တၢ်သးအိၣ်ဟ့ၣ်ညီတၢ် အတၢ်ဟ့ၣ်သါ
ယဖံယဖုလၢ ယမိၢ်တကပၤန့ၣ် ပတအိၣ်ဆိးလၢကီၢ်စဲၣ်တဘ့ၣ်ဃီဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်လၢ ယသ့ၣ်ညါဘၣ်အဝဲသ့ၣ်အဃိ, ယစံးဘျုးဘၣ်ကစၢ်ယွၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ် ကထံၣ်လိာ်အသးဒီးပှၤအဂီၢ်, ညီနုၢ်ဟဲဝဲဆူ ပအိၣ်ဆိးတၢ်အလီၢ် Colorado န့ၣ်လီၤ. ဒီးပမုၢ်လၢ်သးခု လဲၤဟးအိၣ်သကိးဆူ အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဆိးတၢ်အလီၢ်, လၢ California န့ၣ်လီၤ. ပဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်ခံဂၤန့ၣ် ဖဲပဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ပှဲၤအကတီၢ်, တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်လၢ ပစံးကတိၤလိာ်သးဒီးပဖံပဖုန့ၣ် လဲၢ်ထီၣ်အါထီၣ်ဝဲ, စးထီၣ်လၢပဖိဒံဖိသၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤဖှံဖှံညီညီ, လၢအလီၤနံၤလီၤအ့တဖၣ် ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အကါဒိၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်, တၢ်သုးကျဲၤရဲၣ်ကျဲၤ ကျိၣ်စ့အဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် ဒုးသ့ၣ်ညါပှၤလၢ ဖဲအဝဲသ့ၣ်အိၣ်မူဒံးအကတီၢ်, အဲၣ်ဒိးနီၤဟ့ၣ်ပာ်တ့ၢ်ဝဲ အစုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်တဖၣ်ဒီးပှၤ ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်သံန့ၣ်ဒီး, အကျိၣ်စ့ဒီးအစုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ် အါတက့ၢ်န့ၣ် ဟ့ၣ်လီၤတ့ၢ်လံဝဲဆူ တၢ်ကရၢကရိ လၢအမၤဂ့ၤမၤစၢၤ ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ယဖံယဖုတဖၣ် လၢအတၢ်အိၣ်မူဒီတစိၤန့ၣ် အသူၣ်အိၣ်အသးအိၣ်ပှၤဒိၣ်မး နီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲသ့ၣ် လဲၤပူၤကွံာ်ဟီၣ်ခိၣ်အကတီၢ်, အစုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်လၢ အအိၣ်တ့ၢ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်ဝဲဆူ ပှၤဂၤအအိၣ်အဃိ, ယပာ်ကဖၢလၢယသး နီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဝဲနီၢ်နီၢ်အတၢ်ဟ့ၣ်ဒိန့ၣ် ယထိၣ်သတြီၤအီၤဒီးလံာ်ကတိၤ ၁၃:၂၂ လၢအပာ်ဖျါဝဲဒၣ် "ပှၤအဂ့ၤဟ့ၣ်သါတၢ်လၢ…
ယွၤအတၢ်ကွဲမုာ် လၢပှၤခဲလၢာ်အဂီၢ်
ဖဲယတံၤသကိးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်တဂၤ ဒိးတ့ဒိးဖျီအသးအကတီၢ်, တၢ်တူၢ်လိာ်မူးတၢ်အီၣ်တၢ်အီ လၢပှၤတမှံၤအဂၤ ခံကယၤအဂီၢ်, ပရဲၣ်လီၤကျဲၤလီၤ စီၢ်နီၤခိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မုၢ်လၤသးခုအပူၤန့ၣ် ပချံးတၢ်ထွါစုတဖၣ်, ရဲၣ်လီၤကျဲၤလီၤ ဒီဖိ, နီၣ်တၢၤ, နီၣ်ဆဲးတဖၣ်, မၤလိၤမၤဘျ့ စီၢ်နီၤခိၣ်ဒါတဖၣ်, ဒီးတၢ်ရဲၣ်လီၤကျဲၤလီၤဖီတဖၣ်န့ၣ် ယံာ်ဝဲဒၣ် လၢအနၣ်ရံၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပဂုာ်ကျဲးစၢးမၤအီၤခဲလၢာ်ဝံၤ, ပခိးကွၢ်လၢ် ပှၤတမှံၤတဖၣ် ကဟဲတုၤ, ဒီးကအီၣ်အီသကိးတၢ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲပထံၣ်ဘၣ် လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတဖၣ် အိၣ်လီၤဟိဝဲဒၣ်အါဖျၢၣ်အဃိ, ပသူၣ်ဟးဂီၤသးဟးဂီၤဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.
ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အီၣ်သကိးအီသကိးတၢ်ဒီးပှၤဖၤရံၤရှဲဖိတဖၣ်အကတီၢ်န့ၣ် နီၤဟ့ၣ်ခီဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ဒ်သိးအံၤတယုၢ် (လူၤ ၁၄:၁၅-၂၀) န့ၣ်လီၤ. ပှၤအိၣ်ဝဲဒၣ်တဂၤ, လၢတၢ်အဲၣ်တၢ်သးအိၣ်အပူၤန့ၣ် ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် တၢ်အီၣ်အမူးဖးဒိၣ် လၢပှၤအါဂၤအဂီၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤဟဲတုၤဒၣ် စှၤဂၤဖိ, ဒီးပှၤအါဂၤန့ၣ် ဟ့ၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ကတိၤပူၤဖျဲးအသး လၢအတလီၤနာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် ဂ့ၢ်လိာ်ဝဲအဃိ, မူးကစၢ်န့ၣ် အသးဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒိၣ်မး, ဒီးကွဲမုာ်ဝဲဒၣ် "ပှၤအဖှီၣ်အယာ်, ဒီးပှၤအဂီၤဟးဂီၤ, ဒီးပှၤအခီၣ်ဟးဂီၤ, ဒီးပှၤအမဲာ်ဘျီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်" (:၂၁), လၢပှၤတတူၢ်လိာ်,…
တၢ်ရ့လိာ်သးလၢအမုာ်ဒိၣ်မး
လၢသၢနံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် ရ့ခၠၢၣ်(လ) (Rachel) "လူၤဃုရ့လိာ်သး" ဒီးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုဘၣ်တဖု, ဒီးထံၣ်န့ၢ်ဝဲ တၢ်မၤလိလံာ်စီဆှံအကရူၢ်တဖု လၢအဒုးသ့ၣ်ညါအီၤ တၢ်ဂ့ၢ်လၢ အတထံၣ်န့ၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် လၢလုၢ်လၢ်ထူသနူအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်, လၢအမ့ၢ် "ပှၤတဝၢဖိ" အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ရ့ခၠဲၣ်(လ) မ့ၢ် ပှၤလၢအနၢ်တဟူတၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအနၢ်တအၢတဖၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ အတၢ်ကီတၢ်ခဲဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်အါမး, လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤတဝၢဖိ လၢအနၢ်တအၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဘူၣ်သကိးဘါသကိးတၢ်လၢဟံၣ်, ဒီးကဟုကယာ်လုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်လိာ်သး ခီဖျိလၢတၢ်ခိးကွၢ် ပှၤနၢ်တအၢသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ ယူၣ်ကၠူး (Youtube), ဒီးစံးကတိၤနီၤဟ့ၣ်လိာ်သး တၢ်သိၣ်လိနဲၣ်လိတဖၣ်, ဒီးအီၣ်အီသကိးတၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဆံးဖိအံၤ မၤလၢထီၣ်ပှဲၤထီၣ် ရ့ခၠဲၣ်(လ) အတၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ်သးလီဝဲ, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဒူၣ်ဖိထၢဖိလၢ သးစီဆှံနဲၣ်ဆှၢဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး ပာ်ဖျါဆှဲထီၣ် တၢ်လၢအဒုးကဲထီၣ် ခရံာ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် အပှၤတဝၢ စံးတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်သးစီဆှံ အတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲ စီၤပီလူး ဘၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ဃိာ်ပူၤအကတီၢ်, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဒီးသးစီဆှံ အတၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကွဲးဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ဝဲ ဖံလံးပံၤ အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်န့ၣ်လီၤ. ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်လၢ…
ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အဲၣ်အမဲာ်
ယမါသးဘိ စူ (Sue) ဒီးယၤ, ပလဲၤဟးဝံၤတ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဟးခီဂာ် မဲးကံၣ်နဲး (Mackinac) အတိၤ, လၢအဒုးဘၣ်ထွဲဘျးစဲဃာ် ကီၢ်စဲၣ် မံၣ်ခၠံၣ်ကၣ်(န) (Michigan) အဟီၣ်ကမျိၤခံတီၤ, ဒီးတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤန့ၣ် ကအိၣ်ဝဲယဲၢ်မံးလာ်န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢ ၁၉၅၈ နံၣ်, လၢကီၢ်အမဲရကၤန့ၣ် တနံၣ်တဘျီ, တၢ်ဟးခီဂာ်တိၤတဘိအံၤ ဖဲပှၤမၤတၢ်ဖိအမုၢ်နံၤ (Labour Day) န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပကီၢ်စဲၣ်အထူသနူတထံၣ်န့ၣ်လီၤ. ပဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ဘှံးဖဲ ဖီကရၢၢ်အခးဆ့ၣ်နီၤဖးထီတဖျၢၣ်အလိၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပကပၤန့ၣ် ပှၤပိာ်ခွါတဂၤစ့ၢ်ကီး, ဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ဘှံးအိၣ်သါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဘၣ်, အမါဒီးအဖိမုၣ်ဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ပှဲၤတဂၤ ဟဲတုၤပာ်ဖှိၣ်အသး, ဒီးပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ် အဟံၣ်ဖိဃီဖိန့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး, ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်စ့ၢ်ကီး, လဲၤခီဖျိတူၢ်ဘၣ်တ့ၢ်ဝဲ အဖိမုၣ် မုၣ်လိၣ်ဘိဖိတဂၤအတၢ်သံ, ဒ်ပလဲၤခီဖျိဘၣ်တ့ၢ်လံလၢ အပူၤကွံာ်အါနံၣ်အါလါအသိးန့ၣ်လီၤ.
ပဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလိာ်သး ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကွၢ်ထွဲစိာ်ဆှၢပှၤ လၢနံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤ, ဒီးဟ့ၣ်လီၤပှၤ တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါ, ဒီးတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ပမ့ၢ်ဆိကမိၣ်န့ၣ်ဒီး, လၢပှၤဟးကျဲဖိတဖၣ် အဂၤ ၃၃,၀၀၀…
ဒုးတၢ်လၢတၢ်နာ်အဂီၢ်
ပှၤကၠိဖိအသးအိၣ် (၂၇) နံၣ်တဂၤ, လဲၤမၤလိတၢ်လၢကီၢ်ယပၣ်န့ၣ်,လၢတနွံအတီၢ်ပူၤ, ပှၤဘၣ်လဲၤမၤပူၤဖျဲးအသးသမူ ခံဘျီ, လၢကစၢ် Fuji အလိၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအလဲၤထီၣ်ဝဲ ကစၢၢ်အဆိကတၢၢ်တဘျီန့ၣ်, လၢအသးသမူအဂီၢ်, တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲအဃိ, ပှၤဘၣ်လဲၤမၤပူၤဖျဲး စိာ်ထီၣ်အီၤလၢ ကဘီယူၤဝံၤ, သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲလၢ အလီတဲစိ, ဒီးအတၢ်ပိးတၢ်လီအဂုၤအဂၤတဖၣ် အိၣ်တ့ၢ်လၢ ကစၢၢ်ခိၣ်န့ၣ်လီၤ. လွံၢ်သီအလီၢ်ခံန့ၣ်, လၢတၢ်တကနၣ်ဃုာ်တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် လဲၤကဒါက့ၤဝဲဆူ ကစၢၢ်အလိၤအဃိ, ပှၤဘၣ်လဲၤမၤပူၤဖျဲးက့ၤအီၤ ခံဘျီတဘျီ, ဒီးတၢ်တဘျီအံၤန့ၣ် တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ် တၢ်လီၢ်ထီၣ်ထီန့ၢ် ပီၣ်လဲၣ်မဲာ်ဖံးခိၣ်အတၢ်ဆါ (altitude sickness) န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤန့ၣ် ကဲထီၣ် တၢ်ကစီၣ်အဂ့ၢ်ခိၣ်တီဖးဒိၣ်လၢ တၢ်ပရၢပစၢၢ်အပူၤ, တမ့ၢ်ထဲလၢ တၢ်တညီနုၢ် မၤအသးဒ်သိးအံၤအဃိဘၣ်, မ့မ့ၢ်, လၢအဂီၢ်, အသးသမူတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်လဲာ်, သ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီးဝဲဘၣ်ဆၣ်, လဲၤထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲအဃိန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ဒုးထံၣ်ဖျါက့ၤပှၤ သူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤအတၢ်မ့ၢ်တၢ်နီၢ်နီၢ်, ဒီးအါစုအါဘျီန့ၣ် ပညီနုၢ်ဃာ်ကဒါက့ၤပသးဆူ တၢ်လၢကစၢ်ယွၤ အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤတ့ၢ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. စီၤယူဒၤ ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်တမံၤအံၤ လၢအလံာ်ဖုၣ်အပူၤ, ကွဲးဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုလၢ အဘၣ်တၢ်မၤပျံၤမၤဖုး,…