ကစၢ်ယွၤ ခိးကွၢ်လီၤပှၤ

ပှၤနီၣ်ကဘီယူၤ ခံဂၤ မံဘၣ်အသး ဖဲအတၢ်လဲၤဆူ ကီၢ်အ့ဒိၢ်နံရှါ အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကဘီယူၤတဘ့ၣ်အံၤ အကစီၤတုၤထီၣ်ဘးဝဲဆူ ကလဲၤတၢ်အတၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ်ဒီး, ပှၤနီၣ် ကဘီယူၤ အခိၣ်တဂၤ ဒိးန့ၢ်တၢ်ကအိၣ်ဘှံးမံဝဲဒၣ်အကတီၢ်တစိၤဖိ, ဒီးဖဲအဝဲ ဖုးပၢၢ်ထီၣ်ဝဲလၢ အတၢ်မံန့ၣ်ဒီး, ထံၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤလၢအနီၣ်သဃဲၤ ကဘီယူၤဒီးအီၤတဂၤန့ၣ် မံခ့ဘၣ်အသးန့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤဒိးကဘီယူၤ အနီၣ်ဂံၢ် ကအိၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤအဂၤ ၁၅၀ ဘျဲၣ်ဃုာ်ဒီး, ကဘီယူၤ အပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်, ဒီးကဘီယူၤအံၤ အကစီၤတုၤထီၣ်ဘးဝဲလၢ ပီၣ်လဲၣ်အမဲာ်ဖံးခိၣ်န့ၣ် ကအိၣ်ဝဲဒၣ် သၢကလးဃုကထိ ခီၣ်ယီၣ်အကတီၢ်, အဝဲသ့ၣ်ခံဂၤ မံဘၣ်အသးန့ၣ် ကအိၣ်ဝဲဒၣ် မံးနံး သၢဆံန့ၣ်လီၤ. ကဘီယူၤ လဲၤတၢ်အကျဲတလိၤလၢၤဘၣ်, ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်လီၢ်လၢအကဘၣ်လဲၤဝဲန့ၣ် လဲၤတုၤဝဲဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိ, ပကဘၣ်စံးဘျုးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲကဘီယူၤ လဲၤတၢ်အကတီၢ်, ပှၤကညီလၢ အနီၣ်ကဘီယူၤတဖၣ် ကမံခ့မံသပ့ၤဝဲဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယွၤ တမံဝဲဒၣ်နီတစုဘၣ်န့ၣ် ပသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပှၤအဂ့ၢ်အံၤ, ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါန့ၢ်ပှၤလၢ ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤအယုၢ် (၁၂၁) အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဆၢဖိ ဃိးဆၢန့ၣ်…

တၢ်ပာ်မၤအသးဒ်ပှၤအဂၤတဂၤ အတၢ်ပနီၣ်

မ့ၢ်နသးကလၢၢ်ဘၣ်တ့ၢ်နဲ ဒ်နမ့ၢ်ပှၤလီတၢ်ဖိတဂၤအသိးန့ၣ်ဧါ. တမ့ၢ်ထဲနၤတဂၤဧိၤဘၣ်. နံၣ်လၢ ၁၉၇၀ အနံၣ်တဖၣ် ဘူးထီၣ်ကလၢာ်န့ၣ် ပှၤဃိထံဃုသ့ၣ်ညါတၢ်ခံဂၤ ပာ်ဖျါထီၣ် ပှၤတဂၤအတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးလၢ အိၣ်ဒီးတၢ်သးဒ့ဒီတဖၣ်, လၢအတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်, အတၤလၣ်တဖၣ်, (မ့) အတၢ်သ့မၤတၢ်တဖၣ်အလိၤ, ဒီးထံၣ်လီၤက့ၤအသး ဒ်အမ့ၢ်ပှၤလီတၢ်ဖိတဂၤအသိးန့ၣ် “တၢ်ပာ်မၤအသး ဒ်ပှၤအဂၤတဂၤ အတၢ်ပနီၣ်” န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢ အမၤန့ၢ်မၤနၢၤတၢ်, ဒီးအခိၣ်နုာ်ပ့ၢ်ချ့သ့ၣ်တဖၣ်ဒၣ်လဲာ်, ဘၣ်ဂဲၤပျုၢ်ဝဲဒၣ်ဒီးအတၢ်တလၢတပှဲၤ, ဒီးဘၣ်ယိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ မ့ၢ်ပှၤအိၣ်ခူသူၣ်ခိးကွၢ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤ လၢယၣ်ဘျးတဒၢတၢ်အလီၢ်ခံ, ဒီးပှၤကထံၣ်အဝဲသ့ၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်တသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲနံၣ်ကယၤ တၢတဖၣ်အပူၤ, လၢဝ့ၢ် ရိမ့ၤ အပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ် ဒ်သိး ကဆီၣ်လီၤအသးအဂီၢ်, စီၤပီလူး ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲဒၣ်လၢ, “အသုတပာ်အသးထီန့ၢ်အဂ့ၤ ပာ်ဝဲန့ၣ်တဂ့ၤ, မ့မ့ၢ် ဒ်ယွၤဟ့ၣ်နီၤတၢ်နာ်လၢ ပှၤတဂၤဒီးတဂၤန့ၣ် ပာ်သုသးဖဲအဘၣ်အဘၣ်တက့ၢ်” (ရိမ့ၤ ၁၂:၃) န့ၣ်လီၤ. မ်ပသုတပာ်ထီၣ်ထီပသးလၢ ပတၢ်သ့မၤတၢ်တဖၣ်အလိၤတဂ့ၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ်တမံၤလီၤန့ၣ် ပသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပကမၤ ယွၤအတၢ်မၤအဂီၢ်, ကစၢ်ယွၤ အဲၣ်ဒိးဝဲလၢ ပကစူးကါ တၢ်ဟ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ပမ့ၢ်သးဒ့ဒီဝဲဒၣ်လၢ…

ဃ့ထုကဖၣ် ကစၢ်ယွၤ

ယနီၢ်ကစၢ် အတၢ်တိာ်ကျဲၤ (freelance project) တၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ် တၢ်ဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးတအိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်. ပှၤလၢအဟဲမၢပှၤတဖၣ် အဲၣ်ဒိးဝဲဒၣ်န့ၣ် ဖျါလၢပမၤတန့ၢ်တသ့တညီဘၣ်အဃိ, ယသးတူၢ်ဘၣ်ယဲလၢ နီၢ်သးအတၢ်ဆီၣ်သနံး, ဒီးတၢ်သးဟးဂီၤန့ၣ်လီၤ. ယမၤဆၢက့ၤတၢ် အဆိကတၢၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဆိကတီၢ် တၢ်တိာ်ကျဲၤအတၢ်မၤအံၤ, အခီပညီ ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် ယတဒိးန့ၢ် တၢ်မၤအဘူးအလဲလၢ ယမၤတ့ၢ်ဝဲတဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်. ဒီးမၤကတၢၢ် တၢ်မၤသကိး ခါဆူညါတၢ်တိာ်ကျဲၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. အကတီၢ်ဖဲန့ၣ် တၢ်ဆိကမိၣ်ဟဲနုာ်လီၤလၢယသးပူၤ, မ့ၢ်နဃ့ထုကဖၣ် ကစၢ်ယွၤ လံဧၣ်န့ၣ်လီၤ.

ယကဃ့ယွၤအတၢ်မၤစၢၤအဂီၢ်, ယလဲၤကပာ်ကွံာ်ဝဲဒၣ်လံန့ၣ် မ့ၢ်လၢယသ့ၣ်ညါလီၤက့ၤယသးအဃိ, ယတီၢ်လီၤယခီၣ်တိသၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ယဃ့ထုကဖၣ်ယဲ..., ဒီးယသးမုာ်ထီၣ်က့ၤတကီၢ်ခါန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆီတလဲတအိၣ်ဝဲဒၣ် နီတမံၤဘၣ်. တၢ်တိာ်ကျဲၤစ့ၢ်ကီး အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယသးကလၢၢ်ဘၣ်လၢ သးအတၢ်မုာ်တၢ်ပၢၤ လုၣ်ဘၢကွံာ်ယၤန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, ယသ့ၣ်ညါ ယအိၣ်ဘှံးလၢ ကစၢ်အပူသ့ဝဲဒၣ်- ကယဲၢ်တၢ်လၢယမၤသ့တဖၣ်န့ၣ်ယကမၤယဲ, ဒီးတၢ်အစဲန့ၣ် ယကပာ်ယဲလၢ ကစၢ်ယွၤအစုပူၤန့ၣ်လီၤ.

ဖဲ စီၤဒၤဝံး ဟ့ၣ်လီၤအးလီၤ အတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတဖၣ်, ဒီးအတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီတဖၣ်ဆူ ယွၤအစုပူၤအကတီၢ်, အသးကကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ ဒ်သိးအံၤသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.…

အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဃုာ်ဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး

ကသံၣ်သရၣ် ခရံးရှၢၣ် နံးစံၢ်မံရၣ် (Christian Ntizimira) နၢ်ဟူဝဲဒၣ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကိးလၢ ကမၤစၢၤ တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ် “သးသမူအကတီၢ်လၢခံကတၢၢ်” (end of life) တဖၣ်အဂီၢ်, ဖဲကသံၣ်ကသီပိးလီ, ဒီးပှၤကညီအဂံၢ်ထံးတဖၣ် ဆံးဝဲ စှၤဝဲဒၣ်အလီၢ်, ဖဲအထံအကီၢ် ရဝၢၣ်ဒၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ “တၢ်ထံၣ်ဆိကမိၣ် ပှၤဆါတဖၣ်အံၤ ဒ်အမ့ၢ် ပှၤတဖၣ်လၢ တၢ်မုၢ်လၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်” အဃိ, ပှၤမၤသကိးတၢ်ဒီးအီၤတဖၣ်န့ၣ် တထံၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ကဟုကယာ်ဒ်သိးအံၤ အလုၢ်အပှ့ၤန့ၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, နံးစံၢ်မံရၣ် ထံၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ပှၤဆါတဖၣ်, ဒီးအဒူၣ်ဖိထၢဖိတဖၣ်အဂီၢ်, “ဖျါလၢကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်လီၤမၢ်ဝဲအကတီၢ်, အဝဲလဲၤအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်ဖဲန့ၣ် ဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်က့ၤ တၢ်မုၢ်လၢ်” န့ၣ်လီၤ. နံးစံၢ်မရၣ် နာ်ဝဲဒၣ်နီၢ်နီၢ်လၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အတၢ်သံဒီးအတၢ်မူန့ၣ် ကဆီတလဲပတၢ်ထံၣ် ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်သံအဃိ, ဘျုးလီၤအသးလၢအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, “ကစၢ်ခရံာ်အတၢ်သံ မ့ၢ် တၢ်အဂံၢ်ထံးလၢတၢ်မူ” န့ၣ်လီၤ.

၂ တံၤမသ့းအပူၤန့ၣ် ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး အုၣ်အသးလၢ ကစၢ်ခရံာ်…

တၢ်ဘျးစဲရ့လိာ်သး အခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိမ့ၢ် ကစၢ်ခရံာ်

တၢ်ဆၢကတီၢ် ဃိးမံးနံးန့ၣ် ဆီတလဲ ပှၤတဂၤအတၢ်အိၣ်မူ ကသ့ဝဲဒၣ်ဧါ. ဟီၣ်ခိၣ်လၢ တၢ်ဘျးစဲရ့လိာ်သးတဖၣ် လၢအိၣ်ဒီးအခီပညီန့ၣ် ဆံးဝဲစှၤဝဲအပူၤန့ၣ်, ပှၤကွဲးလံာ် ကၠဲ(န)စံ ဒူ (Jancee Dunn) ဆှၢနုာ်လီၤ တၢ်စံးကတိၤ ကွဲၤဒီနၢ် ထဲဒၣ် ဃိးမံးနံးဖိ အတၢ်စိတၢ်ကမီၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲနာ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ကိးစံးကတိၤတၢ်တစိၤဖိ ဒ်သိးအံၤတကလုာ်န့ၣ် ဒ်သိးပကဘျးစဲမၤဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီးပဒူၣ်ဖိထၢဖိ, ပတံၤသကိးတဖၣ်အဂီၢ်, မၤစၢၤပှၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်တၢ်ဃိထံမၤလိတၢ်တဖၣ် ဒုးနဲၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲအသိး, တနွံအတီၢ်ပူၤ တၢ်ကိးစံးကတိၤတၢ်တစိၤဖိ, စှၤဘျီဖိန့ၣ် မၤဆံးလီၤစှၤလီၤ ပသးအတၢ်ဆီၣ်သနံး, တၢ်သယုၢ်သညိ, ဒီးပတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီး ဒူ ဟံးန့ၢ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤစ့ၢ်ကီး ပှၤစဲၣ်နီၤအဂုၤအဂၤအတၢ်မၤကွၢ်တဖၣ်, လၢအၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ် တၢ်မၤဘၣ်လိာ် တၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးအဆံးဖိအံၤ ကဲဘျုးဝဲဒၣ် ပသးအတၢ်မုာ်တၢ်ပၢၤ, နီၢ်ခိအတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ လၢပဂီၢ်, ဒီးပှၤဂုၤပှၤဂၤတဖၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ထံၣ်အံၤ လီၤပလိာ်အသးဒီး ကတိၤ ၁၂:၂၅ အတၢ်ပာ်ဖျါ, “တၢ်မၤကိၢ်မၤဂီၤ...မၤသကူးလီၤအီၤ, မ့မ့ၢ် တၢ်ကတိၤမုာ်တထံၣ်န့ၣ် ဒုးသးခုအီၤ” န့ၣ်လီၤ. လၢလံာ်စီဆှံတဆၢအံၤအပူၤ တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤ (anxiety)…

ဂံၢ်ထီၣ်ဒွးထီၣ် တၢ်အပှ့ၤကလံၤ

ပှၤအိၣ်ဆိးလၢ လီၢ်ကဝီၤတဖၣ် ကိးဝဲဒၣ် “ကျဲလၢလဲၤဝဲတတူၤဆူ တၢ်လီၢ်နီတတီၤ” (The Road to Nowhere) ဘၣ်ဆၣ်, အမံၤနီၢ်နီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် “တၢ်ကွၢ်ကီလီၢ် အတၢ်လဲၤကျဲ” (Lakeview Drive) န့ၣ်လီၤ. တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတတီၤအံၤ အိၣ်ပှဲၤဒီးန့ဆၢၣ်အတၢ်ဃံ တၢ်လၤတဖၣ်, ဒီးပှၤအိၣ်ကွၢ်စိလီၤတၢ်သ့ဝဲဒၣ်ဆူ ဖိၣ်ထါနၣ် ကမါဖးဒိၣ် (Fontana Lake), ဒီးကအိၣ်ဝဲ ဃုမံလာ် အတၢ်လဲၤကျဲ, လၢစမိးကံၣ် ကစၢၢ်ဖးဒိၣ် (Great Smoky Mountains) ထံကီၢ်တၢ်ကွၢ်ကီအလီၢ် အိၣ်ဘူးဝဲဒီးဘြါစၢၣ် (Bryson) အဝ့ၢ် လၢကီၢ်စဲၣ် ခဲရိၣ်လဲနၢၣ် ကလံၤစိးန့ၣ်လီၤ. တၢ်တ့ကျဲအံၤ လဲၤခီဖျိဝဲဒၣ် ကစၢၢ်လၢၢ်လ့အပူၤ ၁၂၀၀ ခီၣ်ယီၢ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် အိၣ်ပတုာ်ဝဲဒၣ်သတူၢ်ကလာ်န့ၣ်လီၤ. ထံကီၢ်ပဒိၣ် စူးကါတ့ၢ်ဝဲ ဒီလၣ် လၢအကကွဲၢ်ဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်လၢတၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲလၢ ခီၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဃိ, တၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်တၢ် အတၢ်တိာ်ကျဲၤအံၤ အကျဲကတၢၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဒ်အမ့ၢ်တ့ၢ် ပှၤမၤစုသ့အတၢ်မၤ,…

သးဝံၣ်ထီၣ် ကစၢ်ယွၤအကလုၢ်ကထါတဖၣ်

တနံၤဘၣ်တနံၤအဂီၢ်, တၢ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ်ယွၤအဂီၢ်န့ၣ် ကၠူလံၣ် စးထီၣ်သးဝံၣ်ဝဲဒၣ် ယွၤအကလုၢ်ကထါတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ကၠူလံၣ် စံးဝဲဒၣ်လၢ "ဒ်ယသးဝံၣ်ထီၣ် ယွၤအကလုၢ်ကထါန့ၣ်ဒီး, ကယဲၢ်တၢ်လၢယသးဝံၣ်ထီၣ်အသိး, လၢယသူၣ်ယသး, ဒီးယသး အတၢ်သ့ၣ်ညါတၢ်တဖၣ် စးထီၣ်မၤဝဲ, ဒီးနာ်ဝဲဒၣ်နီၢ်နီၢ်" န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိအတၢ်စံးကတိၤပာ်ဖျါထီၣ် ယွၤအကလုၢ်ကထါလၢ တၢ်သးဝံၣ်အပူၤန့ၣ် ကျုလံၣ် အဲၣ်ဒိးဝဲလၢ ယွၤအတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ ကမၤဆှဲထီၣ် တၢ်လၢအသးတဘၣ်ဝဲဒီးအနီၢ်ကစၢ်အသး, လၢအမ့ၢ် အကလုၢ်, ဒီးအနီၢ်အဖုၣ်အထီအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

ကၠူလံၣ် စံးဝဲဒၣ်လၢ, “ယစးထီၣ်သးဝံၣ် တၢ်သးဝံၣ်တဖၣ်အတၢ်သးဝံၣ် ၁:၅, “ယသူဘၣ်ဆၣ်ယဃံလၤ” န့ၣ်လီၤ. (ပှၤထူအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ် အတၢ်ဆဲးတၢ်လၤအပူၤန့ၣ် ပိာ်မုၣ်လၢ မုၢ်အတၢ်ကိၢ်ဘၣ်အီၤဒီးအဖံးဘ့ၣ်ထီၣ်သူန့ၣ် ဖျါတဃံတလၤဘၣ်.) ဖဲလၢကၠူလံၣ် သးဝံၣ်ဝဲဒၣ် လံာ်စီဆှံတဆၢအံၤန့ၣ်ဒီး ယွၤ ဆီတလဲလိာ် အတၢ်ဆိကမိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါန့ၣ်, ကၠူလံၣ် နၢ်ပၢၢ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ, “ယတလၢတပှဲၤယဲဒၣ်လဲာ်, ကစၢ်ယွၤအဲၣ်ယၤန့ၣ်လီၤ.”

ကၠူလံာ် သးဝံၣ်ထီၣ် ထါအဃံအလၤ, ဘၣ်တၢ်ထံၣ်န့ၢ်အီၤလၢ လံာ်စီဆှံအလီၢ်လံၤတကတြူၢ် တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အလံာ်လဲၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤအိၣ်ဝဲတနီၤ ထုးထီၣ်ဝဲတၢ်သးဝံၣ်တဖၣ်အတၢ်သးဝံၣ် အခီပညီ ဒ်အမ့ၢ်…

ကစၢ်ယွၤ ဟံးဖီၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤတၢ်

ဘဲ(န) စံးဝဲဒၣ်, "ဖဲယမ့ၢ်ဖိသၣ်, ယနီၢ်ဆံးအကတီၢ်, ယဆ့ၣ်နီၤ လၢယပၢ်အကံၣ်ဒုၣ်လိၤဒီးယနီၣ်သိလ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နီၢ်န့ၣ်, တမ့ၢ်ယနီၣ်သိလ့ၣ်ဘၣ်. မ့ၢ်ဒၣ်ယပၢ်နီၣ်ဝဲဒၣ်" န့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, ယသ့ၣ်ညါလၢ ယပၢ်အိၣ်လၢမူခိၣ်န့ၣ် ကမၤဝဲဒၣ်တမံၤဃီန့ၣ်လီၤ. ဘဲ(န) အမါသးဘိန့ၣ် လဲၤပူၤကွံာ်ဝဲဒၣ် ဟီၣ်ခိၣ်, ဒီးတၢ်သူၣ်အုးသးအုး လုၣ်ဘၢဝဲဒၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲဟံးဃာ်ဂၢၢ်ကျၢၤ တၢ်သ့ၣ်ညါလၢ ကစၢ်ယွၤ မ့ၢ် ပှၤလၢအပၢဆှၢတၢ်တဂၤ, အိၣ်ဒီးအတၢ်ပညိၣ် လၢအသးသမူအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

လၢတၢ်သူၣ်အုးသးအုး အကတီၢ်, ဘဲ (န) အတၢ်နာ်န့ၣ် အိၣ်ဖျါတ့ၢ်လံလၢ လံာ်စီဆှံ အလီၢ်လံၤတကတြူၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဝံယံးရမံယၤ အသူၣ်အုးသးအုးဝဲလၢ အပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, ကစၢ်ယွၤပျဲ ဒုၣ်ဒါတဖၣ် ကစိာ်မၢကဲကုၢ် ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အတၢ်သးအုးဖးဒိၣ်လၢ အလီၤပျံၤလီၤဖုးအဂ့ၢ်န့ၣ်, ဝံယံးရမံယၤ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ “တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်,” “တၢ်အၢ,” “သဘူးအပၤစံၣ်တူး” (bitterness), ဒီးတၤသၣ်ခၣ် (gall) တဖၣ် (သးသယုၢ် ၃:၁၉) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးအကအိၣ်ဒီးတၢ်မုၢ်လၢ်အဂီၢ်, တၢ်အိၣ်ဝဲတမံၤန့ၣ်…

တၢ်သူၣ်ကညီၤသးကညီၤ ပှၤဘၣ်နးဘၣ်ဖှီၣ်

လၢကီၢ်အမဲရကၤ အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအပူၤ, သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၣ်အူလၢ အမၤသံမၤဟးဂီၤတၢ် အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် လၢဝ့ၢ် လၣ်ဟဲနၣ် (Lahaina), ဟၣ်ဝါယံၣ် (Hawaii), ဖဲလါအီကူာ် (၂၀၂၃) နံၣ်, ဒီးမၤသံဝဲဒၣ် ပှၤကညီအဂၤ ခွံဆံခွံဂၤ, ဒီးမၤဟးဂီၤ တၢ်သူၣ်ထီၣ် အါန့ၢ် အဖျၢၣ် ခံကထိန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤတဖၣ်အဃိ ပှၤလၣ်ဟဲနၣ်ဖိတဖၣ် တူၢ်ဘၣ်နးဘၣ်ဖှီၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အကတီၢ်, သးအတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တၢ် အါထီၣ်ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢပှၤနုာ်လီၤဂုာ်ဟံးန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်လၢ တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်အပူၤ, ဒီးပှၤဆါတၢ်ပှ့ၤတၢ် ပှၤအခၢၣ်စး (ပွဲစား) တဖၣ် ကျဲးစၢးဂုာ်ဟံးန့ၢ်ဆူၣ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဆၢန့ၢ်ဘၣ် တၢ်တတီတလိၤတဖၣ် လၢတၢ်ဂုာ်ဟံးန့ၢ် ခွဲးယာ်အတၢ်ဘၣ်ဘျုး ခီဖျိတၢ်အိၣ်အသးမၤအသး လၢအလီၤသးအုးတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်မိၢ်ပှၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကစီၣ် အဒိၣ်အဆူၣ်ဆူ အဒိၣ် (Edom) ထံကီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ အဒိၣ်ထံကီၢ် ဟံးန့ၢ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲခွဲးဂ့ၤယာ်ဘၣ် (ဧိၤ ၁:၃), ဒီးမါအါထီၣ် အတၢ်ထူးတၢ်တီၤ (:၆), ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဒီးကလုာ်ဂၤ, ဒီးထီဒါအံၣ်စရ့လး (:၇). မၤန့ၢ်တၢ်ကူၣ်သ့…

လဲၤတလၢကွံာ် တၢ်လၢပလူၤကွၢ်ဃုဒိးန့ၢ်အီၤတဖၣ်

ဖဲလၢယမ့ၢ်ပှၤသးစၢ်, ဒီးတၢ်ဂိၢ်ထီၣ်သီအကတီၢ်, ယဖံဒိးန့ၢ် ခရ့းစမၢး(စ) ကဲး(တ)လီးတဖၣ်လၢ ကၠ့ၣ်စံၣ် ပဲ(န)နံၣ် (JCPenny) အတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤကျး ကိးဘျီဒဲးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်သးခုဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ် ယကွၢ်ခူသူၣ် တၢ်ဂီၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလၢအလီၤကမၢ ကမၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ခ့ခါအဆၢကတီၢ်, တၢ်ဂီၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါတဖၣ် ဟဲဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် လၢစမးကွဲၤဒီနၢ်ဖိတဖၣ်အပူၤ ကိးမုၢ်နံၤဒဲးန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂီၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါတဖၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်လၢပမုၢ်လၢ်သးစဲတဖၣ်, တၢ်လၢပအဲၣ်ဒိးတဖၣ်, ဒီးအိၣ်ဟဲဖျါထီၣ်အကစၢ်ဒၣ်ဝဲ (algorithmic distillation) န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိ, ပကျဲလီၤမၢ်သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်, တၢ်မၤကျိၤကျဲဒ်သိးအံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢ "ဒရံစကရိလ့" (dreamscrolling), ဒီးအခီပညီမ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပလူၤကွၢ်ဃုတၢ်တမံၤမံၤ, ဖဲပပှ့ၤအီၤတန့ၢ်ဒံးဝဲ ဒၣ်လဲၣ်, ပဆၢပှ့ၤန့ၢ်အီၤ ဖဲတၢ်ဆၢကတီၢ်တဘျီဘျီန့ၣ်လီၤ. ဝါပိ (One Poll) အတၢ်ဃိထံ
ဃုသ့ၣ်ညါတၢ်တထံၣ်အပူၤန့ၣ် ပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ကီၢ်အမဲရကၤပူၤ, ပှၤစူးကါ စမးကွဲၤဒီနၢ်ဖိတဖၣ် မၤလၢာ်တၢ်ဆၢကတီၢ် တနံၤန့ၣ် အစှၤကတၢၢ် ခံနၣ်ရံၣ် ခီဖျိလၢတၢ်လူၤကွၢ်ဃုဝဲဒၣ်တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂီၤတဖၣ်အံၤ ထုးန့ၢ်ပသူၣ်ပသး, ဒ်သိးပကဆၢမုၢ်လၢ်, ဒီးနာ်န့ၢ်တၢ်လၢ “ယမ့ၢ်အိၣ်ဒီးပိးလီဖိအံၤန့ၣ် ကဂ့ၤထဲလဲၣ်”…