံသီ န့ၣ်လီၤႉ ကဘီယူၤအကျဲတအိၣ်ဘၣ်ႉ
ကစၢ်ယ့ၣ်။းဒီး အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် ဖဲအဟ့ၣ် လုၢ်အီၣ် တၢ်အီၣ်လီၤလိၣ်လီၤလးလၢ ပှၤအသူၣ်၀ံၤသးစ့ၤ
အကထိတဖၣ်အကတီၢ်န့ၣ်ၣ်လီၤႉ တချုးကစၢ်မၤတၢ်လီၤလးအံၤ န့ၣ် စံးဘၣ်အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် ‘‘ယသးကညီၤ ပှၤဂီၢ်မုၢ် လီၤႉ (အ၀ဲသ့ၣ်) အိၣ်တ့ၢ်ဒီးယၤ သၢနံၤလံႉ ဒီးတၢ်လၢ အကအီၣ်၀ဲန့ၣ်ၣ် ကလီၤဘှါ၀ဲလၢကျဲလီၤႉ အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ တနီၤနီၤ ဟဲ၀ဲလၢ
အယံၤလီၤ’’ (မၢ် ၈း၂ၢ်တၢ်အီၣ်တသ့
ဘၣ် ညီညီအလီၢ်ၤထီၣ်အသးလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်။း လၢာ်လၢာ်ဆ့ဆ့
လီၤႉ ကတရၠာစးံးဃုတၢ်အလီၢ် တအိၣ်နီတပူၤဘၣ်ႉ…
မၤလိအဲၣ်တၢ်
တၢ်သး၀ံၣ်လၢညါတယုၢ်စံး၀ဲၢ်ဒံး တၢ်ဒုးလဲၤတရၠာစးံး ဟီၣ်ခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ မၤဘၣ်ဒိဆါတၢ်နးနးကလဲာ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ
တဘျီဘျီ ပကစံးလီၤပသး လၢပှၤတနၢ်ပၢၢ်ပာ်ဖျါတၢ်သ့ၣ်ညါတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ် တဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်မနုၤပကဘၣ်အဲၣ်အီၤလဲၣ်ႉ မ့တမ့ၢ်ၣ် ဘၣ်မနုၤလဲၣ်ႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီးတၢ်မၢဖိစီၤပီလူးတဲတၢ် ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်လူၤတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံအဂ့ၢ်အခၢး ဖျိဖျိ
ဖျါဖျါဖိဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ‘‘ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ‚ တၢ်နာ်‚ တၢ်မုၢ်လၢ်ၣ် အိၣ်ဒၣ်တၢ်လီၤႉ ဒီးတၢ်အဒိၣ်ကတၢၢ်လၢအကျါန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ လီၤ’’ (၁ ကရၠာစးံၣ် ၁၃း၁၃‚ ၁၄း၁) ႉ
ပှၤကွဲးဖျါထီၣ် လံာ်စီဆှံအခီပညီ စံၣ်ခ့ၣ်ဘါရၠာစးဲး (ဃႉုႉ Bၠမမနအအ) စံး၀ဲၣ်မ့ၢ်တၢ်မၤတခါၣ်လီၤႉ ဒီးကစၢ်ယွၤ ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးဒိၣ်မး ဖဲပမၤဒ်အမၤ၀ဲအသိး န့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်စးထီၣ်ပိာ် တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံအကျဲအဂီၢ်န့ၣ်ၣ်တက့ၢ်ႉ အဒိၣ်ၣ် အခီပညီအိၣ်မနုၤလဲၣ်ႉ ဖဲတၢ်ဂ့ၤတမံၤမံၤမၤအသး လၢယတံၤသကိးအဂီၢ်န့ၣ်ၣ် ပကထံၣ်လီၤက့ၤပသးလၢပညီနုၢ်ဃၣ်က့ၤ ပသးဆူယွၤအအိၣ်‚ တၢ်အဲၣ်အပၢၢ်ထံးၣ်လီၤႉ ာ်သ့ Fၠညါ ဃ့ငၠ
ဟိ-အၤ µ ံသသ-ၠ့!
ကီၢ်အမဲရၠာစးကါသုးဖိ အတၢ်ကတိၤ ‘‘ဟိ-အၤ’’ မ့ၢ်တၢ်အသီၣ်လၢ ဒိၣ်၀ဲတဲာ်၀ဲၣ်လီၤႉ အခီပညီခီၣ်ထံးန့ၣ် ပှၤတသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်‚ ဘၣ်ဆၣ် ပှၤတနီၤနီၤစံး၀ဲလၢတၢ်ကတိၤအံၤ ဟဲလီၤစၢၤလၢတၢ်ကတိၤအဖုၣ် ံၢဗ - တၢ်နၢ်ဟူအီၤၣ် လီၤႉ ယဲယနၢ်ဟူဘၣ်အီၤအဆိကတၢၢ် ဖဲယထီၣ်သုး အတၢ်မၤလိခီၣ်ထံးအခါလီၤႉ
အါနံၣ်အါလါပူၤကွံာ်အလီၢ်ခံ‚ တၢ်ကတိၤအံၤ ကဲထီၣ် ယသူညီနုၢ်တၢ်ကတိၤၣ်လီၤႉ ဘၣ်တဂီၤ‚ ပှၤတဂၤလၢအမ့ၢ် ပှၤ ၈၂ ၀ီ
တ၀ီဖိ‚ ဖးထီၣ် ထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤတယုၢ်ဒီး ဖးဘၣ် တၢ်ပနီၣ် ‘စ့လၤ’ လၢထါစံးပ့တၢၤဒီယုၢ်အပူၤလီၤႉ လၢကဖး၀ဲလၢ ‘စ့လၤ’အလီၢ်ၣ် တုၤပမ့ၢ်ထံၣ် ‘စ့ၤလၤ’ န့ၣ် ပဖးလၢ ‘ဟိ-အၤ’ န့ၣ်လီၤႉ
‘စ့လၤ’ အခီပညီနီၢ်နီၢ်န့ၣ် မတၤမးတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉ ပှၤတနီၤစံး၀ဲလၢ အမ့ၢ်ဒၣ် တၢ်သံကျံအပနီၣ်လီၤႉ တၢ်ကတိၤအံၤ ဖျါထီၣ်၀ဲတဘျီဘၣ်တဘျီ‚
ဒီးမ့ၢ်စဲဃဲၤ တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီတမံၤလၢဖျါထီၣ် ဒ်တၢ်နာ်ၣ်လီၤႉ လၢယဂီၢ် ‘ဟိ-အၤ’ အခီပညီ မ့ၢ်ဒ်န့ၣ်လီၤႉ
တဂီၤအံၤ ယဖးထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤ ၆၈း၁၉ၣ် ဘၣ်တၢ်စံးထီၣ်ပ့တၢၤအီၤတက့ၢ်ႉ…
တၢ်ဖးလံာ် မၣ်ရၠာစးသိၣ်‚ တၢ်ဖး ဖးထီလံာ်
ဖဲအနံၣ် ချႉခႉန ၄၄၄ နွံလါတလါ အခီၣ်ထံးတသီၣ် စီၤဧ့ြစၤ စးထီၣ်ဖး စီၤမိၤဒီးအလံာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီ (လၢပသ့ၣ်ညါလၢ မ့ၢ် ၁ မိၤဒီး တုၤ ၅ မိၤဒီး) န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲဆၢထၢၣ်လၢပျဲၢ်စီၢ်ခိၣ် လၢပှၤဂီၢ်မုၢ်အမဲာ်ညါၣ် တပယူာ်ဃီယံာ် (၆) နၣ်ရၠာစးံၣ်လီၤႉ
ပိာ်ခွါတဖၣ်‚ ပိာ်မုၣ်တဖၣ်‚ ဒီးဖိသၣ်တဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ဖဲပဲBတီပှၤကိးအမံၤ ‘‘ပဲBတီၤထံ’’ (တၠအနမ
ွၠအန) ‚ မ့ၢ်ဒ်သိးကမၤသကိးဘူၣ်စီဆှံ ဘၣ်ဃး တၢ်အူ ကွဲၤၣ်လီၤႉ ဖဲအ၀ဲသ့ၣ် ဒိကနၣ်တၢ်န့ၣ်ၣ်လီၤႉ တၢ်န့ၣ်၀ံၤဒီး ဒိကနၣ်တၢ်
ထံထံဆးဆး ဖဲလံာ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီ ဘၣ်တၢ်ဖးန့ၢ်အီၤ ဒီးတဲန့ၢ်အခီပညီအခါလီၤ
(း၈) ႉ မ့ၢ်တၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဒိၣ်ထဲလဲၣ်ၢ် ပှၤအံၣ်စရၠာစး့လးဖိ
တဖၣ် (း၁) ဘၣ်တၢ်ဖးအီၤဒိၣ်ဒိၣ် ဖဲ၀့ၢ်ယ့ှူၤ့ှှလ့ၣ်အ့တဲၤသီသံၣ်ဘှဲတဖၣ်အပူၤ
န့ၣ်လဲၣ်ႉ
စီၤဧ့ြစၤအတၢ်ဖး ဖးထီအံၤ ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤပှၤလၢ ယွၤအကလုၢ် ကထါန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်စံးထီၣ်ပ့တၢၤ‚ တၢ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ်ယွၤၢ်တၢ် အခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိန့ၣ်လီၤႉ ဖဲပအိးထီၣ်ပလံာ်စီဆှံဒီး…
တၢ်ဃၣ်ကွံာ်ဧါ မ့တမ့ၢ် တၢ်မၤနၢၤဧါ
ကိးနံၣ်ဒဲး ဖဲလါယူၤ (၁၈) သီ တုၤ၀ဲန့ၣ်ၣ်လီၤႉ
ဖဲနံၣ် ၁၈၁၅ မုၢ်နံၤဒ်အံၤအခါၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်လံၤလံၤၣ် အခီပညီ ပှၤဟံးန့ၢ်သူ လၢ ‘နကဃၣ်ကွံာ်သး လၢပှၤတဂၤဂၤလၢအဂံၢ်ဘါဆူၣ်
န့ၢ်နၤအဃိၣ်လီၤႉ
လၢပနီၢ်သးအဂ့ၢ်တကပၤန့ၣ် ပှၤတနီၤနီၤ ပလၢၢ်
ဘၣ်၀ဲလၢတၢ်ဃၣ်ကွံာ်အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤ လၢ ပဟးဆှဲးတသ့ ဒီးပကတူၢ်ဘၣ်နီၢ်နီၢ်ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ခရၠာစးံာ် အတၢ်မၢဖိစီၤယိၤဟၣ်တခီစံး၀ဲလၢ တၢ်ဒ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ပှၤတသ့ထံၣ်တၢ်လၢ အဂ့ၤတကပၤတဖၣ် အတၢ်ကတိၤလီၤႉ အ၀ဲကွဲးဖျါ၀ဲ ဖဲ ၁ ယိၤဟၣ် ၅း၄‚ လၢအစံး
၀ဲ‚ ‘‘အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ‚က့ၣ်‚ မၤနၢၤဟီၣ်ခိၣ်လီၤႉ ဒီးတၢ်မၤနၢၤ လၢအမၤနၢၤဟီၣ်ခိၣ်မ့ၢ်အအံၤ‚ ပတၢ်နာ်လီၤ’’ႉ
စီၤယိၤဟၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်က့ၤ တၢ်ဂ့ၢ်မိၢ်ပှၢ်အံၤ တဘျီ၀ံၤတဘျီ လၢအတၢ်ကွဲး
ဖဲ လံာ် ၁ ယိၤဟၣ်အပူၤ‚ ဒ်သိး မ်ပသုတအဲၣ်တကွံ တၢ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ဟ့ၣ်ပှၤ တဖၣ်ၢ် အလီၢ်ၣ်လီၤႉ ‘‘ဒီးအအံၤမ့ၢ် တၢ်စံးပာ်လၢအကစၢ်ဒၣ်၀ဲစံးပာ်ပှၤန့ၣ်‚ တၢ်မူအထူအယိာ်လီၤ’’ (၂း၂၅) ႉ…