ပှၤလူၤဃုမၤလိသ့ၣ်ညါ တၢ်ဂ့ၢ်လၢပျၢၤ, အံၣ်ဘၢ(န) ၡပရဲး (Ivan Šprajc) တဂၤ စံးဝဲဒၣ်လၢ “သုကဘၣ်ပလီၢ်သူၣ်ပလီၢ်သးလၢ, ဂုၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ဖိဃၢ်တဖၣ်, ခ့ဘှ့တဖၣ်, ဒီးကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်တဖၣ်” န့ၣ်လီၤ. အံၣ်ဘၢ(န) ၡပရဲး (Ivan Šprajc) ဒီးအပှၤမၤသကိးတၢ်တဖၣ် လၢသ့ၣ်ပှၢ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ် ပဲာ်ကျီဆှဲဝဲဒၣ် တၢ်လဲၤကျဲ လၢထးသွဲဘူးတၢ်, ဒီးဃဲာ်တဖၣ်, ဒ်သိးကလဲၤဝဲဆူ Ocumtun, ဝ့ၢ်လၢအဟါမၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢပျၢၤ, ဝ့ၢ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်အံၤ လီၤမၢ်ဝဲဒၣ် တကတီၢ်ဃီဒီးပှၤမၢ်ယာ်ဖိ (Mayan) အလုၢ်လၢ်ဆဲးလၤတဖၣ် အတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်, ဖဲကီၢ် မဲးကစံၣ်ကိၣ်, ယူၤကၣ်တၣ် ဟီၣ်ကမျိၤ (Yucatan Peninsula) န့ၣ်လီၤ. ဝ့ၢ်ဖးဒိၣ် အတၢ်လီၤမၢ် အဂ့ၢ်အကျိၤန့ၣ် ပှၤတသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ် နီတဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤကွဲးလံာ် George Will စံးဝဲဒၣ်လၢ “တၢ်မၤလိတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဃုမၤလိနၢ်ပၢၢ် တၢ်ဟးဂီၤတဖၣ်အဂ့ၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်အါအါ” န့ၣ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ အုၣ်အသးလၢ ပှၤကညီတဖၣ် တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်တဖၣ်န့ၣ် တအိၣ်စံာ်အိၣ်ကျၢၤလီၤထူလီၤယိာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါဝဲဒၣ် ဝံအတၢ်စံးကတိၤ, ဘၣ်ဃးဒီးဝ့ၢ်လၢအဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ် တဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢဝံယဃ့းစက့လးန့ၣ် ယွၤစံးဝဲဒၣ် “ဒီးယကမၤဟးဂီၤ စိၢ်အခိၣ်ဒူ, ဒီးယကမၤလီၤပှီၢ်အတၢးထီတဖၣ်” (၂၆:၄), ဒီး “ကကဲထီၣ်တၢ်အလီၢ်လၢ ပီၣ်လဲၣ်ပူၤ, ဖဲပှၤလိလီၤအပှာ်ဧိၤစၤဧိၤလၢအဖီခိၣ်” (၂၆:၅) န့ၣ်လီၤ. စိၢ် န့ၣ် မ့ၢ်ဝ့ၢ်တဝ့ၢ်လၢ “အအိၣ်အဆိးလၢ ပီၣ်လဲၣ်အဖီခိၣ်, ဝ့ၢ်လၢအမံၤဟူထီၣ်သါလီၤ…. အဝဲဒၣ်ဒီးအပှၤဝ့ၢ်ဖိလၢအမၤပျံၤကယဲၢ်ပှၤလၢ အအိၣ်ဝဲဆိးဝဲလၢအဃၢၤ” (:၁၇) န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး ဝ့ၢ်လၢ “အစံးထီဒါ ယရူၤရှလ့ၣ်” (:၂) န့ၣ်လီၤ. ဝံအတၢ်ကစီၣ် ဘၣ်ဃးဒီး စိၢ် ကဟးဂူၢ်ဟးဂီၤဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဝံယရှါယၤ ပာ်ဖျါဝဲစ့ၢ်ကီးလၢ “တၢ်သုးမုၢ်ဂီၢ်မုၢ်အယွၤကူၣ်ထီၣ်ဝဲ ဒ်သိးအကမၤဘၣ်အၢတၢ်အဃံအလၤခဲလၢာ်အသးထီၣ်ထီ” (ယရှါ ၂၃:၉) န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ စိၢ် န့ၣ်ပာ်ထီၣ်ထီအသးအဃိ. ကဟးဂီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်သိးကတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်အသီတဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢးဖံးတၢ်မၤတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲကျိၤကျဲတမံၤလၢ အဒုးနဲၣ်ပာ်ဖျါ ကစၢ်ယွၤအက့ၢ်အဂီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပကဘၣ်ပလီၢ်ပသးလၢ တၢ်ပာ်ထီၣ်ထီသး မ့ၢ်ထုလၢကမၤဟးဂီၤပှၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကယဲၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢပမၤအီၤတမံၤလၢ်လၢ်န့ၣ် မ်ပကမၤအီၤလၢ ကစၢ်ယွၤအထူအယိာ်တဂၤအဂီၢ်, ဒီးလၢကစၢ်ယွၤ အဂံၢ်အဘါအပူၤန့ၣ်တက့ၢ်. “ဘီမုၢ်လၢ အတဟူးတဝးဘၣ်” (ဧ့ၤဘြံၤ ၁၂:၂၈) န့ၣ် မ့ၢ်ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အၢၣ်လီၤပှၤန့ၣ်လီၤ.