တၢ်အိၣ်မူ အထူအယိာ်ဒီးကစၢ်ယွၤ

ကီၢ် အဲကလံး ပီၣ်လဲၣ်ကၢၢ်နံၤ ကလံၤထံးတကပၤန့ၣ်, ပိာ်မုၣ်အိၣ်ဝဲ ခံဂၤ, ဒီးခံဂၤလိာ်အမံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် က့း (Kate), ဒီးအဝဲသ့ၣ်ပှ့ၤဆါဝဲဒၣ် ပှၤသံစိၣ်အတလါ (Coffin Club) န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ပညိၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်မၤအံၤန့ၣ် ဒ်သိးပှၤအိၣ်ဆိးလၢ လီၢ်ကဝီၤပူၤတဖၣ် လၢခံ အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်သံန့ၣ်ဒီး, ကရဲၣ်ကျဲၤဆိ, ဒီးဃုထၢမၤဃံမၤလၤ ပှၤသံစိၣ်အတလါ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲ Kate အပၢ်သံ အဆၢကတီၢ်, အသးအိၣ်ဒံးဒၣ် တဆံသၢနံၣ်, ဒီးအဝဲ ပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ "အကတီၢ်ဖဲန့ၣ် တၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုးဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ပှၤတအဲၣ်ဒိးစံးကတိၤ တၢ်သံတၢ်ပှၢ်အဂ့ၢ်ဘၣ်" န့ၣ်လီၤ. ပှၤသံစိၣ်အတလါအကျးဖိအံၤ မ့ၢ်ကျိၤကျဲတထံၣ်, လၢတၢ်မၤညီနုၢ် တၢ်လဲၤခီဖျိတမံၤလၢ မုၢ်တနံၤ, ကယဲၢ်ပှၤကိးဂၤဒဲးကဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်သံတၢ်ပှၢ်န့ၣ် ကယဲၢ်ပှၤကိးဂၤဒဲးကဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲဒၣ်အဃိ, ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် "တၢ်ညီနုၢ်မၤအသး" တမံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲပထံၣ်ဘၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး စံးကတိၤတၢ်ဒီးနီၢ်မၢ်သၤ, အတံၤသကိးလၢ အအဲၣ်ဘၣ်ဝဲတဂၤ, ဖဲ အဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခွါ သံဝံၤအလီၢ်ခံအဂ့ၢ်န့ၣ်ဒီး, ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အအဲၣ်ဘၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး,…

အိၣ်ဒီးတၢ်ဝံသးစူၤဃဲးဃဲး

တဘျီန့ၣ် ရှံၣ်ရိၣ် အိၣ်ကူၣ်နံၣ် (Shiro Oguni) လဲၤဟးအိၣ်သကိး ဟံၣ်လၢပှၤပာ် ပှၤသးပှၢ် လၢအခိၣ်နုာ် အတၢ်သ့ဆိကမိၣ်, သ့ၣ်နီၣ်တၢ် အဂံၢ်စၢ်တၢ်ဆါ (dementia) တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသးပှၢ်တဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်အိၣ်ယံၤဒီးပှၤတဝၢဖိအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်အဃိ, အသးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီး Oguni အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ ကျိၤကျဲဂ့ၤန့ၢ်အန့ၣ်တဘိ ကဘၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. Oguni အတၢ်ကူၣ်ဆိကမိၣ်တမံၤန့ၣ်နဲၣ်ဆှၢအီၤလၢ တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်အီၣ်ကျး, ပှၤသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ "မၤလိာ်အီၣ်အီတၢ်လၢအကဲထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအကမၣ်အကျး" (Restaurant of Mistaken Orders), န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်အီၣ်ကျးနီၢ်နီၢ်တဖျၢၣ်, ဖဲပှၤခိးကွၢ်ထွဲတၢ်ဖိတဖၣ် မ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအဘၣ်ဂဲၤလိာ်အသးဒီးခိၣ်နုာ်အတၢ်သ့ၣ်နီၣ်လီၤမၢ်န့ၣ်လီၤ. ကယဲၢ်ပှၤလၢအဟံးန့ၢ် မူဒါဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ် အခိၣ်နုာ်အတၢ်သ့ၣ်နီၣ်ကဘၣ်ဂ့ၤဘၣ်ဆၣ်, ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် လၢတၢ်အီၣ်ကျးတဖျၢၣ်အံၤ အတၢ်ဂံၢ်စၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲန့ၣ်တကပၤန့ၣ်လီၤ. ပမ့ၢ်ကွၢ်လၢ ပနံာ်ကၤအတၢ်ထံၣ်န့ၣ်ဒီး, တၢ်မၤတကဲထီၣ်ဘၣ်. ပှၤဟဲအီၣ်တၢ်ဖိတဖၣ် မၤလိာ်ဝဲတၢ်အီၣ် အဘျီ ၃၇ မျးကယၤန့ၣ် တဒိးန့ၢ်တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးအီၣ်ဝဲန့ၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဂ့ၢ်ကီ ဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ် ပှၤဟဲအီၣ်တၢ်ဖိတဖၣ် မုၢ်လၢ်တ့ၢ်လံဝဲအဃိ, နၢ်ပၢၢ်စၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢပှၤတဆိကမိၣ်တဖၣ်…

ယွၤလၢ အမၤစၢၤတၢ်တဂၤ

မိၢ်တဂၤ, လဲၤနီၣ်ဆှၢဝဲ အဖိခွါ အသးအိၣ် ၉ နံၣ်တဂၤဆူ သးစၢ်တၢ်မၤလိ (camp) အကတီၢ်, အတၢ်လဲၤကျဲကမၣ်, ဖဲ စံၣ်အဲရၤ နံၣ်ဘါဒါ (Sierra Nevada) အကစၢၢ်, ခိခိၣ်ပှၢ်လၢ်ကျါအကျဲတဖၣ် လၢ ကီၢ်စဲၣ် California, ဒီးကလဲၤနီၣ်သိလ့ၣ်ဆူညါ အဂီၢ်န့ၣ် ဃုထံၣ်က့ၤကျဲတဘၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢတၢ်လီၢ်အိၣ်စီၤစုၤအဃိ, အ GPS, ဒီးအလီတဲစိတဖၣ် တမၤတၢ်လၢၤဘၣ်. တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံာ်တ့ၢ်ဝဲအါန့ၢ် (၂၄) နၣ်ရံၣ် လံဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသ့ၣ် ဟးထီၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အံၤတသ့ဘၣ်အဃိ, လၢတၢ်မုၢ်လၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အပူၤန့ၣ် ဘၣ်မံဝဲဒၣ် လၢအသိလ့ၣ်ပူၤတနၤ, ဒီးအဝဲသ့ၣ် စးထီၣ်လဲၤတၢ် လၢအခီၣ်န့ၣ်လီၤ. အတၢ်လဲၤကျဲဒီဘိန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် ပာ်တ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ကွဲးဖုၣ်ဖိတဖၣ် လၢအစံး, "ပလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤလီၤ. ယၤဒီးယဖိခွါ ပကျဲလီၤမၢ်, ဒီးပစူးကါ လီတဲစိ တန့ၢ်ဘၣ်အဃိ, ပကိးဃ့ (၉၁၁) ဂ့ၢ်ဂီၤအူတၢ်မၤစၢၤတန့ၢ်ဘၣ်" န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် တလဲၤတုၤဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်မၤလိအလီၢ် ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်အဃိ,…

သးအတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်လၢ အလီၤဘၣ်ယိၣ်

ဖဲယသိၣ်လိတၢ်လၢ တၢ်မၤလိလံာ်ဒၢးပူၤအကတီၢ်, တၢ်ဟဲဘၣ်ဒိအကလုၢ်ဖးဒိၣ်တထံၣ် သီၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ပဲတြီဖိတဘ့ၣ်န့ၣ်ဒီး, ကၠိဖိတဖၣ် ဖုးသံပျီၢ်သံဘၣ်အသးန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟဲဘၣ်ဒိ ပဲတြီဖိအကလုၢ်န့ၣ် သီၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢခံတဘျီန့ၣ်လီၤ. ထိၣ်ဖိတဘ့ၣ် ယူၤနုာ်လီၤဘျၢၣ်ဝဲဒၣ် ပဲတြီဖိအယွၤခၣ်စိး, ဒီးဖျိးကွံာ်ဝဲဒၣ်, ဒီးဟဲက့ၤယူၤကဒါက့ၤဝဲ, ဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဒီးလၢခံတဘျီန့ၣ်လီၤ. လၢခံန့ၣ်, ယဖးဘၣ်လၢ ထဲကီၢ်အမဲရကၤ တဘ့ၣ်ဧိၤအပူၤန့ၣ် ထိၣ်အဘ့ၣ်အါန့ၢ်အကကွဲၢ် တကထိတဖၣ်သံဝဲဒၣ်ကိးနံၣ်ဒဲး, ခီဖျိလၢအဟဲနုာ်လီၤဘျၢၣ် ပဲတြီဖိတဖၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ဖဲ ထိၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်, ထံၣ်ဝဲ တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိအက့ၢ်ဂီၤတဖၣ် ဆဲးကပီၤဖျါကဒါက့ၤလၢ ပဲတြီဖိတဖၣ် အလိၤ, ဒီးအဝဲသ့ၣ် ဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ် ထံၣ် တၢ်အီၣ် (မ့) တၢ်ဖိတၢ်လံၤ ပိးလီလၢ အကတ့အသွံအဂီၢ်အဃိ, ဟဲယူၤနုာ်လီၤဝဲဒၣ်, ဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ် ကဲထီၣ်အသးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ် ထိၣ်ဖိတဖၣ် ထံၣ်လီၤက့ၤ အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ, ဒီးဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ထိၣ်အဂၤတဘ့ၣ် လၢအကဘၣ်တြီဆၢကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ထိၣ်ဖိတဖၣ် ထံၣ်တၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဆၣ်, လၢအဝဲသ့ၣ်အသးပူၤန့ၣ်တၢ်သးသဘံၣ်ဘုၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ် လၢအတၢ်ထံၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်လၢပထံၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်ဆိကမိၣ်လၢ မ့ၢ်ဝဲတီဝဲဒၣ်ထီဘိ, ဒီးလၢပသးပူၤန့ၣ် ပအိၣ်ဒီးတၢ်ထံၣ်ဆှံထီဘိ လၢပတၢ်အိၣ်မူအဂီၢ်န့ၣ်ဒီး,…

လၢတၢ်ဝံသးစူၤန့ၣ်ဆူ တၢ်သူၣ်ခုသးခု

လၢပဟံၣ်တြဲၤအမဲာ်ညါ ဒၢးခီဃီသွါ, အသနၢၣ်ဖိတတီၤန့ၣ်, ဘံၣ်ကိနံယါ (begonia) ဖီအဂီၤဆှုၣ်ဖိ လၢအသးကိၤတမုၢ် အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပတသူၣ်လီၤအီၤဘၣ်. ကုလၢတၢ်ဘျး လီၤစဲၤသးတဖျၢၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ချံဖိတဖျၢၣ် ကလီၤတဲာ်ဝဲသ့ၣ်သ့ၣ်, ဒီးကဟဲမဲထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပပျဲဖီအမုၢ်ဖိန့ၣ် ကအိၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲအလီၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ. တနံၣ်ဘၣ်တနံၣ်, ဖီဖိတမုၢ်အံၤ မၤဖှံသူၣ်ဖှံသး ယမါသးဘိဒီးယၤ, ဒီးဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤပှၤလၢ တၢ်ပာ်သးစွံကတုၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဃံတၢ်လၤတမံၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်သိးပကအိၣ်ဒီးတၢ်ဝံသးစူၤ, လီၤဆီဒၣ်တၢ်, ပှၤလၢအစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးသ့ၣ်တဖၣ် လၢအဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်ထီဒါမၤအၢမၤနးတဖၣ်အဂီၢ်, စီၤယၤကိာ် ဟ့ၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်ကတိၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအဃံအလၤဒိၣ်န့ၢ်အန့ၣ်တထံၣ်, "တုၤသုလီၤလၢ တၢ်လ့ပစီအကလုၢ်ကလုာ်အပူၤဒီး, ပာ်အီၤလၢ တၢ်သူၣ်ခုသးခုခဲလၢာ်တက့ၢ်. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, သုသ့ၣ်ညါလၢ တၢ်မၤကွၢ်သုတၢ်နာ်န့ၣ်, ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ဝံသးစူၤ" (ယၤကိာ် ၁:၂-၃) န့ၣ်လီၤ.

ပကတူၢ်လိာ် တၢ်ကတိၤ "တၢ်သူၣ်ခုသးခု" အဂီၢ်န့ၣ် ပသးတဆူၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတၢ်မၢဖိ ကွၢ်စိဝဲဒၣ် တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီတမံၤန့ၣ်, ယွၤအစိကမီၤအိၣ်ဝဲလၢ တၢ်ခဲလၢာ်အဖီခိၣ်, ဒီးလၢတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးအကီအခဲတဖၣ်အပူၤဒၣ်လဲာ်, ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤယၤကိာ်…

ယွၤအတၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ

ထံဟဲယွၤလီၤသီၣ်ဝဲဒၣ် အကလုၢ်န့ၣ် မၤလီၤတံၢ်ဝဲဒၣ် ယဟဲတုၤဆူ တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် ၉/၁၁ အကမါတဖၣ် (9/11 Memorial Pools) လၢ ဝ့ၢ်နယူယီး, တၢ်လီၢ်လၢ ယပဒ့ၣ် ဟးဆှဲးတ့ၢ်ယဲတတီၤန့ၣ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ယဘၣ်ယိၣ်ယဲလၢ တၢ်သူၣ်တမုာ်သးတမုာ်ဖးဒိၣ် ကလုၢ်ဘၢယၤ, ခီဖျိလၢတၢ်လီၤသးအုးအမုၢ်တနံၤ, မၤတ့ၢ်အသး ဖဲ ၂၀၀၁ နံၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ယလဲၤဟးတရံး ကမါဖးလဲၢ်ခံတီၤ, တဘျီန့ၣ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဃံာ်ဖးထီ ခံဖျၢၣ် (Twin Towers) အိၣ်ဆၢထၢၣ်တ့ၢ်ဝဲ အလီၢ်အကျဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲပထံၣ်ဘၣ် ကယဲၢ် ပှၤလၢအသံတ့ၢ်တဖၣ်အမံၤခဲလၢာ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ကွဲးနီၣ်ဃာ်အီၤလၢ တၢ်ဒူၣ်တဖၣ် အလိၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအလီၤသးအုးဒိၣ်မးတမံၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤအမံၤတနီၤအလိၤန့ၣ် ပှၤလၢအအဲၣ်ဘၣ်အဝဲသ့ၣ်တဖၣ် ဟဲပာ်ဃာ်ဝဲဒၣ် ဖီတၤဆှုၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် (၁၁) သီဂီၤခီန့ၣ်, ယအိၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲ Manhattan ဘၣ်ဆၣ်, တမ့ၢ်လၢ တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဃံာ်ဖးထီခံဖျၢၣ် အကပၤဘၣ်အဃိ, ယစံးဘျုးယွၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်ယမ့ၢ် ပှၤအိၣ်ဆိးလၢ ဝ့ၢ် New…